III SA/Łd 474/12
WyrokWSA w Łodzi2012-08-21
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Okręgowego Inspektora Pracy nakazująca wypłatę pracownikom zaległego wynagrodzenia i ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, wydana wobec spółdzielni w upadłości likwidacyjnej, jest prawidłowa, jeśli nakaz został skierowany do spółdzielni, a nie do syndyka masy upadłości?Ratio decidendi
Decyzja Okręgowego Inspektora Pracy nakazująca wypłatę zaległych wynagrodzeń i ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania, polegającego na skierowaniu nakazu do spółdzielni w upadłości likwidacyjnej zamiast do syndyka masy upadłości. Syndyk, jako osoba działająca za pracodawcę w postępowaniu upadłościowym, jest stroną postępowania administracyjnego i jest zobowiązany do przestrzegania przepisów prawa pracy, w tym terminowości wypłat wynagrodzeń.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mleczarska "A." w upadłości likwidacyjnej nie wypłaciła pracownikom zaległego wynagrodzenia za kwiecień 2011 r. oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Inspektor Pracy wydał nakaz zapłaty skierowany do Spółdzielni. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał nakaz w mocy. Syndyk masy upadłości zaskarżył decyzję, podnosząc m.in. zarzut skierowania nakazu do niewłaściwego podmiotu oraz że zasady wypłaty należności regulują przepisy prawa upadłościowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. oraz poprzedzający ją nakaz Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. Oddział w S. Zasądzono od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz Syndyka koszty postępowania. Nakazano zwrócić Syndykowi wpłaconą kwotę tytułem wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 sierpnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Protokolant ref. staż. Bartosz Adamus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2012 roku sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej A w upadłości likwidacyjnej w S. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu wypłaty pracownikom wynagrodzenia za pracę oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia [...] roku nr [...] i poprzedzający ją nakaz Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. Oddział w S. z dnia [...] roku nr [...]; 2. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. na rzecz Syndyka masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej A w upadłości likwidacyjnej w S. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. nakazuje zwrócić Syndykowi masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej A w upadłości likwidacyjnej w S. z funduszy Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 200 (dwieście 00/100) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi zaksięgowaną pod pozycją 1802 w dniu 27 kwietnia 2012 roku.
III SA/Łd 474/12
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), Okręgowy Inspektor Pracy w Ł., po rozpatrzeniu odwołania Syndyka masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej "A." w S., utrzymał w mocy nakaz zapłaty Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. Oddział w S. z dnia [...] skierowany do Spółdzielni Mleczarskiej "A." w upadłości likwidacyjnej, nakazujący wypłacić wymienionym w nim pracownikom Spółdzielni należne wynagrodzenie za pracę za miesiąc kwiecień 2011 r. oraz ekwiwalent pieniężny z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w określonej wysokości i orzekający, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.).
Z załączonych dokumentów oraz dokumentów załączonych do sprawy III SA/Łd 301/12, która toczyła się między tymi samymi stronami wynika następujący przebieg postępowania administracyjnego:
Postanowieniem z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie o sygn. akt VGU 46/10, Sąd Rejonowy w S. ogłosił upadłość Spółdzielni Mleczarskiej "A." w S., obejmującą likwidację jej majątku. W związku z informacją skierowaną do Oddziału Państwowej Inspekcji Pracy, że syndyk masy upadłości nie wypłaca pracownikom świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy, po przeprowadzeniu w dniach 19 stycznia 2012 r. i 8 - 9 lutego 2012 r. kontroli, Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Ł. Oddział w S. w dniu [...] wydał nakaz zapłaty skierowany do Spółdzielni Mleczarskiej "A." w upadłości likwidacyjnej, nakazujący wypłacić wymienionym pracownikom Spółdzielni wynagrodzenie za pracę za miesiąc kwiecień 2011 r. oraz ekwiwalent pieniężny z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, orzekając, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. W podstawie prawnej nakazu powołany został art. 11 pkt 7 w związku z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.).
W uzasadnieniu nakazu powołano się na wyniki kontroli przeprowadzonej w dniach 19 stycznia oraz 8 i 9 lutego 2012 r., w trakcie której ustalono, że do dnia kontroli nie wypłacono byłym oraz obecnie zatrudnionym pracownikom należnego wynagrodzenia za pracę za kwiecień 2011 r. oraz ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego. Wysokość powyżej wskazanych świadczeń syndyk naliczyła i zatwierdziła na liście płac ale kwot tych nie wypłaciła. Ustalenia powyższe zostały zawarte w protokole z kontroli został przekazany syndykowi, który podpisał powyższy protokół bez zastrzeżeń. Gdy chodzi o uwagę syndyka zgłoszoną do protokołu kontroli w dniu 9 lutego 2011 r., że wystąpiono z wnioskiem do sędziego komisarza o obniżenie wynagrodzenia byłego Prezesa Spółdzielni, inspektor pracy zaznaczył, że brak jakiekolwiek decyzji w tym przedmiocie oznacza, że także wynagrodzenie W.B. ma charakter należny i bezsporny.
Odwołanie od nakazu złożył Syndyk masy upadłości. Wnosił o uchylenie nakazu i umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego. Podnosił, że zaskarżony nakaz powinien zostać uchylony, zaś postępowanie umorzone jako bezprzedmiotowe, gdyż postępowanie syndyka regulują przepisy ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze i to one określają sposób dochodzenia roszczeń jak i sposób zaspokojenia należności pracowniczych.. Przepisy tego prawa są przepisami szczególnymi i ich zastosowanie ma pierwszeństwo przed przepisami ogólnym, jakimi są przepisy prawa pracy. Wskazywał także, że po ogłoszeniu upadłości Spółdzielnia nie posiada legitymacji formalnej do występowania w postępowaniu, a syndyk nie jest organem Spółdzielni, ani jej nie reprezentuje. W odwołaniu wskazywano także na fakt, że w obrocie prawnym funkcjonują nadal wcześniejsze nakazy wydane przez Inspektora PIP
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Okręgowy Inspektor Pracy wydał w dniu [...] wskazaną na wstępie decyzję utrzymującą w mocy nakaz zapłaty Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. Oddział w S. z dnia [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przede wszystkim, w jego ocenie, zawiera ono prawidłowe, nie budzące żadnych wątpliwości uzasadnienie prawne oraz faktyczne. Wątpliwości nie budzi także podstawa prawna wydania zaskarżonych decyzji, zarówno kompetencyjna organu Państwowej Inspekcji Pracy do rozstrzygania tego rodzaju spraw w drodze decyzji administracyjnej, wydawanej w postaci nakazu - przewidzianego w art. 11 pkt. 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, jak też materialna - przewidziana w art. 85 § 1 i 2 Kodeksu pracy - stanowiąca o obowiązku strony, który nie został dopełniony.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez syndyka w treści uzasadnienia odwołania, w ocenie organu II instancji, nie są one uzasadnione, a z częścią należy się zgodzić, jednakże nie mają one istotnego wpływu na treść ostatecznego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim, żadnego znaczenia w toczącym się postępowaniu odwoławczym, nie ma fakt wcześniej prowadzonych postępowań kontrolnych i nadzorczych przez organy Państwowej Inspekcji Pracy wobec upadłej Spółdzielni, jak też działającego na jej rzecz syndyka. Zostały one bowiem zakończone ostatecznymi decyzjami organu odwoławczego i nawiązywanie do nich w tym postępowaniu, należy uznać za bezprzedmiotowe. Bez związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym pozostaje fakt skierowania do Sądu Rejonowego w Wieluniu wniosku o ukaranie syndyka za wykroczenia przeciwko prawom pracowników. Organ odwoławczy podzielił pogląd syndyka, że nie jest on organem Spółdzielni, ani jej nie reprezentuje oraz pogląd, że Spółdzielnia Mleczarska "A." w S. po ogłoszeniu upadłości likwidacyjnej utraciła legitymację formalną do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym, w tym także w postępowaniu wszczętym przez inspektora pracy PIP. Nie podzielił natomiast poglądu, że syndyka, że jego zakres obowiązków nie może być utożsamiany z działaniami pracodawcy, co w konsekwencji miałoby prowadzić do zwolnienia go z realizacji obowiązków wobec zatrudnianych pracowników, a przewidzianych przepisami prawa pracy, jak też z odpowiedzialności za ich naruszanie.
Wskazując na regulacje art. 3 i art. 31 § 1 Kodeksu pracy, organ odwoławczy stwierdził, że Syndyk zarządzający masą upadłości, wobec faktu, iż upadła Spółdzielnia nie posiada organu zarządzającego - uprawnionego do dokonywania czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i tym samym do działania za pracodawcę, wszedł w istniejące stosunki pracy, jako osoba działająca za pracodawcę. Jest zatem nie tylko uprawniony do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy w sprawach z zakresu prawa pracy (min. nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy), ale równocześnie zobowiązany do wykonywania postanowień prawa pracy i realizowania uprawnień pracowniczych, w tym do wypłaty należnych wynagrodzeń i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy.
Nie do zaakceptowania jest także – zdaniem organu II instancji – stanowisko Syndyka, iż sposób wypłaty należności pracowniczych regulują przepisy prawa upadłościowego i są one przepisami specjalnymi w stosunku do przepisów prawa pracy, a tym samym mają przed nimi pierwszeństwo. Przepisy ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze stanowią jedynie, iż należności ze stosunku pracy, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości, zaliczane są do kosztów postępowania upadłościowego (art. 230 ust. 2 tej ustawy) i należą do pierwszej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości (art. 342 ust. 1 pkt. 1 ustawy), co nie oznacza, iż zastępują, bądź wyłączają stosowanie przepisów prawa pracy.
Organ podkreślał, że roszczenia pracownicze z tytułu zaległych wynagrodzeń są wierzytelnościami w stosunku do masy upadłości, nie zaś częścią składową masy upadłości. W tych sprawach syndyk pozostaje zatem stroną, jako osoba działająca za pracodawcę i jako osoba posiadająca legitymację formalną do uczestniczenia w postępowaniach sądowych i administracyjnych.
Odnośnie skierowania nakazu bezpośrednio do Spółdzielni Mleczarskiej "A.", a nie Syndyka, zdaniem organu, uznać należy, że fakt ten jako uchybienie natury formalnej pozostaje bez wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy nie znalazł zatem uzasadnienia dla uchylenia decyzji z powodu jedynie błędnego oznaczenia strony, w sytuacji, gdy faktycznie syndyk brał udział we wszystkich czynnościach związanych z postępowaniem kontrolnym i administracyjnym, co oznacza, że prawa strony nie zostały w żadnym zakresie ograniczone.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Syndyk masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej "A." w upadłości likwidacyjnej w S. zaskarżył decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w całości i wnosił o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Decyzji zarzucił:
1/ naruszenie art. 11 pkt 7 w zw. z art. 21 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wynikające z uznania, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przez skarżącego przepisów prawa pracy, dotyczących terminów wypłaty wynagrodzenia, podczas gdy zasady te reguluje art. 342 ust. 1 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze,
2/ naruszenie art. 107 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a, wynikające z uznania, że skierowanie nakazu zapłaty do strony innej niż skarżący (a także wcześniejsza kontrola u tejże strony) nie mają wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie,
3/ naruszenie art. 7 § 1 k.p.a. wynikające z nieuwzględnienia okoliczności faktycznych i prawnych w toku wydawania decyzji, a w szczególności pominięcie, że zasady wypłaty należności regulują przepisy ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze.
W uzasadnieniu Syndyk podnosił, że przepisy ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze zawierają przepisy regulujące zasady wypłaty należnych wynagrodzeń pracowniczych – wskazywał w tym zakresie na art. 342 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 230 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze. Dalej podkreślał, że już sam fakt skierowania nakazu do Spółdzielni Mleczarskiej, a nie Syndyka stanowić winien o stwierdzeniu wady nieważności w stosunku do tej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wnosił o jej oddalenie, podtrzymują stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed Wojewódzkim sądem Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik strony skarżącej popierał skargę. Pełnomocnik organu, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na skargę, wyjaśniał, że błąd w prawidłowym oznaczeniu strony postępowania był błędem technicznym związanym z pracą na komputerze. Organ natomiast nie kwestionuje prawa Syndyka do występowania jako strona w zaskarżonym postępowaniu.
Sądowi z urzędu wiadomo, że pod sygn. III SA/Łd 301/12 toczyła się sprawa ze skargi Syndyka masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej "A." w upadłości likwidacyjnej w S. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] uchylającą nakaz Inspektora Pracy z dnia [...] nakazujący wypłatę wygrodzeń wymienionym w nim pracownikom za miesiące kwiecień – lipiec 2011 r. W sprawie tej skarga została przez WSA w Łodzi oddalona. Po uchyleniu nakazu z [...], Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu w Ł. Oddział w S. [...] wydał kolejny nakaz utrzymany w mocy decyzją stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a.], Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie zgodnie art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że zarzuty skargi są w części uzasadnione, bowiem zaskarżona decyzja obarczona jest wadą, która uzasadnia jej uchylenie.
W ocenie Sądu, zasadny jest zarzut skargi naruszenia przez organ I instancji art. 107 w zw. z art. 28 k.p.a., tj. zarzut błędnego skierowania nakazu zapłaty do strony innej niż skarżący, tj. do Spółdzielni Mleczarskiej "A." w upadłości likwidacyjnej zamiast do Syndyka masy upadłości Spółdzielni Mleczarskiej "A." w upadłości likwidacyjnej w S. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nakaz zapłaty wystawiony przez Inspektora Pracy skierowany został błędnie do Spółdzielni Mleczarskiej zamiast do Syndyka masy upadłości - jako strony postępowania. W rezultacie takiego działania obowiązki wynikające z nakazu nałożone zostały na niewłaściwy podmiot. Utrzymując w mocy taki nakaz organ odwoławczy naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 w zw. z art. 28 k.p.a.
Bezsporne jest bowiem, że od dnia 1 kwietnia 2011 r. (po wydaniu orzeczenia Sądu Rejonowego w S. o ogłoszeniu upadłości Spółdzielni Mleczarskiej "A." w upadłości likwidacyjnej w S.), to Syndyk masy upadłości Spółdzielni był stroną postępowania, tj przysługiwała mu legitymacja do występowania w postępowaniu. Z chwilą bowiem ogłoszenia upadłości w sprawach dotyczących masy upadłości, stroną postępowania jest nie upadły ale syndyk, który posiada tzw. legitymację formalną, tzn. działa w postępowaniu we własnym imieniu i z mocy własnego prawa. Nie zmienia to zarazem faktu, że skutki czynności syndyka wchodzących w zakres zarządu masą upadłości dotyczą upadłego. Wynika to wprost z treści art. 144 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. nr 175, poz. 1361 ze zm.), zgodnie z którym syndyk prowadzi postępowania (cywilne i administracyjne) dotyczące masy upadłości w imieniu własnym, chociaż na rzecz upadłego. Niewątpliwie masy upadłości dotyczą także postępowania mające za przedmiot roszczenia powstałe, jak w rozpoznawanej sprawie, po ogłoszeniu upadłości i wynikające z czynności syndyka lub umów zawartych przez upadłego jeszcze przed ogłoszeniem upadłości, które, jak umowy o pracę, pozostają w mocy po tej dacie i w które "wstąpił" syndyk (por. A Jakubecki, Komentarz do ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze).
Wobec powyższych ustaleń, tj. stwierdzenia naruszenia przepisów prawa procesowego, należało w dalszej kolejności odpowiedzieć na pytanie, czy takie naruszenie przepisów postępowania kwalifikuje zaskarżony akt do stwierdzenia nieważności, czy też zasadnym będzie jedynie jego uchylenie. Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Odnosząc się do tak zarysowanej kwestii wskazać należy, że zastosowanie sankcji nieważności decyzji oparte jest na kwalifikowanym naruszeniu przepisów prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Z wadliwością decyzji przewidzianą w tym przepisie mamy do czynienia wówczas, gdy nastąpiło określenie praw lub obowiązków podmiotu innego niż strona postępowania. Przy ocenie stopnia naruszenia przepisów prawa należy uwzględnić sytuacje, czy w toku postępowania prowadzono czynności wobec jednostki, która jest stroną w sprawie. Jeżeli z akt sprawy wynika, jak w niniejszej sprawie, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a jedynie w decyzji źle określono stronę, to w ocenie Sądu brak jest podstaw do stosowania dalej idącej sankcji w postaci stwierdzenia nieważności postępowania.
W rozpoznawanej sprawie z akt sprawy wynikało, że nakaz zapłaty wydany przez Inspektora Pracy, będący przedmiotem kontroli w postępowaniu odwoławczym, był wydany po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w ramach którego wszelkie podejmowane czynności dokonywane były z udziałem Syndyka masy upadłości Świadczy o tym chociażby fakt podpisywania przez Syndyka protokołów kontroli przeprowadzanej przez PIP. Tak więc czynności procesowe w ramach spornego postępowania kierowane były do Syndyka, jako strony postępowania w znaczeniu formalnym, która prowadzi postępowanie we własnym imieniu ale w interesie Spółdzielni. Nie można zatem uznać, że zachodziła podstawa do zastosowania art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. Powyższe naruszenie przepisów daje natomiast podstawę do stwierdzenia naruszenia przepisów procedury administracyjnej, ale nie w stopniu kwalifikowanym a zatem mogło stanowić podstawę do uchylenia spornego nakazu i utrzymującej go w mocy decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. z dnia 26 marca 2012 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a.
Co do pozostałych postawionych przez Syndyka zarzutów skargi, to – w ocenie Sądu – nie zasługują one na uwzględnienie.
Wskazać w tym miejscu należy, że w tutejszym Sądzie toczyło się już wcześniej postępowanie ze skargi Syndyka na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Ł. (sygn. akt III SA/Łd 301/12), w którym w praktyce postawiono tożsame zarzuty do postawionych w niniejszym postępowaniu. Skład orzekający w niniejszej sprawie, mając również na uwadze treść art. 170 ustawy p.p.s.a., podziela w pełni argumentację zastosowaną przez Sąd w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 301/12, gdzie uznano za niezasadne sformułowane w podobny sposób zarzuty Syndyka.
Sąd nie podziela więc stanowiska skarżącego, że zarzuty PIP dotyczące naruszenia przepisów prawa pracy, dotyczących zasad i terminów wypłaty wynagrodzeń są niezasadne, gdyż kwestie te regulują wyłącznie przepisy ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, a przepisy prawa pracy nie mają tu zastosowania.
Jak bowiem wskazano już wcześniej, z chwilą ogłoszenia upadłości w sprawach dotyczących masy upadłości, stroną postępowania jest syndyk, który posiada tzw. legitymację formalną, tzn. działa w postępowaniu we własnym imieniu, lecz w interesie upadłego. Upadły pozostaje natomiast stroną w znaczeniu materialnym
Masy upadłości niewątpliwie dotyczą także postępowania mające za przedmiot roszczenia powstałe, jak w rozpoznawanej sprawie, po ogłoszeniu upadłości i wynikające z czynności syndyka lub też umów zawartych przez upadłego jeszcze przed ogłoszeniem upadłości, które, jak umowy o pracę, pozostają w mocy po tej dacie i w które "wstąpił" syndyk.
Nieuzasadnione są zatem argumenty skargi, że terminy wypłaty wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w podmiotach gospodarczych postawionych w stan upadłości regulują przepisy prawa upadłościowego. W tym zakresie należy podzielić stanowisko wyrażone przez organ odwoławczy, że prawa i obowiązki pracowników i pracodawców regulują przepisy kodeksu pracy. Syndyk masy upadłości wszedł z chwilą ogłoszenia upadłości Spółdzielni w istniejące stosunki pracy i w związku z tym, jako pracodawca, jest zobowiązany do przestrzegania przepisów prawa pracy i nie pozostaje poza kontrolą organów inspekcji pracy w tym zakresie. Stosownie do postanowień art. 3 i art. 3¹ § 1 Kodeksu Pracy, pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. W rozpatrywanej sprawie od 1 kwietnia 2011 r. Syndyk masy upadłości jako pracodawca jest obowiązany do przestrzegania wobec zatrudnianych pracowników przepisów kodeksu pracy, w tym także dotyczących terminowości wypłat wynagrodzeń i innych świadczeń pracowniczych. Przepisy prawa upadłościowego i naprawczego nie wyłączają stosowania przepisów kodeksu pracy przez syndyka jako pracodawcę.
Z powyższych względów Sąd - na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w pkt 1 sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 2 sentencji wyroku).
W pkt 3 sentencji wyroku Sąd nakazał zwrócić Syndykowi z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu. Powyższe uzasadnione jest treścią art. 239 pkt 1 lit. d) w zw. z art. 225 ustawy p.p.s.a.
Zgodnie z treścią art. 225 ustawy, opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. Z kolei, zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d) ustawy p.p.s.a., "Nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach: (...) ze stosunków pracy i stosunków służbowych.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło