I SA/Lu 762/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Małgorzata Fita,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Referent Ewelina Piskorek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. - oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia M. M., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2010 r., którym uznał on za bezzasadne zarzuty wniesione w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych nr od RbII-10722/2010 do RbII-10742/2010. Z zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział orzekł o odpowiedzialności M. M. (jako osoby trzeciej) za zobowiązania firmy "A" Sp. z o.o. w L. z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i FGSP wraz z odsetkami za zwłokę za okres od grudnia 2004 r. do sierpnia 2005 r. Powyższa decyzja doręczona została zobowiązanej w dniu 10 listopada 2005 r. Wobec nieuregulowania tych należności przez zobowiązaną wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze z dnia 22 lutego 2010 r. o nr od RbII-10722/2010 do RbII-10742/2010. Na ich podstawie, zawiadomieniami z dnia 22 lutego 2010 r., Dyrektor ZUS Oddział - jako organ egzekucyjny - podjął próbę zajęcia rachunku bankowego w Bank w K., a odpisy tytułów wraz z zawiadomieniami doręczono zobowiązanej 28 kwietnia 2010 r. Okazało się jednak, że ten Bank nie prowadzi rachunku zobowiązanej. Następnie zawiadomieniami z dnia 28 kwietnia 2010 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego w Bank Polska S.A. w K. (tytuły od nr 10723/2010 do 10733/2010) i w Bank "A" S.A. w K. (tyt. 10734/2010 do 10742/2010). W odpowiedzi na zajęcie - Bank S.A. w K. pismem z dnia 25 maja 2010r. poinformował organ egzekucyjny, że będzie realizował zajęcie, zaś ING Bank pismem z dnia 21 maja 2010r. poinformował, że wobec braku środków na rachunku zajęcie nie może być realizowane. Pismem z dnia 31 marca 2010 r., wskazując na 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 i art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej oraz w zw. z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych pełnomocnik zobowiązanej złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podnosił przedawnienie zobowiązania wynikającego z ww. decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za przedmiotowe zaległości składkowe, bowiem przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym doręczona została decyzja osobie trzeciej. Wniosek ten potraktowany został jako zarzut dotyczący braku wymagalności dochodzonego obowiązku z powodu przedawnienia. Dyrektor ZUS Oddział postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. uznał zarzuty za bezzasadne. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik M. M. zarzucił wydanie tego postanowienia z naruszeniem art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez jego niezastosowanie oraz art. 24 ust 5d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez uznanie, że termin ten może ulec przerwaniu na podstawie art. 24 ust. 5b tej ustawy i na tej podstawie podtrzymał swój wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej, zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora ZUS Oddział. Podniósł, iż stosowanie do art. 19 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) Dyrektor Oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten Oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej, wykazując swoją właściwość w sprawie wskazał na treść art. 83c ust. 1ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Odnosząc się do wątpliwości strony skarżącej podniesionych w zażaleniu podniósł, iż jeżeli egzekucja została wszczęta przez organ będący zarazem wierzycielem, na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego, to nie zachodzą podstawy prawne do oddzielnego wypowiadania się o zasadności zgłoszonego zarzutu. Samo bowiem wystawienie tytułu wykonawczego, implikuje twierdzenie, że wierzyciel uznaje istnienie podstawy prawnej egzekwowanej należności (uchwała NSA z dnia 25 czerwca 2007 r. I FPS 4/06, wyrok z dnia 21 lipca 2009 r. FSK 400/08 i z dnia 11 października 2005 r. FSK 384/05 i FSK 606/05). W ustosunkowaniu się do zarzutów zażalenia organ II instancji podniósł, iż od dnia 1 stycznia 2003 r. obowiązuje wprowadzony do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez art. 1a pkt 9 lit. b ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 241, poz. 2074) art. 24 ust. 5d, zgodnie z którym przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja zastała wydana. Przed tą datą przedawnienie zobowiązań z tytułu składek przeniesionych na osobę trzecią było uregulowane w art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ustawy systemie ubezpieczeń społecznych. Mimo, że art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej nie został usunięty z art. 31 ustawy systemowej i ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. nie zawierała przepisów intertemporalnych, to w myśl art. 31 ustawy systemowej, przepisy Ordynacji podatkowej mają jedynie odpowiednie zastosowanie do należności z tytułu składek ZUS i tylko w zakresie wskazanym w art. 31 i 32 ustawy systemowej. Uprawnia to do przyjęcia, że unormowanie zawarte w art. 24 ust 5d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest przepisem szczególnym i stanowi samodzielną, wyczerpującą regulację dotyczącą przedawnienia należności z tytułu składek przeniesionych na osobę trzecią. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na zasadę prawa intertemporalnego, która - w razie wątpliwości - przyznaje pierwszeństwo ustawy nowej oraz zasady Iex posteriori derogat legi priori (to jest, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszelkich stosunków prawnych, zdarzeń, czy stanów rzeczy danego rodzaju). Dotyczy to również zdarzeń, które dopiero powstaną, jak i tych które powstały przed wejściem w życie nowych przepisów, ale trwają w czasie dokonywania zmian prawa. Wtedy wszyscy traktowani są jednakowo, wg takich samych norm. Zobowiązania, co do których orzeczono o odpowiedzialności M. M. jako osoby trzeciej powstały po zmianie przepisów ustawy systemowej, które wydłużyły okres przedawnienia tych zobowiązań, wobec czego nie można zgodzić się z poglądem zażalenia, że w przedmiotowej sprawie należy stosować przepisy korzystniejsze dla zobowiązanej, tj. obowiązujące przed 1 stycznia 2003r. (por. uchwała SN z dnia 8 lipca 2008r. sygn. akt I UZP 4/08 LEX 396249, uchwała SN z dnia 2 lipca 2008r. II UZP 5/08 LEX 396253, wyrok SN z dnia 12 listopada 2007 r. I UK 147/07 LEX 359577). W oparciu o to stanowisko organ wywiódł, iż będą też miały zastosowanie wszystkie "nowe" przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, to jest jego przerwanie i zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Tak więc Dyrektor ZUS prawidłowo dokonał oceny przedawnienia dochodzonych składek na podstawie art. 24 ust 5 d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2003r. Podniesiony zarzut naruszenia art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej jest chybiony. Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił zarzutu naruszenia art. 24 ust 5d przez uznanie, że termin ten może ulec przerwaniu na podstawie art. 24 ust 5b ustawy systemowej. Wskazał, że stosownie do art. 24 ust 5b ustawy, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony, od dnia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Stosownie zaś do art. 24 ust 5d ustawy, przedawnienia należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. W niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia zawieszony został w dniu doręczenia zobowiązanej zawiadomień o zajęciu, tj. w dniu 28 maja 2010 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik M. M. podtrzymał w całości zarzuty i argumenty zawarte w zażaleniu i wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wywodząc, iż należności objęte decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. przenoszącą na nią odpowiedzialność za zobowiązania Spółki z o.o. "A" z tytułu nieopłaconych składek uległy przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2008 r. W odpowiedzi na skargę DIS wnosił ojej oddalenie i podtrzymał argumentację prezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Stosownie do dyspozycji art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji możliwość zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nastąpić może w ściśle określonych przypadkach, a podstawą zarzutu może być jedynie: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu, wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Prawidłowo wywiódł organ odwoławczy, iż zgłoszone przez skarżącą żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji ZUS z dnia z dnia 7 listopada 2005 r. o odpowiedzialności M. M. (jako osoby trzeciej) za zobowiązania firmy "A" Sp. z o.o. w L. z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP wraz z odsetkami za zwłokę za okres od grudnia 2004 r. do sierpnia 2005r., która doręczona została zobowiązanej w dniu 10 listopada 2005 r. należało potraktować jako zarzut, o którym mowa w art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, w związku z wniesieniem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji w terminie zastrzeżonym w art. 27 § 1 pkt 9 tej ustawy. Za trafne również uznać należy stanowisko organu wyrażone na gruncie art. 34 § 1 i 4 ustawy egzekucyjnej, iż samo wystawienie przez wierzyciela - będącego jednocześnie organem egzekucyjnym - tytułu wykonawczego, implikuje twierdzenie, że wierzyciel uznaje istnienie podstawy prawnej egzekwowanej należności. Uzasadnione jest zatem rozpoznanie zgłoszonych zarzutów od razu przez organ egzekucyjny, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Odnosząc się do podniesionego przez skarżącą zarzutu przedawnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi nr RbII-10722/2010- RbII-10742/2010 należy stwierdzić, iż zgodnie z treścią art. 24 ust. 5d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ze zm.), już obowiązującego w chwili wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności M. M. jako osoby trzeciej, przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. Przy czym art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, nakazuje do należności z tytułu składek odpowiednio stosować m. in. art. 118 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 118 § 1 tej ustawy nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Zgodnie z § 2 tego artykułu, przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji, o której mowa w § 1, następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Przepisy art. 70 § 2 pkt 1 § 3 i 4 stosuje się odpowiednio, z tym, że termin biegu przedawnienia po jego przerwaniu wynosi 3 lata. W tym miejscu należy jednak zauważyć, iż "odpowiednie stosowanie" przepisów ma miejsce w sprawach nie uregulowanych inaczej. Skoro ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych posiada samodzielną regulację terminu przedawnienia obowiązków takich, jak w wypadku skarżącej - art. 24 ust. 5d, nie ma podstaw do korzystania z regulacji w tym zakresie zawartych w innej ustawie. Przepis ten ma zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego wprost, bowiem tak zaległość składkowa jak i decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności na skarżącą jako osobę trzecią wydana została po dniu 1 stycznia 2003r. Art. 24 ust 5d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązujący od 1 stycznia 2003 r. oraz art. 118 § 2 zdanie pierwsze Ordynacji podatkowej regulują- w odmienny sposób i w odniesieniu do różnych zobowiązań tę samą kwestię; przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji orzekającej o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania innego podmiotu. Inny jest termin przedawnienia (odpowiednio – 5 i 3 lata ) oraz początek biegu terminu ( koniec roku, w którym decyzja została wydana w odniesieniu do należności z tytułu składek) a inny przy odpowiedzialności podatkowej, (w którym została doręczona ). Są to dwie różne regulacje prawne. Stąd też "odpowiednie" stosowanie do należności z tytułu składek art. 118 Ordynacji podatkowej dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy nie ma odpowiedniej regulacji prawnej w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Wobec powyższego w zakresie objętym dyspozycją § 2 tego artykułu odpowiednie zastosowanie będzie miało tylko zdanie drugie (przerwanie biegu przedawnienia). Pogląd skargi, że termin ten jest terminem nieprzerywalnym nie znajduje uzasadnienia w powołanym przepisie prawa. Jeśli chodzi o termin przedawnienia i jego bieg zastosowanie ma art. 24 ust. 5d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r. II FSK 8/09 (publ. w bazie internetowej NSA: http://cbois.nsa.gov.pl/), który to pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela. W ostateczności ocena dokonana zaskarżonym postanowieniem, iż termin przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącej z tytułu składek nie upłynął, wobec czego brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu i umorzenia postępowania egzekucyjnego prawa nie narusza. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.