III SA/Po 422/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-05-10

Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Walentyna Długaszewska, Mirella Ławniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy producent energii elektrycznej, który sprzedał energię dystrybutorowi po 1 stycznia 2006 r., ma prawo do zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego, jeśli polskie przepisy krajowe dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego były sprzeczne z prawem wspólnotowym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, uznając, że polski art. 6 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym, który określał moment powstania obowiązku podatkowego z dniem wydania energii elektrycznej przez producenta, był sprzeczny z art. 21 ust. 5 Dyrektywy Rady 2003/96/WE, który stanowił, że podatek staje się wymagalny w momencie dostawy przez dystrybutora lub redystrybutora. W związku z tym, sprzedaż energii elektrycznej przez producenta dystrybutorowi po 1 stycznia 2006 r. nie podlegała opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, a zapłacony podatek mógł stanowić nadpłatę podlegającą zwrotowi, chyba że strona poniosła z tego tytułu uszczerbek majątkowy.
Stan faktyczny
Spółka będąca producentem energii elektrycznej, sprzedająca ją dystrybutorom, złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego od energii sprzedanej dystrybutorowi po 1 stycznia 2006 r. Spółka uważała, że zgodnie z prawem wspólnotowym, obowiązek podatkowy powstaje dopiero z chwilą dostawy przez dystrybutora, a polskie przepisy krajowe nie zostały dostosowane do tych wymogów. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że polskie przepisy są zgodne z prawem wspólnotowym i nie ma podstaw do zwrotu podatku. Spółka zaskarżyła interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: stażysta Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi O na interpretację indywidualną Ministra z dnia [...]. r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego I. uchyla zaskarżoną interpretację, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. W dniu [...] r. O złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku akcyzowego w zakresie opodatkowania energii elektrycznej. We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Wnioskodawca jest producentem energii elektrycznej i produkuje ją w skojarzeniu z ciepłem. Nabywcami energii elektrycznej są zarówno podmioty będące odbiorcami końcowymi energii jak i podmiot, który nie jest odbiorcą końcowym, a jego działalność polega na dystrybucji energii zakupionej od spółki (dystrybutor), W poszczególnych latach począwszy od roku 2006, aż do roku 2008 spółka sprzedała zarówno odbiorcom końcowym jak i dystrybutorowi określone ilości energii elektrycznej. Do celów rozliczenia akcyzy zainteresowana zastosowała zasadę określoną w art. 6 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym, zgodnie z którą obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym od energii elektrycznej powstaje z dniem jej wydania. Jako czynność podlegającą opodatkowaniu spółka rozpoznała sprzedaż energii elektrycznej na terytorium kraju (art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym). W konsekwencji, na gruncie tego przepisu, w związku z art. 6 ust, 5, oraz z art., 11 ust. 1 ustawy, spółka uznała się za podatnika akcyzy od sprzedaży energii elektrycznej i to dostarczanej zarówno do odbiorców końcowych jak i sieci. Zainteresowana wskazała również, iż w myśl art. 21 ust, 5 Dyrektywy Rady 2003/96AA/E z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych, dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz, Urz. UE L Nr 283 str. 1 ze zm.), dla celów stosowania art. 5 i 6 Dyrektywy 92/12/EWG, energia elektryczna podlega podatkom, które stają się wymagalne w momencie dostawy przez dystrybutora, a zatem obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym nie powstaje tak długo, jak energia elektryczna nie zostanie dostarczona odbiorcom finalnym. Zainteresowana wskazała również, iż stosowanie do postanowienia zawartego w art. 18a Dyrektywy Rady 2003/96A/VE, Rzeczpospolita Polska mogła stosować okres przejściowy do dnia 1 stycznia 2006 r. w celu dostosowania swojego systemu opodatkowania energii elektrycznej do ram wspólnotowych. Do chwili składania niniejszego wniosku ustawodawca nie dostosował zdaniem spółki, polskich przepisów do postanowień dyrektywy. W związku z powyższym wnioskująca spółka zadała następujące pytanie: czy spółce z tytułu odprowadzenia podatku akcyzowego od ilości energii sprzedanej do dystrybutora od dnia 1 stycznia 2006 r. przysługuje zwrot nadpłaty podatku akcyzowego? Zdaniem Wnioskodawcy, począwszy od dnia 1 stycznia 2006 r., producent energii elektrycznej (nie będący jednocześnie finalnym jej odbiorcą i nie dokonujący tej sprzedaży odbiorcy końcowemu) nie jest podatnikiem podatku akcyzowego, a zapłacona przez niego kwota tego podatku stanowi - w myśl przepisów ustawy Ordynacja podatkowa - nadpłatę. Mając na uwadze powyższe, zainteresowana wskazała, iż niesłusznie odprowadza począwszy od dnia 1 stycznia 2006 r. podatek akcyzowy od energii elektrycznej sprzedanej dystrybutorowi i w oparciu o art. 72 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, przysługuje jej zwrot nadpłaconego podatku. W dniu [...] r. Minister Finansów w interpretacji podatkowej uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. Zdaniem organu rozpatrując kwestie opodatkowania akcyzą energii elektrycznej, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na specyfikę tego wyrobu oraz na przepisy wspólnotowe i w konsekwencji uznać, iż moment wydania energii elektrycznej przez producenta oraz moment dostarczenia jej przez dystrybutora lub redystrybutora są tożsame. Ze względu na brak możliwości wskazania konkretnego momentu przepływu energii przez dany odcinek sieci oraz brak możliwości magazynowana i dostarczenia energii w późniejszym terminie, trudno jest wskazać różnicę pomiędzy momentem dostarczenia energii elektrycznej do sieci przez producenta, a momentem odbioru tej energii przez użytkownika końcowego. Tym samym, moment powstania obowiązku podatkowego w Polsce zbiega się z chwilą dostawy energii do odbiorcy końcowego (dniem wydania energii elektrycznej przez producenta) i jest to stan zgodny z prawem wspólnotowym. Należy zatem zaznaczyć, iż opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega ta energia elektryczna, która została wydana w związku z jej sprzedażą. Konstrukcja opodatkowania przedmiotowego wyrobu opiera się również na treści art. 6 ust. 5 ustawy, w świetle którego w przypadku energii elektrycznej obowiązek podatkowy powstaje z dniem jej wydania. Organ podnosi, że zainteresowana wskazuje, iż powyższe uregulowania nie są zgodne z prawem wspólnotowym. Zdaniem Ministra w Dyrektywie Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz. Urz. UE L Nr 283 str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą energetyczną, wskazany został dla Polski okres przejściowy do dnia 1 stycznia 2006 r. na dostosowanie Polskich uregulowań prawnych dotyczących powstania obowiązku podatkowego od energii elektrycznej do wymogów art. 21 ust. 5 ww. dyrektywy. Spółka uważa, iż art. 21 ust. 5 Dyrektywy energetycznej, jest wystarczająco precyzyjny, bezwarunkowy i bezpośredni, w związku z czym znosi obowiązek podatkowy, który ustaliła norma krajowa, co daje prawo do zwrotu uiszczonego podatku. Powyższy pogląd zdaniem organu nie jest trafny. Przepisy Dyrektywy energetycznej nie są jasne i precyzyjne w kontekście określania podatnika zobowiązanego do zapłaty podatku akcyzowego. Co więcej, brak jest przepisu wskazującego, że tym podatnikiem nie może być producent energii elektrycznej. Zauważyć trzeba, iż w celu ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego należy wskazać na uregulowanie art. 6 Dyrektywy 92/12/EWG określające, że podatek akcyzowy staje się wymagalny w momencie dopuszczenia do konsumpcji, natomiast art. 21 ust. 5 Dyrektywy energetycznej nakazuje, by energia elektryczna podlegała podatkom, które stają się wymagalne w momencie dostawy przez dystrybutora lub redystrybutora. Z brzmienia tych dwóch przepisów można jednoznacznie ustalić jedynie to, że w przypadku energii elektrycznej obowiązek podatkowy powstaje w momencie dostawy (sprzedaży) tej energii odbiorcy końcowemu. Przy czym istotne jest to, iż żadna z powyższych dyrektyw nie wskazuje jednoznacznie na podmiot będący podatnikiem akcyzy od energii elektrycznej. Mając zatem na uwadze przepisy Dyrektywy 2003/54AA/E, nie jest możliwe aby dystrybutor (operator systemu dystrybucyjnego) dokonywał dostawy (sprzedaży) energii. Skoro dystrybutor i redystrybutor nie dokonują dostawy, a zatem nie sprzedają i nie odsprzedają energii elektrycznej odbiorcom (w tym końcowym), nie mogą być także podatnikami akcyzy na potrzeby Dyrektywy energetycznej. Dystrybutor/redystrybutor wyłącznie transportuje energię elektryczną. Zdaniem organu podatnikiem podatku akcyzowego od energii elektrycznej jest producent lub podmiot mający uprawnienia do obrotu tą energią. Prawo do zwrotu zapłaconego podatku akcyzowego przyznano podmiotom - w tym producentom energii elektrycznej - w sytuacji, gdy Państwo Członkowskie nie dokonało implementacji art. 21 ust.5 Dyrektywy energetycznej po upływie okresu przejściowego, w takim zakresie, w jakim nie obciążyło podatkiem akcyzowym dystrybutorów i redystrybutorów. Cel wydania Dyrektywy 2003/96AA/E został określony w jej preambule. Z motywu 2 i 10 preambuły wynika, że celem wydania tego aktu prawnego było objęcie w ogóle podatkiem akcyzowym energii elektrycznej oraz ustalenie minimalnych poziomów opodatkowania. Powiązanie tych celów z zapisem art. 21 ust. 5 zdanie pierwsze Dyrektywy energetycznej oznacza, że minimalne poziomy opodatkowania energii elektrycznej muszą stać się wymagalne w momencie dostawy przez dystrybutora lub redystrybutora. Norma wyrażona w tym przepisie wskazuje wyłącznie, że obowiązek podatkowy w określonym momencie musi uzyskać określony minimalny poziom. Odnosi się ona do momentu dostawy, a nie zakresu podmiotowego - jak wyjaśniono powyżej - podatku akcyzowego od energii elektrycznej. Zdaniem organu należy przyjąć, iż art. 21 ust. 5 Dyrektywy energetycznej, nie może stanowić podstawy do wyłączenia od dnia 1 stycznia 2006 r. z opodatkowania sprzedaży (wydania) energii elektrycznej przez jej producentów dla podmiotów nie będących jej końcowymi nabywcami. Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z motywem 11 preambuły decydowanie o tym, jakimi środkami podatkowymi wprowadzone zostaną w życie wspólnotowe ramy dotyczące opodatkowania energii elektrycznej zostało zastrzeżone dla Państw Członkowskich. Wobec powyższego art. 21 ust. 5 Dyrektywy energetycznej, nie może stanowić narzędzia do odstąpienia od zastosowania przepisu krajowego w postaci art. 6 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym. Nie ma wobec tego możliwości do wykluczenia od stosowania przepisu krajowego, skoro nie jest on sprzeczny z przepisami Dyrektywy energetycznej. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż przepis art. 21 ust. 5 Dyrektywy energetycznej, nie przyznaje producentom energii elektrycznej prawa do zwrotu zapłaconego podatku akcyzowego. W dniu [...] r. Minister finansów w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wobec wyroku ETS C 475/07 zmienił indywidualną interpretację z dnia [...] wskazując jednak, że podtrzymuje stanowisko co do braku prawa do zwrotu uiszczonej akcyzy. W skardze do Sądu spółka zarzuciła naruszenie art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, poprzez jego wykładnię nie spełniającą warunków wykładni prowspólnotowej, a to sprzecznie z art. 21 ust. 5 Dyrektywy Rady 2003/96AA/E, poprzez przyjęcie, że norma Dyrektywy energetycznej nie wyznacza wyłącznego kręgu podmiotowego podatników podatku akcyzowego, lecz wskazuje, że obowiązek podatkowy w określonym momencie musi uzyskać określony minimalny poziom i odnosi się on do momentu dostawy, a nie zakresu podmiotowego podatku akcyzowego od energii elektrycznej, a tym samym moment wydania energii elektrycznej dystrybutorowi lub redystrybutorowi jest tożsamy z wydaniem energii przez te podmioty odbiorcy końcowemu, podczas kiedy ten określony moment a mianowicie moment dostawy do konsumenta przez dystrybutora lub redystrybutora implikuje obowiązek naliczenia podatku akcyzowego przez dystrybutora lub redystrybutora, a nie przez producenta, art. 72 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej, poprzez jego błędną wykładnię zakładającą iż nie znajduje on zastosowania w przypadku, gdy zapłacony nienależnie podatek został przez podatnika włączony do bazy kosztowej sprzedawanego towaru i dokonanie zwrotu podatku (akcyzowego) prowadziłoby do bezpodstawnego wzbogacenia producenta energii elektrycznej, art. 120, art. 121 i art. 124 Ordynacji podatkowej, a to w następstwie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie obowiązku podatkowego Strony skarżącej sprzecznej z obowiązującym prawem, co wyraża się zajęciem stanowiska, że uiszczenie przez skarżącą podatku nie stanowiło świadczenia nienależnego Skarbowi Państwa, a tym samym nadpłaty podlegającej zwrotowi mimo jednoczesnego uznania, iż w sprawie znajduje zastosowanie art. 21 ust. 5 Dyrektywy Rady 2003/96AA/E, zgodnie z którym na skarżącej nie spoczywał obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności interpretacji podatkowej, dotyczącej odpowiedzi na pytanie czy spółce – producentowi z tytułu odprowadzenia podatku akcyzowego od ilości energii sprzedanej do dystrybutora od dnia 1 stycznia 2006 r. przysługuje zwrot nadpłaty podatku akcyzowego? Minister Finansów reprezentowany przez organ upoważniony, tj. Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu uznał, że brak jest podstaw prawnych do żądania zwrotu uiszczonej akcyzy. Stosownie do art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) w przypadku sprzedaży energii elektrycznej obowiązek podatkowy powstaje z dniem jej wydania. W świetle tego przepisu przyjęła się praktyka, że obowiązek podatkowy powstawał na pierwszym etapie obrotu energią elektryczną, a więc tak jak podnosi organ – w momencie wydania (sprzedaży) przez producenta na rzecz dystrybutorów lub innych podmiotów nie będących odbiorcami końcowymi. W konsekwencji podatnikiem podatku akcyzowego stawał się producent energii elektrycznej. Natomiast art. 21 ust. 5 akapit pierwszy Dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz. U. UE L 283 z 31.10.2003, str. 51), zwanej dalej Dyrektywą energetyczną, stanowił, że dla celów stosowania art. 5 i 6 dyrektywy 92/12/EWG energia elektryczna i gaz ziemny podlegają podatkom, które stają się wymagalne w momencie dostawy przez dystrybutora lub redystrybutora. W przypadku gdy dostawa do zużycia ma miejsce w państwie członkowskim, w którym dystrybutor lub redystrybutor nie prowadzi działalności gospodarczej, wówczas podatek państwa członkowskiego dostawy jest uiszczany przez spółkę, która musi być zarejestrowana w tym państwie członkowskim dostawy. Podatek jest nakładany i pobierany w każdym przypadku zgodnie z procedurami ustanowionymi przez każde państwo członkowskie. Powyższy przepis dyrektywy energetycznej w sposób jednoznaczny określa moment powstania obowiązku podatkowego jako moment dostawy energii elektrycznej przez dystrybutora lub redystrybutora konsumentowi, a więc moment dostarczenia energii elektrycznej do zużycia przez odbiorcę końcowego, co w konsekwencji oznacza, że podatnikiem staje się dystrybutor lub redystrybutor, a podatek akcyzowy staje się wymagalny dopiero z chwilą dostarczenia energii elektrycznej do konsumpcji (zużycia). Nie ulega zatem wątpliwości, że art. 6 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym z 2004 r. pozostawał w sprzeczności z art. 21 ust. 5 Dyrektywy energetycznej w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku sprzedaży energii elektrycznej. Kwestia ta została zresztą wyraźnie przesądzona przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 12 lutego 2009 r. o sygnaturze C-475/07 (Dz. U. UE L. 2003/283/51) wydanym w sprawie ze skargi Komisji Wspólnot Europejskich przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 226 TWE w związku z uchybieniami zobowiązaniom państwa członkowskiego, w którym stwierdzono, że Polska nie dostosowała do 1 stycznia 2006 r. systemu opodatkowania energii elektrycznej do wymogów wynikających z treści art. 21 ust. 5 akapit pierwszy Dyrektywy Rady nr 2003/96/WE w zakresie określenia momentu, w którym podatek od energii elektrycznej staje się wymagalny. Na fakt ten zwrócił również uwagę organ w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. ETS wyjaśnił przy tym, że art. 21 ust. 5 akapit pierwszy zdanie pierwsze dyrektywy 2003/96 przewiduje wprost, że dla celów stosowania art. 5 i 6 dyrektywy 92/12 podatek od energii elektrycznej staje się wymagalny w momencie dostawy przez dystrybutora lub redystrybutora. Natomiast brzmienie art. 6 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym nie definiuje w sposób wystarczająco precyzyjny, jasny i przejrzysty momentu, w którym podatek od energii elektrycznej staje się wymagalny w Polsce, ponieważ ten przepis krajowy ogranicza się do stwierdzenia, że obowiązek podatkowy powstaje z dniem wydania energii elektrycznej. Przepis ten określa zatem inaczej moment powstania obowiązku podatkowego niż reguluje to art. 21 ust. 5 akapit pierwszy Dyrektywy Rady nr 2003/96/WE. W wyroku ETS wskazano również, że zarówno z akt sprawy, jak i z wyjaśnień udzielonych na rozprawie przez Rzeczpospolitą Polską wynika, że stosowanie tego przepisu polega na tym, iż zobowiązanie podatkowe powstaje w tym państwie członkowskim w chwili wprowadzenia energii elektrycznej do sieci przez producenta, a nie w chwili jej dostawy przez dystrybutora lub redystrybutora. Wynika z tego, że na dzień 1 stycznia 2006 r. Rzeczpospolita Polska nie dostosowała swego systemu opodatkowania energii elektrycznej do wymogów art. 21 ust. 5 dyrektywy 2003/96 w zakresie określenia momentu, w którym podatek od energii elektrycznej staje się wymagalny. Wniosku tego nie jest w stanie osłabić argument Rzeczypospolitej Polskiej, (przywoływany na gruncie niniejszej sprawy przez organ podatkowy II instancji), zgodnie z którym określenie momentu wprowadzenia energii elektrycznej do sieci przez producenta jako momentu, w którym podatek od energii elektrycznej staje się wymagalny w rozumieniu art. 21 ust. 5 akapit pierwszy zdanie pierwsze dyrektywy 2003/96 jest zgodne z treścią tego przepisu, skoro z technicznego punktu widzenia energia elektryczna jest udostępniana odbiorcy końcowemu w tym samym czasie, w jakim jest wytwarzana. Zdaniem ETS, takiej argumentacji nie można przyjąć, ponieważ, po pierwsze, jak to wyjaśniła Komisja, ilość energii elektrycznej wytwarzanej w danym państwie członkowskim nie musi odpowiadać - biorąc pod uwagę import oraz nieuniknione straty w przesyle - ilości energii rzeczywiście dostarczonej w tym państwie członkowskim przez dystrybutorów lub redystrybutorów w rozumieniu art. 21 ust. 5 akapit pierwszy zdanie pierwsze dyrektywy 2003/96. Po drugie, wprowadzenie energii elektrycznej do sieci przez producenta oraz jej dostawy mogą mieć miejsce w różnych państwach członkowskich. Po trzecie, argumentacja ta opiera się w dużej części na przesłance, zgodnie z którą Rzeczpospolita Polska jest samowystarczalna w zakresie energii elektrycznej, podczas gdy okoliczność ta może zmieniać się w czasie. W świetle powyższego nie do przyjęcia jest zatem stanowisko, że moment powstania obowiązku podatkowego na gruncie art. 6 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym z 2004 r. zbiega się z chwilą dostawy energii do odbiorcy końcowego, a zatem jest zgodny z przepisami prawa wspólnotowego. Uznając zatem konieczność stosowania prowspólnotowej wykładni należy przyjąć, że pod pojęciem sprzedaży energii elektrycznej, określonym w art. 6 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym mieści się pojęcie dostawy przez dystrybutora/ redystrybutora, a moment wydania energii elektrycznej obejmuje moment jej dostawy przez dystrybutora/ redystrybutora finalnemu odbiorcy. Zatem stosując dalej prowspólnotową wykładnię art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 6 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym z 2004 r. w świetle art. 21 ust. 5 dyrektywy energetycznej w związku z art. 6 ust. 1 dyrektywy horyzontalnej należy stwierdzić, że po 1 stycznia 2006 r. w przypadku sprzedaży energii elektrycznej przedmiotem opodatkowania podatkiem akcyzowym objęta jest sprzedaż energii elektrycznej przez dystrybutora/redystrybutora ostatecznemu odbiorcy. Nie podlega natomiast opodatkowaniu tym podatkiem sprzedaż energii elektrycznej przez producenta dystrybutorowi (por. wyrok NSA, sygn. akt I GSK 938/09). W wyniku powyższego naruszenia materialnego prawa wspólnotowego i instytucji prowspólnotowej wykładni przepisów krajowych, na co słusznie zwraca uwagę strona skarżąca, doszło do naruszenia art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Stosownie do powołanego przepisu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Z nienależnie zapłaconym podatkiem niewątpliwie mamy do czynienia w sytuacji, gdy podatek został zapłacony na podstawie przepisu niezgodnego z prawem wspólnotowym, a więc w oparciu o wadliwą podstawę prawną. Co do zasady – jak wynika z literalnego brzmienia art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, powstaje wówczas obowiązek zwrotu podatku jako nienależnie zapłaconego. Należy jednak zauważyć, że powyższe stwierdzenie nie oznacza automatycznie obowiązku zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego od energii elektrycznej w oparciu o regulację sprzeczną z prawem wspólnotowym. Jak bowiem przyjęto w uchwale całej Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2011 r. (sygn. akt I GPS 1/11) – wiążącej sąd orzekający na podstawie art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej nie jest nadpłatą kwota podatku akcyzowego uiszczona z tytułu sprzedaży energii elektrycznej w sytuacji, w której ten kto ją uiścił nie poniósł z tego tytułu uszczerbku majątkowego. Powyższa uchwała zdezaktualizowała w odniesieniu do energii elektrycznej uchwałę składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2009 r., sygn. akt I FPS 4/09, zgodnie z którą "przepis art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) nie stoi na przeszkodzie zwrotowi nadpłaty w podatku akcyzowym także wtedy, gdy ciężar podatku poniósł nabywca opodatkowanego towaru". Organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie nie rozważyły w ogóle kwestii co do tego, czy skarżąca, która uiściła podatek akcyzowy objęty potencjalnym żądaniem zwrotu nie poniosła z tego tytułu uszczerbku majątkowego, jak też nie przedstawiły stosownej oceny prawnej tej kwestii. Reasumując, stanowisko organów podatkowych zawarte w przedmiotowej interpretacji jest błędne bowiem z góry zakłada brak podstaw do zwrotu nadpłaconego podatku akcyzowego, podczas gdy w świetle orzeczenia ETS oraz cytowanej powyżej uchwały NSA należy uznać jedynie, iż nie jest nadpłatą kwota podatku akcyzowego uiszczona z tytułu sprzedaży energii elektrycznej w sytuacji, w której ten kto ją uiścił nie poniósł z tego tytułu uszczerbku majątkowego. Minister Finansów ponownie rozpoznając wniosek o udzielenie interpretacji obowiązany jest uwzględnić stanowisko wyrażone przez Sąd w niniejszym wyroku. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270)uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Rozstrzygnięcie w przedmiocie niemożności wykonania zaskarżonej interpretacji wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło