IV SA/Po 192/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-05-09

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Anna Jarosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo wydał decyzję merytoryczną, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, mimo braku formalnego umocowania osoby podpisującej odwołanie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, dostrzegając brak formalnego umocowania osoby podpisującej odwołanie do reprezentowania spółki, powinien wezwać do uzupełnienia tego braku zgodnie z art. 64 § 2 Kpa, zamiast wydawać decyzję merytoryczną. Wydanie decyzji merytorycznej w takiej sytuacji jest przedwczesne i narusza przepisy prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta P. o umorzeniu postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla modernizacji stacji bazowej. Odwołanie zostało podpisane przez kierownika administracji, jednak nie załączono dokumentu potwierdzającego jej umocowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję SKO, uznając, że organ odwoławczy powinien był wezwać do uzupełnienia braków formalnych odwołania, zamiast wydawać decyzję merytoryczną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 maja 2012 r. sprawy ze skargi [...] S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej [...] S.A. kwotę 300 złotych (trzysta) tytułem zwrotu kosztów sądowych oraz kwotę 437 złotych (czterysta trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] Prezydent Miasta P. umorzył wszczęte wnioskiem [...] Sp. z o.o. postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcie polegającego na modernizacji stacji bazowej [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka A. Sp. z o.o. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części oraz uzupełnienia braków tj. - sporządzenie nowego raportu oddziaływania na środowisko z uwzględnieniem wszystkich stacji i anten zlokalizowanych w sąsiedztwie ( wszystkie działające źródła PEM). - przedstawienie informacji o planowanych wartościach PEM nas terenie nieruchomości wnoszącego odwołanie dla stanu po modernizacji w celu zapewnienia możliwości weryfikacji obliczonych wartości w analizie porealizacyjnej. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ wskazał, iż merytoryczne rozpatrzenie wniosku o wznowienie postępowania, a więc wykazanie czy i w jakim zakresie zachodzą przesłanki wskazane w art. 145 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Mi: 98, poz. 1071 ze zm. – dalej Kpa), wymaga wszczęcia postępowania wznowieniowego. W niniejszej sprawie organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. wznowił postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na modernizacji stacji bazowej [...]. SKO podniosło, iż organ I instancji w ogóle nie wyjaśnił kto jest stroną postępowania, a więc na czyje nieruchomości oddziałuje inwestycja. Zgodnie z przyjętą interpretacją przepisów Kpa przez Naczelny Sąd Administracyjny, za Stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia uznać należy tylko te osoby, których nieruchomości bezpośrednio przylegają do terenu, na którym ma być realizowane planowane przedsięwzięcie, przy czym bezpośrednie sąsiedztwo należy rozumieć szeroko a więc - właścicieli wszystkich nieruchomości, na które może oddziaływać planowane przedsięwzięcie. Ponieważ w niniejszej sprawie można określić zasięg oddziaływania inwestycji dlatego organ może jednoznacznie określić kto jest stroną postępowania. Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie, organ po wznowieniu postępowanie nie może umorzyć postępowania objętego decyzją, której dotyczy wznowienie. Po wznowieniu postępowania organ może jedynie wydać jedną z decyzji określonych w art. 151 § 1 i 2 Kpa. Jeżeli w wyniku zmiany przepisów inwestycja nie wymaga już decyzji środowiskowej, gdyż nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko to organ nie może tylko umorzyć postępowania. Organ musi, w ramach postępowania wyrażonego w przepisie art. 149 §2 Kpa, przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia a dopiero potem rozstrzygnąć sprawę co do istoty. SKO podkreśliło, iż jeżeli istniała którakolwiek z przesłanek wznowieniowych organ powinien uchylić decyzję ostateczną i orzec co do istoty. Jeżeli przesłanki wznowieniowe nie istniały organ winien odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. W przypadku uchylenia decyzji ostatecznej i orzeczenia co do istoty sprawy organ może oczywiście uchylić decyzję ostateczną i umorzyć postępowania, jeżeli zajdą przesłanki z art. 105 §1 lub 2 Kpa. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż w aktach sprawy brak jest również umocowania dla osoby składającej wniosek do działania w imieniu Skarżącego oraz aktualnego odpisu KRS A. Sp. z o.o. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła [...] S.A. z siedzibą w W. zarzucając jej uchybienie: - przepisom art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, polegające na uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości bądź w znacznej części, - przepisom art. 136 Kpa, polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 Kpa byłoby wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, - przepisom art. 15 Kpa, polegające na nie poddaniu sprawy drugiemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu, przez co naruszona została ustrojowa zasada postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji oraz podnosząc iż określenie stron postępowania przez organ I instancji ma na celu ochronę interesów stron postępowania, które nie zostały o nim poinformowane. Dalej organ wskazał, iż w żaden sposób nie można stwierdzić, że dopuszczenie stron postępowania wznowieniowego dopiero na etapie postępowania przed organem II instancji będzie należycie chroniło ich prawa. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 959/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 369/12 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej [...] S.A. uchylił zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd stwierdził bowiem, że wydana została w okolicznościach nasuwających wątpliwości co do istnienia podstaw do rozpatrzenia odwołania. Wyjaśniać trzeba, że rzeczą organu odwoławczego przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania jest zbadanie w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie pochodzi od strony oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu oraz czy spełnia wymagania formalne stawiane odwołaniu. Zgodnie z art. 63 § 3 Kpa podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Wyjaśnić przy tym należy, że każde podanie, w tym także odwołanie, może być wniesione przez pełnomocnika (art. 32 Kpa), będącego osobą fizyczną posiadającą pełną zdolność do czynności prawnych (art. 33 § 1 Kpa), przy czym pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub ustnie do protokołu i dołączone do akt w oryginale lub urzędowo poświadczonym odpisie (art. 33 § 2 i 3 Kpa). Ponadto podkreślić trzeba, iż pełnomocnik może być ustanowiony do udziału w jednej lub w kilku czynnościach, a także może mieć umocowanie do udziału w całym postępowaniu administracyjnym w danej sprawie (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2003, s. 262). Wskazać również należy, iż zgodnie z art. 64 § 2 Kpa jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że jednym z braków formalnych pisma, podlegających usunięciu w trybie wskazanego przepisu, jest niedołączenie pełnomocnictwa do pisma wniesionego w imieniu strony przez pełnomocnika (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 1 października 2001 r., sygn. akt II SA 2177/00, LEX nr 157803; wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 941/05, LEX nr 275483). Przenosząc powyższe regulacje prawne na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, iż odwołanie od decyzji wniosła spółka A. Sp. z o.o., a odwołanie zostało podpisane przez kierownika administracji E. L.. Do pisma tego nie załączono żadnego dokumentu wskazującego na umocowanie E. L. do reprezentowania spółki takich jak pełnomocnictwo, odpis KRS. Dokument taki nie został załączony również do pisma A. Sp. z o.o. żądającego wszczęcia postępowania, na co zwrócił również uwagę organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ramach sądowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta uprawniona była strona bądź jej pełnomocnik. Kiedy odwołanie podpisała osoba reprezentująca spółkę, która nie złożyła uprzednio dokumentu potwierdzającego swoje umocowanie do akt sprawy, to ten podmiot nie dopełnił obowiązku złożenia dokumentu wykazującego umocowanie. Brak złożenia z odwołaniem dokumentu potwierdzającego możliwość działania w imieniu strony, to formalny brak odwołania, które powinno zawierać podpis odwołującego się bądź osoby umocowanej w sposób udokumentowany. Ten formalny brak odwołania zobowiązywał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do zastosowania trybu z art. 64 § 2 Kpa przez wezwanie podpisującego odwołanie do złożenia w ustawowym terminie dokumentu wskazującego jego uprawnienie do reprezentowania spółki. Tym bardziej dziwi fakt wydania przez organ decyzji merytorycznej w sytuacji gdy dostrzegł on, iż w aktach brak jest również umocowania dla osoby składającej wniosek do działania w imieniu Skarżącego oraz aktualnego odpisu KRS A. Sp. z o.o. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wydanie przez organ odwoławczy decyzji merytorycznej było przedwczesne i nastąpiło z naruszeniem art. 32 i art. 64 § 2 Kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe uchybienie organu czyni niemożliwym odniesienie się do zarzutów stawianych organowi odwoławczemu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c Ppsa orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa. Art. 152 Ppsa nie zastosowano z uwagi na okoliczność, iż zarówno orzeczenie organu I jak i II instancji nie nadaje się do wykonania. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ odwoławczy w pierwszej kolejności podejmie czynności mające na celu uzyskanie dokumentu wskazującego umocowanie osoby podpisującej odwołanie do działania w imieniu spółki. Następnie, w zależności od zachowania strony postępowania, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło