I SA/Lu 188/12
WyrokWSA w Lublinie2012-05-09
Skład orzekający: Małgorzata Fita, Anna Kwiatek, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochód marki Volkswagen Transporter T-4 2,5 TDI, nabyty wewnątrzwspólnotowo, z dwoma rzędami siedzeń (łącznie pięć miejsc), szybami w bocznych panelach i zamontowaną przegrodą, powinien być klasyfikowany jako samochód osobowy (CN 8703) podlegający podatkowi akcyzowemu, czy jako pojazd do transportu towarowego (CN 8704)?Ratio decidendi
Samochód marki Volkswagen Transporter T-4 2,5 TDI, posiadający dwa rzędy siedzeń (łącznie pięć miejsc), szyby w bocznych panelach oraz zamontowaną przegrodę, powinien być klasyfikowany jako samochód osobowy (CN 8703) podlegający podatkowi akcyzowemu. Decydujące znaczenie dla klasyfikacji mają cechy zewnętrzne i główna funkcja pojazdu wynikająca z jego budowy i wyposażenia, a nie wpisy w dowodzie rejestracyjnym czy zaświadczenia o badaniu technicznym, które są istotne dla innych celów prawnych. Wyposażenie pojazdu, takie jak obecność siedzeń z pasami bezpieczeństwa i komfortowe wykończenie wnętrza, wskazuje na jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób.Stan faktyczny
Skarżący R. D. nabył wewnątrzwspólnotowo samochód marki Volkswagen Transporter T-4 2,5 TDI. Organy podatkowe uznały, że pojazd ten, ze względu na swoje wyposażenie (dwa rzędy siedzeń, łącznie pięć miejsc, szyby, zamontowana przegroda), należy klasyfikować jako samochód osobowy (CN 8703) i nałożyć podatek akcyzowy. Skarżący kwestionował tę klasyfikację, twierdząc, że pojazd jest ciężarowy, co potwierdzały dokumenty zagraniczne i polskie zaświadczenie diagnosty. Skarżący podniósł również zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów, naruszenia Konstytucji RP oraz niezgodności z prawem wspólnotowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Anna Kwiatek,, Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Specjalista Marta Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu - oddala skargę
I SA/Lu 188/12
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm., dalej – O.p.), Dyrektor Izby Celnej (dalej – DIC) po rozpatrzeniu odwołania R. D. (dalej – strona, skarżący) od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (dalej – NUC) z dnia [...]. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podał, że powodem wydania decyzji przez NUC było ustalenie, że strona obowiązana była do zapłacenia podatku akcyzowego w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowvm samochodu marki VOLKSWAGEN TRANSPORTER T-4 2,5 TDI o nr nadwozia [...] w wysokości 1.557,00 zł.
Od decyzji NUC strona złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie: prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 81 ust. 1, pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. 2004r. Nr 29. poz. 257 ze zm., dalej – u.p.a.) oraz art. 32 pkt 1 i 2 i art. 87 pkt 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.
Po rozpoznaniu sprawy DIC uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Wskazał, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżący zakupił przedmiotowy samochód w dniu 11 grudnia 2006 r. na terytorium Państwa Członkowskiego. Dnia 14 grudnia 2006 r. uprawniony diagnosta W. L. z "A" Okręgowa Stacja Kontroli Pojazdów wystawił dokument identyfikacyjny pojazdu nr [...], w którym określono rodzaj pojazdu jako ciężarowy, wielozadaniowy, ilość miejsc do siedzenia - 5. Samochód został zarejestrowany w Wydziale Komunikacji w L. jako samochód ciężarowy. Z informacji przedstawiciela Volkswagen z dnia 11 kwietnia 2011 r. wynika, że samochód o nr nadwozia [...] został wyprodukowany jako ciężarowy, 2 miejscowy, o ładowności ok. 1060 kg, 5 drzwiowy, bez szyb bocznych w przestrzeni ładunkowej, bez przegrody, przestrzeń ładunkowa bez wyłożeń ścian i podłogi. Natomiast po oględzinach tego pojazdu w dniu 22 czerwca 2011 r. stwierdzono, że samochód jest czterodrzwiowy (boczne drzwi rozsuwane z oknem, tylne drzwi oszklone, dwuskrzydłowe). Posiada dwa rzędy siedzeń. Pierwszy rząd siedzeń ma dwa miejsca siedzące wyposażone w pasy bezpieczeństwa i zagłówki. Drugi rząd siedzeń - kanapa trzyosobowa z pasami bezpieczeństwa zamontowana jest razem z przegrodą, w której znajduje się szyba. W panelu bocznym przy drugim rzędzie siedzeń jest okno. Podsufitka znajduje się w części przeznaczonej dla kierowcy i pasażera (kabina kierowcy), pozostała część nie ma podsufitki. W części przeznaczonej do przewozu pasażerów (za siedzeniem kierowcy) znajduje się górne oświetlenie; brak jest natomiast tapicerki na panelach bocznych, dywaników, uchwytów bocznych górnych dla pasażerów. W części za przegrodą przeznaczoną do przewozu towarów nie ma możliwości montażu siedzeń oraz brak punktów kotwiących do zamontowania siedzeń i pasów bezpieczeństwa. W tej części panele boczne są bez tapicerki i okien. Na podłodze w części towarowej położona jest płyta. Kanapa od części towarowej przymocowana jest do podłogi na wspornikach za pomocą śrub. Przegroda sięga od dachu do siedzenia. W toku postępowania przesłuchano W. L. (diagnostę z "A" Okręgowa Stacja Kontroli Pojazdów), który zeznał, że w związku z upływem czasu w obecnej chwili nie pamięta jak wyglądał przedmiotowy samochód. Jednak jak wynika z zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym przedmiotowy samochód w czasie przedstawienia go do badania musiał posiadać pięć miejsc siedzących łącznie z kierowcą, nie pamięta czy posiadały one pasy bezpieczeństwa, ani czy była przegroda oddzielająca część pasażerską od towarowej. Na pytanie na jakiej podstawie stwierdził, że przedmiotowy samochód jest ciężarowy oświadczył, że przedmiotowy samochód posiadał w zagranicznym dowodzie rejestracyjnym wpis, że jest to samochód ciężarowy poza tym "pojazd posiadał podwójna kabinę".
Następnie DIC powołując się na przepisy art. 80 ust. 1 u.p.a. stwierdził, że akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terenie kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym zarówno nowe jak i używane. Podatnikami akcyzy od samochodów osobowych są importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (art. 80 ust. 2 pkt 2), a obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów osobowych powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (art. 80 ust. 3 pkt 3). Podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych, niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju (art. 81 ust. 1). Stanowiący integralną część u.p.a. Załącznik nr 1 zawiera wykaz wyrobów akcyzowych i wskazuje wśród nich, w poz. 59, - samochody osobowe klasyfikowane do kodu CN 8703 tj. pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte poz. 8702), włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Zgodnie z art. 3 ust. 2 u.p.a. do celów poboru akcyzy i obowiązku oznaczania znakami akcyzy w imporcie oraz w dostawie i nabyciu wewnątrzwspólnotowym stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze CN, zgodną z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (dalej – Taryfa Celna).
Zgodnie z obowiązującą Nomenklaturą CN, klasyfikacja taryfowa pojazdów samochodowych zależna jest od ich cech zewnętrznych oraz głównej funkcji pojazdu wynikającej między innymi z jego budowy i wyposażenia. Klasyfikacja ta podlega określonym i konkretnym warunkom oraz szczegółowym zasadom, których celem jest jej jednolitość, co w konsekwencji umożliwia klasyfikowanie danego towaru zawsze do jednej i tej samej pozycji i podpozycji, z wyłączeniem wszystkich innych. W związku z powyższym, jak również w związku z zasadą autonomii prawa podatkowego podkreślić należy, że dla grupowania i klasyfikowania pojazdów i nadawania im poszczególnych kodów CN nie mają żadnego znaczenia obowiązujące w systemie prawnym przepisy o ruchu drogowym oraz przepisy w sprawie warunków technicznych, które pojazdy samochodowe powinny spełniać - zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym przedmiotowego pojazdu, jako istotne z punktu widzenia jego stanu technicznego, jako warunków dopuszczenia go do ruchu i rejestracji nie rodzi żadnych podatkowoprawnych konsekwencji, albowiem te wiązać należy tylko i wyłącznie, w świetle przepisów ustawy o podatku akcyzowym z klasyfikacją taryfową.
W Taryfie Celnej pojazdy samochodowe objęte są działem 87, w pozycji 8703 zamieszczono pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi), zaś w pozycji 8704 - pojazdy do transportu towarowego.
Pozycja 8704 obejmuje między innymi zwykłe ciężarówki i furgony (płaskie, pokryte impregnowanym brezentem, o nadwoziu zamkniętym itd.), ciężarówki i furgony dostawcze wszelkiego rodzaju, ciężarówki wyposażone do automatycznego wyładunku itp. Klasyfikacja pewnych pojazdów (wielozadaniowych, w tym vanów) do tej pozycji zdeterminowana jest ich cechami, które wskazują na to, iż przeznaczone są one głównie do przewozu towarów, jak również i na to, że ich zasadniczą funkcją nie jest przewóz osób, tak jak w odniesieniu do pojazdów klasyfikowanych do pozycji 8703.
W pozycji 8703 klasyfikowane są zaś pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Z opisu tej pozycji wynika jednoznacznie, że obejmuje ona również pojazdy wielofunkcyjne (wielozadaniowe), tj. takie, które mogą przewozić zarówno osoby jak i towary - samochody typu pickup oraz typu van (z wyjątkami) - z tym, że oczywiście chodzi w tym przypadku o pojazdy samochodowe, których podstawową funkcją i przeznaczeniem, zgodnie z tą klasyfikacją, jest przewóz osób. Klasyfikacja pewnych pojazdów (wielozadaniowych, w tym vanów) do tej pozycji, podobnie jak w przypadku pojazdów klasyfikowanych do pozycji 8704 zdeterminowana jest cechami, które wskazują na to, iż pojazdy te przeznaczone są raczej do przewozu osób, niż do transportu towarów, jak również i na to, że ich podstawową funkcją nie jest transport towarów, tak jak w przypadku pojazdów samochodowych z pozycji 8704.
O klasyfikacji do tych pozycji decydują cechy wymienione w Notach Wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnoty Europejskiej.
Dalej DIS stwierdził, że nabyty przez podatnika samochód posiada cechy pojazdu wskazujące na to, że jest samochodem osobowym w rozumieniu ustawy. Jest to pojazd służący przede wszystkim przewozowi osób a nie towarów. O takim przeznaczeniu samochodu świadczy jego wyposażenie w dwa rzędy siedzeń, które dodatkowo dla każdego z miejsc posiadają pasy bezpieczeństwa. Kolejnymi cechami wskazującymi na zasadnicze przeznaczenie pojazdu jest sposób wykończenia wnętrza i wyposażenia go w elementy umożliwiające bardziej komfortowe podróżowanie osób na tylnych siedzeniach. Cechy przedmiotowego pojazdu świadczą zatem, że główną funkcją użytkową samochodu jest przewóz osób. Łatwość montowania i rozmontowywania przegrody świadczy jednoznacznie o tym, iż nie był to fabrycznie stały element pojazdu. Klasyfikację pojazdu do pozycji 8704 CN wyklucza dodatkowo fakt posiadania przez niego okien wzdłuż dwubocznych paneli. Możliwość przewożenia towarów, nawet w znacznej ilości, stanowi jego funkcję dodatkową, lecz nie przeważającą. Samochód nie posiada cech przemawiających za przeznaczeniem do transportu towarów z pozycji CN 8704, określonych też w notach wyjaśniających do tej pozycji, posiada natomiast cechy przemawiające za uznaniem go za zasadniczo przeznaczonego do przewozu osób którymi są m.in. obecność stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym.
W związku z powyższym DIC uznał, że stanowisko NUC dotyczące klasyfikowania przedmiotowego samochodu jako przeznaczonego zasadniczo do przewozu osób, tj. do pozycji 8703 jest prawidłowe i uzasadnia konieczność określenia stronie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia przedmiotowego samochodu.
Cechy konstrukcyjne przedmiotowego samochodu potwierdzają, że jest on przeznaczony raczej do przewozu osób niż towarów. Raz jeszcze podnieść należy, iż przedmiotowy samochód posiadał dwa rzędy siedzeń, 5 miejsc siedzących, drugi rząd to trzyosobowa kanapa wyposażona w pasy bezpieczeństwa zamontowana razem z przegrodą w której znajduje się szyba.
Niezależnie od podanych argumentów DIC wskazał, że nazewnictwo stosowane w różnych obszarach branży motoryzacyjnej (dopuszczanie do ruchu drogowego, wydawanie świadectw homologacji, nr VIN, sporządzanie opinii technicznych itp.), wynikaiące z ustanowionych w tym zakresie odrębnych regulacji może odbiegać od sformułowań użytych w Nomenklaturze Scalonej Taryfy Celnej. Również grupowanie pojazdów w świetle przepisów ruchu drogowego nie ma znaczenia dla ustalenia ich kodu CN. Nazwa handlowa towaru także nie uzasadnia sugerowanej klasyfikacji do wskazanych kodów CN.
Końcowo, DIS odnosząc się do odwołania strony, w którym powołuje się ona na Dyrektywę Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania stwierdził, że w dniu 18 stycznia 2007r. zapadł wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-313/05 dotyczący wykładni art. 25 TWE, 28 TWE i 90 TWE oraz art. 3 ust. 1 i 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25.02.1992 r. Z treści ogłoszonego orzeczenia wynika, iż art. 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie skutki. Natomiast zgodnie z art. 75 ust 1 u.p.a., stawka akcyzy na wyroby akcyzowe niezharmonizowane (w tym samochody osobowe) wynosi 65% kwoty, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za nabyty wewnatrzwspółnotowo samochód. Korzystając z delegacji zawartej w ust. 3 tegoż artykułu Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, w którym obniżył stawki podatku akcyzowego dla samochodów osobowych nabywanych wewnątrzwspólnotowo do wysokości odpowiednio 13.6% oraz 3.1%.
Natomiast Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej, nie ma zastosowania w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych.
DIS nie zgodził się także z zarzutem naruszenia art. 32 i 87 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, gdyż organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w terminach wynikających z O.p.
Na powyższą decyzję DIC skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji NUC z dnia [...] jako niezgodnych z prawem.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 81 ust. 1, pkt 1 i 2 u.p.a. oraz art. 32 pkt 1 i 2 i art. 87 pkt 1 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu skarżący nie zgodził się z decyzją DIC, gdyż z danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym wynika, że pojazd był zarejestrowany jako ciężarowy o dopuszczalnej wadze 934 kg. Po sprowadzeniu tego samochodu do kraju został on poddany ocenie przez rzeczoznawcę techniki samochodowej oraz diagnostę pojazdów samochodowych. Z otrzymanych dokumentów wynikało, że jest to pojazd ciężarowy. W związku z posiadaniem takich dokumentów skarżący dokonał zgłoszenia VAT - 25 i uiścił należny podatek VAT z tytułu nabycia środka transportu w kwocie 2.508,92 zł.
Skarżący stwierdził, że organy błędnie zaliczyły jego samochód do katalogu aut osobowych kod CN 8703. Przy ocenie kryteriów, zastosowano się do komunikatu instytucji nadrzędnych (do słynnego prawa powielaczowego), w treści decyzji znalazły się całe zdania z komunikatu. W ten sposób absurdalnie rozszerzono katalog produktów akcyzowych w Urzędzie Celnym, łamiąc tym samym wszystkie przepisy prawa polskiego i wspólnotowego, w tym Dyrektywę 2003/96/W.
Skarżący podniósł też, że treść decyzji dotycząca różnego nazewnictwa w obszarach branży motoryzacyjnej np. wydawanie homologacji, dopuszczanie do ruchu drogowego, sporządzanie opinii technicznych itp. i prawa podatkowego jest wadliwa. Oparcie się na wyrwanej tezie z wyroku NSA szkodzi wizerunkowi Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż wyjęte z kontekstu zdania nie mają nic wspólnego ze stanowiskiem Sądu. Ponadto w Polsce nie obowiązuje prawo precedensowe a sądy rozpatrują każdą sprawę indywidualnie.
Skarżący stwierdził, że decydującym czynnikiem wpływającym na klasyfikację pojazdów do kodu 8703 jest proporcja ładowności całkowitej do ładowności przypadającej na towar. Zatem jako samochody osobowe klasyfikuje się pojazdy, których ładowność części towarowej jest mniejsza, niż kalkulowana masa kierowcy i pasażerów, jeżeli pojazd typu VAN posiada maksymalną wewnętrzną długość podłogi powierzchni do transportu towarów większą niż 50% długości rozstawu osi pojazdu. Samochód tych rozmiarów i ładowności i przeznaczenia w założeniach konstrukcyjnych i użytkowych jest pojazdem ciężarowym. Nikt w całej Unii nie kwestionuje charakterystycznych cech samochodu ciężarowego, takich jak przedłużona przestrzeń ładunkowa tzw. LONG, długość podłogi i wielkość przestrzeni ładunkowej. Producent wypuszczając dany model w kodzie VIN umieszcza informację o przeznaczeniu pojazdu samochodowego jaki opuścił fabrykę, samochód ciężarowy ma inne wyposażenie, inny rodzaj wykończenia wnętrza, bo do innych celów został zaprogramowany. Nota wyjaśniająca odnosząca się do pozycji 8704 stwierdza, że główna funkcja pojazdu decyduje o wyborze pozycji taryfy celnej. Budowa i wyposażenie samochodu VOLKSVAGEN TRANSPORTER T-4 LONG jest tak różna od budowy samochodów typu: kombi, suv, wyścigowy, że nie ma możliwości dokonania mylnej klasyfikacji
i zaliczenia do pozycji CN 8703.
Skarżący podał także, że NUC ani DIC nie odnieśli się do kwestii zapłaconego podatku VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia środka transportu a wszczęcie postępowania w sprawie wymiaru podatku akcyzowego, po tak długim okresie od daty zakupu do dnia dzisiejszego jest niezgodne z art. 32 pkt 1 i 2 ustawy zasadniczej.
W odpowiedzi na skargę, DIC wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 2 pkt 1 u.p.a., przez pojęcie wyrobu akcyzowego rozumie się wyroby podlegające akcyzie wymienione w załączniku nr 1 do ustawy. W pozycji 59 w/w. załącznika zostały wymienione samochody osobowe - pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.
W myśl art. 80 ust. 1 u.p.a., akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym a na zasadzie art. 80 ust. 2 u.p.a., podatnikami akcyzy od samochodów są: 1) podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju; 2) importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego.
Obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje zaś przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego - z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (art. 80 ust. 3 pkt 3 u.p.a.). Podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane: 1) po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego; 2) dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju (art. 81 ust.1 u.p.a.). Przy czym, mając na uwadze treść art. 2 pkt 11 u.p.a., istotne znaczenie dla powstania obowiązku podatkowego ma moment przemieszczenia wyrobu akcyzowego na terytorium kraju.
Przytoczone wyżej przepisy prawa materialnego determinowały treść ustaleń faktycznych sprawy co do faktu powstania obowiązku podatkowego w akcyzie z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego,
W sprawie niniejszej sporne jest, czy organy podatkowe w sposób zgodny z prawem przyjęły, iż nabyty wewnątrzwspólnotowo przez skarżącego samochód marki VOLKSWAGEN TRANSPORTER T-4 2,5 TDI zaliczyć należy do kategorii pojazdów określonych pod poz. 59 wymienionego załącznika, co w konsekwencji czyni z niego wyrób akcyzowy i daje podstawę do jego opodatkowania tym podatkiem w myśl powołanych przepisów prawa materialnego.
Zgodnie z unormowaną w art. 122 O.p. zasadą prawdy obiektywnej, organy podatkowe mają obowiązek podjąć wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do prawidłowego zastosowania przepisu prawa materialnego. Dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, organy podatkowe powinny w pierwszej kolejności ustalić, jakie fakty są istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego mogących mieć w sprawie zastosowanie. W dalszej kolejności rzeczą organów jest rozważenie, jakie dowody będą pomocne w ustaleniu tych faktów oraz przeprowadzić te dowody z urzędu oraz inne dowody wnioskowane przez stronę. Zebrane dowody mogą być ze sobą sprzeczne. W takim wypadku organ nie może ograniczyć się do wyboru jednego z tych dowodów, lecz musi uzasadnić, dlaczego drugiemu dowodowi nie dał wiary. W myśl art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 7/11, publ. strony internetowe: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
W niniejszej sprawie, organy podatkowe zebrały i oceniły materiał dowodowy zgodnie z powyższymi przepisami. Jak wynika z zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy, obejmuje on: wniosek skarżącego w sprawie rejestracji, dwa dowody rejestracyjne pojazdu, umowę kupna – sprzedaży z dnia 11 grudnia 2006 r., poświadczenie wyrejestrowania pojazdu, dowód wcześniejszego dopuszczenia go do ruchu drogowego w Królestwie Niderlandów, dokument identyfikacyjny pojazdu z dnia 14 grudnia 2006 r., zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia 14 grudnia 2006 r., karta informacyjna pojazdu, informację przedstawiciela Volkswagen z dnia 11 kwietnia 2011 r., protokół z oględzin pojazdu wraz z dokumentacją fotograficzną i protokół z zeznań W. L.
Podczas oględzin pojazdu w dniu 22 czerwca 2011 r. stwierdzono, że samochód jest czterodrzwiowy (boczne drzwi rozsuwane z oknem, tylne drzwi oszklone, dwuskrzydłowe). Posiada dwa rzędy siedzeń. Pierwszy rząd siedzeń ma dwa miejsca siedzące wyposażone w pasy bezpieczeństwa i zagłówki. Drugi rząd siedzeń - kanapa trzyosobowa z pasami bezpieczeństwa zamontowana jest razem z przegrodą, w której znajduje się szyba. W panelu bocznym przy drugim rzędzie siedzeń jest okno. Podsufitka znajduje się w części przeznaczonej dla kierowcy i pasażera (kabina kierowcy), pozostała część nie ma podsufitki. W części przeznaczonej do przewozu pasażerów (za siedzeniem kierowcy) znajduje się górne oświetlenie; brak jest natomiast tapicerki na panelach bocznych, dywaników, uchwytów bocznych górnych dla pasażerów. W części za przegrodą przeznaczoną do przewozu towarów nie ma możliwości montażu siedzeń oraz brak punktów kotwiących do zamontowania siedzeń i pasów bezpieczeństwa. W tej części panele boczne są bez tapicerki i okien. Na podłodze w części towarowej położona jest płyta. Kanapa od części towarowej przymocowana jest do podłogi na wspornikach za pomocą śrub. Przegroda sięga od dachu do siedzenia.
Z zeznań W. L. (diagnosty z "A" Okręgowa Stacja Kontroli Pojazdów), wynika natomiast, że w związku z upływem czasu w obecnej chwili nie pamięta jak wyglądał przedmiotowy samochód. Jednak jak wynika z zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym przedmiotowy samochód w czasie przedstawienia go do badania musiał posiadać pięć miejsc siedzących łącznie z kierowcą, nie pamięta czy posiadały one pasy bezpieczeństwa, ani czy była przegroda oddzielająca część pasażerską od towarowej. Na pytanie na jakiej podstawie stwierdził, że przedmiotowy samochód jest ciężarowy oświadczył, że przedmiotowy samochód posiadał w zagranicznym dowodzie rejestracyjnym wpis, że jest to samochód ciężarowy poza tym "pojazd posiadał podwójna kabinę".
Odnosząc się do powyższego i mając na uwadze, że skarżący nie przedstawił w toku postępowania żadnych dowodów, z których wynikałoby, że po sprowadzeniu do kraju pojazdu dokonał w nich przeróbek, należy uznać, że organy podatkowe zasadnie uznały, że pojazd był przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia o takich cechach jak podczas oględzin dokonanych przez organy w tej sprawie.
Zgodnie z obowiązującą w 2006 roku Nomenklaturą CN, wprowadzoną w życie rozporządzeniem Komisji nr 1789/2003 z dnia 11 września 2003 r., klasyfikacja taryfowa pojazdów samochodowych zależna jest od ich cech zewnętrznych oraz głównej funkcji pojazdu wynikającej z jego budowy i wyposażenia. Ta okoliczność wymagała jednoznacznego ustalenia cech zewnętrznych oraz głównej funkcji pojazdu wynikającej z jego budowy i wyposażenia w dniu powstania obowiązku podatkowego, co też organy w rozpoznawanej sprawie uczyniły.
Sąd podziela pogląd organów podatkowych, iż dla określenia towaru jako akcyzowego nie ma znaczenia treść badania technicznego oraz treść wpisu w dowodzie rejestracyjnym, jako że dane te są istotne dla innych potrzeb. Powołany przez organ wyrok z tezą cytowaną w zaskarżonej decyzji na poparcie stanowiska, że grupowanie pojazdów w świetle przepisów ruchu drogowego jak i ich nazwa handlowa nie ma znaczenia dla ustalenia ich kodu CN nie jest wyrokiem odosobnionym. Takie stanowisko wskazywane jest w jednolitej już linii orzeczniczej dotyczącej tego problemu (por. wyroki NSA z dnia 13 marca 2012 r., I GSK 432/11, I GSK 449/11, I GSK 452/11, z dnia 7 października 2011 r. I GSK 597/10 oraz WSA z dnia 9 grudnia 2010 r., I SA/Sz 685/10, z dnia 27 maja 2010 r., I SA/Gd 238/10, z dnia 4 kwietnia 2012 r., I SA/Wr 32/12, z dnia 3 kwietnia 2012 r., I SA/Rz 94/12, I SA/105/12, publ. www.orzeczenia,nsa.gov.pl).
Jak wyżej była mowa, zgodnie regulacjami Taryfy Celnej, klasyfikacja taryfowa pojazdów samochodowych zależna jest od ich cech zewnętrznych, oraz głównej funkcji pojazdu wynikającej między innymi jego budowy i wyposażenia. W kontekście istoty sporu wskazać należy, że w Taryfie Celnej w pozycji 8703 klasyfikowane są pojazdy samochodowe i pozostałej pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi), zaś w pozycji 8704 pojazdy do transportu towarowego. Ta ostatnia obejmuje między innymi zwykłe ciężarówki i furgony (płaskie, pokryte impregnowanym brezentem, o nadwoziu zamkniętym itd.), ciężarówki i furgony dostawcze wszelkiego rodzaju, ciężarówki wyposażone do automatycznego wyładunku, cysterny, ciężarówki chłodnie i izotermiczne itp. Klasyfikacja pewnych pojazdów (wielozadaniowych) do tej pozycji wyznaczona jest ich cechami, które wskazują na to, iż przeznaczone są one głównie do przewozu towarów, jak również i na to, że ich zasadniczą funkcją nie jest przewóz osób, tak jak w odniesieniu do pojazdów klasyfikowanych do pozycji 8703 – np. siedzenia – ławki bez wyposażenia ich w pasy bezpieczeństwa lub w punkty do ich mocowania; brak wyposażenia kojarzonego z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów; brak okien na bokach pojazdu; zamontowany na stałe panel lub przegroda pomiędzy częścią dla kierowcy i pasażerów siedzących z przodu a częścią tylną; brak wyposażenia części załadunkowej pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki) (por. Noty Wyjaśniające do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich).
Jeśli chodzi o przedłużoną przestrzeń ładunkowa, długość podłogi i wielkość przestrzeni ładunkowej takie kryteria według Not Wyjaśniających (proporcja ładowności przypadającej na część pasażerską i cześć towarową oraz proporcja wewnętrznej długości podłogi przeznaczonej do transportu towarowego i do długości rozstawu osi pojazdu) dotyczy samochodów typu kombi i pickup, nie ma zatem zastosowania w niniejszej sprawie.
Jak wynika z powyższych przepisów, wyjaśnień oraz z materiału dowodowego, wyposażenie wnętrza sprowadzonego przez skarżącego pojazdu kojarzone jest i wskazuje na zasadnicze przeznaczenie samochodu do przewozu osób. Opisane wyżej cechy konstrukcyjne przedmiotowego samochodu wskazują, że pojazd ten jest przeznaczony raczej do przewozu osób niż towarów.
Podkreślenia przy tym raz jeszcze wymaga, że Wyjaśnienia do Taryfy Celnej jasno wskazują na cechy, które pozwalają ocenić do jakiej pozycji Taryfy (8703 czy 8704) należy zaliczyć określony pojazd. Cechy te dotyczą zewnętrznych cech konstrukcyjnych pojazdu.
Tym samym, stwierdzić należy, iż organy zastosowały prawidłowe kryterium oceny, zgodnie z art. 2 pkt 1 w związku z pozycją 59 Załącznika 1, art. 80 ust. 1, ust. 2 i ust 3 pkt 3, art. 81 ust. 1, pkt 1 i 2 u.p.a. i prawidłowo uznały, że zakupiony przez skarżącego samochód należy zakwalifikować jako wyrób akcyzowy. Zastosowały także prawidłową, obniżoną stawkę – 13, 6 %, biorąc pod uwagę uregulowania art. 80 u.p.a., § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego oraz treść wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05.
Sąd za bezzasadny uznał także zarzut strony dotyczący naruszenia art. 32 pkt 1 i 2 Konstytucji RP poprzez wszczęcie postępowania w sprawie wymiaru podatku akcyzowego po tak długim okresie od daty zakupu. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zaskarżona decyzja została wydana przed upływem tego terminu.
Bez znaczenia jest także kwestia związana z zapłaceniem przez skarżącego podatku VAT, gdyż sprawa niniejsza nie dotyczy tego podatku lecz podatku akcyzowego.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie znajdując żadnych innych podstaw, które mogłyby uzasadniać stanowisko o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji, skargę jako niezasadną oddalił, orzekając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło