III SA/Łd 340/12

WyrokWSA w Łodzi2012-06-05

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ocena merytoryczna projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego została przeprowadzona zgodnie z prawem, w szczególności w zakresie kryteriów dotyczących gotowości organizacyjno-instytucjonalnej beneficjenta oraz wykorzystania wyników prac B+R?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ocena merytoryczna projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem. Kryterium gotowości organizacyjno-instytucjonalnej słusznie punktuje doświadczenie w zarządzaniu projektami współfinansowanymi ze środków UE, a nie ogólne doświadczenie w zarządzaniu projektami. Kryterium wykorzystania wyników prac B+R prawidłowo interpretuje się jako bezpośrednie wykorzystanie tych wyników przez beneficjenta, a nie zakup gotowego produktu, który je wykorzystuje. Uzasadnienie uchwały oddalającej protest było wystarczające.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego. Po ocenie formalnej i merytorycznej wniosek uzyskał negatywną ocenę punktową (57,06%). Spółka złożyła protest, który został oddalony, a projekt po ponownej ocenie uzyskał 58,59% punktów. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez błędną ocenę kryteriów merytorycznych oraz niewystarczające uzasadnienie uchwały oddalającej protest.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2012 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia protestu od etapu oceny merytorycznej projektu złożonego w konkursie wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 oddala skargę III SA/Łd 340/12 UZASADNIENIE W dniu 27 lipca 2011 r. Spółka z o.o. "A" z siedzibą w Ł. złożyła do Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. wniosek o dofinansowanie projektu pn.: "Innowacyjne urządzenie do diagnostyki obrazowej w przedsiębiorstwie A", któremu nadano nr [...], w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007-2013, Oś Priorytetowa III: Gospodarka, innowacyjność, przedsiębiorczość, Działanie III.2: Podnoszenie innowacyjności i konkurencyjności przedsiębiorstw, Konkurs nr: RPLD.03.02.00-15/11. Pismem z 13 października 2011 r. Centrum Obsługi Przedsiębiorcy poinformowało Spółkę o brakach i błędach we wniosku o dofinansowanie projektu i o możliwości uzupełnienia lub poprawienia wniosku. Dnia 27 października 2011 r. Spółka złożyła do COP poprawiony i uzupełniony wniosek wraz z zestawieniem poprawek i uzupełnień. Pismem z 13 grudnia 2011 r. poinformowano Spółkę, że wniosek o dofinansowanie projektu został pozytywnie oceniony pod względem zgodności z kryteriami formalnymi i został przekazany do oceny merytorycznej. Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie projektu złożonym przez Spółkę, przedmiotem tego projektu jest zakup urządzenia rezonansu magnetycznego, które umożliwia wydajną i skuteczną diagnostykę obejmującą badania stawów (m.in. kolano, staw łokciowy, staw skokowy, nadgarstek). Dodatkowo, w ramach Projektu, ma być zakupione oprogramowanie RIS, które jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania i obsługi urządzenia. Jak wskazała Spółka, projekt należy zakwalifikować jako "bezpośrednie inwestycje w przedsiębiorstwach rozumiane jako projekty inwestycyjne w zakresie zastosowania nowych rozwiązań technologicznych w produkcji i usługach (zakup niezbędnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych związanych bezpośrednio z zakupem i eksploatacją środków trwałych)". Zakup urządzenia rezonansu magnetycznego jest uzasadniony rosnącym zapotrzebowaniem na badania stawów przy użyciu techniki rezonansu magnetycznego, możliwościami infrastrukturalnymi Spółki do posadowienia aparatu oraz posiadanym przez Spółkę zapleczem specjalistów. Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, projekt zakłada wdrożenia nowatorskich rozwiązań technologicznych, gdyż posiada najmocniejszy na rynku rezonansu magnetycznego system gradientów. Siła gradientów pozwala przede wszystkim na ocenę drobnych struktur w obrębie kończyn, w szczególności stawów łokciowego i kolanowego oraz nadgarstka, dłoni i stopy. Ponadto urządzenie posiada zminiaturyzowany magnes nadprzewodzący o sile pola magnetycznego 1.5T, do tej pory niestosowany w Polsce. Pismem Centrum Obsługi Przedsiębiorcy z 9 stycznia 2012 r. Spółka została poinformowana, że jej wniosek o dofinansowanie Projektu, po dokonaniu oceny pod względem zgodności z kryteriami merytorycznymi, uzyskał łącznie 57,06% punktów, co oznacza, że otrzymał negatywną ocenę merytoryczną. W uzasadnieniu do tej informacji wskazano, że wniosek podlegał ocenie merytorycznej przeprowadzonej przez Komisję Konkursową powołaną przez Dyrektora COP na podstawie kryteriów merytorycznych: dostępu, następnie ogólnych i szczegółowych, zgodnie z zasadą "dwóch par oczu". Ocenę punktową wniosku o dofinansowanie Projektu stanowi średnia ocen wszystkich osób oceniających wniosek odniesiona do maksymalnej liczby punktów, jaką wniosek mógł uzyskać podczas oceny. Komisja Konkursowa COP zarekomendowała do wpisu na listę rankingową projekty, które otrzymały co najmniej 60% maksymalnej liczby punktów. Projekt Spółki otrzymał 186 punktów na 326 możliwych do uzyskania, a przy ocenie spornych kryteriów przyznano wnioskodawcy następującą punktację: 1/ Kryterium merytoryczne ogólne 2 "Stopień gotowości organizacyjno - instytucjonalnej beneficjenta" - po 0 punktów (na 4 możliwe) od obu oceniających. . 2/ Kryterium merytoryczne ogólne 3 "Stopień efektywności projektu" - po 3 punkty (na 4 możliwe) od obu oceniających, 4/ Kryterium merytoryczne szczegółowe 3 "Wykorzystanie w projekcie elementów prowadzonych bądź zakupionych przez beneficjenta wyników prac B+R" - po 1 punkcie (na 4 możliwe) od obu oceniających, 5/ Kryterium merytoryczne szczegółowe 4 "Zmniejszenie negatywnego oddziaływania na otoczenie poprzez zastosowanie rozwiązań zgodnych z normami wspólnotowymi" - po 2 punkty (na 4 możliwe) od obu oceniających, 6/ Kryterium merytoryczne szczegółowe 8 "Realizacja projektu prowadzi do zwiększenia konkurencyjności przedsiębiorstwa w skali regionalnej, krajowej i międzynarodowej" - po 2 punkty (na 4 możliwe) od obu oceniających. Spółka złożyła 26 stycznia 2012 r. do Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Ł., za pośrednictwem COP, Protest od negatywnych wyników oceny Projektu, w którym wniosła o przywrócenie Projektu do procedury wyboru. Protest dotyczył przyznania Projektowi zbyt niskiej liczby punktów w podanych wyżej kryteriach merytorycznych ogólnych i szczegółowych. W dniu 5 kwietnia 2012 r. Spółce doręczono pismo z Urzędu Marszałkowskiego w Ł. (pismo datowane na 4 kwietnia 2012 r.), z załączoną kopią uchwały nr 626/12 Zarządu Województwa Ł. z dnia 3 kwietnia 2012 r. w sprawie oddalenia protestu od etapu oceny merytorycznej projektu nr [...]złożonego przez "A" sp. z o.o. z siedzibą w Ł. w Konkursie nr: [...] wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej III Gospodarka, innowacyjność, przedsiębiorczość, Działanie III.2 Podnoszenie innowacyjności i konkurencyjności przedsiębiorstw Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007-2013 wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z Uchwałą, po ponownej ocenie Projektu w zakresie kryteriów, co do których Spółka podniosła zarzuty w Proteście, Projekt uzyskał łącznie w wyniku procedury odwoławczej 58,59% możliwych do uzyskania punktów i tym samym nie przekroczył minimalnego progu 60%. Po ponownej ocenie w procedurze odwoławczej, Projekt uzyskał następującą punktację w zakresie zakwestionowanych przez Spółkę kryteriów: 1/ Kryterium merytoryczne ogólne 2 "Stopień gotowości organizacyjno - instytucjonalnej beneficjenta" - ponownie po 0 punktów od obu oceniających, uzasadnione brakiem doświadczenia Spółki w realizacji / zarządzaniu projektami współfinansowanymi ze środków UE; 2/ Kryterium merytoryczne ogólne 3 "Stopień efektywności projektu" - 1 punkt od pierwszego z oceniających uzasadnione brakiem uzasadnienia dla Projektu oraz 4 punkty od drugiego oceniającego (poprzednio po 3 punkty od obu oceniających); 3/ Kryterium merytoryczne szczegółowe 3 "Wykorzystanie w projekcie elementów prowadzonych bądź zakupionych przez beneficjenta wyników prac B+R" - ponownie po 1 punkcie od obu oceniających, uzasadnione przez pierwszego z oceniających, że nie można stwierdzić, kiedy zostały wykonane prace B+R, oraz przez drugiego z oceniających faktem, że Spółka nie zakupuje prac B+R, ale gotowe urządzenie, przy którym jego producent wykorzystał prac B+R; 4/ Kryterium merytoryczne szczegółowe 4 "Zmniejszenie negatywnego oddziaływania na otoczenie poprzez zastosowanie rozwiązań zgodnych z normami wspólnotowymi - ponownie po 2 punkty od obu oceniających uzasadnione brakiem jednoznacznego wskazanie o ile % nastąpi zmniejszenie emisji i immisji". 5/ Kryterium merytoryczne szczegółowe 8 "Realizacja projektu prowadzi do zwiększenia konkurencyjności przedsiębiorstwa w skali regionalnej, krajowej i międzynarodowej" - po 3 punkty (na 4 możliwe) od obu oceniających, czyli zgodnie ze stanowiskiem Spółki wskazanym w Proteście. W związku z powyższym, w wyniku Protestu, ocena Projektu zmieniła się na korzyść Spółki i zgodnie ze stanowiskiem Spółki wyrażonym w Proteście, w zakresie jednego kryterium. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółka zarzuciła przeprowadzonej ocenie merytorycznej projektu nr [...] naruszenie następujących przepisów prawa: - naruszenie art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, poprzez ocenę projektu Spółki w sposób naruszający kryteria konkursu nr: [...], tj. poprzez uznanie, że Spółka nie będzie wykorzystywać w projekcie zakupionych elementów wyników prac B+R; - naruszenie art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, poprzez ocenę projektu Spółki w sposób naruszający kryteria konkursu nr: [...], tj. poprzez uznanie, że Spółka nie posiada doświadczenia w zarządzaniu projektami; - naruszenie art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, poprzez ocenę projektu Spółki w sposób naruszający zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów, tj. poprzez zaniżenie punktacji przyznanej projektowi Spółki ze względu na brak doświadczenia Spółki w realizowaniu projektów współfinansowanych ze środków UE; - naruszenie art. 30b ust. 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, poprzez niewystarczające uzasadnienie uchwały w sprawie oddalenia protestu Spółki od etapu oceny merytorycznej projektu, w szczególności poprzez brak odniesienie się do zarzutów Spółki wskazanych w proteście. Mając na względzie powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie, że ocena projektu nr [...] złożonego przez Spółkę "A" została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez instytucję zarządzającą oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W opinii Spółki, na podstawie Kryterium merytorycznego szczegółowego 3. Wykorzystanie w projekcie elementów prowadzonych bądź zakupionych przez beneficjenta wyników prac B+R i jego opisu w KWP i SZOK, bezpodstawne jest twierdzenie trzech z czterech oceniających Projekt, że zakup urządzenia, które zostało wyprodukowane z wykorzystaniem wyników prac B+R producenta tego urządzenia, nie spełnia analizowanego kryterium merytorycznego szczegółowego. Zakup przez Spółkę w ramach realizacji Projektu urządzenia, przy produkcji którego producent zastosował wyniki prac B+R, w sposób oczywisty oznacza wykorzystanie przez Spółkę w Projekcie zakupionych wyników prac B+R. Spółka podkreśliła, że ani Kryteria Wyboru Projektów ani Szczegółowy Opis Kryteriów Wyboru Projektów nie zawierają definicji wyników prac B+R praz nie wymagają wykorzystywania w Projekcie wyników własnych prac B+R, co stanowi zarzut jednego z oceniających Projekt. Zdaniem Spółki, stosowana przez nią w Projekcie metoda wykorzystania wyników prac B+R polega właśnie na nabyciu technologii materialnej, tzn. innowacyjnego urządzenia wykorzystującego wyniki prac B+R nie starsze niż 1 rok. W związku z powyższym, mając na uwadze zapisy Kryteriów Wyboru Projektów i Szczegółowego Opisu Kryteriów Wyboru Projektów, wykorzystanie przez Spółkę w ramach Projektu wyników prac B+R w postaci nabycia gotowych innowacyjnych urządzeń, będących wynikiem prac B+R producenta tych urządzeń nie może być podstawą do uznania, że Projekt nie wykorzystuje wyników prac B+R. W przeciwnym wypadku, należałoby uznać, że Konkurs jest przeznaczony jedynie dla jednostek badawczo - rozwojowych oraz dla dużych przedsiębiorstw, które mogą sobie pozwolić na prowadzenie własnych prac B+R. Odnosząc się do Kryterium merytorycznego ogólnego 2. Stopień gotowości organizacyjno - instytucjonalnej beneficjenta, Spółka podniosła, że w/w kryterium odnosi się do dwóch odrębnych sytuacji, tj. doświadczenia beneficjenta w zarządzaniu projektami w ogóle (nie tylko współfinansowanymi ze środków UE) oraz doświadczenia w realizacji projektów współfinansowanych ze środków UE. Wskazuje na to literalne brzmienie tego kryterium w KWP. Podkreślono, że inna interpretacja opisu tego kryterium oznaczałaby złamanie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów, co stanowiłoby naruszenie art. 26 ust. 2 Uzprr (patrz punkt II.2. niniejszej skargi), ponieważ prowadziłaby do zawężenia grupy beneficjentów do podmiotów, które już wcześniej otrzymywały dofinansowania ze środków UE, co jest absolutnie sprzeczne z podstawowymi zasadami udzielania dofinansowań. Wskazano, iż we wniosku o dofinansowanie Projektu, Spółka wykazała wysoki stopień gotowości organizacyjno - instytucjonalnej w zarządzaniu projektami w ogóle, co powinno być odzwierciedlone w przyznaniu punktów w analizowanym kryterium. Zdaniem Spółki, uznanie, że podmiotami gotowymi organizacyjnie i instytucjonalnie do otrzymania dofinansowania projektów są jedynie takie podmioty, które już wcześniej zarządzały lub realizowały projekty współfinansowane ze środków UE stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów. Takie rozumienie i stosowanie kryterium merytorycznego ogólnego 2 Kryteriów Wyboru Projektów i Szczegółowego Opisu Kryteriów Wyboru Projektów oznacza w istocie nieuzasadnione zwiększenie szans na dofinansowanie ze środków UE projektów dla podmiotów, które już były beneficjentami takiego dofinansowania. Spółka podniosła, że w uzasadnieniu Uchwały, nie odniesiono się wprost do zarzutów wskazanych w Proteście, przez co wnioskodawca nie jest w stanie stwierdzić, czy przy powtórnej ocenie kwestionowanych kryteriów, argumenty Spółki były w jakikolwiek sposób analizowane i wzięte pod uwagę przez oceniających. Tym samym, konstruując zarzuty niniejszej skargi Spółka nie ma pełnej wiedzy, co do sposobu, w jaki odniesiono się do jej zarzutów. W opinii Spółki, uzasadnienie Uchwały zawiera braki ograniczające możliwości Spółki, co do zidentyfikowania wszelkich naruszeń prawa w ramach oceny jej Projektu. Tym samym, zdaniem strony Uchwała została podjęta z naruszeniem art. 30b ust. 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Zarządu Województwa Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył, co następuje; Skarga jest nieuzasadniona. Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 14 marca 2012 r. poz. 270) - dalej p.p.s.a, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami są przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 ze zm.), która w art. 30c stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zawiera szczególne uregulowania dotyczące sposobu rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny (art. 30c ust. 3 i ust. 5), a także wskazuje (w art. 30 e), że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przez sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny jest obowiązany dokonać kontroli legalności zaskarżonej formy działania organu administracji z uwzględnieniem źródeł prawa, w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego - na obszarach działania organów, które je ustanowiły. Sądowa kontrola obejmuje również zgodność z normami prawa wspólnotowego. Ponadto, skoro z art. 184 Konstytucji nie wynika, aby kontrola sprawowana przez sądy administracyjne dotyczyła jedynie zgodności działań administracji publicznej z normami prawa powszechnie obowiązującego i skoro w ustawie o zasadach polityki rozwoju ustawodawca tak postanowił, sąd administracyjny kontroluje też ocenę projektów podlegających dofinansowaniu ze środków publicznych na podstawie kryteriów zawartych w systemie realizacji programów operacyjnych, dokonywaną przez instytucję zarządzającą. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w sprawach określonych w art. 30c ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, kontroli podlega naruszenie prawa w postaci wszelkich przepisów regulujących prowadzenie oceny projektu, zarówno przepisów wymienionej ustawy, jaki i przepisów wykonawczych do niej zawartych w systemie realizacji programów operacyjnych (patrz: wyrok NSA z 30.03.2010 r. II GSK 315/10, postanowienie NSA z dnia 24 marca 2010 r. II GSK 248/10.). Regulacje zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego, nie stanowią wprawdzie, w ocenie Sądu prawa miejscowego, skoro są uchwalane przez Zarząd województwa, który jest organem wykonawczym województwa, a nie przez Sejmik województwa, nie mniej jednak spełniają kryteria źródeł prawa w szerszym znaczeniu. Znajdują bowiem umocowanie w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, mają charakter generalny, są skierowane do nieokreślonego indywidualnie kręgu adresatów, określają ich prawa i obowiązki w postępowaniu o dofinansowanie projektu i są dla nich wiążące. W tym miejscu zauważyć należy, że zmiana ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, która z dniem 20 grudnia 2008 roku wprowadziła nowy system procedury odwoławczej oraz szczególną procedurę sądowoadministracyjną, stosowaną w ramach sądowej kontroli postępowania w sprawach finansowania projektów była przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 12 grudnia 2011 r. w sprawie o sygn. P 1/11 orzekł w punkcie I, że : 1/ art. 5 pkt 11 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 i nr 157, poz. 1241) przez to, że dopuszcza uregulowanie praw i obowiązków wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. 2/ art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim dopuszcza uregulowanie środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w toku postępowania o dofinansowanie z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji. 3/ art. 30 c ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim uzależnia prawo do skorzystania ze skargi do sądu administracyjnego od wyczerpania środków odwoławczych przewidzianych w aktach niebędących źródłem powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji. Jednocześnie w punkcie II sentencji, Trybunał postanowił, że przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny wyraźnie odniósł utratę mocy obowiązującej aktu normatywnego do określonej daty późniejszej od daty ogłoszenia orzeczenia, to akt ten obowiązuje do daty wskazanej przez Trybunał (komentarz do kodeksu cywilnego pod redakcją G. Bieniek, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2005, str. 313 pkt 4 i str. 315 pkt 6), a zatem istnieją przesłanki do oceny skargi strony zgodnie z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oceniając skargę w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że środek prawny nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, iż wątpliwości Sądu nie budził fakt, że strona złożyła skargę w ustawowym terminie, załączając do niej wymaganą dokumentację oraz uiszczając należną opłatę sądową. W rozpoznawanej sprawie ocena merytoryczna projektu zakończona wynikiem negatywnym, dokonana została w ramach konkursu nr [...] Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007- 2013, Osi priorytetowej III: Gospodarka, Innowacyjność i przedsiębiorczość, Działania III.2 Podnoszenie innowacyjności i konkurencyjności przedsiębiorstw. Regulamin konkursu nr [...], stanowi załącznik do Uchwały nr [...] Zarządu Województwa Ł. z dnia [...] r. Stosownie do regulaminu konkursu, wniosek podlega ocenie formalnej i merytorycznej na podstawie Kryteriów wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007 – 2013, zatwierdzonych uchwałą Nr 5/11 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Łódzkiego na lata 2007-2013 z dnia 30 maja 2011 r. oraz Szczegółowego Opisu Kryteriów Wyboru Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007 – 2013, przyjętego uchwałą Nr 815/11 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 7 czerwca 2011 r. w sprawie zmiany Uchwały nr 1166/10 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 3 sierpnia 2010 r. w sprawie przyjęcia tekstu jednolitego dokumentu: Szczegółowy Opis Kryteriów Wyboru Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007 – 2013, przyjętego uchwałą Nr 481/09 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 8 kwietnia 2009 r. w sprawie przyjęcia Szczegółowego Opisu Kryteriów Wyboru Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007 – 2013, zmienioną uchwałą Nr 1446/10 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 30 marca 2011 r. Zasady procedury odwoławczej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007- 2013 przyjęte zostały natomiast przez Zarząd Województwa Łódzkiego Uchwałą Nr 1477/10 z dnia 14 września 2010 r. Zgodnie z Zasadami wyboru projektów w trybie konkursu zamkniętego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007 – 2013 z dnia 12 stycznia 2011 r., projekt uzyskuje pozytywną ocenę i zostaje wpisany na listę rankingową projektów, jeżeli uzyska co najmniej 60% punktów z kryteriów ogólnych i szczegółowych. Projekt skarżącej Spółki pn.: "Innowacyjne urządzenie do diagnostyki obrazowej w przedsiębiorstwie A sp. z o.o." o nr [...] uzyskał w wyniku oceny 57,06% punktów, co oznacza, że ocena merytoryczna przedmiotowego wniosku zakończona została wynikiem negatywnym. W wyniku rozpatrzenia protestu i dokonania ponownej oceny merytorycznej powyższy projekt Spółki "A" otrzymał 58,59%, a zatem ocena wniosku nadal pozostała negatywną. Jak wynika z zarzutów skargi, sporna w niniejszej sprawie nadal jest punktacja za kryterium merytoryczne ogólne nr 2 – "Stopień gotowości organizacyjno-instytucjonalnej beneficjenta" oraz kryterium merytoryczne szczegółowe nr 3 dla działania III.2 "Podnoszenie innowacyjności i konkurencyjności przedsiębiorstw" w ramach regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007 – 2013 – "Wykorzystanie w projekcie elementów prowadzonych bądź zakupionych przez beneficjenta wyników prac B+R". Z art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wynika, że ocena projektów, które będą dofinansowane w ramach programu operacyjnego winna być dokonywana w oparciu o zatwierdzone uprzednio przez Komitet Monitorujący kryteria wyboru projektów. Ocena ta winna być rzetelna i bezstronna, co wynika z ust. 2 powołanego wyżej przepisu. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż merytoryczna weryfikacja projektu według kryteriów wartościujących opiera się na swobodnej ocenie, zbliżonej w swej istocie do uznania administracyjnego. To zaś oznacza, że wynik takiej oceny powinien być należycie uzasadniony, ze szczególnym wyjaśnieniem okoliczności, które zadecydowały, oraz w jakim stopniu, o przyznanej ilości punktów w ramach poszczególnych kryteriów. Natomiast kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu), lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez ekspertów w aspekcie kompletności oceny oraz jasności kryteriów tejże oceny (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt III SA/Po 544/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził zarzucanych przez skarżącego nieprawidłowości w zakresie dokonanej oceny merytorycznej odnoszącej się do kryterium merytorycznego ogólnego nr 2 i kryterium merytorycznego szczegółowego nr 3 wyboru projektów. Instytucja rozpatrująca protest wyjaśniła, jak należy rozumieć omawiane kryteria, a argumentacja dotycząca niespełnienia przez skarżącą powyższych kryteriów została należycie rozwinięta i uzupełniona przez opinię niezależnych ekspertów zewnętrznych (k. 30 - 40 akt sądowych). Zarząd Województwa Łódzkiego, zdaniem sądu, wyczerpująco ustosunkował się do zarzutów strony skarżącej podniesionych w proteście oraz wyjaśnił w należyty sposób okoliczności, które zadecydowały o uznaniu, iż Spółka "A" nie może otrzymać wnioskowanej liczby punktów za spełnienie kryterium "Stopień gotowości organizacyjno – instytucjonalnej" i "Wykorzystanie w projekcie elementów prowadzonych bądź zakupionych przez beneficjenta wyników prac B+R". Przechodząc do oceny kryterium merytorycznego ogólnego nr 2 "Stopień gotowości organizacyjno – instytucjonalnej", wskazać należy, iż zgodnie ze Szczegółowym Opisem Kryteriów Wyboru Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007 – 2013, ocenie w ramach tego kryterium podlega doświadczenie beneficjenta w zarządzaniu projektami/doświadczenie w realizacji projektów współfinansowanych ze środków UE. Punktacji podlega m.in. liczba i wielkość zrealizowanych oraz realizowanych projektów, kwestie terminowej realizacji i rozliczenia inwestycji. Projekt Spółki w zakresie tego kryterium nie otrzymał żadnych punktów na etapie pierwszej oceny, ani w ramach procedury odwoławczej, co eksperci uzasadnili brakiem doświadczenia Spółki "A" w zarządzaniu projektami / realizacji projektów współfinansowanych ze środków UE. Oceniający podkreślili, że wnioskodawca nie realizował żadnego projektu dofinansowywanego ze środków UE, a zatem nie mogą zostać mu przyznane w ramach omawianego kryterium jakiekolwiek punkty. Spółka "A" nie kwestionuje faktu, że dotychczas nie realizowała projektów współfinansowanych ze środków UE, jednak wskazuje, że w/w kryterium odnosi się do dwóch odrębnych sytuacji, tj. doświadczenia beneficjenta w zarządzaniu projektami w ogóle (nie tylko współfinansowanymi ze środków UE) oraz doświadczenia w realizacji projektów współfinansowanych ze środków UE. W ocenie Spółki, wskazuje na to literalne brzmienie tego kryterium w KWP. Zdaniem strony skarżącej, inna interpretacja opisu tego kryterium oznaczałaby złamanie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów, co stanowiłoby naruszenie art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ponieważ prowadziłaby do zawężenia grupy beneficjentów do podmiotów, które już wcześniej otrzymywały dofinansowania ze środków UE, co jest absolutnie sprzeczne z podstawowymi zasadami udzielania dofinansowań. Strona podkreśliła, że we wniosku o dofinansowanie Projektu, Spółka wykazała wysoki stopień gotowości organizacyjno - instytucjonalnej w zarządzaniu projektami w ogóle, co powinno być odzwierciedlone w przyznaniu punktów w analizowanym kryterium. W ocenie Sądu, literalne brzmienie opisu kryterium merytorycznego ogólnego "Stopień gotowości organizacyjno – instytucjonalnej" nie pozostawia wątpliwości, iż punktowane jest wyłącznie doświadczenie beneficjenta w zarządzaniu/realizacji projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej. Zwrot: "współfinansowanych ze środków UE" odnosi się bowiem zarówno do "doświadczenia beneficjenta w zarządzaniu projektami" jak i "doświadczenia w realizacji projektów". Taka interpretacja zapisów Szczegółowego Opisu Kryteriów Wyboru Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007 – 2013 nie budziła zresztą wątpliwości żadnego z ekspertów, oceniających złożony przez Spółkę projekt, jak również Zarządu Województwa Ł., który oddalił w tym zakresie wniesiony przez stronę Protest. Czterech niezależnych ekspertów zewnętrznych, dokonując w ramach tego kryterium punktacji złożonego przez Spółkę projektu, wskazało, iż brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy jakichkolwiek punktów, gdyż nie udokumentował on, aby przed złożeniem Projektu realizował lub zarządzał innymi projektami współfinansowanymi ze środków UE. Wobec tego, że Spółka nie kwestionowała faktu, iż nie posiada doświadczenia w zarządzaniu/realizacji projektów współfinansowanych za środków UE, brak przyznania punków za spełnienie omawianego kryterium należy uznać zatem za zgodne z opisem tego kryterium. Z uwagi na powyższe Sąd nie podzielił zarzutów skargi donoszących się do dokonanej przez ekspertów i zaaprobowanej przez Zarząd Województwa Ł. oceny odnoszącej się do kryterium merytorycznego ogólnego nr 2, gdyż nie stwierdził zarzucanych przez skarżącą nieprawidłowości w zakresie dokonanej oceny merytorycznej odnoszącej się do tego kryterium wyboru projektów. Sąd uznał że instytucja rozpatrująca protest, opierając się na opinii powołanych ekspertów, przedstawiła wystarczającą argumentację dotyczącą niespełnienia przez skarżącą kryterium merytorycznego "Stopień gotowości organizacyjno – instytucjonalnej". Brak jest zatem podstaw do uznania, iż doszło do naruszenia art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez ocenę projektu Spółki w sposób naruszający kryteria konkursu nr [...]. Należy zaznaczyć, iż Zarząd Województwa Ł. rozpatrując Protest, ograniczył się wyłącznie do akceptacji i powtórzenia ocen wskazanych przez ekspertów, gdyż nie przeprowadził w zaskarżonej uchwale o rozstrzygnięciu Protestu własnej analizy dokumentacji aplikacyjnej i konkursowej. Powyższe uwagi w zakresie oceny kryterium merytorycznego ogólnego nr 2 w pełni odnoszą się zatem do treści zaskarżonej uchwały Zarządu Województwa Ł. Nr [...] z dnia [...] roku. Nie można również podzielić zarzutu strony skarżącej w zakresie naruszenia art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, poprzez ocenę projektu Spółki w sposób naruszający zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów tj. poprzez zaniżenie punktacji przyznanej projektowi Spółki ze względu na brak doświadczenia w realizacji projektów współfinansowanych ze środków UE. Warto podkreślić, iż ustanowienie powyższej zasady nie oznacza, że wszystkie kategorie beneficjentów mają mieć dokładnie taki sam dostęp do pomocy. Według orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego zasada równości polega bowiem na tym, iż wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się daną cechą istotną, mają być traktowane równo tj. bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (por. wyrok TK z dnia 5 listopada 1997 r., sygn. akt K 22/97, OTK 1997, nr 3-4, poz. 41). Zasada równości zakłada zatem odmienne traktowanie tych podmiotów prawa, które nie posiadają wspólnej cechy istotnej (por. wyrok TK z dnia 28 listopada 1995 r. sygn. akt K 17/95, OTK 1995, nr 3, poz. 18). Naruszenie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach kryterium "Stopień gotowości organizacyjno – instytucjonalnej" musiałoby się zatem wiązać z nierównym traktowaniem podmiotów charakteryzujących się wspólnymi cechami. Zgodnie ze Szczegółowym Opisem Kryteriów Wyboru Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007 – 2013, ocenie w ramach tego kryterium podlega doświadczenie beneficjenta w zarządzaniu projektami/doświadczenie w realizacji projektów współfinansowanych ze środków UE. Powyższy wymóg został ustanowiony dla wszystkich podmiotów aplikujących w konkursie, a z naruszeniem powyższej zasady mielibyśmy do czynienia, gdyby takiej praktyki nie zastosowano wobec pozostałych wnioskodawców. Podkreślenia wymaga, że przystąpienie do konkursu powoduje, że uczestnik powinien znać zasady tego konkursu, gdyż są one publikowane na właściwych stronach internetowych i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Zgłaszając wniosek zgodnie z tymi zasadami, uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać dofinansowanie projektu musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasady równego dostępu do środków pomocowych i braku przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu nie znajdują zatem potwierdzenia po bliższej analizie przepisów składających się na system jego realizacji, nie mogą więc być uznane za usprawiedliwione. Niezwykle istotne jest również, iż Zasady procedury odwoławczej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007- 2013 z dnia 14 września 2010 r. w punkcie 3 "Pojęcie środków odwoławczych" wyraźnie precyzują, że przedmiotem Protestu nie może być kwestionowanie brzmienia lub zasadności kryteriów oceny wyboru projektów, a do tego w istocie sprowadzają się zarzuty Spółki dotyczące nieprzyznania jej punktów w ramach kryterium "Stopień gotowości organizacyjno – instytucjonalnej". Przechodząc do kryterium merytorycznego szczegółowego nr 3 "Wykorzystanie w projekcie elementów prowadzonych bądź zakupionych przez beneficjenta wyników prac B+R" stwierdzić należy, iż w ramach tego kryterium ocenie podlega wykorzystanie w projekcie elementów prowadzonych bądź zakupionych przez beneficjenta wyników prac B+R. Obaj eksperci w wyniku rozpatrzenia Protestu, przyznali Spółce w ramach tego kryterium po 1 punkcie, uznając, że beneficjent nie wykorzystuje w projekcie prac B+R, gdyż nie zakupuje w ramach zgłoszonego projektu wyników prac B+R tylko sprzęt, który jest gotowym innowacyjnym urządzeniem (ekspert A), natomiast ekspert B zwrócił uwagę na fakt powoływania się przez Spółkę na datę wprowadzenia produktu do sprzedaży w Europie w sytuacji, gdy przedmiotem oceny jest wykorzystanie wyników prac B+R nie starszych niż określona liczba lat. Zdaniem tego oceniającego, na podstawie załączonych przez wnioskodawcę dokumentów nie można stwierdzić kiedy zostały wykonane prace B+R. Eksperci dokonujący merytorycznej oceny wniosku złożonego przez Spółkę na etapie konkursowym również uznali, że strona nie spełnia kryterium wykorzystania w projekcie elementów prowadzonych bądź zakupionych wyników prac B+R, gdyż zakupuje gotowe urządzenie zamiast wyników prac B+R i nie wskazuje, że w ramach projektu będzie wykorzystywała wyniki własnych prac B+R. W opinii Spółki, zarzut ekspertów nie odpowiada wymogom omawianego kryterium, które nie zawiera definicji pojęcia "wyniki prac B+R". Ponadto, według Spółki, zakup gotowych innowacyjnych urządzeń wykorzystujących efekty prac B+R nie może być podstawą do niskiej oceny wniosku o dofinansowanie Projektu pod względem spełnienia przez niego omawianego kryterium merytorycznego. Zdaniem wnoszącego skargę, stosowana przez Spółkę w Projekcie metoda wykorzystania wyników prac B+R polega właśnie na nabyciu technologii materialnej, tzn. innowacyjnego urządzenia wykorzystującego wyniki prac B+R nie starsze niż 1 rok. Zdaniem Sądu opis tego kryterium nie budzi wątpliwości, iż ocenie podlega wykorzystanie w projekcie wyników prac B+R prowadzonych przez samego beneficjenta lub wyników prac B+R przez niego zakupionych. Zakup maszyny, do produkcji której wykorzystano wyniki prac B+R nie jest w ramach tego kryterium punktowany. Nie można bowiem w takim przypadku mówić o zakupie przez beneficjenta wyników prac B+R lecz o zakupie środka trwałego - maszyny, która w swoim działaniu i konstrukcji wykorzystuje takie prace. Wyniki takich prac wykorzystuje niewątpliwie producent urządzenia, natomiast wnioskodawca - kupując maszynę - nie korzysta bezpośrednio z wyników prac B+R lecz będzie jedynie użytkował produkt wytworzony z uwzględnieniem wyników prac B+R. Fakt, iż Szczegółowy Opis Kryteriów Wyboru Projektów oraz Kryteria Wyboru Projektów nie zawierają definicji wyników prac B+R nie oznacza, że brak jest podstaw do dokonania merytorycznej oceny złożonego przez Spółkę projektu w ramach konkursu nr: [...]. Opis tego kryterium wskazuje bowiem wyraźnie, iż punktowane jest wykorzystanie przez samego beneficjenta wyników prac B+R (prac przez niego prowadzonych lub zakupionych), a nie wykorzystanie takich prac przez producenta urządzenia, które wnioskodawca zamierza nabyć. Sąd nie podziela zatem zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez dokonanie oceny merytorycznej projektu złożonego przez Spółkę "A" z naruszeniem kryteriów wskazanych w Szczegółowym Opisie Kryteriów Wyboru Projektów oraz w Kryteriach Wyboru Projektów. Eksperci wyjaśnili bowiem logicznie i przekonywująco, dlaczego uznają, że wnioskodawca nie spełnia omawianego kryterium w taki sposób, aby możliwe było przyznanie zgłoszonemu przez niego projektowi maksymalnej liczby punktów. Nie można zgodzić się również z poglądem pełnomocnika Spółki, iż poprzez niewystarczające uzasadnienie zaskarżonej uchwały w sprawie oddalenia protestu oraz poprzez brak odniesienia się do zarzutów Spółki wskazanych w Proteście doszło do naruszenia art. 30b ust. 4 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Przepis ten stanowi, iż właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c. Kwestie trybu i formy rozpoznania Protestu regulują Zasady procedury odwoławczej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2007- 2013 z dnia 14 września 2010 r. W dokumencie tym (pkt. 5.3.2) zawarta jest informacja, że w celu rozpoznania Protestu powoływany jest ekspert (eksperci) dokonujący oceny w zakresie kryteriów, co do których odnoszą się zarzuty objęte Protestem. Po dokonaniu przez eksperta oceny, sporządza się notatkę dotyczącą ilości punktów, jaką otrzymuje projekt w wyniku rozpoznania Protestu i uwzględnieniu punktacji zdobytej w ponownie ocenianych kryteriach. W wypadku, gdy w wyniku procedury odwoławczej projekt uzyskał poniżej 60% ogólnej liczby punktów Protest podlega oddaleniu, a wnioskodawca informowany jest przez Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego w Ł. o oddaleniu Protestu. Brak jest w tym akcie szczegółowej regulacji odnoszących się do tego, w jaki sposób powinna wyglądać informacja o oddaleniu Protestu, która przekazywana jest wnioskodawcy, a przede wszystkim, czy powinna zawierać uzasadnienie i w jakim zakresie winna odnosić się do zarzutów podniesionych w Proteście. Z punktu 2 Zasad procedury odwoławczej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego pt. "Zakres stosowania zasad" wynika ponadto, iż celem procedury odwoławczej jest weryfikacja prawidłowości procedury wyboru projektu przeprowadzonej przez IZ RPO WŁ / IP II, natomiast weryfikacja zarzutów wskazanych w Proteście obejmuje sprawdzenie zgodności złożonego wniosku o dofinansowanie z kryteriami, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy oraz prawidłowość przeprowadzenia procedury wyboru. W ocenie Sądu, należy zatem przyjąć, że skoro procedura odwoławcza powoduje powtórne rozpatrzenie wniosku w zakresie podniesionych przez beneficjenta zarzutów, to informacja o oddaleniu Protestu powinna zawierać uzasadnienie powodów, dla których Protest został oddalony, poprzez wyjaśnienie motywów nieprzyznania skarżącej maksymalnej liczby punktów. Doręczona Spółce "A" informacja z dnia 4 kwietnia 2012 r. wraz załączoną uchwałą Zarządu Województwa Ł. nr [...] z dnia [...] r., zdaniem Sądu, takie wymogi spełnia. Sąd nie stwierdził, aby dokonana przez ekspertów i powtórzona w treści zaskarżonej uchwały Zarządu Województwa Ł. Nr [...] ocena była niekompletna czy też wykraczająca poza szczegółowy opis danego kryterium. W tym zakresie Sąd nie podzielił zatem zarzutów skargi. Reasumując, Sąd stwierdza, iż merytoryczna ocena spornego projektu została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a zatem należało orzec o oddaleniu skargi jako niezasługującej na uwzględnienie na podstawie art. 30 c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. D.T.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło