II OSK 2557/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-02-19

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Andrzej Jurkiewicz, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dla skutecznego wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych, w świetle art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, wystarczające jest wydanie decyzji o sprzeciwie przez organ w terminie 30 dni od doręczenia zgłoszenia, czy też konieczne jest jej doręczenie stronie lub jej pełnomocnikowi w tym terminie?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dla zachowania terminu 30 dni na wniesienie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru przystąpienia do robót budowlanych, zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, wystarczające jest wydanie decyzji o sprzeciwie przez organ w tym terminie. Nie jest wymagane doręczenie tej decyzji stronie lub jej pełnomocnikowi w tym samym terminie, ponieważ termin ten jest terminem materialnym, a jego zachowanie zależy od działania organu, a nie od skuteczności doręczenia przez pocztę czy odbioru przez stronę.
Stan faktyczny
Spółka zgłosiła zamiar budowy podświetlanego nośnika reklamowego. Prezydent m.st. Warszawy wniósł sprzeciw, uznając, że inwestycja wymaga pozwolenia na budowę, ponieważ jest to budowla trwale związana z gruntem. Wojewoda Mazowiecki utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, uznając, że organy prawidłowo zakwalifikowały urządzenie jako budowlę wymagającą pozwolenia i nie naruszyły przepisów proceduralnych, w tym terminu na wniesienie sprzeciwu. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię pojęcia 'wniesienia sprzeciwu' i naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) del. WSA Stanisław Nitecki Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 508/12 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 508/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] S.A. z siedziba w W. (uprzednio [...] S.A. z siedzibą w W.) na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 19 kwietnia 2011 r. [...] S.A. w W., zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na budowie podświetlanego nośnika reklamowego o wymiarach 6 m x 3 m, na fundamencie trwale związanym z gruntem, na działce ew. nr [...], obręb [...] przy ul. [...] w W. Po zapoznaniu się ze zgłoszeniem Prezydent m. st. Warszawy przyjął, że przedmiotem zgłoszenia jest urządzenie reklamowe, które należy zaliczyć do kategorii budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Wskazał, że urządzenie opisane w zgłoszeniu będzie wykonane w określonym miejscu, w sposób trwale związany z gruntem (usytuowane na fundamencie wkopanym w ziemię, a nie ustawione na gruncie), a to oznacza, że należy zaliczyć je do kategorii obiektów budowlanych wymagających uzyskania decyzji o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych. Z tych też przyczyn decyzją z dnia [...] maja 2011 r., na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, Prezydent m. st. Warszawy wniósł sprzeciw do ww. zgłoszenia. Na skutek wniesionego przez Spółkę odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] maja 2011 r. wnoszącą sprzeciw. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że zgłoszona inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, albowiem nie jest objęta wyłączeniem z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Powołując się na orzecznictwo wyjaśnił, iż o tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja i przeznaczenie oraz względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. I dalej organ odwoławczy zauważył, że z przeprowadzonej przez niego analizy zgromadzonego materiału dowodowego jak i dokumentacji projektowo-technicznej wynika, iż projektowana inwestycja ze względu na wielkość tego urządzenia i jego konstrukcję, jest wolno stojącym trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym, a więc budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zaś tego typu obiekty wymagają pozwolenia na budowę. Na koniec organ odwoławczy nie podzielił zarzutu naruszenia art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez doręczenie pełnomocnikowi strony sprzeciwu po upływie 30 dni, o których mowa w tym przepisie. Ustosunkowując się do tej kwestii organ przywołał stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 105/10, iż zgodnie z art. 57 § 5 K.p.a. termin uważa się za zachowany m.in. jeżeli przed jego upływem pismo zostanie nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Stwierdził następnie, że w niniejszej sprawie sprzeciw został nadany w dniu 18 maja 2011 r., a więc z zachowaniem ww. terminu. W skardze na opisaną wyżej decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2012 r. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzją ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez niewydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie, w sytuacji utraty kompetencji organu I instancji do wydania decyzji w sprawie. W ocenie Spółki, żeby sprzeciw został wniesiony skutecznie, musi zostać wniesiony w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwemu organowi, co oznacza, że musi on zostać w tym terminie doręczony stronie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu, organy administracyjne obu instancji prawidłowo zakwalifikowały przedmiotowe urządzenie reklamowe jako trwale związane z gruntem i prawidłowo w konsekwencji uznały, że na podstawie przepisów Prawa budowlanego na tego rodzaju prace wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Nadto, organy te nie naruszyły w sprawie wskazanej w skardze normy prawnej. Dalej Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, iż organy obu instancji dokonały zgodnie z procedurą oceny zgłoszenia skarżącej Spółki, które dotyczyło zamiaru montażu urządzenia reklamowego na przedmiotowym gruncie. Wielkość przedmiotowego urządzenia reklamowego (tablica reklamowa o wymiarach 6 m x 3 m, słup nośny o wysokości 6,5 m – ponad fundamentem do dołu tablicy), a ponadto sposób jego posadowienia na gruncie (podstawa fundamentowa posiada takie parametry, aby całe urządzenie reklamowe mogło, za pomocą siły grawitacji, oprzeć się czynnikom atmosferycznym) świadczą o tym, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe (tak też obiekt został określony w informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia załączonej do zgłoszenia wraz z innymi dokumentami), o którym mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Tym samym do tego typu budowli nie może mieć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 powyższej ustawy powołany w zgłoszeniu. W ocenie Sądu przedmiotowe urządzenie reklamowe niewątpliwie posiada trwałe związanie z gruntem, albowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych, np. wiatru. Prawidłowo zatem organy obu instancji przyjęły, że jest to budowla w postaci wolno stojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem i w konsekwencji wniosły sprzeciw do zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych polegających na budowie urządzenia reklamowego. Z opisu technicznego konstrukcji wynika bowiem, że posadowienie przedmiotowego obiektu wymagało przygotowania określonego nośnika (słupa posadowionego na podstawie fundamentowej, betonowej) i wiązało się z koniecznością zadziałania w określony sposób na istniejący w miejscu jego ustawienia grunt, aby zapewnić wystarczająco stabilną podstawę dla słupa z tablicą uniemożliwiającą łatwe przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce, czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane Sąd wskazał, że trzydziestodniowy termin określony w tym przepisie jest terminem wiążącym organ. W tym tylko okresie organ architektoniczno-budowlany ma kompetencję do wydania decyzji wnoszącej sprzeciw. Spór w sprawie w kontekście przywołanej regulacji prawnej sprowadza się natomiast do wykładni wyrażenia "wniesienie sprzeciwu", którym posłużył się ustawodawca. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz treść skargi wskazują bezspornie, iż w powyższej kwestii nie ma jednolitości w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sporne strony w sprawie powołały się na orzeczenia przedstawiające dwa różne poglądy dotyczące interpretacji art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane i użytego w nim pojęcia "wniesienie". Dostrzegając rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych w tym zakresie Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że nawet przy założeniu, iż należałoby opowiedzieć się za interpretacją wskazaną w skardze (i najsurowszą dla organu architektoniczno-budowlanego wykładnią wyrażenia "wniesienie sprzeciwu"), termin z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane nie został naruszony. W ocenie Sądu w sprawie bezsporny jest fakt dokonania zgłoszenia przez skarżącą Spółkę w dniu 25 kwietnia 2011 r. Zatem termin do wniesienia sprzeciwu upływał w dniu 25 maja 2011 r. Z akt administracyjnych wynika zaś, iż w tym terminie decyzja wnosząca sprzeciw z dnia [...] maja 2011 r. nie tylko została wydana i nadania w urzędzie pocztowym (19 maj 2011 r.), ale także doręczona inwestorowi, co miało miejsce w dniu 23 maja 2011 r. Wprawdzie przesyłka zawierająca decyzję o sprzeciwie została doręczona pełnomocnikowi Spółki (działającemu na tym etapie) po dniu 23 maja 2011 r., tj. 1 czerwca 2011 r. (i wszelkie skutki procesowe należy liczyć od tej daty, w tym termin do wniesienia odwołania), to jednak nie można przyjąć, że w takiej sytuacji do skarżącej Spółki nie dotarła w terminie uregulowanym w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane informacja o sprzeciwie do zgłoszenia. Nadto Sąd wyjaśnił, że decyzja zawierająca sprzeciw została skierowana nie tylko do pełnomocnika Spółki, ale także bezpośrednio do skarżącej Spółki. Obie przesyłki nadano w tym samym dniu, przy czym przesyłka skierowana do pełnomocnika skarżącej została awizowana i podjęta dopiero w dniu 1 czerwca 2011 r. Dostrzegając powyższe trudno nie zgodzić się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego odmiennym od zaprezentowanego w skardze na tle art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, a wskazującym na to, iż przyjęcie poglądu o konieczności doręczania decyzji wnoszącej sprzeciw spowodowałoby skrócenie trzydziestodniowego terminu, albowiem umożliwiłoby stronie unikanie skutków prawnych sprzeciwu przez opóźnianie daty odbioru wysłanej korespondencji. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniesioną skargę oddalił. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła skarżąca Spółka, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez uzasadnienie wyroku w sposób nieodpowiadający ustawowemu wzorcowi, a mianowicie Wojewódzki Sąd Administracyjny świadomy rozbieżności orzecznictwa w kwestii wykładni pojęcia "wniesienie sprzeciwu" od dokonania zgłoszenia na gruncie art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, uzasadnia oddalenie skargi przyjmując że wydanie, nadanie i doręczenie bezpośrednio do skarżącej informacji o sprzeciwie do zgłoszenia ma skutek wniesienia sprzeciwu; przy czym brak jest w uzasadnieniu podania zarówno prawnej podstawy tego stanowiska, jak i jego uzasadnienia, a stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że sprzeciw został wniesiony w terminie opiera się na założeniu, iż wystarczy już doręczenie decyzji bezpośrednio skarżącej, pomimo tego, że reprezentuje ją pełnomocnik, 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a oraz jednocześnie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane oraz art. 109, 110 i 40 § 2 K.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję o sprzeciwie, pomimo tego, że decyzja Wojewody Mazowieckiego naruszała ww. przepisy prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy; II. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 109, 110 i 40 § 2 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że sprzeciw uznaje się za skutecznie wniesiony z chwilą, w której sprzeciw dotarł do Strony (w dniu 23 maja 2011 r.) jeszcze przed doręczeniem sprzeciwu ustanowionemu przez skarżącą pełnomocnikowi (co nastąpiło 1 czerwca 2011 r.), podczas gdy prawidłowa wykładnia powołanego wyżej przepisu prowadzi do wniosku, że sprzeciw jest wniesiony w momencie, w którym decyzja o sprzeciwie zostanie doręczona pełnomocnikowi strony; samo otrzymanie przez stronę decyzji, nie ma żadnego wpływu na zachowanie przez organy administracji publicznej terminu do wniesienia sprzeciwu, 2. art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wniesienie - w drodze decyzji administracyjnej - sprzeciwu przez organ, następuje przez samo jego wydanie i wysłanie; prawidłowa wykładnia tego przepisu oznacza, że dla skutecznego wniesienia sprzeciwu konieczne jest prawidłowe doręczenie sprzeciwu pełnomocnikowi strony, gdy został ustanowiony. Również za błędną należy przyjąć wykładnię, iż przyjęcie poglądu o konieczności doręczenia decyzji wnoszącej sprzeciw spowodowałoby skrócenie trzydziestodniowego terminu, albowiem umożliwiłoby stronie unikanie skutków prawnych sprzeciwu przez opóźnianie daty odbioru wysłanej korespondencji. W związku z powyższym, na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. wskazano, że uzasadnienie zakwestionowanego wyroku nie zawiera podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia, ponieważ Sąd pierwszej instancji nie podaje przepisu prawnego stanowiącego uzasadnienie stanowiska, że dotarcie do skarżącej informacji o sprzeciwie do zgłoszenia jest równoznaczne z wniesieniem sprzeciwu, chociaż w sprawie sprzeciw doręczony został po terminie uregulowanym w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane pełnomocnikowi skarżącej. Brak jest również uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia. Nadto, zdaniem skarżącej, Sąd nie uzasadnił swojego stanowiska i jednocześnie nie odniósł się do argumentów przedstawionych przez skarżącą. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a oraz art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane oraz art. 109, 110 i 40 § 2 K.p.a. autor skargi kasacyjnej wskazał, że kontrolowana przez Wojewódzki Sąd decyzja naruszała ww. przepisy prawa materialnego w ten sposób, że decyzja ta utrzymywała w mocy sprzeciw do zgłoszenia, który został doręczony pełnomocnikowi skarżącej po upływie przewidzianego prawem terminu, a tym samym sprzeciw ten był nieskuteczny i winien być przez organ II instancji uchylony. Motywując zaś zarzut naruszenia art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 109, 110 i 40 § 2 K.p.a. skarżący wskazał, że Wojewódzki Sąd dokonał błędnej wykładni art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, albowiem sam fakt powzięcia przez stronę informacji na temat zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, w żaden sposób nie wpływa na zachowanie terminu do wniesienia sprzeciwu. Nadto skarżąca wskazała, że sprzeciw organ zobowiązany jest wnieść w drodze decyzji administracyjnej. Zatem do tej decyzji zastosowanie będą miały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaś wg art. 109 § 1 K.p.a. decyzję doręcza się stronie na piśmie. Wskazano również na zasadę zgodnie z którą, gdy strona ustanowiła pełnomocnika, to decyzję doręcza się jej pełnomocnikowi. Konkludując autor skargi kasacyjnej wskazał, że doręczenie decyzji stronie w sytuacji, w której ustanowiła ona pełnomocnika jest w sensie prawnym bezskuteczne i wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma. Nie sposób twierdzić, że otrzymanie przez stronę takiej informacji jest równoznaczne z wniesieniem sprzeciwu. Wniosku takiego w żaden sposób nie da się bowiem wyprowadzić ani z treści art. 40 § 2 K.p.a., ani tym bardziej z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Zwłaszcza, zdaniem Spółki, ten drugi przepis w żaden sposób nie utożsamia powzięcia przez stronę pozytywnej wiedzy o treści zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia ze skutecznym wniesieniem sprzeciwu. Nadto wskazano, że w sprawie przyjąć należy, iż pełnomocnik strony otrzymał decyzję o sprzeciwie po upływie trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, więc sprzeciw należy uznać za bezskuteczny, co w konsekwencji powinno było spowodować uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Z uwagi na fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy wadliwą decyzję Prezydenta m. st. Warszawy, to naruszył tym samym art. 151 P.p.s.a., gdyż decyzja organu II instancji winna być bowiem uchylona. Uzasadniając zaś zarzut naruszenia art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane skarżąca wskazała, że prawidłowa wykładnia tego przepisu oznacza, iż dla skutecznego wniesienia sprzeciwu konieczne jest prawidłowe doręczenie sprzeciwu stronie lub jej pełnomocnikowi, gdy został ustanowiony. Jednocześnie skarżąca zwróciła się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o odroczeniem rozprawy i przedstawienie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczącego rozbieżności co do daty wydania sprzeciwu w rozumieniu art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, zatem przedmiotową sprawę należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w złożonej skardze kasacyjnej zarzutami. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżony wyrok mimo wadliwego uzasadnienia odpowiada prawu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. sprowadzający się do tego, że wady w konstrukcji uzasadnienia zaskarżonego wyroku uniemożliwiają kontrolę instancyjną zakwestionowanego orzeczenia. Z treści art. 141 § 4 P.p.s.a. wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji w sposób lapidarny wyjaśnił motywy swojego rozstrzygnięcia co do spornej kwestii zachowania przez organ terminu z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Wprawdzie uzasadnienie to zawiera wady w postaci bardzo skrótowej argumentacji na poparcie stanowiska zajętego przez Sąd pierwszej instancji, jednakże uchybienie to nie może skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Bowiem z treści tego uzasadnienia możliwe jest odtworzenie toku rozumowania Sądu pierwszej instancji co do kwestii pojmowania przez Sąd pojęcia "wniesienia sprzeciwu" w rozumieniu ww. artykułu, co jest głównym problemem poruszonym przez skargę kasacyjną. Tym samym możliwe jest przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Zaś kwestia zastosowania przepisu, czy też jego interpretacji, nawet jeżeli jest nieprawidłowa, to nie może zostać skutecznie zwalczona zarzutem naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., dotyczącego przecież zagadnienia prawidłowego sporządzenia uzasadnienia. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane polegającego na, wadliwym zdaniem autora skargi kasacyjnej, przyjęciu, że wniesienie decyzji o sprzeciwie następuje przez samo jego wydanie i wysłanie, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że dla skutecznego wniesienia sprzeciwu konieczne jest jego prawidłowe doręczenie pełnomocnikowi strony, stwierdzić należy, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane stanowi, że "zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia". Wskazany w tym przepisie termin ma niewątpliwie charakter przepisu prawa materialnego. Trzydziestodniowy termin, o którym mowa w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane jest terminem, którego zachowania oczekuje się od organu, co oznacza, że tylko w tak zakreślonych ramach czasowych organ administracji jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszonych przez inwestora prac budowlanych. Upływ tego terminu oznacza dla organu brak możliwości wniesienia sprzeciwu. Skarżący przyjął, powołując się na przepis art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane oraz art. 109 § 1 i 110 K.p.a., że pojęcie "wniesienia" sprzeciwu należy interpretować w ten sposób, że sprzeciw zostanie wniesiony skutecznie wówczas, gdy decyzja zostanie doręczona stronie lub jej pełnomocnikowi, gdy został ustanowiony, w terminie o którym mowa we wskazanym art. 30 ust. 5. Sąd orzekający w niniejszej sprawie takiego stanowiska nie podziela. Aktualnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje jednolity pogląd zgodnie z którym wniesienie sprzeciwu w rozumieniu art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane następuje przez samo złożenie przez właściwy organ oświadczenia woli, tj. wydanie decyzji, a więc dla zachowania przedmiotowego terminu nie jest wymagane uzewnętrznienie woli organu, wystarczy wydanie decyzji (porównaj: wyroki NSA: z dn. 22.10.2013 r., sygn. akt II OSK 166/13, npubl; z dn. 25.07.2012 r., sygn. akt II OSK 808/11, LEX nr 1252191; z dn. 15.12.2011 r., sygn. akt II OSK 1899/10, LEX nr 1152088, z dn. 2.11.2011 r., sygn. akt II OSK 737/11, LEX nr 1069069). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę powyższy pogląd podziela. Za jego przyjęciem przemawia argumentacja przedstawiona na uzasadnienie tego stanowiska. Z treści zacytowanego wyżej art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane wynika, że organ ma 30 dni na wniesienie sprzeciwu w drodze decyzji, a więc na wydanie decyzji o sprzeciwie wobec zgłoszonego zamiaru budowy. Skoro organ budowlany traci dopiero z upływem tego terminu kompetencje do wniesienia sprzeciwu, to przysługują mu one do ostatniego dnia tego terminu. Należy również zauważyć, że termin określony w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane jest zbieżny z podstawowym procesowym terminem załatwiania spraw przez organ I instancji, a więc terminem miesiąca wynikającym z art. 35 § 3 K.p.a. Nadto podnieść należy, że w treści art. 30 ust. 5 ustawy brak jest wyraźnego powiązania zachowania przez organ terminu 30 dni z doręczeniem inwestorowi decyzji o sprzeciwie wobec zgłaszanych robót budowlanych. Taką regulację przewidziano przykładowo m.in. w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 397), który stanowi, iż decyzja o zakazie zgromadzenia publicznego powinna być doręczona organizatorowi w terminie 3 dni od dnia zawiadomienia, nie później jednak niż na 24 godziny przed planowanym terminem rozpoczęcia zgromadzenia. Ponadto z wykładni celowościowej art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane wynika, że dochowanie lub brak dochowania przez organ terminu na wniesienie sprzeciwu musi wynikać z działania lub braku działania tego organu administracji. W przypadku przyjęcia obowiązku doręczenia przez organ inwestorowi w terminie 30 dni decyzji o sprzeciwie, w zasadzie termin utraty kompetencji do wydania przez organ tej decyzji nie byłby oznaczony, gdyż organ nie miałby pewności, w którym dniu wysłać decyzję o sprzeciwie, aby została ona doręczona przez pocztę w ustawowym terminie. Zachowanie terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 ustawy byłoby uzależnione od działania polskich placówek pocztowych operatora publicznego, a często też stron postępowania, którym zależałoby na opóźnieniu odbioru przesyłki, nie zaś od organu administracji. Zaprezentowane wyżej stanowisko stanowi prokonstytucyjną wykładnię art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane (patrz: wyrok TK z dn. 20.04.2011 r., sygn. Kp 7/09, opubl. 2011/ 33/ 394). Trudno bowiem zignorować zagrożenia jakie niesie ze sobą przyjęcie poglądu zaprezentowanego w skardze kasacyjnej. Uznanie, że wniesienie sprzeciwu w rozumieniu art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane wiąże się z wydaniem decyzji i jej doręczeniem stronie w terminie 30 dni w praktyce spowodowałoby znaczne skrócenie czasu przeznaczonego na analizę posiadanej przez organ dokumentacji, bowiem decyzja o sprzeciwie musiałaby być sporządzona na tyle wcześnie, by organ mógł nadać decyzję w placówce operatora publicznego z takim wyprzedzeniem, by mimo ewentualnych trudności z doręczeniem korespondencji przez operatora oraz nierzadkiego unikania jej niezwłocznego odbioru przez stronę i przy uwzględnieniu ewentualnej konieczności tzw. doręczenia zastępczego (14 dni od momentu pierwszego awizo), organ zdążył doręczyć decyzję stronie. Dodatkowo uwzględniając kwestię tego, że termin 30 dni to dni kalendarzowe, nie zaś robocze i konieczne jest także odjęcie niedziel jako dni ustawowo wolnych od pracy oraz sobót jako dni wolnych wynikających z uwagi na wymiar czasu pracy, to termin do wydania decyzji zostałby skrócony praktycznie do kilku dni. Jednocześnie zwrócić należy uwagę na sygnalizowane przez organ zjawisko składania przez inwestorów zgłoszeń do innych niż właściwe jednostek (komórek) urzędów – w niniejszej sprawie zgłoszenie zostało skierowane do urzędu dzielnicy [...] m.st. Warszawy, zamiast zgodnie z właściwością do urzędu m. st. Warszawy dzielnicy [...], co powoduje odjęcie jeszcze kilku dni na obieg dokumentów w związku z przekazaniem zgłoszenia do właściwych jednostek. Zatem przyjęcie stanowiska zaprezentowanego przez autora skargi kasacyjnej stworzyłoby możliwość realnego wpływania przez stronę na kwestię zachowania terminu do wniesienia sprzeciwu przez organ, co należy uznać za niedopuszczalne. Reasumując, zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane inwestor może przystąpić do wykonywania robót budowlanych objętych zgłoszeniem, jeżeli organ budowlany w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wyda decyzji o sprzeciwie. Wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji, czynność nadania przesyłki zawierającej decyzję o sprzeciwie w urzędzie pocztowym jest czynnością techniczną, która ma znaczenie jedynie faktyczne, potwierdzając fakt wydania przez organ decyzji w terminie 30 dni. W niniejszej sprawie, co wynika z akt sprawy, skarżąca Spółka dokonała zgłoszenia [...] w dniu 25 kwietnia 2011 r., zaś decyzja o sprzeciwie została wydana w dniu [...] maja 2011 r. Następnie organ skierował tę decyzję dwutorowo, doręczył ją bowiem pełnomocnikowi Spółki w dniu 1 czerwca 2011 r., a bezpośrednio Spółce w dniu 23 maja 2011 r. Obie przesyłki zostały nadane w urzędzie pocztowym w dniu 19 maja 2011 r. Okoliczności te nie są kwestionowane przez skarżącą Spółkę. Mając zatem na uwadze powyższe przyjąć należy, że termin z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane został zachowany, bowiem przed jego upływem organ wydał decyzję o sprzeciwie. Zaś data nadania przesyłki zawierającej decyzję o sprzeciwie w urzędzie pocztowym, co już wyżej zaznaczono, może mieć znaczenie dowodowe w przypadku podnoszenia przez strony zarzutów antydatowania decyzji przez organ administracji w celu stworzenia pozoru zachowania terminu do wniesienia sprzeciwu określonego w art. 30 ust. 5 ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, że co do zasady Wojewódzki Sąd Administracyjny opowiedział się za stanowiskiem, że o tym, czy sprzeciw został wniesiony w terminie decyduje data nadania przesyłki zawierającej decyzję o sprzeciwie w polskiej placówce pocztowej. Pogląd ten należy uznać – mając na uwadze powyższe argumenty – za błędny, ale niemający wpływu na wynik sprawy. W związku z tym, że Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że do zachowania terminu z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane konieczne jest wydanie decyzji przed upływem 30 dni do dnia doręczenia zgłoszenia, to za niezasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 109, 110 i 40 § 2 K.p.a. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 109, 110 i 40 § 2 K.p.a. w ten sposób, że sprzeciw uznaje się za wniesiony skutecznie z chwilą, gdy dotarł do strony jeszcze przed jego doręczeniem ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, a w sytuacji gdy samo otrzymanie przez stronę decyzji, w sytuacji gdy jest ona reprezentowana przez pełnomocnika, nie ma wpływu na zachowanie terminu przez organ, to stwierdzić należy, że wobec przyjęcia, iż dla zachowania terminu z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane miarodajny jest fakt wydania decyzji przez organ, to zarzut ten nie może mieć wpływu na wynik sprawy, co zwalnia Sąd z obowiązku jego merytorycznego rozpoznania. Bowiem zgodnie z treścią art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaś takiego wpływu skarżąca nie wykazała. Ustosunkowując się zaś do wniosku skarżącej o odroczenie rozprawy i przedstawienie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego rozbieżności orzecznictwa na tle art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro aktualnie ukształtowała się jednolita linia orzecznicza w tym zakresie, to brak jest podstaw do zastosowania trybu z art. 187 § 1 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło