II FSK 1128/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia del. WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2012 r., sygn. akt: I SA/Gl 1163/11 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 24 października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej - rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. 1.1. Postanowieniem z 30 stycznia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt: I SA/Gl 1163/11 odrzucił skargę R. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 24 października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej - rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. 1.2. Jak wynikało z uzasadnienia Sądu I instancji, zarządzeniem przewodniczącego z 28 grudnia 2011 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu 5 stycznia 2012 r. Termin do uiszczenia wymaganego wpisu upływał z dniem 12 stycznia 2012r., tymczasem wymaganą kwotę wpisu uiszczono na rachunek bankowy Sądu, dopiero 16 stycznia 2012 r. 1.3. W związku z uiszczeniem wpisu z uchybieniem terminu, Sąd I instancji uznając bezskuteczność tej czynności, odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 1 i 3 oraz art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012, poz. 270), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a 2.1. Powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zostało zaskarżone przez R. C., działającego przez pełnomocnika do Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. skargą kasacyjną. 2.2. W wywiedzionej skardze kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwrot kosztów związanych z wniesioną skargą kasacyjną. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania art. 220 § 1- 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący dokonał opłacenia skargi 16 stycznia 2012r. z uchybieniem ustawowego terminu, gdy tymczasem wpis od skargi został faktycznie uiszczony w terminie 12 stycznia 2012r. Skarżący wskazał, że naruszenie wskazanego przepisu postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowało odrzucenie skargi. 2.3. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wpis od skargi opłacił 12 stycznia 2012r. w określonym w wezwaniu terminie, nie zaś 16 stycznia 2012r. jak wskazuje Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Twierdzenie to skarżący opierał o dołączony do skargi kasacyjnej dowód wpłaty, z którego wynika fakty uiszczenia przez niego na rachunek WSA w Gliwicach wpisu w sprawie sygn. akt: 1163/11 w kwocie 500 zł. Dowód wpłaty opatrzony został datownikiem z datą 12.01.2012 oraz zapisem "P.". W oparciu o powyższą argumentację skarżący uznał, że w sprawie został naruszone przepisy postępowania bowiem nie zaszła przesłanka do odrzucenia skargi. Nadto zarzucił, że z treści zaskarżonego postanowienia nie wynika, podstawa ustaleń Sądu, że wpis został uiszczony 16 stycznia 2012r. Skarżący uznając, że jest to data otrzymania wpisu na rachunek bankowy Sądu, podkreślił brak regulacji wskazujących, że datą uiszczenia wpis jest data wpływu wpisu na rachunek Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. 3.1. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w tej sprawie nie miała jednak miejsca. Przedmiotem rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest odrzucenie przez Sąd I instancji skargi z uwagi na uchybienie terminu uiszczenia wpisu, w sytuacji kiedy strona wykazuje, że w ustawowym terminie 7 dni od doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu, dokonał wpłaty wpisu na rachunek Sądu za pośrednictwem jednostki finansowej pośredniczącej w tej czynności. 3.2. W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Z zastrzeżeniem wypadków wymienionych w § 2 i § 3 przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Przepis § 3 stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania podlegają odrzuceniu, jeżeli pomimo wezwania nie zostanie uiszczony należny wpis. Zgodnie z art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie, z kolei art. 219 § 2 p.p.s.a. stanowi, że opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Natomiast stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), przy uiszczaniu wpisu - zarówno gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego, jak i na rachunek bankowy tego sądu - należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany, oraz sygnaturę akt sądowych. Z treści powyższych przepisów wynika, że wpis uiszczony oznacza wpis uiszczony bezpośrednio w kasie sądu lub wpis uiszczony na rachunek bankowy sądu. Zarówno przepisy ustawy p.p.s.a., jak i przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. nie regulują trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem podmiotów zewnętrznych w tym banków. 3.3. W doktrynie i orzecznictwie utrwalone zostało stanowisko, że przypadku uiszczenia wpisu na rachunek bankowy datą uiszczenia opłaty jest data przyjęcia przelewu przez bank, w którym zlecający przelew ma rachunek z kwotą wystarczającą na pokrycie wpisu ( zob. postanowienie NSA z dnia 12 maja 2005 r., FSK 1403/04, ONSA WSA 2006, nr 1, poz. 10 powołane przez Małgorzata Niezgódka-Medek w Komentarz do art. 219 p.p.s.a., Komentarze Lex 2012, por. także postanowienie NSA z dnia 17 sierpnia 2009r., sygn. akt: II FSK 1840/08 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 3.4. O ile dokonanie przelewu wpis na rachunek właściwego Sądu za pośrednictwem banku, jako instytucji zaufania publicznego z potwierdzeniem daty dyspozycji wywołuje skutki dla zachowania terminu uiszczenia wpisu w sprawie, to budzi wątpliwości skuteczność opłacenia wpisu sądowego na rachunek bankowy właściwego sądu za pośrednictwem innych podmiotów od instytucji bankowych. W tym zakresie wyjaśnienia wymaga, że kwestie rozliczeń bankowych uregulowane zostały przepisami art. 63 ust. 1-3 oraz art. 5 i art. 6a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r., Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2002r., nr 72, poz. 665, z poźn. zmianami), a także zarządzenie Prezesa NBP z dnia 29 maja 1998 r. w sprawie form i trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem banków (M.P. Nr 21, poz. 320 ze zmiamani). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa bankowego prowadzenie rozliczeń pieniężnych w formie gotówkowej wpłaty na rachunek wierzyciela (art. 63 ust. 1 Prawa bankowego) oraz w formach bezgotówkowych (art. 63 ust. 3 Prawa bankowego) są tzw. czynnościami bankowymi możliwymi, co do zasady, do wykonywania przez banki (art. 5 ust. 4 Prawa bankowego). Z uwagi jednak na treść art. 6a ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego, w oparciu o którą bank może w drodze umowy zawartej na piśmie powierzyć przedsiębiorcy wykonywanie wyłącznie w imieniu i na rzecz banku pośrednictwa w zakresie czynności bankowych polegających m.in. na przyjmowaniu wpłat na rachunki bankowe prowadzone przez inne banki (art. 6a ust. 1 pkt 1 lit. i) – agencyjna umowa outsorcingu bankowego- uznaje się, że czynności wykonywane w oparciu o taką umowę mają moc prawną czynności bankowych. Opłacenie wpisu sądowego za pośrednictwem takiej instytucji w ustawowym terminie do uiszczenia wpis, jako że stanowi czynność bankową wywołuje tak samo jak czynności zrealizowana przez bank skutki opłacenia wpisu w dacie jej dokonania (por. postanowienie NSA z 2 lutego 2007r., sygn. akt: II FSK 248/06, postanowienie NSA z 16 listopada 2009r., sygn. akt: II FZ 455/09 dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 3.5. Jednak działanie innych podmiotów podejmujących się czynności pośrednictwa finansowego, bez stosownej pisemnej umowy agencyjnej z bankiem, skutku takiego nie wywiera (por. postanowienie NSA z 21 września 2010r., sygn. akt: II GSK 686/10, Lex nr 742924). W takiej sytuacji decydującą będzie data wpływu środków pieniężnych z tytułu wpisu na rachunek Sąd, a jeżeli opłacenie wpisu za pośrednictwem takiego podmiotu nawet dokonane w zakreślonym terminie spowodowało przelew wpisu na rachunek sądu po jego upływie, skutkować będzie uchybieniem terminu do uiszczenia wpisu. 3.6. Uwzględniając powyższe wskazać należy, że jeżeli skarżący 12 stycznia 2012r. jak wynika z załączonego dowodu wpłaty, dokonał wpłaty gotówki w celu przeprowadzenia rozliczenia pieniężnego za pośrednictwem banku jako czynności bankowej lub za pośrednictwem instytucji finansowej działającej w ramach zawartej umowy agencyjnej na podstawie 6a ust. 1 pkt 1 lit. "g" i "j" Prawa bankowego, to zapłata taka zgodnie z art. 219 ust. 1 p.p.s.a. będzie wpłatą dokonaną na rachunek bankowy właściwego sądu i winna zostać uznana jako wpis uiszczony w terminie, co powodowałoby błędne zastosowanie przez Sad I Instancji art. 220 § 3 p.p.s.a.. Natomiast jeżeli skarżący wpłaty gotówki dokonał za pośrednictwem innej instytucji nie będącej bankiem i nie działającej w oparciu o przywołaną umowę outsorcingu bankowego, to wiążąca będzie data wpływu środków pieniężnych na rachunek właściwego sądu, którą uwzględnił Sąd I instancji. Z uwagi, że okoliczności te nie były wyjaśnione na etapie odrzucenia skargi przez Sąd I instancji, a jako że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, doprowadziły do uwzględnieniem wniesionej skargi kasacyjnej i zawartego w niej zarzutu co ustalenia daty uiszczenia wpisu w sprawie. Dlatego Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinien okoliczności te wyjaśnić. Z uwagi, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego w przedmiocie zwrotu kosztów związanych z wniesioną skargą kasacyjną. W zakresie poniesionych przez skarżącego kosztów związanych z wniesioną skargą kasacyjną orzeknie Sąd I instancji w przypadku uwzględniania skargi. Podstawą tego rozstrzygnięcia jest art. 200 p.p.s.a. przewidujący zasądzenie na rzecz skarżącego wszystkich kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania kasacyjnego związanych ze skargą kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, ponieważ podlegają one zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. (Uchwała NSA z 4 lutego 2008r., sygn. akt: I OPS 4/07, dostępne na ww.orzecznia.nsa.gov.pl) Z uwagi na powyższe na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. rozstrzygnięto jak w części dyspozytywnej postanowienia.