I OSK 2124/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Monika Nowicka (spr.), Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia del. WSA Iwona Kosińska, Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Latocha, po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Skarbu Państwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2350/11 w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [....] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 11 maja 2012 r. (sygn. akt I SA/Wa 2350/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi J. O., uchylił decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r. nr [...] oraz utrzymaną przezeń w mocy decyzję Wojewody K. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Wojewoda K. – działając na wniosek: G. R., M. D., L. G., S. O., S. O., Z. S., J. O., M. O., E. M., G. G., B. Z., D. F., K. M., G. O. i R. O. - decyzją z dnia [...] maja 2011 r. odmówił wnioskodawcom potwierdzenia prawa do rekompensaty za pozostawione w miejscowości O. (powiat g. w województwie b.) przez H. O. i W. O. nieruchomości, obecnie znajdujące się w na terytorium Republiki B. Decyzję tę następnie utrzymał w mocy Minister Skarbu Państwa (decyzja z dnia [...] października 2011 r. nr [...]). W uzasadnieniu swego stanowiska organ centralny stwierdził, że H. i W. małż. O., w chwili wyjazdu z miejscowości O., nie posiadali już prawa własności do gruntu i budynków na nim położonych. Wprawdzie w aktach sprawy znajdował się wyrok Sądu Rejonowego dla [...] W. z dnia [...] listopada 1991 r. (sygn. akt [...]), zgodnie z którym ww. osoby, jako właściciele, pozostawili na obszarze, obecnie nie wchodzącym w skład Państwa Polskiego, majątek nieruchomy, w postaci: nieruchomości rolnej ([...] ha), lasu ( [...] ha), łąki ( [...] ha), sadu ([...] ha), drewnianego, parterowego domu mieszkalnego o powierzchni [...] m2, krytego dachówką, drewnianych, krytych słomą budynków gospodarczych (obory, stodoły, spichlerza - o ogólnej pow. [...] m2) oraz studni z kręgów betonowych, to jednak z protokołu przesłuchania stron wynikało, że ww. nieruchomość, w latach 1946-1947, została zagarnięta przez dawny Związek Radziecki. Ziemia została przymusowo zabrana do kołchozu, co z kolei było jednoznaczne z pozbawieniem repatriantów prawa własności do niej i upaństwowieniem składników majątkowych. Powyższe stało się też bezpośrednią przyczyną wyjazdu w 1958 r. H. O. i W. O. z miejscowości O. Tym samym, w ocenie organu, w niniejszej sprawie nie została spełniona jedna z podstawowych przesłanek ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) dalej: "ustawa zabużańska", a mianowicie pozostawienie mienia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem poprzednicy prawni wnioskodawców, w momencie wjazdu na obecne tereny państwa polskiego, nie dysponowali już prawem własności do przedmiotowej nieruchomości. Skoro zatem ww. osoby nie były już w chwili repatriacji właścicielami mienia, to – jak twierdził organ - ich następcom prawnym, nie przysługiwało prawo do rekompensaty. Na wyżej przedstawioną decyzję Ministra Skarbu Państwa J. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł, że powodem tak późnej repatriacji H. i W. małż. O. był fakt, że w 1945 i 1946 r. liczyli oni jeszcze na zmianę granic, tym bardziej, że przedmiotowa nieruchomość położona była niespełna [...] km od nowej granicy. Kiedy jednak w 1946 lub 1947 r. stało się pewne, że ich ziemia i dom nie znajdą się w granicach Rzeczypospolitej Polskiej, wystąpili oni o zgodę na wyjazd do Polski. Władze sowieckie jednak, pomimo umów repatriacyjnych, starały się zatrzymać przede wszystkim rolników, w obawie przed utratą siły roboczej i wielu z nich odmawiano prawa wyjazdu. Takiego prawa pozbawieni zostali właśnie W. i H. O., a tym samym nie mogli się repatriować w 1946, czy 1947 r. Skarżący wskazywał również, że dziadkowie jego byli szykanowani i prześladowani, aresztowano ich syna A. i zmuszano do pracy w kołchozie. Umożliwienie repatriacji nastąpiło dopiero na podstawie umowy z [...] marca 1957 r. a była ona – zdaniem skarżącego - bezpośrednio związane z wojną rozpoczętą w 1939 r., a dokładnie, z będącą wynikiem wojny, zmianą granic Polski. Odpowiadając na skargę, Minister Skarbu Państwa wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uchylając – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: "P.p.s.a.’ - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Powołując się na treść art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy zabużańskiej, Sąd podniósł, że do wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty należy dołączyć dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Stosownie natomiast do treści art. 6 ust. 4 pkt 3 powołanej ustawy, dowodami, o których mowa w przepisie ust. 1 pkt 1 mogą być w szczególności dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych państw wymienionych w tym przepisie. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, Sąd Wojewódzki stwierdził, że - wbrew twierdzeniom organów - wnioskodawcy spełnili wymóg określony w przytoczonych przepisach. Do akt sprawy przedłożyli bowiem odpis wyroku Sądu Rejonowego dla[...] W. z dnia [...] listopada 1991 r. (sygn. akt [...]), w którym ustalono, że H. i W. małż. O., jako właściciele, pozostawili na obszarze obecnie nie wchodzącym w skład Państwa Polskiego, określony w tym wyroku, majątek nieruchomy. Stosownie zaś do treści art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.), dalej: "k.p.c." - orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Tym samym, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, zarówno organy administracji publicznej, jak i sądy orzekające w niniejszej sprawie, związane były sentencją ww. wyroku Sądu Rejonowego dla [...] W. Wyrok ten wiąże bowiem nie tylko, co do opisu wskazanych w nim nieruchomości, ale również co do tego, że wskazane w nim osoby pozostawiły, w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., prawo własności nieruchomości, wymienionych w jego sentencji. Wobec związania treścią wspomnianego wyżej wyroku - w ocenie Sądu - niedopuszczalne było prowadzenie przez organy własnych ustaleń odnośnie do tego, kto był właścicielem mienia. Skoro zatem – jak wywodził Sąd - nie budziło wątpliwości, że H. i W. małż. O. byli właścicielami pozostawionego mienia a z treści art. 2 ustawy zabużańskiej wynikało, że prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a więc przepis ten wymaga, aby wnioskodawca wykazał się dowodem świadczącym, że on lub jego spadkodawca był właścicielem takiej nieruchomości, co w rozpoznawanej sprawie uczyniono, to należało uznać, że organy błędnie oceniły zgromadzone w sprawie dowody i ustaliły, że H. i W. małż. O. nie przedłożyli dokumentów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 pkt 3, czym naruszyły przepis art. 7 ust. 2 ustawy, co miało wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, Sąd Wojewódzki polecił, aby rozpoznając ponownie sprawę organy oceniły spełnienie przez wnioskodawców przesłanek do uzyskania prawa do rekompensaty przewidzianych w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r., uwzględniając zaprezentowaną w niniejszym wyroku ocenę prawą. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Minister Skarbu Państwa zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie: I. prawa materialnego: 1) art. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przejawiające się uznaniem, że strona udowodniła posiadanie tytułu własności, pomimo faktu, iż w/w przepisy ustawy przewidują konieczność wykazania tytułu własności na moment opuszczenia byłego terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (tzw. przesłanka pozostawienia mienia), a strona nie wykazała faktu posiadania tytułu własności na moment opuszczenia byłego terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, 2) art. 7 ust. 2 i art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu, że organy administracji publicznej błędnie oceniły zgromadzone w sprawie dowody i naruszyły w/w przepisy, co miało wpływ na wynik sprawy, kiedy w przedmiotowej sprawie, w świetle okoliczności faktycznych, ustalonych na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych brak było podstaw do innej wykładni w/w przepisów niż ta zastosowana przez organy administracji publicznej, II. prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 365 § 1 k.p.c. w z w. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. - poprzez ich błędną wykładnię przejawiającą się uznaniem, że organ administracji publicznej nie może dokonywać żadnych własnych ustaleń stanu faktycznego sprawy administracyjnej z uwagi na związanie prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego, kiedy na organie administracji publicznej ciąży obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i oceny czy dana okoliczność została udowodniona w świetle zasady prawdy obiektywnej. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący organ wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, w przypadku zaś braku stwierdzenia naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz oddalenie skargi – wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnoszono, że zgodnie z art. 2 w zw. art. 1 ustawy zabużańskiej, do potwierdzenia prawa do rekompensaty niezbędne jest wykazanie tytułu własności na moment opuszczenia byłego terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Rekompensata nie przysługuje więc za nieruchomości, które zostały sprzedane przed repatriacją lub w inny sposób utracone przed tą datą (np. znacjonalizowane). Wskazywano na orzecznictwo sądów administracyjnych oparte na art. 2 i art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. oraz na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r. (sygn. akt K 2/04), z którego wynikało, że warunkiem potwierdzenia prawa do rekompensaty było posiadanie tytułu własności do nieruchomości w momencie opuszczenia byłego terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W przedmiotowej sprawie nieruchomość została zaś przejęta przez kołchoz a ustalenia tego nie kwestionował Sąd . Konsekwencją tego stanu rzeczy było zatem przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka, wskazana w art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Ponadto, autor skargi kasacyjnej zwracał też uwagę, że stanowisko Sądu Wojewódzkiego stwierdzające, iż organ administracji publicznej nie może dokonywać żadnych własnych ustaleń stanu faktycznego sprawy administracyjnej, z uwagi na związanie prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego było błędne. Sąd I instancji zupełnie pominął bowiem fakt, że w myśl art. 7, 77 i art. 80 k.p.a., na organie administracji publicznej ciąży obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i oceny, czy dana okoliczność została udowodniona - w świetle zasady prawdy obiektywnej. Poza tym wskazywano, że przedmiotem powództwa, opartego o art. 189 k.p.c., nie było żądanie ustalenia własności na moment opuszczenia byłego terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, gdyż wymóg ustalenia tej okoliczności wprowadziła dopiero ustawa z 2005 r. Sentencja wyroku Sądu Rejonowego dla [...] W. z dnia [...] listopada 1991 r. (sygn. akt [...]) nie wskazuje więc, aby tytuł własności przysługiwał pierwotnym właścicielom na moment opuszczenia byłego terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Powyższe, zdaniem autora skargi kasacyjnej, oznaczało zatem, że organy administracji publicznej musiały uczynić w tym zakresie własne ustalenia faktyczne. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, J. O. wnosił o jej oddalenie, zwracając m. in. uwagę na fakt, że skarżący nie przedstawił dowodu by wyrok Sądu Rejonowego dla [...] W. z dnia [...] listopada 1991 r. został uchylony (art. 76 § 3 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, a które to podstawy okazały się nieuzasadnione. Odnosząc się pierwszej kolejności do zarzutów procesowych zauważyć należy, że trafnie zwrócił na to uwagę Sąd Wojewódzki, iż zgodnie z treścią art. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z tej przyczyny, skoro uczestnicy postępowania wylegitymowali się w postępowaniu administracyjnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] W. z dnia [...] listopada 1991 r. (sygn. akt [...]), w którym ustalono, że H. i W. małż. O., jako właściciele, pozostawili w miejscowości O. w powiecie g.w województwie b. (obecnie Republika B.): nieruchomość rolną ([...] ha), las ( [...] ha), łąkę ( [...] ha), sad ([...] ha), drewniany, parterowego dom mieszkalnego o powierzchni [...] m2, kryty dachówką oraz drewniane, kryte słomą budynki gospodarcze ( o ogólnej pow. [...] m2) i studnię z kręgów betonowych, to wyrok ten miał moc wiążącą również w postępowaniu, zakończonym zaskarżoną do Sądu Wojewódzkiego decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r. Podkreślić też należy, że związanie powyższym wyrokiem dotyczyło nie tylko, kwestii dotyczących opisu, wskazanych w nim składników majątkowych, ale także okoliczności, iż wymienione w tym wyroku osoby, w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., pozostawiły określone mienie. Wystąpienie bowiem z pozwem o ustalenie – w trybie art. 189 k.p.c. – zmierzało nie tylko do ustalenia samego faktu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej mienia a przede wszystkim do określenia konkretnej osoby, której służyło prawo własności do pozostawionej nieruchomości (vide: uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt III CZP 39/04). Ponadto, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentuje się również, iż ratio legis przepisu art. 365 § 1 k.p.c. polega na tym, iż gwarantuje ona zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (vide np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 341/12, z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 1438/12 i I OSK 1731/12 oraz z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2041/11). Z tej przyczyny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 365 § 1 k.p.c. w z w. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., polegający na błędnym uznaniu Sądu I instancji, że organ administracji publicznej nie może dokonywać żadnych własnych ustaleń stanu faktycznego sprawy administracyjnej z uwagi na związanie prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego, nie był uzasadniony. Przechodząc do obrazy prawa materialnego, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Do wniosku tego – po myśli art. 6 ust. 1 w/w ustawy – należy dołączyć określone w tym przepisie dowody, w tym m. in. dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Jak wynika to zaś z art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy zabużańskiej, dowodami tymi mogą być w szczególności m. in. dokumenty urzędowe, w tym sądowe. W związku z powyższym, skoro uczestnicy postępowania przedłożyli Wojewodzie K. wspomniany wyżej wyrok ustalający Sądu Rejonowego dla [...] W], to nie było podstaw do uznania, że zachodził w tej sytuacji przypadek, o którym mowa w art. 7 ust. 2 ustawy zabużańskiej. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., podnieść wypada, że – wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej - przepisy ustawy zabużańskiej nie przewidują wymogu by strona musiała udowodnić posiadanie tytułu własności do mienia położonego poza obecnymi granicami Państwa Polskiego, na moment opuszczania byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z brzmieniem art. 2 pkt 1 w/w ustawy, prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli był on w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1. Wskazać w tym miejscu wypada, że powyższe zagadnienie było przedmiotem szczegółowej analizy w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 11/13), w której wyrażone zostało stanowisko, że włączenie do kołchozu lub nacjonalizacja z innych przyczyn nieruchomości, których dotyczy art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, samo przez się nie wyklucza prawa do rekompensaty, określonego w art. 2 tej ustawy. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd m. in. podkreślił, że celem ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty (...) jest wywiązanie się przez państwo polskie z zobowiązań przyjętych w umowach republikańskich przez PKWN. Było nimi zaś zapewnienie udzielenia Zabużanom pomocy, związanej z koniecznością zagospodarowania się w nowym miejscu pobytu i to (cyt.): "niezależnie od tego, czy w dacie repatriacji, byli oni jeszcze właścicielami pozostawionego na Kresach majątku. Nawet bowiem, gdy nie posiadali oni ziemi w chwili ewakuacji, na życzenie mieli otrzymać <>". Poza tym w uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że (cyt.) " ponieważ wykładnia, uzależniająca przyznanie prawa do rekompensaty zabużańskiej od legitymowania się tytułem własności do nieruchomości, w chwili opuszczenia Kresów, prowadzi do zróżnicowania sytuacji prawnej przedwojennych właścicieli nieruchomości zabużańskich – w zakresie praw majątkowych - a zróżnicowanie to ma charakter arbitralny, gdyż nie jest powiązane z celem ustawy i jest następstwem sytuacji czysto przypadkowych, wykładnia ta nie może być stosowana przez sądy i organy działające w państwie prawa. Prawo do rekompensaty winno zatem wiązać się z faktem pozostawienia przez obywatela polskiego swojego majątku nieruchomego, stanowiącego w momencie wybuchu II Wojny Światowej jego własność a który to majątek, w związku z w/w wojną, obywatel polski zmuszony był opuścić. W tych warunkach, wymaganie by przedwojenny właściciel nieruchomości położonej na Kresach, w celu otrzymania rekompensaty legitymował się w stosunku do niej tytułem własności, w dacie repatriacji, stanowi, niczym nieuzasadnioną, nadinterpretację przepisów ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej". Uznając zatem, że skarga kasacyjna nie była usprawiedliwiona, Naczelny Sąd Administracyjny - z mocy art. 184 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.