II SA/Go 332/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-06-21
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Joanna Brzezińska, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Sejmiku Województwa zmieniająca podział województwa na obwody łowieckie, która jedynie uściśla przebieg granic istniejących obwodów, narusza prawo własności właściciela nieruchomości włączonej do takiego obwodu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała Sejmiku Województwa jedynie uściślająca przebieg granic obwodów łowieckich, bez wprowadzania nowych ograniczeń czy obowiązków dla właściciela nieruchomości, nie narusza jego prawa własności. Skoro uchwała zmieniająca nie wprowadziła nowych ograniczeń, a jedynie kontynuowała stan prawny wynikający z wcześniejszej uchwały, nie można jej uznać za naruszającą interes prawny skarżących w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności lub uchylenie.Stan faktyczny
Skarżący G.B. i R.B. wnieśli skargę na uchwałę Sejmiku Województwa zmieniającą uchwałę w sprawie podziału województwa na obwody łowieckie. Ich nieruchomość została włączona do obwodu łowieckiego nr 47. Skarżący zarzucili, że uchwały naruszają ich prawo własności, uniemożliwiając korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem i pozbawiając ich władztwa nad nią. Sejmik Województwa wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że prawo własności może być ograniczone ustawowo, a skarżący kupując nieruchomość wiedzieli o jej włączeniu do obwodu łowieckiego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi G.B. i R.B. na uchwałę Sejmiku Województwa z dnia [...] r., nr XLIII/409/2009 zmieniającą uchwałę w sprawie podziału województwa na obwody łowieckie oddala skargę.
Uchwałą nr XIX/168/2008 z dnia [...] lutego 2008 r. Sejmik Województwa, na podstawie art. 18 pkt 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 z późn.zm.) oraz art. 27 ustawy z dnia 13 października 1995 r. prawo łowieckie (Dz.U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 z późn.zm.), w uzgodnieniu z Sejmikiem Województwa, Sejmikiem Województwa i Sejmikiem Województwa, dokonał podziału województwa na obwody łowieckie oznaczone numerami od 1 do 232, których wykaz z wyszczególnieniem ich nowej i dotychczasowej numeracji, powierzchni ogólnej oraz opisem granic zawiera załącznik do uchwały (§ 1). Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 22 lutego 2008 r. Nr 16, poz. 382 i weszła w życie z dniem 8 marca 2008 r.
Uchwałą nr XLIII/409/2009 z dnia [...] października 2009 r. (opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa z 2009 r. Nr 133, poz. 1835) Sejmik Województwa zmienił powyższą uchwałę poprzez uściślenie przebiegu granic obwodów łowieckich, określając je w sposób bardziej szczegółowy. Zmiany dotyczyły między innymi obwodu łowieckiego Nr 47 – dotychczasowy 84 G (pkt 5 załącznika).
22 listopada 2011 r. G.B. i R.B., reprezentowani przez adwokata, wezwali Sejmik Województwa do zmiany uchwały nr XIX/168/2008 z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie podziału województwa na obwody łowieckie oraz zmieniającej uchwały nr XLIII/409/2009 z dnia [...] października 2009r., poprzez wyłączenie z obwodu łowieckiego numer 47 nieruchomości gruntowej oznaczonej numerem księgi wieczystej [...] należącej do ich wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Zdaniem wnioskodawców powyższe uchwały naruszają ich prawo własności, gdyż faktycznie pozbawiają ich władztwa nad nieruchomością na rzecz myśliwych.
Na powyższe uchwały Sejmiku Województwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli G.B. i R.B., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, powołując się na przepisy art. 52 § 1 i § 4, art. 53 § 2 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1990 r. o samorządzie województwa. Zaskarżonym aktom zarzucili, że naruszają one ich interes prawny poprzez naruszenie prawa własności do nieruchomości gruntowej położonej w granicach obwodu łowieckiego nr 47, faktycznie pozbawiając ich prawa do korzystania i posiadania nieruchomości. Ponadto zarzucili uchwałom naruszenie prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie przy uchwalaniu przepisów art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), art. 21 ust. 1 oraz art. 64 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), co spowodowało objęcie nieruchomości skarżących obwodem łowieckim i ograniczyło ich prawo własności niezgodnie z prawem. Wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej granic obwodu łowieckiego nr 47 województwa, w ramach którego znajduje się nieruchomość skarżących.
W uzasadnieniu skargi podali, iż w okresie małżeństwa (w 1990 r.) nabyli nieruchomość gruntową oznaczoną numerem księgi wieczystej [...]. Grunty te wchodziły do obwodu łowieckiego nr 84, którego granice zostały ustalone w 1985 r. uchwałą nr VI/41/85 Wojewódzkiej Rady Narodowej (Dz.Urz.Woj. z 1985 r. Nr 4, poz. 48) Przedmiotowa nieruchomość jest od kilkudziesięciu lat dzierżawiona miejscowemu Kołu Łowieckiemu "C" wraz z całym obwodem łowieckim.
Ponieważ nieruchomość skarżących leży w obrębie obwodu łowieckiego, Koło Łowieckie "C" organizowało i nadal organizuje m.in. na terenie przedmiotowej nieruchomości polowania, wycina drzewa, myśliwi przyjeżdżają tam samochodami, parkują, przebywają, strzelają, puszczają psy, itd., prowadząc tzw. normalną gospodarkę łowiecką, określoną przez prawo łowieckie.
Skarżący, od początku uzyskania tytułu własności przedmiotowego gruntu, nie zgadzali się na żadną gospodarkę łowiecką na swoim terenie. Zamierzali na tym terenie założyć stawy hodowlane, na co uzyskali odpowiednie pozwolenie. Stawy nie zostały jednak wybudowane, gdyż uniemożliwili to myśliwi. Na tym tle powstał, trwający do dziś, konflikt pomiędzy myśliwymi a skarżącymi. W 1991 r. skarżący zwrócił się do Wojewody o wyłączenie jego nieruchomości z obwodu łowieckiego. Otrzymał odpowiedź, iż musi spełnić pewne warunki do takiego wyłączenia, m.in. musi ogrodzić swoją nieruchomość. Skarżącego nie stać było na taki wydatek i nie mógł spełnić warunków do wyłączenia jego nieruchomości z obwodu łowieckiego. Oznaczył natomiast granice nieruchomości tablicami z napisem "teren prywatny".
Opisywana sytuacja wywołuje zdaniem skarżących rażące naruszenie ich prawa własności, którego zakres określa art. 140 Kodeksu cywilnego (stanowiącego, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy, w tych samych granicach może rozporządzać rzeczą), przepisy prawa łowieckiego, a także art. 21 ust. 1 oraz art. 64 Konstytucji RP.
W zakresie naruszenia przepisów Konstytucji RP skarżący, powołując się na dorobek orzeczniczy Trybunału Konstytucyjnego oraz poglądy doktryny podnieśli m.in., iż granice dopuszczalnej ingerencji ustawodawcy przy określaniu treści i zakresu prawa własności wyznacza w świetle przepisów Konstytucji istota tego prawa. Gdy chodzi o prawa majątkowe objęte zakresem art. 64 Konstytucji RP – naruszenie istoty prawa nastąpiłoby w gdyby wprowadzone ograniczenia dotyczyły podstawowych uprawnień składających się na treść danego prawa i uniemożliwiały realizowanie przez to prawo funkcji, jaką ma ono spełniać w porządku prawnym, opartym na założeniach wskazanych w art. 20 Konstytucji RP, co miało miejsce w niniejszej sprawie, gdyż skarżący zostali pozbawieni prawa do wyłącznego korzystania i posiadania nieruchomości
Zaskarżone uchwały bezpośrednio naruszają prawo własności skarżących. Nieruchomość skarżących weszła bowiem w skład obwodu łowieckiego nr 47, który od kilkudziesięciu lat dzierżawi miejscowe Koło Łowieckie "C". Powoduje to naruszenia prawa własności w postaci utraty przez właścicieli uprawnienia do korzystania z rzeczy i jej posiadania. Skarżący jako właściciele nie mogą swobodnie i ciągle używać swojej nieruchomości, gdyż jest ona przedmiotem gospodarki łowieckiej miejscowego koła łowieckiego. Koło to stara się utrzymać nieruchomość skarżących w stanie dzikim – nie pozwala budować stawów hodowlanych (mimo ważnego pozwolenia wodno-prawnego skarżących), stawiać budynków, itd. W sezonie łowieckim organizuje tam polowania, a poza sezonem lustruje nieruchomość, pilnując by właściciele nie urządzili tam czegoś wbrew gospodarce łowieckiej. Skarżący nie mogą nawet przebywać fizycznie cały czas na swojej ziemi, gdyż może to grozić utratą zdrowia (np. od pogryzienia przez psy myśliwskie) a nawet życia (w czasie polowań). Nie mogą zapraszać osób trzecich do wizyty na terenie nieruchomości w obawie o ich zdrowie i życie, gdyż myśliwi patrolują ją uzbrojeni w broń palną. Skarżący nie mogą pobierać pożytków naturalnych ze swojej nieruchomości zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Prawo do korzystania z przedmiotowej nieruchomości jest ograniczone zarówno fizycznie przestrzennie – co do całej nieruchomości) jak i czasowo (w okresie polowań przebywanie na terenie nieruchomości grozi śmiercią od przypadkowej kuli). Prawdą jest, iż grunty skarżących nie spełniają wymogów art. 26 Prawa łowieckiego, jednak nie może to stanowić żadnego ograniczenia dla wyłączenia jej z obwodu łowieckiego w drodze zmiany uchwały.
Pismem procesowym z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżący sprecyzowali skargę wskazując, iż obejmuje ona obydwie wskazane na wstępie uchwały Sejmiku Województwa, a konkretnie § 1 ust. 1 i 2 uchwały nr XIX/168/2008 oraz § 1 ust. 1 i 2 uchwały nr XLIII/409/2009, a także załączniki do tych uchwał w części dotyczącej obwodu łowieckiego nr 47. Nieruchomość gruntowa skarżących wchodzi w skład obwodu łowieckiego od 1985 r., przy czym stan ten usankcjonowały również zaskarżone uchwały. Zaskarżone uchwały naruszają interes prawny skarżących w ten sposób, że przepisy § 1 ust. 1 i 2 tych uchwał oraz ich załączniki włączają do obwodu łowieckiego nr 47 nieruchomość należącą do ich wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Narusza to ich prawo własności do gruntu faktycznie pozbawiając ich prawa do korzystania i posiadania przedmiotowej nieruchomości w sposób opisany w skardze. Zaskarżone są granice całego obwodu łowieckiego, gdyż zamykają one w sobie grunt należący do skarżących. Skarżący żądają, aby obwód łowiecki nie obejmował ich nieruchomości. Może się to odbyć poprzez dokładne określenie granic enklawy, wewnątrz której położona jest nieruchomość skarżących, albo w sposób określony w skardze.
Odpowiadając na skargę, w pismach procesowych z [...] kwietnia 2012r. oraz [...] czerwca 2012r. Sejmik Województwa wniósł o jej oddalenie w całości, podnosząc co następuje.
Podział na obwody łowieckie obszarów obecnego województwa został dokonany okresie powojennym. Na podstawie opracowywanych projektów uchwał Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej przy współdziałaniu z Wojewódzkim Biurem Geodezji i Terenów Rolnych dokonywał stosownych pomiarów powierzchniowych poszczególnych obwodów łowieckich. W przypadku obwodu łowieckiego nr 47 dzierżawionego przez Koło Łowieckie "C", uchwałą zmieniającą nr XLIII/409/2009 z dnia [...] października 2009 r. podjętą na wniosek tego koła łowieckiego, poprzez stosowne zapisy poprawiono jedynie czytelność przebiegu granicy obwodu, przy czym nie uległa zmianie całkowita powierzchnia obwodu wynosząca 5010 ha.
W dniu zakupu nieruchomości skarżącym wiadome było, że wchodziła ona w skład obwodu łowieckiego. Z definicji prawa własności zawartej w art. 140 k.c. wynika, że prawo własności może być ograniczone, a ograniczenie to może wynikać m.in. z ustaw. Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 27 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie, zgodnie z którym podziału na obwody łowieckie oraz zmiany granic tych obwodów dokonuje w obrębie województwa właściwy sejmik województwa, w drodze uchwały, po zasięgnięciu stosownych opinii. Stosownie do treści art. 23 ust. 1 Prawa łowieckiego obwód łowiecki stanowi obszar gruntów o ciągłej powierzchni nie mniejszy niż trzy tysiące hektarów, na którego obszarze istnieją warunki do prowadzenia łowiectwa. Ustawodawca jednocześnie w art. 26 tej ustawy określił katalog terenów nie podlegających włączeniu w skład obwodów łowieckich. Na skutek tak zredagowanych przepisów ustawy prawo własności skarżących uległo ograniczeniu. Skarżący od początku posiadania przedmiotowych gruntów o takich przepisach ustawowych wiedzieli i zakupiwszy grunt wchodzący do obwodu łowieckiego, godzili się na to.
Podstawą zaskarżenia w trybie art. 90 ust 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) jest niezgodność z prawem uchwały w sprawie z zakresu administracji. Dla skuteczności zaskarżenia uchwały organu samorządu strona winna wykazać naruszenie jej interesu prawnego. Interes prawny, o którym mowa w omawianym przepisie, winien znajdować ochronę w przepisach prawa materialnego, kształtujących w sposób bezpośredni i konkretny sytuację prawną wnoszącego skargę. Zaskarżony akt, w tym przypadku uchwała, winien naruszać uprawnienia skarżącego zagwarantowane w przepisach prawa. Obowiązek wykazania tego spoczywa na skarżącym. W ocenie organu skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego. W świetle ograniczeń prawa własności wynikających z art. 140 k.c. oraz upoważnień zagwarantowanych ustawą z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie, działanie organu nie narusza prawnie chronionego interesu ani uprawnienia skarżących. Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie i w granicach upoważnienia udzielonego przez ustawodawcę i nie zasługuje na stwierdzenie jej nieważności.
Zarządzeniem z dnia 24 kwietnia 2012 r., na podstawie art. 57 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargi G. i R. małżonków B. zostały rozdzielone w ten sposób, iż pod pierwotną sygnaturą II SA/Go 76/12 toczy się sprawa ze skargi na uchwałę Sejmiku Województwa nr XIX/168/2008 z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie podziału województwa na obwody łowieckie. Z kolei skarga na uchwałę zmieniającą nr XLIII/409/2009 z dnia [...] października 2009 r. została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Go 332/12.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) statuuje zasadę kontroli przez sąd administracyjny działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej – art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej w skrócie p.p.s.a. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też przepisów postępowania, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też w inny sposób nie naruszyły przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 p.p.s.a. Jak wynika natomiast z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Podstawę prawną do wniesienia w niniejszej sprawie skargi na uchwałę Sejmiku Województwa nr XLIII/409/2009 z dnia [...] października 2009 r. stanowi art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. Nr 142, poz. 1590 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Warunkami skutecznego wniesienia skargi w oparciu o powołany przepis są: wydanie przez organ województwa uchwały w sprawie z zakresu administracji publicznej, którym naruszono interes prawny lub uprawnienie skarżącego, uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, zachowanie terminu do wniesienia skargi przewidzianego przepisami p.p.s.a.
Przystępując do analizy spełnienia przez skarżących warunków niezbędnych do skutecznego wniesienia skargi w oparciu o powołany wyżej przepis, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej. Spełniona została również przesłanka bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia. Wezwanie skarżących wpłynęło do organu w dniu 14 listopada 2011 r. Odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] udzielił – z upoważnienia Marszałka Województwa – Dyrektor Departamentu Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi Urzędu Marszałkowskiego Województwa. Z uwagi na to, że organem którego akt zaskarżono, był nie Marszałek Województwa, lecz Sejmik Województwa, Sąd przyjął, że organ, do którego adresowane było wezwanie skarżących do usunięcia naruszenia interesu prawnego, nie udzielił na nie odpowiedzi.
W kwestii terminu zaskarżenia aktu organu gminy skargą z art. 101 ust. 1 u.s.g. Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007r. w sprawie sygn. akt II OPS 2/07 i wskazał, iż do terminu wniesienia skargi opartej na art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) zastosowanie ma termin z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynosi on trzydzieści dni od dnia doręczenia skarżącym odpowiedzi organu na wezwanie lub też sześćdziesiąt dni od dnia wniesienia wezwania, jeśli organ takiej odpowiedzi nie udzielił. Naczelny Sąd Administracyjny sprecyzował, iż prawidłowe wniesienie skargi po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa ma miejsce również wówczas, gdy wniesiono ją przed otrzymaniem odpowiedzi na wezwanie, ale z zachowaniem terminu sześćdziesięciu dni od dnia wezwania i w przypadku późniejszego nieuwzględnienia wezwania przez organ. W ocenie NSA tak złożona skarga nie jest przedwczesna. Ze względu na okoliczność, że art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa ma identyczną treść jak przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (z tą tylko różnicą, że odnosi się do organu samorządu województwa) zasadnym jest odwołanie się w powyższym zakresie do treści tej uchwały. W przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona w terminie sześćdziesięciu dni od dnia doręczenia organowi wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego, na które nie udzielono odpowiedzi.
Kolejną kwestią niezbędną do rozstrzygnięcia sprawy pozostaje kwestia legitymacji skarżących. Gdy chodzi o pojęcie "interesu prawnego" jako przesłanki dopuszczalności skargi z art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, orzecznictwo NSA wypracowało w tym zakresie stanowisko, które można uznać za ugruntowane. Na bazie orzecznictwa ostatnich lat wskazać można na podstawowe wyznaczniki prawne tego pojęcia:
a) legitymację do wniesienia skargi daje naruszenie własnego interesu prawnego skarżącego, a nie faktycznego; przepisy ustrojowe ustaw samorządowych nie dają podstaw do korzystania przez "każdego" z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym;
b) interes prawny skarżącego musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę; eksponuje się bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony, kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego (wniesienie skargi uzasadnia "bezpośrednie naruszenie interesu prawnego");
c) w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się ze skargi może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone; związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi już obecnie, a nie w przyszłości, powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków.
Powyższe oznacza, że skarżący musi wykazać, iż w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną "prawnie gwarantowaną" sytuacją, a zaskarżaną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie "jego interes prawny lub uprawnienie".
Kwestionując uchwałę w trybie art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa trzeba dowieść, iż zaskarżona uchwała – naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych, uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Szczególną cechą tak rozumianego "interesu prawnego" jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny. Związek pomiędzy własną sytuacją skarżącego, a zaskarżoną uchwałą musi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień, bądź nałożenia obowiązku w dacie wniesienia skargi (wyrok NSA z 3 listopada 2009 r., II OSK 1192/09, opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych związek pomiędzy naruszeniem interesu prawnego określonego podmiotu a przepisem prawnym, z którego on wynika, ujmuje się szeroko w tym sensie, iż źródło tego interesu prawnego czy uprawnienia może stanowić jeden z przepisów Konstytucji RP czy też art. 140 Kodeksu cywilnego, regulujący istotę i treść prawa własności. W ten sposób przesłankę naruszenia interesu prawnego podmiotu skarżącego uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego ujmował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 14 stycznia 2011 r., I SA/Łd 914/10, LEX nr 751789, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 20 października 2011 r., I SA/Gl 603/11, LEX nr 1015919 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 sierpnia 2011 r., II OSK 1093/11, LEX nr 1068952.
Skoro do wniesienia powyższej skargi nie legitymuje wyłącznie stan zagrożenia naruszeniem, bądź sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały to skarga złożona na podstawie cytowanego art. 90 ust. 1 nie ma charakteru actio popularis. Dlatego też badanie legitymacji procesowej skarżących następuje na rozprawie, a ewentualne stwierdzenie braku legitymacji nakazuje skargę oddalić, a nie odrzucić.
Skarżący wywodzą swe uprawnienie do wniesienia skargi z naruszenia ich prawa własności kreowanego w art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 z późn.zm.), poprzez pozbawienie ich prawa do korzystania i posiadania przedmiotowej nieruchomości.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu, podkreślenia wymaga rzeczywista odmienność skutków prawnych i różnice treści uchwał Sejmiku Województwa objętych pierwotnie wspólną skargą G. i R.B. tj. uchwały nr XIX/168/2008 z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie podziału województwa na obwody łowieckie (stanowiącą odrębny przedmiot skargi w sprawie II SA/Go 76/12) oraz uchwały nr XLIII/409/2009 z dnia [...] października 2009 r. zmieniającej uchwałę w sprawie podziału województwa na obwody łowieckie.
Obydwie powyższe uchwały zostały podjęte na podstawie przepisów art. 18 pkt 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 z późn.zm.) oraz art. 27 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 z późn.zm.). Zgodnie z przepisem art. 27 ust. 1 Prawa łowieckiego, podziału na obwody łowieckie oraz zmiany granic tych obwodów dokonuje w obrębie województwa właściwy sejmik województwa, w drodze uchwały, po zasięgnięciu opinii właściwego dyrektora regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i Polskiego Związku Łowieckiego, a także właściwej izby rolniczej.
Powyższa norma prawna zawiera zatem delegację dla właściwego sejmiku województwa do podziału obszaru województwa na obwody łowieckie, jak również do zmiany granic istniejących obwodów łowieckich.
Analiza treści zaskarżonej uchwały wskazuje, że uchwałą nr XLIII/409/2009 z dnia [...] października 2009 r. Sejmik Województwa w istocie nie zmienił swojego wcześniejszego podziału na obwody łowieckie (dokonanego uchwałą nr XIX/168/2008 z [...] lutego 2008 r.), lecz jedynie dokonał uściślenia przebiegu granic niektórych z nich, w tym spornego obwodu łowieckiego nr 47 (pkt 5 załącznika).
W tym zakresie bezsporne w okolicznościach sprawy pozostaje to, iż uchwałą z [...] października 2009 r. sejmik Województwa nie dokonał w przebiegu granic obwodu łowieckiego nr 47, ani innego obwodu łowieckiego takich zmian, które dotyczyłyby bezpośrednio nieruchomości stanowiących współwłasność skarżących. Oznacza to, zdaniem Sądu, iż w odróżnieniu do regulacji uchwały Sejmiku Województwa w sprawie podziału na obwody łowieckie, przedmiotowa uchwała zmieniająca, w istocie nie naruszyła w żadnym zakresie samoistnie interesu prawnego skarżących. Nie nałożyła na nich żadnych obowiązków, ograniczeń w wykonywaniu swego prawa, nie pozbawiła także uprawnień. Naruszenia prawa własności nie można bowiem upatrywać w "kontynuacji" stanu prawnego uregulowanego wcześniejszym aktem prawa miejscowego i niedokonaniu oczekiwanej przez skarżących zmiany w ustaleniu granic obwodu łowieckiego nr 47. Podkreślić należy, iż przepisy ustawy Prawo łowieckie ani inne obowiązujące powszechnie normy prawne nie kreują dla właścicieli nieruchomości, niepodlegajacych wyłączeniu z mocy art. 26 ww. ustawy, uprawnienia podmiotowego do żądania wyłączenia ich nieruchomości z obszaru obwodu łowieckiego.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że w sprawie II SA/Go 76/12 Sąd uwzględnił wywodzoną z art. 140 Kodeksu cywilnego legitymację skarżących do skutecznego zaskarżenia uchwały Sejmiku Województwa z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie podziału województwa na obwody łowieckie, w części dotyczącej granic obwodu łowieckiego nr 47 .
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu. Wobec treści art. 200 P.p.s.a. brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o zasadzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło