II FSK 2453/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-09
Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Tomasz Zborzyński, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nadwyżka równowartości w PLN części kapitałowej opłaty leasingowej, obliczona według kursu bieżącego ponad wartość stanowiącą spłatę wartości początkowej według kursu historycznego, stanowi koszt uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nadwyżka równowartości w PLN części kapitałowej opłaty leasingowej, obliczona według kursu bieżącego ponad wartość stanowiącą spłatę wartości początkowej według kursu historycznego, nie stanowi kosztu uzyskania przychodów. Sąd podkreślił, że spłata wartości początkowej przedmiotu leasingu, nawet jeśli jest indeksowana do waluty obcej i jej równowartość w PLN waha się w zależności od kursu, jest neutralna podatkowo. Nie można jej traktować jako różnicy kursowej ani jako kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.Stan faktyczny
Spółka T. [...] sp. z o.o. wniosła o interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka, będąca leasingobiorcą w ramach leasingu finansowego, pytała, czy nadwyżka równowartości w PLN części kapitałowej opłaty leasingowej, obliczona według kursu bieżącego ponad wartość stanowiącą spłatę wartości początkowej według kursu historycznego, stanowi koszt uzyskania przychodów. Spółka argumentowała, że sytuacja jest analogiczna do kredytów indeksowanych. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, odrzucając analogię i wskazując, że tylko część odsetkowa raty jest kosztem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając argumentację Ministra Finansów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia WSA del. Bogusław Woźniak, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. [...] sp. z o. o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2640/11 w sprawie ze skargi T. [...] sp. z o. o. z siedzibą w W na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2011 r., nr IPPB5/423-184/11-2/IŚ w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2640/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") oddalił skargę T. [...] sp. z o.o. w W. (dalej: "Skarżąca", bądź "Spółka") na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2011 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Podstawą prawną powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że Skarżąca we wniosku z dnia 4 marca 2011 r. o wydanie interpretacji indywidualnej wskazała, że jest leasingobiorcą z tytułu szeregu umów tzw. leasingu finansowego, o którym mowa w art. 17f ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 Nr 54, poz. 654 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p.") oraz nie wyklucza zawarcia kolejnych tego typu umów w przyszłości. Wartość początkowa przedmiotów leasingu ustalona jest w walucie obcej (np. EURO). Kurs, po jakim następuje ustalenie równowartości wartości początkowej w PLN wynika wprost z umowy lub z przepisów regulujących przeliczanie na PLN kwot w walutach obcych na potrzeby wystawiania faktur VAT ("kurs historyczny"). Wysokość opłat leasingowych uiszczanych przez Skarżącą określona jest w EURO w tabelach opłat leasingowych, zgodnie z umową leasingu ("harmonogramy opłat"). Zgodnie z harmonogramami opłat, opłaty leasingowe podzielone są na część kapitałową i na część odsetkową. Suma opłat leasingowych w części kapitałowej, wyrażonych w EURO w harmonogramie opłat, odpowiada wartości początkowej przedmiotu leasingu ustalonej w EURO w umowie leasingu. Zgodnie z umowami leasingu, opłaty leasingowe płatne są jako ich równowartość w PLN, obliczona przy zastosowaniu ustalonego przez strony kursu, np. kursu sprzedaży banku ("kurs bieżący"). W trakcie trwania umów opłaty leasingowe z tytułu części kapitałowej i odsetkowej rozliczane są na podstawie not księgowych, w których wyszczególniane są część odsetkowa, część kapitałowa oraz pozycja określona jako "różnice kursowe". Cześć odsetkowa opłaty leasingowej stanowi równowartość w PLN części odsetkowej wyrażonej w EURO w harmonogramie opłat, obliczoną według kursu bieżącego. Cześć kapitałowa opłaty leasingowej stanowi równowartość części kapitałowej wyrażonej w EURO w harmonogramie opłat, według kursu historycznego. Natomiast pozycja nazwana "różnice kursowe" co do zasady dotyczy wzrostu lub spadku równowartości w PLN opłaty leasingowej w części kapitałowej pomiędzy kursem historycznym, stanowiącym podstawę do ustalenia wartości wykazanej zgodnie z art. 16g u.p.d.o.p. w ewidencji środków trwałych Skarżącej a kursem bieżącym, stanowiącym podstawę do określenia kwoty przypadającej faktycznie do zapłaty. Dotychczas występujące wahania kursów powodowały, że pozycja "różnice kursowe" na ogół zwiększała w notach kwotę opłat leasingowych do zapłaty przez Skarżącą. Różnice kursowe dla celów podatku dochodowego od osób prawnych Skarżąca ustala na podstawie art. 15a u.p.d.o.p.
W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym Skarżąca zadała pytanie: czy nadwyżka równowartości w PLN części kapitałowej opłaty leasingowej obliczonej według kursu bieżącego, ponad wartość stanowiącą spłatę wartości początkowej według kursu historycznego, który to kurs stanowił podstawę do obliczenia wartości początkowej przedmiotu leasingu wykazanej w ewidencji środków trwałych Skarżącej, stanowi koszt uzyskania przychodów? W opinii Skarżącej, nadwyżka powyższa jest kosztem uzyskania przychodów. Skarżąca podniosła, że w przypadku tzw. leasingu finansowego, nie będącą kosztami uzyskania przychodów spłatą wartości początkowej środków trwałych, o której mowa w art. 17f ust. 1 u.p.d.o.p., jest – zgodnie z art. 17a pkt 7 u.p.d.o.p. – faktycznie otrzymana przez finansującego w opłatach ustalonych w umowie leasingu równowartość wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych w ewidencji korzystającego, określona zgodnie z art. 16g u.p.d.o.p., w podstawowym okresie umowy leasingu. W opinii Skarżącej, tylko takie podejście zapewnia spełnienie warunku, iż suma opłat ustalonych w umowie leasingu odpowiada przynajmniej wartości początkowej wykazanej dla celów amortyzacji w ewidencji korzystającego, zgodnie z art. 16g u.p.d.o.p.
W ocenie Skarżącej, analizowana sytuacja, zaistniała w przypadku leasingu finansowego indeksowanego do waluty obcej, jest analogiczna do sytuacji, jaka miała miejsce w przypadku kredytów indeksowanych do waluty obcej w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2009 r. Przepisy u.p.d.o.p. nie stanowiły wówczas wprost, że nadwyżka równowartości w PLN części kapitałowej kredytu indeksowanego w walucie obcej obliczonej według kursu bieżącego ponad wartość stanowiącą spłatę wartości kredytu według kursu historycznego, jest kosztem podatkowym, tak jak obecnie ma to miejsce przy leasingu finansowym.
Na poparcie swojego stanowiska Skarżąca wskazała również wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: z dnia 26 lutego 2007r. sygn. akt I SA/Kr 1067/06, z dnia 9 marca 2007r. sygn. akt I SA/Kr 1670/05 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 października 2006r. sygn. akt I SA/Wr 1218/05.
W interpretacji indywidualnej z dnia 3 czerwca 2011 r. Minister Finansów uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. Organ nie podzielił stanowiska Skarżącej, że w zakresie opodatkowania leasingu podatkiem dochodowym od osób prawnych można odwoływać się do analogii w zakresie opodatkowania kredytów indeksowanych do waluty obcej. Piśmiennictwo oraz orzecznictwo sądowe wskazują zakaz analogii. Jest ona swoistym "poprawianiem" ustawodawcy podatkowego i jako taka powinna być stosowana w wyjątkowych przypadkach. Ponieważ w u.p.d.o.p. ustawodawca wyodrębnił leasing i skonstruował przepisy w tym zakresie, nie ma konieczności stosowania do niego zasad opodatkowania analogicznych do kredytów (pożyczek). Błędne było więc powołanie się przez Skarżącą na wyroki sądowe dotyczące kredytów. Następnie organ stwierdził, że w przypadku leasingu finansowego, zgodnie z art. 17f ust. 1 u.p.d.o.p., kosztem Skarżącej jest jedynie ta część opłat leasingowych, która przewyższa spłatę wartości początkowej przedmiotu leasingu, tzn. wyłącznie część odsetkowa raty. Minister Finansów zgodził się ze Skarżącą, że przedmiotowa nadwyżka nie spełnia kryteriów uznania jej za różnicę kursową w rozumieniu u.p.d.o.p., jako że jest płacona nie w walucie obcej, lecz w PLN. Wskazał przy tym, że nadwyżka ta nie jest związana z kategorią kosztów podatkowych. Skoro różnice kursowe służą urealnieniu kosztów, nie ustala się "podatkowych" różnic kursowych od tej kategorii kosztów, która jest kosztem tylko dla celów finansowych. Ponieważ część kapitałowa raty nie jest kosztem podatkowym, brak jest podstaw do uwzględnienia w podstawie opodatkowania ewentualnych różnic kursowych od tej części raty leasingowej. W konsekwencji Minister Finansów stwierdził również brak podstaw prawnych, aby nadwyżka równowartości w PLN części kapitałowej opłaty leasingowej obliczonej według kursu bieżącego ponad wartość stanowiącą spłatę wartości początkowej według kursu historycznego, który to kurs stanowił podstawę do obliczenia wartości początkowej przedmiotu leasingu wykazanej w ewidencji środków trwałych Skarżącej mogła być uznana za koszty uzyskania przychodów.
W skardze do WSA Skarżąca zarzuciła zaskarżonej interpretacji naruszenie: przepisów prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1, art. 15 ust. 1 i art. 17a pkt 7 u.p.d.o.p. przez błędną wykładnię, skutkującą uznaniem przez Ministra Finansów, że w przypadku dokonywania przez Skarżącą rozliczeń opłat leasingowych w ramach tzw. leasingu finansowego, nadwyżka równowartości w PLN części kapitałowej opłaty leasingowej obliczonej według kursu bieżącego ponad wartość stanowiącą spłatę wartości początkowej według kursu historycznego, który to kurs stanowił podstawę do obliczenia wartości początkowej przedmiotu leasingu wykazanej w ewidencji środków trwałych Skarżącej, nie stanowi kosztu uzyskania jej przychodów. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 14c § 1 i § 2 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, dalej: "o.p.") przez nieprzedstawienie wyczerpującej oceny prawnej jej stanowiska oraz wydanie interpretacji indywidualnej z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych, tj. niedostateczne wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się Minister Finansów wydając niekorzystną dla Skarżącej interpretację, a w szczególności nieodniesienie się lub odniesienie w sposób wybiórczy i oderwany od kontekstu do stanowisk judykatury prezentowanych w analogicznych sytuacjach podatników.
Powyższe zarzuty zostały uszczegółowione w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji.
W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd podzielił zgodny pogląd stron, że sporna nadwyżka części kapitałowej opłaty leasingowej, wynikająca z przeliczenia raty wyrażonej w EURO z zastosowaniem kursu bieżącego, nie może być uznana za różnicę kursową w rozumieniu art. 15a u.p.d.o.p., ponieważ Skarżąca uiszcza raty leasingowe w PLN. Jednakże Sąd nie zgodził się ze Skarżącą, że nadwyżka ta nie stanowi spłaty części kapitałowej raty, wyrażającej spłatę wartości początkowej przedmiotu leasingu. Z punktu widzenia zastosowania art. 17f ust. 1 u.p.d.o.p. decydujące znaczenie ma bowiem okoliczność, że wartość początkowa leasingowanego środka trwałego została ustalona w walucie obcej na dzień zawarcia umowy. Korzystający (leasingobiorca), uiszczając miesięczne opłaty w części kapitałowej, spłaca równowartość wcześniej tak właśnie ustalonej wartości przedmiotu leasingu. Wartość poszczególnych rat kapitałowych może być różna z uwagi na wahania kursu waluty obcej, stanowiącej podstawę ustalenia wartości tych rat. Nie zmienia to jednak faktu, że nadal jest to spłata równowartości wartości początkowej stanowiącego przedmiot leasingu środka trwałego, o której mowa w art. 17a ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.p. Jest to zatem równowartość kwoty (wartości początkowej przedmiotu leasingu), którą ustawodawca uczynił neutralną podatkowo. Sąd przyznał rację Ministrowi Finansów, że jeżeli z umowy leasingu wynika, że ściśle oznaczona kwota jest spłatą wartości początkowej, nie ma znaczenia sposób, w jaki kwota ta została wskazana, a mianowicie, czy została z określona z góry (PLN), czy też jest to kwota wynikająca z przeliczenia po odpowiednim kursie waluty obcej kwoty określonej w tejże walucie (np. EURO). W każdym przypadku wartość ta nie będzie stanowiła kosztu uzyskania przychodu u korzystającego i przychodu podatkowego po stronie finansującego na mocy konkretnego przepisu prawa.
Odnosząc się do kolejnego argumentu Skarżącej, Sąd wskazał, że spadek kursu waluty i wynikająca stąd mniejsza kwota równowartości w PLN wartości przedmiotu leasingu, nie powoduje, że umowa leasingu przestaje spełniać warunki określone w art. 17f ust. 1 dla leasingu finansowego. Innymi słowy, nie ulegnie zmianie charakter tej umowy, jako że nie ulegnie zmianie jej treść, w szczególności zaś nie zmieni się określona w umowie wartość przedmiotu leasingu. Wciąż będzie to równowartość określonej kwoty waluty obcej (np. EURO). Zdaniem Sądu, chociaż na skutek wahań kursu waluty obcej suma ustalonych wartości rat kapitałowych może być niższa lub wyższa niż równowartość w złotych wartości początkowej środka trwałego ustalonej na dzień zawarcia umowy leasingu, spłata poszczególnych rat kapitałowych – wyliczona według bieżącego kursu waluty obcej (aktualnego na dzień płatności raty) – stanowi spłatę równowartości wartości początkowej środka trwałego.
Sąd nie podzielił też poglądu Skarżącej o zasadności analogicznego – na gruncie u.p.d.o.p. – traktowania leasingu finansowego i kredytu indeksowanego do waluty obcej. Zdaniem Sądu analogii takiej sprzeciwiają się przepisy wskazanej ustawy, odrębnie normującej podatkowe skutki obu tych zdarzeń ekonomicznych, które w istocie swej rzeczywiście są podobne.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania. Organ wydający interpretację ma obowiązek dokonania samodzielnej oceny przedstawionego we wniosku zagadnienia. Nie jest natomiast zobowiązany przepisami prawa do zastosowania w konkretnej sprawie tez wyroków sądów administracyjnych podjętych w innych sprawach. Organ administracyjny ocenia jedynie, czy i na ile określone orzeczenia sądów administracyjnych są przydatne w konkretnej sprawie. Sąd dodał, że sam w sobie fakt, że organ wydający interpretację ma zdanie odmienne niż wyrażone przez wnioskodawcę w ślad za orzecznictwem sądów administracyjnych nie stanowi naruszenia prawa mogącego skutkować uchyleniem interpretacji.
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 17a pkt 7 w zw. z art. 16g i 9 ust. 1 oraz art. 17f ust. 1 i 2 u.p.d.o.p. – poprzez błędną wykładnię, skutkującą uznaniem, że w przypadku dokonywania przez Skarżącą rozliczeń opłat leasingowych w ramach tzw. leasingu finansowego, zapłata nadwyżki równowartości w PLN części kapitałowej opłaty leasingowej obliczonej według kursu bieżącego ponad wartość stanowiącą spłatę wartości początkowej według kursu historycznego, który to kurs stanowił podstawę do obliczania wartości początkowej przedmiotu leasingu wykazanej w ewidencji środków trwałych Skarżącej, stanowi cześć neutralnej podatkowo spłaty wartości początkowej leasingowanego środka trwałego;
- art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. – poprzez jego niezastosowanie w rozpatrywanym stanie faktycznym, wskutek uznania na podstawie błędnej wykładni przepisów wskazanych powyżej, że jego zastosowanie jest wyłączone, co skutkowało uznanie przez WSA, że zapłata przedmiotowej nadwyżki nie stanowi kosztu uzyskania przychodów Skarżącej – i w efekcie oddalenie przez WSA skargi Skarżącej, podczas gdy WSA powinien był ją uwzględnić i uchylić w całości wydaną przez organ interpretację.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie zawiera usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych.
Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafny uznaje zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 17a pkt 7 w zw. z art. 16g i 9 ust. 1 oraz art. 17f ust. 1 i 2 u.p.d.o.p. – poprzez błędną wykładnię. Należy bowiem podzielić pogląd, że w przypadku dokonywania przez Skarżącą rozliczeń opłat leasingowych w ramach tzw. leasingu finansowego, zapłata nadwyżki równowartości w PLN części kapitałowej opłaty leasingowej obliczonej według kursu bieżącego ponad wartość stanowiącą spłatę wartości początkowej według kursu historycznego, który to kurs stanowił podstawę do obliczania wartości początkowej przedmiotu leasingu wykazanej w ewidencji środków trwałych Skarżącej - stanowi cześć neutralnej podatkowo spłaty wartości początkowej leasingowanego środka trwałego.
Już na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w myśl art. 15a ust. 1 u.p.d.o.p., różnice kursowe zwiększają odpowiednio przychody jako dodatnie różnice kursowe albo koszty uzyskania przychodów jako ujemne różnice kursowe w kwocie wynikającej z różnicy między wartościami określonymi w ust. 2 i 3. Dlatego też, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego "nadwyżka części kapitałowej opłaty leasingowej" wynikająca z przeliczenia raty wyrażonej w EURO z zastosowaniem kursu bieżącego, nie może być uznana za różnicę kursową w rozumieniu art. 15a u.p.d.o.p. Skarżąca uiszcza bowiem raty leasingowe w złotych polskich (PLN). Jednocześnie omawiana nadwyżka nie stanowi spłaty części kapitałowej raty, wyrażającej spłatę wartości początkowej przedmiotu leasingu.
Zgodnie z postanowieniami art. 17f ust. 1 u.p.d.o.p., do przychodów finansującego, z zastrzeżeniem ust. 3, i odpowiednio do kosztów uzyskania przychodów korzystającego nie zalicza się opłat, o których mowa w art. 17b ust. 1, w części stanowiącej spłatę wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki: (1) umowa leasingu została zawarta na czas oznaczony; (2) suma ustalonych w umowie leasingu opłat, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, a w przypadku zawarcia przez finansującego następnej umowy leasingu środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej będących uprzednio przedmiotem takiej umowy odpowiada co najmniej jego wartości rynkowej z dnia zawarcia następnej umowy leasingu; przepis art. 14 stosuje się odpowiednio; (3) umowa zawiera postanowienie, że w podstawowym okresie umowy leasingu: (a) odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający, w przypadku gdy nie jest osobą wymienioną w lit. b, albo (b) finansujący rezygnuje z dokonywania odpisów amortyzacyjnych, w przypadku gdy korzystającym jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej. Jeżeli wysokość kwoty spłaty wartości środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych przypadających na poszczególne opłaty nie jest określona w umowie leasingu, ustala się ją proporcjonalnie do okresu trwania tej umowy (art. 17f ust. 2 u.p.d.o.p.). Mając na uwadze treść powyższego unormowania, słusznie wywodził WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że przy prawidłowym zdekodowaniu powyższej treści przepisu art. 17f ust. 1 u.p.d.o.p. decydujące znaczenie ma okoliczność, że wartość początkowa leasingowanego środka trwałego została ustalona w walucie obcej na dzień zawarcia umowy. Leasingobiorca uiszczając miesięczne opłaty w części kapitałowej, spłaca równowartość wcześniej tak właśnie ustalonej wartości przedmiotu leasingu. Charakterystycznym elementem finansowym pozostaje okoliczność, że wartość poszczególnych rat kapitałowych może być różna, z uwagi na wahania kursu waluty obcej, stanowiącej podstawę ustalenia wartości tych rat. Należy jednak przyjąć, że mamy do czynienia ze spłatą równowartości wartości początkowej stanowiącego przedmiot leasingu środka trwałego, o której mowa w art. 17a ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.p. W tym znaczeniu, jest to zatem równowartość kwoty (wartości początkowej przedmiotu leasingu), którą należy uznać za neutralną podatkowo. Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że stosownie do treści art. 17a pkt 7 u.p.d.o.p., ilekroć w rozdziale jest mowa o spłacie wartości początkowej - rozumie się przez to faktycznie otrzymaną przez finansującego w opłatach ustalonych w umowie leasingu równowartość wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, określoną zgodnie z art. 16g, w podstawowym okresie umowy leasingu; spłaty tej nie koryguje się o kwotę wypłaconą korzystającemu, o której mowa w art. 17d albo art. 17h. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, właściwie odczytał gramatyczną treść art. 17a pkt 7 u.p.d.o.p. Nie można podzielić poglądu autora skargi kasacyjnej, co do innego rozumienia zwrotu "określoną zgodnie z art. 16g".
Ustawodawca w przepisie art. 17f u.p.d.o.p. ulokował ogólną zasadę, że wysokość spłaty wartości początkowej określana jest w umowie leasingu. W umowach leasingu (gdzie odnosi się do waluty obcej), wartość początkowa będąca podstawą ustalenia wartości przedmiotu leasingu, określona jest jako kwota stanowiąca równowartość konkretnej kwoty waluty obcej. Tym samym, rację ma WSA akceptując pogląd Ministra Finansów, że jeżeli z umowy leasingu wynika, iż ściśle oznaczona kwota jest spłatą wartości początkowej, to nie ma znaczenia sposób, w jaki kwota ta została wskazana, a mianowicie, czy została określona z góry (np. PLN), czy też jest to kwota wynikająca z przeliczenia po odpowiednim kursie waluty obcej kwoty określonej w tejże walucie (np. EURO). W każdym przypadku wartość ta nie będzie stanowiła kosztu uzyskania przychodu u korzystającego i przychodu podatkowego po stronie finansującego. Fakt, że kwota ta jest uiszczana w różnej wielkości ratach pozostaje neutralna – wciąż jest to bowiem spłata wartości przedmiotu leasingu określonej w umowie, czyli w kwocie podanej w EURO.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny za chybiony uznaje także zarzut naruszenia przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. – poprzez jego niezastosowanie w rozpatrywanym stanie faktycznym niniejszej sprawy. Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. Jak zostało to wyżej wykazane, spłata wartości początkowej przedmiotu leasingu nie stanowi kosztów uzyskania przychodu w oparciu o omawiane regulacje prawne. W każdym przypadku, gdy strony umowy decydują się na skorzystanie z klauzuli waloryzacyjnej opartej na walucie obcej (indeksacji walutowej), muszą liczyć się z koniecznością ponoszenia tzw. "ryzyka kursowego" walut. Próba przerzucania części spłacanej wartości początkowej przedmiotu leasingu do kosztów podatkowych i w rezultacie na pomniejszeniu dochodu do opodatkowania, nie znajduje uzasadnienia prawnego w treści art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p..
Mając na uwadze wszystkie przedstawione okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło