II SAB/Kr 62/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz / spr./ Mariusz Kotulski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Szpitala Miejskiego w Rabce Zdroju Sp. z o.o. na bezczynność Dyrektora Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia umorzyć postępowanie sądowe. Wnioskiem z dnia 3 listopada 2011 r. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Szpital Miejski w Rabce-Zdroju" Sp. z o.o. w Rabce Zdroju, działając na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 przy zastosowaniu art. 4 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Dyrektora Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie o "udostępnienie pisma dotyczącego Bloku Operacyjnego "Szpitala Miejskiego w Rabce-Zdroju" sp. z o.o. skierowanego przez Starostwo Powiatowe w Nowym Targu do Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie". Wobec braku odpowiedzi wnioskodawca pismem z dnia 5 stycznia 2012 r. działając w trybie art. 37 § 1 K.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej zaskarżył do organu wyższego stopnia - Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia bezczynność Dyrektora Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie w przedmiocie udostępnienia żądanej informacji publicznej. W dniu 15 lutego 2012 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydał postanowienie znak: [...], w którym postanowił z uwagi na niedochowanie terminu załatwienia sprawy, wynikającego z art. 35 k.p.a. wyznaczyć Dyrektorowi Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dodatkowy czternastodniowy termin załatwienia sprawy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, że przedmiotowy wniosek, zgodnie z art. 13 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji, powinien być rozpatrzony w terminie 14 dni - czy to poprzez udostępnienie informacji, czy też poprzez wydanie decyzji administracyjnej odmawiającej udostępnienia informacji albo umarzającej postępowanie. Jak wynika z dokonanych ustaleń, do dnia wydania niniejszego postanowienia, Dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie rozpatrzył wniosku w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji. Tym samym sprawa nie została załatwiona w terminie. Pismem z dnia 19 marca 2012 r. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Szpital Miejski w Rabce-Zdroju" Sp. z o.o. w Rabce Zdroju reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego P. K., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Dyrektora Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie w postępowaniu wszczętym pismem z dnia 3 listopada 2011 r. stanowiącym wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca spółka wniosła o: zobowiązanie Dyrektora Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie do wydania w terminie określonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie aktu lub dokonania czynności w postępowaniu wszczętym wnioskiem skarżącej spółki z dnia 3 listopada 2011 r. znak: [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej objętej pismem dotyczącym bloku operacyjnego "Szpitala Miejskiego w Rabce-Zdroju" sp. z o.o. skierowanym przez Starostwo Powiatowe w Nowym Targu do Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie, stwierdzenie, że bezczynność Dyrektora Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie w postępowaniu wszczętym wnioskiem skarżącego z dnia 3 listopada 2011 r., znak: [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie Dyrektorowi Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzenie od Dyrektora Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie na rzecz skarżącego "Szpitala Miejskiego w Rabce-Zdroju" sp. z o.o. kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o świadczeniach Narodowy Fundusz Zdrowia jest państwową osobą prawną, natomiast na mocy art. 107 ust. 1 ustawy o świadczeniach Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu kieruje oddziałem wojewódzkim Funduszu i reprezentuje Fundusz na zewnątrz w zakresie właściwości danego oddziału. Wobec powyższego na mocy art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej Dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie, jako podmiot reprezentujący państwową osobę prawną, obowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. Wobec złożenia przez skarżącą spółkę wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 3 listopada 2011 roku, Dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie zgodnie z treścią art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej zobowiązany był do udostępnienia wnioskodawcy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku żądanej informacji publicznej lub poinformowania go we wskazanym terminie o powodach opóźnienia w udostępnieniu informacji publicznej i wskazaniu terminu, w jakim informacja publiczna zostanie mu udostępniona. Pomimo upływu 14 dni od dnia złożenia wniosku Dyrektor nie udostępnił skarżącemu żądanej informacji publicznej ani nie poinformował skarżącego o powodach opóźnienia w udostępnieniu informacji publicznej. Bezczynność Dyrektora w przedmiotowym zakresie potwierdził Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w postanowieniu z dnia 15 lutego 2012 r. Mając powyższe na uwadze, w ocenie skarżącej spółki, na dzień sporządzenia skargi Dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie pozostaje w bezczynności, bowiem pomimo upływu 133 dni od dnia złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej przez skarżącego, Dyrektor nie udostępnił skarżącemu żądanej informacji publicznej ani nie poinformował skarżącego o powodach opóźnienia w udostępnieniu informacji publicznej. Podniesiono, że organ lekceważy ustawowy obowiązek udostępnienia informacji publicznej, bowiem pomimo stwierdzenia bezczynności w tym zakresie przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia i wyznaczenia mu dodatkowego terminu nadal nie udostępnia żądanej informacji publicznej. Powyższe, w ocenie skarżącej spółki, upoważnia do żądania stwierdzenia, że bezczynność Dyrektora w postępowaniu wszczętym wnioskiem z dnia 3 listopada 2011 r., znak: [...] ma charakter rażącego naruszenia prawa oraz żądania wymierzenia Dyrektorowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W ocenie organu pismo skarżącej spółki z dnia 3 listopada 2011 r. znak: [...] nie stanowi wniosku o udostępnienie formacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2001 Nr 112, póz. 1198-ze zm.). Podano, że pismo z dnia 3 listopada 2011 r. nie pozwala na identyfikację "informacji", której żąda skarżący. W treści powołanego pisma skarżąca spółka wniosła o udostępnienie "pisma dotyczącego Bloku Operacyjnego "Szpitala Miejskiego w Rabce Zdroju" Sp. z o.o. skierowanego przez Starostwo Powiatowe w Nowym Targu do Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie". Brak jakichkolwiek innych danych pozwalających na identyfikację żądanego pisma, chociażby granic czasowych nadania lub odbioru pisma, sprecyzowania czy pismo było adresowane do Dyrektora Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie czy komórkę organizacyjną co uniemożliwia, w ocenie organu, szybką identyfikację pisma, bo - jak podano - organ obsługuje ok. 449 500 sztuk korespondencji rocznie, 37 460 sztuk korespondencji miesięcznie, 8 650 sztuk korespondencji tygodniowo, co daje średnio 1 730 sztuk korespondencji dziennie. Powyższe zaś powoduje, że na obecnym etapie sprawy nie jest możliwe ustalenie, czy żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną, do której znajduje zastosowanie ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzono, że skarga na bezczynność Dyrektora Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie powinna zostać oddalona, gdyż w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z bezczynnością w przedmiocie nieudostępnienia w terminie informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Tym samym całkowicie niezasadny jest również wniosek skarżącego w zakresie żądania stwierdzenia, że bezczynność Dyrektora miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oddaleniu, w ocenie organu, powinien również ulec wniosek o wymierzenie organowi grzywny określonej w wysokości w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012, póz. 270). Zgodnie bowiem z ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi grzywna w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy może zostać nałożona albo w przypadku określonym w art. 154 § 1 ustawy, tj. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, albo w przypadku określonym w art. 55 § 1 powołanej ustawy, tj. w razie nieprzekazania wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy w terminie. W piśmie procesowym z dnia 4 maja 2012 r. strona skarżąca ustosunkowała się do stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1269 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., póz. 270). Podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 §1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem rozpoznania była sprawa ze skargi na bezczynność. W ocenie Sądu nie jest dopuszczalne modyfikowanie w toku toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego jego przedmiotu, gdyż oznaczałoby to w istocie złożenie odrębnej skargi z pominięciem trybu określonego w art. 54 § 1 i § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga do sądu - zgodnie z art. 57 §1 cyt. ustawy ma poza tym charakter pisma procesowego, a zatem nie może być składana ustnie do protokołu rozprawy w innej sprawie sądowoadministracyjnej. Wreszcie należy podnieść, że na przewlekłość postępowania służy odrębna skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym w sprawach na bezczynność organu administracji publicznej sąd rozpoznaje skargę z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania orzeczenia. Kryterium ocennym zasadności skargi na bezczynność organu jest ustalenie, czy nakazanie organowi w trybie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wydania aktu administracyjnego lub podjęcia czynności będzie dopuszczalne, uzasadnione i celowe w świetle ewentualnych zmian stanu faktycznego i prawnego. Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 - przy jej zasadności, prowadzi w myśl art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do zobowiązania podmiotu do wydania w określonym terminie aktu lub w innych przypadkach, do dokonania czynności lub stwierdzenia, albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z kolei skarga na bezczynność podlega oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przypadku jej bezzasadności. Sąd administracyjny nie został wyposażony w inne kompetencje w sprawach ze skarg na bezczynność, a zwłaszcza nie istnieją podstawy do stwierdzania w sentencji wyroku stanu bezczynności (odpowiednio przewlekłości w sprawach ze skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania) bez wcześniejszego zobowiązania podmiotu do wydania w określonym terminie aktu lub w innych przypadkach, do dokonania czynności lub stwierdzenia, albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Bezczynność organu administracji ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, a tym samym nie wydaje rozstrzygnięcia kończącego postępowanie lub też innego aktu, albo nie podejmuje stosownej czynności. W dniu 10 maja 2012 r., czyli już po wniesieniu przedmiotowej skargi na bezczynność, Dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie udzielił wnioskodawcy żądanej informacji publicznej doręczając Prezesowi Zarządu Szpitala Miejskiego w Rabce-Zdroju Sp. z o.o. w Rabce Zdroju pismo Starosty Nowotarskiego z dnia [...] października 2011 r. skierowane do Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie, a dotyczące w swej treści bloku operacyjnego "Szpitala Miejskiego w Rabce-Zdroju" sp. z o.o. O udostępnieniu powyższej informacji pełnomocnik Dyrektora Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie poinformował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pismem z dnia [...] maja 2012 r. załączając pismo zawierające informację i zwrotne potwierdzenie jego odbioru przez adresata. Tym samym z chwilą udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej ustała bezczynność Dyrektora Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie. Skoro w chwili rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie pozostaje już w bezczynności, to postępowanie sądowe w sprawie bezczynności stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Sąd bowiem, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tzn. nie może zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie aktu administracyjnego lub dokonania czynności. Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Określenie, że umorzenie postępowania ma miejsce wówczas, gdy postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe wskazuje zarazem, że ujawnienie istnienia przyczyny umorzenia postępowania dotyczy okresu od wniesienia skargi, aż do rozstrzygania sprawy przez sąd. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, w której wyżej wskazana przyczyna umorzenia postępowania nie istniała w chwili wniesienia przez Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Szpital Miejski w Rabce-Zdroju" Sp. z o.o. w Rabce Zdroju skargi, ale powstała w trakcie postępowania, przed datą wydania w tej sprawie orzeczenia sądowego. Również w orzecznictwie sądowym przyjęto pogląd, że w przypadku skargi na zwłokę w załatwieniu sprawy, gdy sprawa została załatwiona przez organ po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpatrzeniem przez sąd, postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (tak: postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2004 r., sygn. akt II SAB/Gd 46/03, LEX nr 203323; postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt II SAB/Gd 153/02, LEX nr 220349, postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 31 sierpnia 2006 r., sygn. akt l SAB/OI 3/06, LEX nr 237485, postanowienie NSA z dnia 7 września 2010 r., II OSK 1879/09, LEX nr 743340, postanowienie NSA z dnia 5 sierpnia 2010 r., l OSK 1173/10, LEX nr 737482). W tej sytuacji należało postępowanie sądowe umorzyć, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wedle którego sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż określone w art. 161 § 1 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy stało się bezprzedmiotowe (tak: postanowienie NSA w Warszawie z dnia 6 lipca 2006 r., l OSK 480/06, LEX nr 188512; postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 29 czerwca 2006 r., II SAB/Bk37/06, niepublikowane). Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku strony skarżącej o zwrot kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw jedynie w sytuacji uwzględnienia skargi przez sąd. Umorzenie postępowania nie stanowi uwzględnienia skargi (przypadki uwzględnienia skargi wymienione zostały w art. 145-150 cyt. ustawy). Umorzenie postępowania w niniejszej sprawie nie nastąpiło również z przyczyny określonej w art. 54 § 3 ustawy (tj. w wyniku uwzględnienia skargi przez organ), ani w przypadku określonym w art. 118 § 2 (dotyczącym postępowania mediacyjnego), stąd zwrot kosztów nie był również możliwy na zasadzie art. 201 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.