III SA/Łd 301/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości Spółdzielni A w upadłości likwidacyjnej na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie wypłaty wynagrodzenia pracownikom oddala skargę III SA/Łd 301/12 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Okręgowy Inspektor Pracy w Ł., po rozpatrzeniu odwołania Syndyka masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej A w S. od nakazu Inspektora Pracy z dnia [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. 89, poz. 589 ze zm.) Z załączonych dokumentów wynika następujący przebieg postępowania administracyjnego: Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie [...], Sąd Rejonowy w S. ogłosił upadłość Spółdzielni Mleczarskiej A w S., obejmującą likwidację jej majątku. W związku z informacją skierowaną do Oddziału Państwowej Inspekcji Pracy, że syndyk masy upadłości nie wypłaca pracownikom świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy, po przeprowadzeniu kontroli, Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. Oddział w S. w dniu [...] wydał nakaz zapłaty skierowany do Spółdzielni Mleczarskiej A w upadłości likwidacyjnej, nakazujący wypłacić wymienionym pracownikom Spółdzielni wynagrodzenie za pracę za miesiąc kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2011r. oraz orzekł, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. Na skutek odwołania wniesionego przez Syndyka masy upadłości, który podnosił, że po ogłoszeniu upadłości Spółdzielnia nie posiada legitymacji formalnej do występowania w postępowaniu, a ponadto postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, gdyż w toku tego postępowania stosuje się przepisy prawa upadłościowego, Inspektor Pracy decyzją z dnia [...] na podstawie art. 132 § 1 k.p.a. uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...]. Odwołanie od tej decyzji złożył Syndyk masy upadłości zarzucając, że Inspektor pominął konieczność umorzenia postępowania. Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z dnia [...] stwierdził nieważność decyzji Inspektora Pracy z dnia [...] oraz wcześniejszej jego decyzji z dnia [...] nr [...]. Główny Inspektor Pracy postanowieniem z dnia [...] stwierdził, że odwołanie Syndyka masy upadłości od decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Postanowienie to nie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (protokół rozprawy k- 27). Równocześnie w dniu [...] Inspektor Pracy wydał ponownie nakaz zapłaty na podstawie art. 11 pkt 7 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. nr 89, poz. 589 ze zm.), skierowany do Syndyka Masy Upadłości Spółdzielni Mleczarskiej A w upadłości likwidacyjnej, nakazując wypłatę wynagrodzeń wymienionym w nim pracownikom za miesiące kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2011r we wskazanej wysokości oraz orzekł, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. Wydanie nakazu z dnia [...] poprzedziła kontrola przeprowadzona przez Inspekcję Pracy w dniach 17,23,28 listopada 2011 r., z której protokół został doręczony Syndykowi w dniu 19 grudnia 2011 r. Odwołanie od powyższego nakazu złożył Syndyk masy upadłości. Wnosił o uchylenie nakazu i umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego, a ewentualnie o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się w sprawie nr rej. [...], wskazując na dotychczasowy przebieg postępowania. Podnosił także, że zaskarżony nakaz powinien zostać uchylony, zaś postępowanie umorzone jako bezprzedmiotowe, gdyż postępowanie syndyka regulują przepisy prawa upadłościowego i naprawczego i to one określają sposób dochodzenia roszczeń jak i sposób zaspokojenia wierzycieli. Przepisy tego prawa są przepisami szczególnymi i jego zastosowanie ma pierwszeństwo przed przepisami ogólnymi. W jego ocenie opisane w nakazie wynagrodzenie stanowi koszt postępowania upadłościowego i zaliczane jest do kategorii pierwszej, zaspokajanej w miarę wpływu do masy stosownych sum. Wskazał także, że wynagrodzenie za maj, czerwiec, lipiec, sierpień 2011 r. zostało wypłacone pracownikom w dniach 5 i 7 grudnia 2011r. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Okręgowy Inspektor Pracy wydał w dniu [...] wskazaną na wstępie decyzję uchylającą decyzję organu I instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, wskazując, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, mając przede wszystkim na względzie informacje o dokonaniu wypłaty znacznej części zaległych wynagrodzeń podkreślił, że nie znalazł w zgromadzonej dokumentacji, w tym w treści protokołu kontroli wystarczających przesłanek do jednoznacznego rozstrzygnięcia odwołania i wydania decyzji zawierającej formalne i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Protokół kontroli nie zawiera bowiem szczegółowych ustaleń stanu faktycznego w zakresie niezaspokojonych wierzytelności pracowniczych na dzień zakończenia czynności kontrolnych i wydania decyzji, co należy uznać za naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Przedstawione w odwołaniu fakty i okoliczności wymagają dodatkowej, szczegółowej i rzeczowej oceny, a to w ocenie organu odwoławczego wymaga przeprowadzenia przez organ I instancji stosownego postępowania wyjaśniającego w znacznej części, głownie dla oceny celowości i zakresu nałożenia na stronę obowiązków. W skardze skierowanej 1 marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Syndyk masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej A w upadłości likwidacyjnej w S. zaskarżył decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w całości i wnosił o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji zarzucił: 1/ naruszenie art. 11 pkt 7 w zw. z art. 21 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wynikające z uznania, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przez skarżącego przepisów prawa pracy, dotyczących terminów wypłaty wynagrodzenia, podczas gdy zasady te reguluje art. 342 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, 2/ naruszenie art. 7 § 1 k.p.a. wynikające z nieuwzględnienia okoliczności faktycznych i prawnych w toku wydawania decyzji, a w szczególności pominięcie, że zasady wypłaty należności regulują przepisy Prawa upadłościowego i naprawczego, 3/ naruszenie art. 107 k.p.a. wynikające z zaniechania uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, 4/ naruszenie art. 138 k.p.a. wynikające z zaniechania dokonania merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że na dzień sporządzenia skargi w obrocie prawnym funkcjonuje sześć nieprawomocnych decyzji dotyczących tego samego przedmiotu postępowania. Na podstawie jednego z nakazów, którego nieważność stwierdził następnie Okręgowy Inspektor Pracy, skierowano wniosek o ukaranie syndyka do wydziału karnego Sądu Rejonowego w W. Ponadto przed doręczeniem zaskarżonej decyzji wydano kolejny nakaz w przedmiotowej sprawie, opatrzony rygorem natychmiastowej wykonalności. W obszernej odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że skoro organ I instancji wydał decyzję z naruszeniem reguł postępowania dowodowego, przewidzianych w art. 77 § 1 k.p.a., organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. obowiązany był uchylić decyzję organu I instancji i przekazać mu sprawę do ponownego rozpoznania. Konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji wynikała z zaistnienia zmiany okoliczności faktycznych wskazanych w odwołaniu Syndyka tj. dokonania 5 i 7 grudnia 2011 r. wypłaty znacznej części zaległych wynagrodzeń, których obowiązek zapłaty został objęty zakresem wydanego nakazu. Oznacza to, że nie jest trafny zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. Organ nie zgodził się także z zarzutem naruszenia art. 11 pkt. 7 w zw. z art. 21 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy stwierdzając, że nie ma on żadnego odniesienia do zaskarżonej decyzji, gdyż przepis ten nie był podstawą prawną jej wydania, ani podstawą jej rozstrzygnięcia. Okręgowy inspektor Pracy nie prowadził bowiem jako organ odwoławczy czynności kontrolnych w sprawie. Kwestionowanie przez Syndyka masy upadłości uprawnień kontrolnych i nadzorczych organów PiP w przedmiotowym postępowaniu jest nieuzasadnione. Z uwagi na fakt, że przedmiotowe wierzytelności pracowników powstały po ogłoszeniu upadłości, stanowią one tzw. wierzytelności w stosunku do masy. Wierzytelności te jako koszty postępowania upadłościowego nie podlegają zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym i nie należy umieszczać ich na liście. Dopuszczalność prowadzenia postępowania administracyjnego wobec syndyka potwierdza art. 144 ust. 1 i 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Po ogłoszeniu upadłości likwidacyjnej w Spółdzielni w dalszym ciągu byli i są zatrudniani pracownicy, a Syndyk zarządzający masą upadłości, wobec faktu, że upadła Spółdzielnia nie posiada organu zarządzającego – uprawnionego do dokonywania czynności w sprawach z zakresu prawa pracy, wszedł w istniejące stosunki pracy, jako osoba działająca za pracodawcę. Jest zatem nie tylko uprawniony ale i zobowiązany do wykonywania postanowień prawa pracy i realizowania uprawnień pracowniczych, w tym terminowej wypłaty należnych wynagrodzeń i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy. Organ odwoławczy wskazał także, że przepisy prawa upadłościowego i naprawczego, w tym art. 230 ust. 2 i art. 342 ust. 1 pkt. 1, nie zawierają żadnych postanowień dotyczących sposobu wypłaty należnych wynagrodzeń i innych świadczeń ze stosunku pracy ponieważ te uregulowania stanowią materię prawa pracy. Nie zastępują one i nie wyłączają stosowania przepisów prawa pracy. Stanowią jedynie, że należności ze stosunku pracy, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości, zaliczane są do kosztów postępowania upadłościowego i należą do pierwszej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości. Jak Sądowi wiadomo z urzędu, po wydaniu decyzji stanowiącej przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, wydana została przez organ I instancji kolejna decyzja, utrzymana w mocy przez Okręgowego Inspektora Pracy w Ł., a Syndyk Masy upadłości Spółdzielni złożył do Sądu skargę na tę decyzję. Sprawa została wpisana do repertorium pod sygnaturą III SA/Łd 474/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). Oznacza to, że w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270 [dalej p.p.s.a.]), jeżeli sąd stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przez organ przepisów postępowania, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze w sprawie nie doszło także do naruszenia przepisów prawa materialnego. Przedmiotem skargi wniesionej w sądu jest decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis wymaga więc wystąpienia dwóch przesłanek, a mianowicie – po pierwsze, postępowanie przed organem I instancji, w którym została wydana decyzja, prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania, po drugie, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Powyższe oznacza, że wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest możliwe tylko, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z bardzo istotnym naruszeniem norm prawa procesowego. W ocenie sądu, Okręgowy Inspektor Pracy, prawidłowo ocenił, że taka właśnie sytuacja miała miejsce w postępowaniu prowadzonym przez Inspektora Pracy w I instancji. Na wstępie należy jednak wyjaśnić, że materialno-prawną podstawą rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji stanowi ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. nr 89, poz. 589 ze zm.), która do zadań Państwowej Inspekcji Pracy w art. 10 ust. 1 pkt. 1 zalicza nadzór i kontrolę przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, zatrudniania młodocianych i osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 11 pkt 7 ustawy o PIP, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy /.../ właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Przewidziany w powyższym przepisie nakaz wypłaty wynagrodzenia oraz innych świadczeń należnych pracownikowi wydawany jest przez właściwego inspektora pracy w celem zrealizowania obowiązku pracodawcy, wynikającego z przepisów prawa pracy, w szczególności art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracodawca jest obowiązany terminowo i prawidłowo wypłacać wynagrodzenie. W razie ustalenia w toku kontroli, że pracodawca obowiązek ten naruszył, właściwy inspektor pracy na podstawie art. 11 pkt 7 w zw. z art. 33 Ust. 1 pkt 1 ustawy o PIP wydaje nakaz, który ma wymusić na pracodawcy wypełnienie obowiązku wynikającego z zawartej z pracownikiem umowy o pracę w zakresie wypłaty wynagrodzenia oraz innych świadczeń. Oczywiście aby nakaz mógł zostać wydany, obowiązek objęty nakazem musi być wymagalny i bezsporny. Gdyby bowiem wynagrodzenie budziło wątpliwości, jedynym organem kompetentnym do weryfikacji spornych roszczeń ze stosunku pracy jest sąd powszechny. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 2006 r. sygn. I OSK 1400/05 stwierdził, że istota nakazu wypłaty wynagrodzenia sprowadza się jedynie do skłonienia pracodawcy, aby ten wypełnił ciążący na nim obowiązek względem pracownika, wówczas gdy obowiązek ten jest wymagalny. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli przeprowadzonej przez organy PIP było przestrzeganie terminowości wypłat wynagrodzenia za pracę. Protokół kontroli stanowiący podstawę nakazu wydanego w dniu [...] przez organ I instancji zawiera zapis dotyczący sprawdzenia realizacji uprzednich decyzji i wystąpień organów PIP, w tym odwołuje się do nakazu wydanego [...], który wymieniał pracowników i kwoty należne do wypłaty za poszczególne miesiące od kwietnia do lipca 2011 r., a bazował na ustaleniach protokołu kontroli z [...] października 2011 r. Nie zawiera żadnych ustaleń co do aktualnej na dzień wydania nakazu wysokości kwot należnych poszczególnym pracownikom oraz z jakiego tytułu one przysługują. Nakaz wydany [...] powtarza w całości treść nakazu z dnia [...] tyle, że jako stronę wskazuje Syndyka masy upadłości. W odwołaniu od tego nakazu podniesiono natomiast, że wynagrodzenia należne pracownikom za maj, czerwiec i lipiec oraz sierpień 2011 r. zostały wypłacone jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, bo w dniu 5 i 7 grudnia 2011 r. Ponieważ z treści protokołu kontroli mającego odzwierciedlać przebieg postępowania wyjaśniającego w ogóle nie wynika, jakie bezsporne należności pracownicze zostały wypłacone, a jakie pozostały do wypłaty, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że nie zostały w sprawie ustalone przez organ I instancji istotne okoliczności faktyczne, które będą miały wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem organu było bowiem zebranie i wnikliwe rozpatrzenie całego materiału dowodowego i dokładne wyjaśnienie sprawy. Tym samym doszło do naruszenia przez ten organ art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy. Stan faktyczny organ odwoławczy ustala w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu w I instancji, rozszerzając jedynie granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji, jak i te które po wydaniu decyzji I instancji uległy zmianie oraz te, które w świetle zmienionych przepisów prawa mają dla sprawy znaczenie prawne. Organ odwoławczy ma kompetencje tylko do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Wynika to z treści art. 136 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego praktycznie w całości, a taka sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie może rozpoznać sprawy we własnym zakresie, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania ( art. 15 k.p.a.). W ocenie Sąd zaskarżona decyzja nie narusza także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby skutkować jej uchyleniem, gdyż wskazuje przyczyny uchylenia decyzji I instancji i zakres postępowania dowodowego jakie ma zostać przeprowadzone. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wyjaśnić należy, co następuje: Wobec faktu, że nakaz Inspektora Pracy z dnia [...] oraz decyzja tego organu z dnia [...] zostały ostateczną decyzją Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. wyeliminowane z obrotu prawnego ( postanowienie Głównego Inspektora Pracy z [...] nie zostało zaskarżone) Sąd rozpoznając skargę 14 czerwca 2012 r. uznał, że nie zachodzi w sprawie takie naruszenie przepisów postępowania, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją nakazu z dnia [...], tym bardziej, że nakaz z [...] nie był skierowany do właściwej strony jaką od 1 kwietnia 2011 r. jest Syndyk masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej A w upadłości likwidacyjnej. Z chwilą ogłoszenia upadłości w sprawach dotyczących masy upadłości, stroną postępowania jest nie upadły ale syndyk, który posiada tzw. legitymację formalną, tzn działa w postępowaniu we własnym imieniu. Wynika to z treści art. 144 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze ( Dz. U. nr 175, poz. 1361 ze zm.), zgodnie z którym syndyk prowadzi postępowania ( cywilne i administracyjne) dotyczące masy upadłości w imieniu własnym, chociaż na rzecz upadłego. Niewątpliwie masy upadłości dotyczą także postępowania mające za przedmiot roszczenia powstałe, jak w rozpoznawanej sprawie, po ogłoszeniu upadłości i wynikające z czynności syndyka lub umów zawartych przez upadłego jeszcze przed ogłoszeniem upadłości, które, jak umowy o pracę, pozostają w mocy po tej dacie i w które "wstąpił" syndyk ( patrz. A Jakubecki "Komentarz do ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze"). Nieuzasadniony jest także zarzut skargi, że terminy wypłaty wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w podmiotach gospodarczych postawionych w stan upadłości regulują przepisy prawa upadłościowego. W tym zakresie należy podzielić stanowisko wyrażone przez organ odwoławczy, że prawa i obowiązki pracowników i pracodawców regulują przepisy kodeksu pracy. Syndyk masy upadłości wszedł z chwilą ogłoszenia upadłości Spółdzielni w istniejące stosunki pracy i w związku z tym jako pracodawca jest zobowiązany do przestrzegania przepisów prawa pracy i nie pozostaje poza kontrolą organów inspekcji pracy w tym zakresie. Stosownie do postanowień art. 3 i art. 3¹ § 1 ustawy Kodeks Pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. m.m.