II SA/Bk 212/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz,, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. O. na niewykonanie przez Starostę S. wyroku z dnia 14 maja 2009 r. w sprawie II SA/Bk 302/08 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. wymierza Staroście S. grzywnę w kwocie 3000 (słownie: trzy tysiące) złotych, 2. zasądza od Starosty S. na rzecz skarżącego A. O. kwotę 224 (słownie: dwieście dwadzieścia cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarga została wniesiona na tle następujących okoliczności. Wyrokiem z 14 maja 2009r. sygn. akt II SA/Bk 302/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2007 r. nr [...] oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty S. z [...] lutego 2007 r. nr [...] w sprawie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr geod. [...] o pow. 0,4900 ha i nr [...] o pow. 0,0342 ha. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145a § 1 Kpa, który przewiduje możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Sąd zauważył, że decyzje organów obu instancji, zostały wydane m.in. na podstawie art. 229 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, a przepis ten Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008 r. uznał za niezgodny z art. 21 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 2 oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z uwagi na powyższe Sąd polecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględniono okoliczności wynikających z ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz wyroków Sądu Okręgowego w B. z [...] marca 2008 r. (sygn. akt [...]) oraz Sądu Apelacyjnego w B. z [...] listopada 2008 r. (sygn. akt [...]). Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła "S" [...] w S. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 czerwca 2010 r., sygn. I OSK 1078/09 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku (sygn. akt II SA/Bk 302/08), uznając, że nie miała ona usprawiedliwionych podstaw. Tym samym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 14 maja 2009 r. stał się prawomocny. Akta sprawy wraz z informacją o uchyleniu przez WSA wydanych w obu instancjach decyzji w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wpłynęły do Starosty S. (organu I instancji), w dniu 14 lipca 2010 r. Zawiadomieniem z 20 stycznia 2011 r. Starosta S. poinformował strony o terminie rozprawy administracyjnej wyznaczonej na dzień [...] stycznia 2011 r., której termin następnie został odroczony na wniosek Burmistrza Miasta S., o czym poinformowano telefonicznie strony postępowania. Następnie zawiadomieniem z [...] stycznia 2011 r. Starosta S. przedłużył termin załatwienia przedmiotowej sprawy, ze względu na skomplikowany charakter sprawy, do dnia 25 marca 2011 r. Pismem z 30 stycznia 2011r. A. O.(dalej także jako skarżący), wezwał Starostę S. do niezwłocznego podjęcia czynności administracyjnych wynikających z wyroku WSA w Białymstoku z 14 maja 2009 r. sygn. II SA/Bk 302/08. Następnie w dniu 3 lutego 2011 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosek o wymierzenie, w trybie art. 154 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), Staroście S. grzywny w maksymalnej wysokości ze względu na niewykonanie prawomocnego orzeczenia sądu oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie zakreślonym przepisami Kpa. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że pomimo, iż od zwrotu akt administracyjnych minęło ponad siedem miesięcy, organ I instancji nie podjął żadnego merytorycznego rozstrzygnięcia uzasadniając ten fakt skomplikowanym charakterem sprawy. Skarżący zaznaczył jednocześnie, że postępowanie w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości "ciągnie się" prawie dwadzieścia lat. W odpowiedzi na skargę Starosta S. wyjaśnił, że po zwrocie akt do organu, pracownik posiadający w zakresie obowiązków prowadzenie spraw zwrotu wywłaszczonych nieruchomości przebywał w okresie od 30 lipca do 3 listopada 2010 r. na zwolnieniu lekarskim, a następnie od 20 grudnia do 31 grudnia 2010 r. na urlopie wypoczynkowym. Organ wyjaśnił jednocześnie, że zawiadomieniem z 28 stycznia 2011 r. przedłużono termin załatwienia przedmiotowej sprawy do 25 marca 2011r. ze względu na jej skomplikowany charakter. Uczestnik postępowania tj. "S" [...] z siedzibą w S. w piśmie procesowym z 28 lutego 2011 r. wniosła o oddalenie skargi, wskazując, że postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania o zwrot nieruchomości nie należy do właściwości Starosty lecz do Wojewody [...], który wydał ostateczną decyzję w sprawie. Dodatkowo wskazano, że odmowa wznowienia postępowania jest rozpoznawana przez Ministra Infrastruktury, który postanowieniem z 8 kwietnia 2010 r. zawiesił postępowanie w sprawie. Wyrokiem z 31 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 78/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku na podstawie art.154 §1 oraz § 6 p.p.s.a. wymierzył Staroście S. grzywnę w wysokości równej przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu w 2010 r. Sąd uznał, bowiem, że Starosta S., który został zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu (sygn. akt II SA/Bk 302/08), do podjęcia określonych działań, mimo pisemnego wezwania przez stronę do jego wykonania pozostawał w bezczynności do dnia wniesienia skargi. W wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej Starosty S., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 stycznia 2012 r. sygn. I OSK 1674/11 uchylił powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, stwierdził, bowiem nieważność postępowania sądowoadministracyjnego art.183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). uznając, że strona nie miała możliwości obrony swych praw na skutek uchybień procesowych (brak powiadomienia o terminie rozprawy). Pismem z 14 maja 2012 r. pełnomocnik Starosty S. wskazał, że organ, przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, w dniu [...] marca 2012 r. wydał decyzję znak [...], co jego zdaniem skutkować winno umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego. Do pisma dołączono odpis wspomnianej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W myśl postanowień art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Natomiast w myśl postanowień art.154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA sygn. II SA 2015/00, LEX nr 57180 oraz WSA sygn. I SA/Wr 1880/07). Z bezczynnością organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności mamy, więc do czynienia, gdy będący adresatem rozstrzygnięcia sądowego właściwy w sprawie organ administracji publicznej nie wykonuje orzeczenia sądowego, które to orzeczenie dotyczyło aktu administracyjnego tegoż organu tj. w prawnie określonym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy nałożone na niego wyrokiem obowiązki realizuje niewłaściwie lub opieszale (por. wyroki WSA: sygn. I SA/Gl 303/11 LEX 864226 oraz II SA/Gd 412/11, LEX 852991). Z powyższego wynika, że z bezczynnością organu po wyroku uchylającym decyzję mamy do czynienia, gdy organ zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, uwzględniającym skargę na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., mimo pisemnego wezwania przez stronę do wykonania wyroku, pozostaje bezczynny do dnia wniesienia skargi. Taka sytuacja, zdaniem Sądu, wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Bezsprzecznym jest fakt, że skarżący przed wystąpieniem do Sądu, pismem z 30 stycznia 2011 r. wezwał Starostę S. do wykonania wyroku z 14 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 302/08. Tym samym jego skarga jest dopuszczalna. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy zauważyć, że w sprawie ocenie podlega okoliczność czy Starosta S. po otrzymaniu akt w dniu 14 lipca 2011 r. załatwił sprawę skarżącego w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości w terminach wynikających z art. 35 Kpa, a nie postępowanie wznowieniowego, do którego w piśmie procesowym odnosi się uczestnik postępowania. I tak zgodnie z treścią art. 35 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Pamiętać przy tym należy, że rozpatrując kwestię terminowości ponownego załatwienia sprawy po wyroku sądu należy na względzie mieć również treść art. 286 § 1 p.p.s.a., który w § 1 stanowi, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności, a w § 2, że termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 maja 2009 r. uchylającym decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2007r. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty S. z [...] lutego 2007 r. w sprawie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, Starosta S. otrzymał 14 lipca 2010 r., tą datę należało, więc przyjąć jako datę, od której winny być liczone terminy załatwienia sprawy. Z akt sprawy i wyjaśnień organu wynika, że Starosta S. dopiero po sześciu miesiącach od daty otrzymania powyższego orzeczenia podjął czynności procesowe w sprawie poprzez zawiadomienie o rozprawie administracyjnej, którą następnie odroczył na wniosek Burmistrza Miasta S., a następnie na podstawie art. 36 § 1 kpa zawiadomieniem z [...] stycznia 2011 r., poinformował strony, że sprawa zostanie rozpatrzona po terminie przewidzianym w art. 35 § 3 kpa, ze względu na jej skomplikowany charakter równocześnie wyznaczył nowy termin zakończenia sprawy na dzień 25 marca 2011 r. Z dołączonego do pisma procesowego pełnomocnika organu odpisu decyzji (znak [...]), wydanej w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wynika natomiast, że decyzją została wydana przez Starostę S. dopiero w dniu [...] marca 2012 r. Powyższe okoliczności przemawiają za wymierzeniem organowi grzywny, albowiem okolicznością bezsporną jest, że Starosta S. przekroczył maksymalny termin załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 Kpa, jak również nie zakończył sprawy w nowym terminie, o którym mowa w zawiadomieniu z [...] stycznia 2011 r. Okoliczność przebywania pracownika organu na zwolnieniu lekarskim, a następnie na urlopie nie może, bowiem usprawiedliwiać bezczynności organu w wykonaniu prawomocnego wyroku. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 1996 r. Nr 70, poz. 335 ze zm.) w związku z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 17 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2011 r. i w drugim półroczu 2011 r. (M.P. z 2012 r., poz. 94) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w 2011 r. wyniosło 2.974,69 zł, a w drugim półroczu 2011 r. wniosło 3.075,27 zł. Powyższy przepis pozostawia uznaniu sądu miarkowanie wysokości wymierzanej grzywny, w zależności o okoliczności konkretnej sprawy. Dokonując ustalenia wysokości grzywny Sąd uznał, że adekwatna będzie kwota równa przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu w roku 2011, ustalając wysokość grzywny na kwotę 3.000,00 zł. Ustalając wysokość grzywny Sąd wziął także pod uwagę fakt wykonania wyroku poprzez wydanie w dniu [...] marca 2012 r. decyzji w sprawie. Końcowo wskazać należy, że fakt wydania przez Starostę S. w dniu [...] marca 2012 r. decyzji umarzającej postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości po wniesieniu skargi do Sądu w świetle art.154 § 3 p.p.s.a., nie mógł stanowić podstawy umorzenia postępowania. Celem uruchomionego przez skarżącego postępowania było, bowiem ukaranie organu za niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2009 r. sygn. II SA/Bk 302/08. Również argumentacja przedstawiona w piśmie procesowym przez "S" [...] z siedzibą w S. nie miała wpływu na treść orzeczenia. Podkreślić w tym miejscu należy, że celem postępowania nie była sądowa kontrola zapadłych w sprawie decyzji, lecz ukaranie organu I instancji, do którego sprawa wróciła na skutek uchylenia przez Sąd prawomocnym wyrokiem z 14 maja 2009 r. decyzji wydanych w obu instancjach, za pozostawanie w bezczynności i niewykonanie wyroku do dnia wniesienia skargi do Sądu. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 154 § 1 oraz § 6 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.;pływał dnia 2 listopada 2008r. , z dnia 16 lutego 2009r. postanowienia o zawieszeniu postepowania postanowieniem SK