I OSK 2206/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 398/12 w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 4 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 398/12, po rozpatrzeniu skargi J.K., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [..] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżony wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] Burmistrz [...] na podstawie art. 17, art. 20, art. 23, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) odmówił J.K. (dalej powoływana jako skarżąca) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym mężem [...] legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wynika wprost, iż prawa do świadczenia nie może nabyć osoba, która jest małżonkiem osoby niepełnosprawnej. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Podzielając stanowisko organu I instancji Kolegium podkreśliło, iż konstrukcja art. 17 ust. 1 powołanej ustawy wskazuje, że świadczenie przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny. Natomiast w świetle art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca wskazał sytuacje, w których świadczenie nie może być przyznane mimo spełnienia pozostałych kryteriów i przewidział, iż omawiane świadczenie nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ podkreślił, iż przewidziane w przepisie odstępstwo dotyczy sytuacji, kiedy zarówno małżonek obciążony obowiązkiem alimentacyjnym, a ubiegający się o przyznanie świadczenia, jak i współmałżonek legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ stwierdził, iż sytuacja taka w niniejszej sprawie nie występuje, zaś wyroki na które powołuje się odwołująca wydane zostały w nieobowiązującym na dzień podejmowania niniejszego rozstrzygnięcia stanie prawnym, a zatem nie znajdują zastosowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J.K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazała, że nowelizacja art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustawą z dnia 19 sierpnia 2011r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych i pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 205, poz. 1212), nie spowodowała dezaktualizacji utrwalonej linii orzecznictwa, co potwierdzają również orzeczenia sądów administracyjnych wydane z uwzględnieniem tej nowelizacji. Strona podkreśliła, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji rodzinnej i majątkowej, mąż jest osobą poruszającą się na wózku inwalidzkim, wymaga stałej opieki i pomocy drugiej osoby, jest cewnikowany, nie jest w stanie sam funkcjonować, trzyosobowa rodzina utrzymuje się z renty inwalidzkiej męża. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 4 czerwca 2012 r. uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji stwierdził, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotny jest przede wszystkim art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, stosownie do którego świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podzielając wskazanie organu przyznać trzeba, iż przytoczony przepis był już kilkakrotnie nowelizowany i nowelizacje te były wynikiem m.in. poglądów wyrażanych przez Trybunał Konstytucyjny w dwóch orzeczeniach podjętych na kanwie tej regulacji prawnej. Sąd I instancji stanął na stanowisku, iż wykładni powyższych przepisów nie można dokonywać w sposób literalny, ponieważ na uwadze należy mieć zarówno całokształt orzecznictwa sądów administracyjnych, jak i stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie. I tak w wyroku z dnia 18 lipca 2008r., w sprawie o sygn. akt P 27/07 (publ. OTK-A 2008/6/107) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Z kolei w wyroku z dnia 22 lipca 2008 r. w sprawie o sygn. akt P 41/07 (publ. OTK-A 2008/6/109) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie, która rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 tej ustawy, nad innym niż jej dziecko, niepełnosprawnym, niepełnoletnim członkiem rodziny, dla której stanowi rodzinę zastępczą spokrewnioną i wobec którego osobę tę obciąża obowiązek alimentacyjny, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 20 i art. 23 Konwencji o prawach dziecka, przyjętych przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz.U. nr 120 z 1991 poz. 526 z zm.). Wprawdzie przytoczone rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r. odnosi się do treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych sprzed nowelizacji tego przepisu, jednakże wywody w nim zawarte pozostają nadal aktualne dla właściwej interpretacji zapisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w przedmiocie nabywania uprawnień do świadczeń pielęgnacyjnych. Reasumując, w ocenie Sądu I instancji przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych winien być odczytywany przez pryzmat przepisu art. 17 ust. 1 tej ustawy. Jeżeli bowiem prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne wywodzi się z istnienia obowiązku alimentacyjnego, to literalne odczytywanie normy art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych niweczyłoby skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego w odniesieniu do osób pozostających w związku małżeńskim. Nieuprawniona jest zatem taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a w związku z art. 17 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w myśl której osoba sprawująca opiekę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, o którym mowa w art. 128 k.r.o., traci prawo do świadczenia z uwagi na fakt pozostawania osoby, nad którą sprawuje opiekę w związku małżeńskim. Warto dodać, iż pogląd stosownie do którego pozostawanie w związku małżeńskim nie wyklucza możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, znalazł aprobatę w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 2010 r. (sygn. akt P 38/09). W związku z powyższym Sąd I instancji stwierdził, że okoliczność, iż skarżąca sprawuje opiekę nad małżonkiem, nie stanowi podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym dokonana przez organ wykładnia omawianych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest prawidłowa, co zostało obszernie wykazane w ramach niniejszego uzasadnienia. Przy ponownej analizie organ odwoławczy przeprowadzi właściwą wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, mając na względzie powyższe wskazania sądu oraz argumenty odwołania skarżącej. Od powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalanie skargi względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego: - art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 32 ust. 1, art. 18 i art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, iż osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego może być także osoba, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnoprawnym małżonkiem, - art. 8 ust. 2 z w zw. z art. 178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na dokonaniu w ramach wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych faktycznej oceny zgodności tego przepisu z Konstytucją, co należy do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, - art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na odstąpieniu od skorzystania z możliwości wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, mimo wątpliwości co do zgodności z Konstytucją art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych; 2) przepisów prawa procesowego, których naruszenie miało wpływ na wynik sprawy: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z uwzględnieniem skargi wobec błędnego ustalenia, że zaskarżona decyzja Kolegium Odwoławczego wydana została z naruszeniem prawa materialnego art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, - art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy skarga jako nieuzasadniona powinna zostać oddalona. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono w szczególności, że Sąd I instancji niezasadnie stwierdził naruszenie przez organy norm prawa materialnego, zarzucając Kolegium i Burmistrzowi naruszenie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd Wojewódzki błędnie bowiem przyjął, iż sprawowanie przez skarżącą opieki nad niepełnosprawnym w znacznym stopniu małżonkiem, a nie nad własnym dzieckiem, nie stanowi podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawca bowiem w art. 17 ust. 1 ww. aktu jasno określił krąg osób uprawnionych do tego rodzaju świadczenia, wskazując jednoznacznie na normy zawarte w ustawie - Kodeks rodzinny i opiekuńczy jako przesłankę warunkującą jego przyznanie. Natomiast w art. 17 ust 5 pkt 2 lit. a cyt. ustawy ustawodawca wskazał iż, świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że drugi współmałżonek legitymuje się również orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nie można zatem – wg Kolegium - pominąć obowiązującego przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych i odmówić jego zastosowania, bowiem korzysta on nadal z domniemania konstytucyjności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej "P.p.s.a."). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania należy stwierdzić, że zarzuty te nie mogły być uwzględnione. Oba wskazane w skardze kasacyjnej przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151, które zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji, regulują jedynie sposób rozstrzygnięcia sprawy i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w powyższym przepisie dotyczyć musi przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne, tego zaś rodzaju zarzut nie został w sprawie postawiony. W przedmiotowej sprawie kluczowym zagadnieniem jest interpretacja art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie bowiem z przepisem art. 17 ust. 1 cytowanej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W myśl natomiast art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a w/w ustawy świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tym samym przesłanka negatywna, ujęta w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie dotyczy małżonka osoby wymagającej opieki, spełniającego wymogi do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, określone w art. 17 ust. 1 w/w ustawy, ale odnosi się do krewnych osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności, którzy ubiegaliby się o świadczenie pielęgnacyjne (lub już je otrzymują) w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lipca 2012 r. sygn. I SA/Wa 728/12). W związku z powyższym, pomijając nawet zagadnienie prokonstytucyjnej wykładni celowościowej w/w przepisów, której dokonał Sąd Wojewódzki, zwrócić przede wszystkim należy uwagę, że przyjęcie powyższych unormowań prawnych, tak jak czyni to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w skardze kasacyjnej Kolegium, prowadzi do absurdalnej wręcz sytuacji, w której osoba niepełnosprawna w znacznym stopniu (jeden ze współmałżonków) a więc sama wymagająca pomocy, mogłaby zapewnić stałą lub długotrwałą opiekę drugiej osobie - również niepełnosprawnej w znacznym stopniu - to jest drugiemu współmałżonkowi. Poza tym, z mocy powołanego przepisu art. 17 ust. 1 pkt 2, osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności, na której ciąży obowiązek alimentacyjny (a taki obowiązek spoczywa na współmałżonkach, o czym będzie mowa niżej) jest w ogóle wyłączona z grona osób, które mogą ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne. Zakładając więc racjonalność ustawodawcy, wykładnia w/w przepisów prezentowana przez organ zdecydowanie jest nie do przyjęcia. Z tej przyczyny nie można twierdzić, iż ustawa o świadczeniach rodzinnych, posługując się - w art. 17 ust. 1 pkt 2 – pojęciem "innych osób, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności", nie dotyczy współmałżonków. Za prawidłowością bowiem wyżej przedstawionego poglądu przemawia również fakt, że nawet teoretycznie przyjmując pogląd organu, iż w myśl art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie rodzinne przysługiwałoby małżonkowi z tytułu sprawowania opieki nad współmałżonkiem, ale tylko w sytuacji, w której oboje małżonkowie są osobami legitymującymi się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to poza art. 17 ust. 1 pkt 2 lit a omawianej ustawy ( który posługuje się pojęciem "osoby na której ciąży obowiązek alimentacyjny"), brak byłoby przepisu, który mógłby stanowić podstawę do przyznania, w takiej sytuacji, świadczenia wnioskodawcy. W związku z powyższym wypada uznać, ze przepis art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych ma w pełni zastosowanie do (będącego osobą sprawną) małżonka, ubiegającego się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki nad współmałżonkiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności męża. Trafny zatem jest pogląd wyrażony przez Sąd Wojewódzki, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy oświadczeniach rodzinnych winien być rozumiany w ten sposób, iż normuje on przypadki, gdy o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną, pozostającą w związku małżeńskim ubiega się osoba spełniająca kryteria wskazane w ust. 1 (lub w ust. 1a), niebędąca małżonkiem zobowiązanym w pierwszej kolejności do alimentacji. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że nie można w ogóle mówić w przedmiotowej sprawie o dokonaniu przez Sąd I instancji nieuprawnionej oceny zgodności art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a z Konstytucją. Sąd ustalił w procesie wykładni praw treść hipotezy normy zawartej w tym przepisie kierując się celowościową wykładnią, co w przedmiotowej sprawie było absolutnie dopuszczalne. Brak było tym samym jakichkolwiek podstaw aby występować do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, skoro możliwe było dokonanie zgodnej z Konstytucją wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przedstawione w zaskarżonym wyroku rozumienie omawianych przepisów jest prawidłowe, takie ich rozumienie przyjmowane jest w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z dnia 9 stycznia 2013 r., I OSK 1196/12). Nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że dokonując w zaskarżonym wyroku prokonstytucyjnej wykładni przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2008 r. o świadczeniach rodzinnych, która to linia orzecznicza znalazła akceptację Trybunału Konstytucyjnego (vide przywołane przez Sąd pierwszej instancji postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 2010 r., P 38/09 Sąd dokonał oceny zgodności przepisu ustawowego z Konstytucją, czym uchybił art. 8 ust. 2 w związku z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP. W sprawie nie został także naruszony art. 193 Konstytucji RP. Jak wyżej stwierdzono Sąd nie ocenił konstytucyjności przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Regulacja zawarta w tym przepisie stanowi uprawnienie sądu do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, z którego może on skorzystać, gdy uzna, że wystąpiły w sprawie wątpliwości co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedź na pytanie zależy rozstrzygniecie sprawy toczącej się przed sądem. Nieskorzystanie w okolicznościach niniejszej sprawy z powyższych możliwości nie mogło stanowić skutecznego zarzutu kasacyjnego. Z powyższych względów, a ponadto mając na uwadze, że w sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.