II SA/Bk 267/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w N. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. Naczelnik Urzędu Celnego w Ł., w toku postępowania dotyczącego cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o nazwie F., nr fabryczny [...], nr inwentarzowy [...], nr poświadczenia rejestracji [...], wezwał G. spółkę z o.o. z siedzibą w N. do poddania przedmiotowego automatu badaniu sprawdzającemu przez jednostkę badającą upoważnioną na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia MF z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946 ze zm.). Jako jednostkę badającą przeprowadzającą badanie wskazano Izbę Celną w P. (to były dwa wezwania o tej samej treści jedno z dnia [...] sierpnia 2011 r., drugie z dnia [...] września 2011 r.). Pismem procesowym z dnia [...] października 2011 r. zainteresowana Spółka złożyła wniosek o zawieszenie postępowania w związku z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, wystosowanym również w dniu [...] października 2011 r. do Ministra Finansów, poprzez usunięcie Izby Celnej w P. z listy Jednostek Badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Zdaniem Spółki postępowanie powinno być zawieszone do czasu prawomocnego rozpoznania tego wezwania. Naczelnik Urzędu Celnego w Ł., postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania. W uzasadnieniu podano, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dotyczy przepisów z zakresu nadawania upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jednostkom badającym i nie ma związku z postępowaniem dotyczącym cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych. Na powyższe postanowienie Spółka złożyła zażalenie i zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie, mimo że z okoliczności sprawy wynika jednoznacznie, iż zawieszenie postępowania jest obligatoryjne, albowiem od sposobu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Ministra Finansów zależy sposób dalszego prowadzenia sprawy. Wskazując na to naruszenie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zawieszenie postępowania zgodnie z wnioskiem z dnia [...] października 2011 r., alternatywnie wniosła o umorzenie prowadzonego postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier jako oczywiście bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu podano, że ustalenie czy Izba Celna w P. (wskazana jako właściwa do wykonania badań automatu) może być prawidłowo umocowaną Jednostką Badającą, stanowi zagadnienie wstępne w sprawie niniejszej. W międzyczasie Minister Finansów pismem z dnia [...] listopada 2011 r. udzielił zainteresowanej Spółce odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie tym między innymi stwierdzono brak legitymacji Spółki do wystosowania takiego wezwania. Prowadząc postępowanie odwoławcze Dyrektor Izby Celnej w B. zwrócił się do MF o udzielenie informacji o sposobie załatwienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi w dniu [...] grudnia 2011 r. przesłano kopię pisma z dnia [...] listopada 2011 r. i dodatkowo poinformowano, że Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie na czynność MF polegającą na upoważnieniu Izby Celnej w P. do przeprowadzenia badań automatów lub urządzeń do gier i sporządzania opinii technicznych. Następnie Dyrektor Izby Celnej w B., postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podano, że z uwagi na to, iż MF pismem z dnia [...] listopada 2011 r. udzielił odpowiedzi na żądanie Spółki, postępowanie niniejsze nie jest uzależnione od wydania rozstrzygnięcia przez MF a przesłanka zawieszenia w istniejącym stanie faktycznym nie ma zastosowania. Z postanowieniem tym nie zgodziła się zainteresowana Spółka i wniosła skargę do sądu administracyjnego. Zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez jego bezzasadne niezastosowanie, mimo iż okoliczności sprawy nakazują zawieszenie postępowania zgodnie z wnioskiem strony. Nadto zarzuciła rażące naruszenie procedury, tj. art. 121, art. 123 § 1, art. 192 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez faktyczne całkowite pominięcie strony w przeprowadzonym postępowaniu zażaleniowym, w tym szczególnie w przeprowadzonym w jego ramach postępowaniu dowodowym oraz błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, poprzez przyjęcie, że zakończone zostało prowadzone postępowanie w sprawie pozbawienia Izby Celnej w P. statusu Jednostki Badającej, chociaż w istocie postępowanie to nadal się toczy i oczekuje na rozpoznanie w WSA w Warszawie. Wskazując na powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego orzeczenia wydanego w I instancji i zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zarządzenie wykonania badania sprawdzającego Izbie Celnej w P., czyli podmiotowi funkcjonującemu w strukturze Służby Celnej i prowadzącemu w II instancji, analogiczne postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji urządzeń do gier jest manipulacją dowodową, której czytelnym celem jest doprowadzenie do uniknięcia obiektywnej weryfikacji sposobu działania urządzenia do gier. Nadto wskazano, że organ celny prowadzący postępowanie zażaleniowe nie uzyskał z Ministerstwa Finansów informacji, iż w WSA w Warszawie została złożona skutecznie skarga na czynność MF z dnia [...] listopada 2011 r. (skarga jest zarejestrowana pod sygn. VI SA/Wa 113/12), czym rażąco złamał procedurę, zupełnie ignorując prawo strony do czynnego udziału we własnej sprawie w tym do udziału w postępowaniu dowodowym. W szczególności podano, że organ II instancji nie poinformował strony o swoim wystąpieniu do MF z dnia [...] grudnia 2011 r., nie raczył też przedstawić stronie uzyskanej odpowiedzi, na której oparł swoje rozstrzygnięcie. Strona zatem nie miała możliwości wypowiedzenia się na temat tego dowodu, ani też wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącej Spółki nie może być nawet cienia wątpliwości, że ewentualnie korzystny dla niej wynik w sprawie VI SA/Wa 113/12 będzie miał oczywisty i kluczowy wpływ na dalszy bieg postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier. Jeśli bowiem Izba Celna w P. utraci status Jednostki Badającej, zmianie będzie musiało ulec postanowienie dowodowe. Orzeczenie sądu będzie zatem stanowić prejudykat o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Dlatego żądanie zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier do czasu prawomocnego zakończenia postępowania – obecnie prowadzonego w WSA w Warszawie jest słuszne i zasadne. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podano, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie toczyło się przed MF postępowanie zmierzające do pozbawienia Izby Celnej w P. uprawnień Jednostki Badającej. Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia procedury organ podał, że z przepisów Ordynacji podatkowej nie wynika wymóg formalny polegający na obowiązku leżącym po stronie organu wyznaczania stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w trakcie prowadzenia postępowania. Organ stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu strona w żaden sposób nie była ograniczana w swoich uprawnieniach do składania wniosków dowodowych. Ze zgromadzonych w postępowaniu dokumentów oraz z treści skargi jednoznacznie wynika, że strona dużo wcześniej niż organ dysponowała wiedzą w sprawie rozstrzygnięcia przez MF wezwania złożonego przez Spółkę. O odmowie wszczęcia przedmiotowego postępowania strona dowiedziała się bezpośrednio z MF, pismem z dnia [...] listopada 2011 r., natomiast organ informację o sposobie rozstrzygnięcia powyższej kwestii uzyskał dopiero [...] stycznia 2012 r. (data wpływ pisma z dnia [...] grudnia 2011 r.). W związku z tym w opinii organu nie było konieczne informowanie strony o faktach już wcześniej jej znanych oraz w sytuacji, gdy strona wniosła skargę do Sądu. Strona jako zainteresowana dysponowała pełną wiedzą w przedmiotowym zakresie. Końcowo stwierdzono, że Izba Celna w P. znajduje się pod liczbą porządkową [...] w wykazie Jednostek Badających, upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, ogłaszanym zgodnie z art. 23f ust. 6 ustawy o grach hazardowych na stronie internetowej urzędu obsługującego Ministra. Organ stwierdził, że podmiot eksploatujący automat nie może decydować o statusie jednostek badających ani o tym, do której jednostki badającej może zostać skierowane żądanie uprawnionego naczelnika urzędu celnego o przeprowadzenie badania sprawdzającego. Na rozprawie z dnia 5 czerwca 2012 r. pełnomocnik organu podał, że postanowieniem z dnia 6 marca 2012 r. skarga w sprawie VI SA/Wa 113/12 została odrzucona. Sąd korzystając z Centralnej Bazy Orzeczeń NSA ustalił, że orzeczenie nie jest prawomocne. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że skarga została odrzucona jako niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest kwestia odmowy zawieszenia postępowania mająca charakter incydentalny z punktu widzenia postępowania w przedmiocie cofnięcia rejestracji dla automatu do gier o niskich wygranych. Zatem badanie legalności dotyczy tylko zagadnienia istnienia podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie sprawy sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy wynik postępowania dotyczącego legalności czynności Ministra Finansów polegającej na upoważnieniu do przeprowadzenia badań automatów lub urządzeń do gier i sporządzania opinii technicznych stanowi zagadnienie wstępne w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Zagadnienie zawieszenia postępowania uregulowane zostało w rozdziale 12 działu IV Ordynacji podatkowej. W myśl art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przyjąć zatem należy, iż postępowanie podlega zawieszeniu w sytuacji, gdy spełnione zostaną następujące warunki: 1) istnienie zagadnienia wstępnego, 2) ujawnienie się tego zagadnienia w toku postępowania podatkowego, 3) kompetencję innego organu lub sądu do jego rozstrzygnięcia, 4) zależność rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji sprawie od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Odnosząc się do kwestii istnienia zagadnienia wstępnego, na które wskazała strona skarżąca i jego związku ze sprawą, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 23b ust. 1 - 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) dodanym przez art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. (Dz. U. Nr 134, poz. 779) zmieniającej nin. ustawę z dniem 14 lipca 2011 r. na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. W żądaniu, o którym mowa w ust. 1, wskazuje się automat lub urządzenie do gier podlegające badaniu sprawdzającemu, jednostkę badającą przeprowadzającą badanie oraz podmiot, któremu automat lub urządzenie ma być przekazane w celu przeprowadzenia badania, i termin tego przekazania. Badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia. Koszty badań sprawdzających nie powinny przekraczać średnich stawek stosowanych za dany rodzaj badania. W przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie. Przepis art. 23f ust. 1 określa warunki jakie musi spełniać podmiot ubiegający się o status jednostki badającej. Zgodnie z tą regulacją upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia następujące warunki: 1) posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditation Multilateral Agreement); 2) zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym; 3) osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier posiadają nienaganną opinię, w szczególności nie są osobami skazanymi za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; 4) posiada autonomiczność względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności. Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier – art. 23f ust. 6 ustawy. Z treści aktualnego wykazu jednostek upoważnionych przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, sporządzonego na dzień 16 czerwca 2011 r. i opublikowanego na stronie internetowej urzędu obsługującego MF wynika, że jest 6 upoważnionych jednostek, a pod poz. 4 znajduje się Izba Celna w P. W ocenie Sądu, wskazana przez stronę skarżącą interpretacja zagadnienia wstępnego i jego wpływu na prowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne dotyczące cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych jest zbyt szeroka i nieuzasadniona. Strona skarżąca argumentuje swoje stanowisko tym, że wynik sprawy dotyczącej upoważnienia Izby Celnej w P. ma wpływ na dalszy bieg postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier, albowiem jeśli utraci ona status Jednostki Badającej, zmianie będzie musiało ulec postanowienie dowodowe. Stanowisko to nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim dlatego, że: - zagadnieniem wstępnym jest zagadnienie materialno - prawne, treścią takiego zagadnienia co do zasady jest wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku. Z powyższej regulacji wynika, że upoważnienie jest aktem wewnętrznym Ministra Finansów, na podstawie którego dokonuje on wyboru jednostek umocowanych do prowadzenia odpowiednich badań. Upoważnienie to nie stanowi rozstrzygnięcia kwestii materialno - prawnej, nie tworzy na rzecz innych podmiotów żadnych praw i obowiązków. Adresatem tego upoważnienia jest Jednostka Badająca. Udzielenie upoważnienia stanowi realizację zadań MF i jak wynika z powyższej regulacji wybór Jednostki Badającej nie jest dowolny, ale jest zdeterminowany spełnieniem odpowiednich warunków przez daną jednostkę, - powstanie zagadnienia, z którym mogą być związane jedynie określone skutki procesowe nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (vide: NSA w Warszawie z 24 czerwca 2010 r., I FSK 1110/09, Lex nr 593512). Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Co prawda stwierdzenie niezgodności stanu rzeczywistego automatów lub urządzeń do gier z warunkami rejestracji skutkuje cofnięciem rejestracji takiego automatu lub urządzenia do gier. Podstawę stwierdzenia niezgodności stanowi zaś opinia techniczna wydana przez upoważnioną Jednostkę Badającą. Niemniej jednak ewentualna utrata statusu Jednostki Badającej skutkować może jedynie, na co wskazuje zainteresowana Spółka, zmianą postanowienia dowodowego. A postanowienia dowodowe, podejmowane w danej sprawie, które zgodnie z art. 187 § 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić, nie mogą przecież, ze swej natury stanowić prejudykatu dla organu rozpoznającego tę sprawę. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie dotyczącej cofnięcia rejestracji automatu do gry o niskich wygranych nie stanowi zagadnienia wstępnego (prejudykatu), w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, kwestia oceny legalności upoważnienia danej jednostki organizacyjnej, przez Ministra Finansów, do przeprowadzania badań automatów lub urządzeń do gier. Wobec niepotwierdzenia zarzutów skargi należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).