III SA/Gl 167/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-07-11
Skład orzekający: Mirosław Kupiec, Barbara Brandys-Kmiecik, Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy udostępnienie maszyny w ramach wspólnego przedsięzięcia, gdzie druga spółka dokonuje sprzedaży wyrobów i usług wytworzonych za pomocą tej maszyny na własny rachunek, a przychody są dzielone proporcjonalnie do poniesionych kosztów, stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że udostępnienie maszyny w ramach wspólnego przedsięzięcia, gdzie skarżący oczekuje ekwiwalentnego świadczenia w postaci udziału w przychodach ze sprzedaży wyrobów wytworzonych przy użyciu tej maszyny, stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. Podstawą opodatkowania jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o podatek VAT.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. w upadłości układowej zawarła umowę o współpracy z inną spółką w celu prowadzenia wspólnego przedsięwzięcia z wykorzystaniem maszyny będącej w posiadaniu skarżącej na podstawie umowy leasingu. Druga spółka sprzedaje wyroby i usługi wytworzone za pomocą maszyny na własny rachunek, a przychody są dzielone między strony proporcjonalnie do poniesionych kosztów. Skarżąca wniosła o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, pytając, czy udostępnienie maszyny stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT. Organ uznał, że tak, a skarżąca wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant Specjalista Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w upadłości układowej w S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
[...] r. Przedsiębiorstwo Polsko-Kanadyjskie ""A"" Sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w S. złożyło do Dyrektora Izby Skarbowej w K. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT czynności udostępniania maszyny w ramach wspólnego przedsięwzięcia.
We wniosku Spółka przedstawiła następujący stan faktyczny;
Wnioskodawca zawarł umowę o współpracy z inną spółką (zwaną dalej drugą spółką). Przedmiotem umowy jest prowadzenie wspólnego przedsięwzięcia z wykorzystaniem maszyny, której Wnioskodawca jest w posiadaniu na podstawie umowy leasingu. Wnioskodawca posiada zgodę Finansującego na wykorzystanie tej maszyny do wspólnego przedsięwzięcia.
Druga spółka dokonuje sprzedaży wyrobów i usług wytworzonych za pomocą maszyny na własny rachunek.
Ponadto, każda ze stron umowy ponosi określone koszty. Wnioskodawca ponosi koszty rat leasingowych, natomiast druga spółka ponosi koszty: czynszu, wynajmu hali, mediów, wynagrodzenia pracowników obsługi maszyny oraz dokonujących sprzedaży wyrobów i usług z maszyny, materiałów do wytwarzania wyrobów z maszyny, materiałów eksploatacyjnych, serwisów i naprawy maszyny. Rodzaj kosztów został określony w umowie. Uzyskane przychody z maszyny są dzielone między stronami umowy proporcją kosztów poniesionych przez każdą ze stron do uzyskanych przychodów według wzoru: przychód: (koszty Wnioskodawcy + koszty drugiej spółki) x koszty Wnioskodawcy lub koszty drugiej spółki. Na podstawie tak wyliczonej proporcji następuje podział uzyskanych przychodów. Rozliczenie następuje w okresach miesięcznych. Udział w przychodach Wnioskodawca otrzymuje zaliczkowo od drugiej spółki w oparciu o uzyskane wyniki za dany miesiąc. Po zakończeniu umowy strony dokonają ostatecznego rozliczenia kosztów i przychodów z działalności będącej przedmiotem wspólnego przedsięwzięcia. Jeżeli udział Wnioskodawcy w przychodach nie osiągnie określonej kwoty wynikającej z zawartej umowy druga spółka zobowiązana jest do zapłaty różnicy. Umowa została zawarta na czas określony z możliwością jej przedłużenia.
Na tle tego stanu faktycznego Spółka zadała następujące pytanie:
Czy w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług dochodzi do jakiegokolwiek świadczenia usług przez Wnioskodawcę na rzecz drugiej spółki i tym samym do powstania obrotu podlegającego opodatkowaniu, jeżeli powstaje obrót, to jakie czynności z przedstawionej umowy stanowią jego podstawę,
Zdaniem Wnioskodawcy, art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) wskazuje, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają m. in.: odpłatna dostawa towarów i usług i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Z kolei art. 8 reguluje, co należy rozumieć pod pojęciem świadczenia usług. Tak więc aby powstał obrót będący podstawą opodatkowania muszą być świadczone usługi. W realizacji przedmiotowej umowy nie dochodzi do świadczenia usług pomiędzy stronami umowy, a polega ona na prowadzeniu wspólnego przedsięwzięcia.
W związku z tym kwoty udziału w przychodach, otrzymywane przez Wnioskodawcę od drugiej spółki, nie podlegają opodatkowaniu VAT, ponieważ stanowią udział we wspólnym przedsięwzięciu. Żadna ze stron umowy nie świadczy względem siebie jakichkolwiek usług, co automatycznie powoduje, że nie powstaje obrót będący podstawą opodatkowania. Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż żadna z czynności wykonywanych przez niego dla realizacji umowy nie stanowi obrotu w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.
W dniu [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając z upoważnienia Ministra Finansów wydał dla Przedsiębiorstwa Polsko-Kanadyjskiego "A" indywidualną interpretację znak: [...] uznając, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione w tej sprawie jest nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ najpierw powołał się na art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym opodatkowaniu tym podatkiem podlegają:
- odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
- eksport towarów;
- import towarów;
- wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
- wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. W art. 7 ust. 1 ustawy postanowiono, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...). Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 ustawy).
Z kolei z treści art. 8 ust. 1 ustawy wynika, iż przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
- przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
- obowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
- świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Ponadto organ zauważył, iż z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT dla uznania, iż dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest "odpłatność" za daną czynność.
Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie, nagroda. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.
Analiza ta prowadzi do wniosku, zdaniem organu, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą.
W tym miejscu wskazał, iż kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W wyroku z dnia 15 lipca 1982 r. w sprawie Hong-Kong Trade Development Council, TSUE stwierdził, iż wskazane czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Analizując głębiej ten problem Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie Apple and Pear Development Council stwierdził, iż czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem).
Z kolei pojęcie "odpłatności" pojawiło się w orzeczeniu z dnia 5 lutego 1981 r., które zapadło na tle przepisów I Dyrektywy VAT z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/EWEC). Trybunał wskazał, że termin "zapłata" stanowi integralną część przepisów prawa wspólnotowego, które nie odwołuje się do prawa państw członkowskich dla ustalenia jego znaczenia i zakresu. Stąd też wykładnia tego wyrażenia nie może być pozostawiona dyskrecjonalnemu władztwu każdego państwa członkowskiego. Ponadto Trybunał przypomniał, że świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie w wypadku, gdy podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne otrzymane przez świadczącego usługę. Musi również istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego. W końcu - jak wskazał Trybunał - świadczenie wzajemne musi stanowić pewną wartość subiektywną, gdyż podstawą opodatkowania jest świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane, nie zaś wartość otrzymana według kryteriów obiektywnych.
Na uwagę zasługuje tutaj także orzeczenie w sprawie C-16/93 pomiędzy R.J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Łeeuwarden (Holandia), gdzie podkreślono, iż dla wystąpienia opodatkowania podatkiem od towarów i usług konieczne staje się zaistnienie bezpośredniego związku płatności z konkretną czynnością oraz istnienie konsumenta tej czynności.
Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu.
W konsekwencji tego organ uznał, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Wobec tego organ stwierdził, że każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.
Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).
Organ podkreślił, iż oba warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z opisu stanu faktycznego wynika, że Spółka zawarła umowę o współpracy, w celu prowadzenie wspólnego przedsięwzięcia z wykorzystaniem maszyny, której jest posiadaczem zależnym. Wnioskodawca udostępnia te maszyny drugiej spółce, a ona dokonuje sprzedaży wyrobów i usług wytworzonych za pomocą maszyny na własny rachunek. Spółki postanowiły, że uzyskane przychody z maszyny są dzielone między stronami umowy proporcją kosztów poniesionych przez każdą ze stron do uzyskanych przychodów. Na podstawie tego wyliczenia następuje podział uzyskanych przychodów.
Organ stwierdził, że w tej sprawie doszło do świadczenia usług przez Wnioskodawcę na rzecz firmy współpracującej, za którą uznać należało udostępnienie maszyny przez drugą spółkę, która dokonuje sprzedaży wyrobów i usług wytworzonych za pomocą tejże maszyny na własny rachunek. Zaś wynagrodzenie stanowiły uzyskane miesięcznie przez Wnioskodawcę przychody z maszyny, wyliczone proporcjonalnie do poniesionych przez strony wspólnego przedsięwzięcia kosztów.
Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust, 4 i 5.
Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.
W omawianej sprawie Wnioskodawca w zamian za udostępnienie maszyny uzyska zapłatę w postaci części przychodów uzyskanych z tytułu wykorzystywania tej maszyny do wytworzenia wyrobów, które następnie druga Spółka sprzedaje na własny rachunek.
W świetle powołanych regulacji prawnych oraz odnosząc się do opisu stanu faktycznego stwierdził, że w tej sytuacji Wnioskodawca dokonuje na rzecz drugiej spółki odpłatnego świadczenia usługi w postaci udostępnienia maszyny, dla której podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku.
Pismem z [...] r. złożonym na podstawie art. 52 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Przedsiębiorstwo Polsko-Kanadyjskiej "A" Sp. z o.o. w S. w upadłości układowej wezwało organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] r. znak: [...].
W odpowiedzi na to wezwanie pismem [...] r. znak: [...] – Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w interpretacji indywidualnej z [...] r.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.
Ponadto zarzuciła wydanej interpretacji podatkowej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca uznała, że organ dokonując wykładni przepisów prawa podatkowego wsparł swoją opinię orzecznictwem TSUE, jednakże wyroki te nie zostały w sposób oficjalny przetłumaczone na język polski i nie zostały opublikowane w oficjalnym zbiorze orzeczeń TSUE. Zdaniem strony, aby orzeczenia te miały wpływ na o czy określona czynność rodzi obowiązek podatkowy lub nie w podatku VAT, to pierwszym warunkiem determinującym taką moc sprawczą jest ich prawidłowa promulgacja w języku państwa członkowskiego. Ponadto strona skarżąca stwierdziła, ze organy podatkowe dokonują swoistego rodzaju "żonglerki" tezami wyroków TSUE, które nie zostały w sposób oficjalny przetłumaczone na język polski.
Dalej Strona Skarżąca zaznaczyła, że idąc tokiem rozumowania organu, który wskazał, że Strona Skarżąca otrzymuje wynagrodzenie z tytułu udostępnienia maszyny, należałoby stwierdzić, że druga spółka również świadczy usługi na rzecz Strony Skarżącej np. poprzez udostępnienie hali, w której znajduje się przedmiotowa maszyna. Jednak, tak nie jest co potwierdził organ wydając interpretację indywidualną dla kontrahenta strony skarżącej, gdzie stwierdził, że u kontrahenta Spółki brak jest przedmiotu podlegającego opodatkowaniu podatkiem VAT w związku z relacjami z drugą spółka (strona skarżącą), z którą została zawarta umowa u współpracy.
Ponadto Strona Skarżąca powołuje się na interpretacje indywidualne w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych wydane dla Strony Skarżącej i kontrahenta Strony Skarżącej w zakresie opodatkowania przychodów uzyskiwanych z zawartej umowy o współpracy.
W interpretacjach tych organ podatkowy przyznaje, że Strona Skarżąca otrzymuje wynagrodzenie w ramach wspólnego przedsięwzięcia, a druga spółka jest jedynie pośrednikiem w przekazywaniu tego wynagrodzenia, co w konsekwencji zdaniem Strony Skarżącej powoduje, że brak jest również podstaw do twierdzenia, że udostępnienie maszyny należy zakwalifikować jako świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, bowiem otrzymane przez Stronę Skarżącą wynagrodzenie stanowi przychód z tytułu sprzedaży towarów i usług wytworzonych z wykorzystaniem omawianej maszyny. Zatem udostępnienie maszyny nie może być zakwalifikowane jako świadczenie usługi również z tego powodu, że miało charakter bezpłatny.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, nie znajdując w niej podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko;
Skargę należało oddalić jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwana dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sąd uwzględniając skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego uchyla taką interpretację (art. 146 § 1 cytowanej ustawy).
Specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego polega między innymi na tym, że właściwy organ interpretujący odnosi się tylko i wyłącznie w obrębie stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko) – art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm. zwana dalej O.p.). Organ interpretujący nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się jedynie do analizy okoliczności podanych we wniosku. Ponadto, zgodnie z art. 14c § 1 O.p. interpretacja indywidualna musi zawierać ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Przy czym stanowisko organu zawsze musi być ustosunkowaniem się do poglądu, stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Uzasadnienie prawne musi natomiast stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy, dlaczego w jego sprawie znajdują zastosowanie określone przepisy, a także, dlaczego wyrażony przez niego pogląd nie zasługuje na uwzględnienie. Innymi słowy, w uzasadnieniu prawnym organ winien wytłumaczyć wnioskodawcy z jakich przyczyn zastosował w danym stanie faktycznym konkretny przepis. Dopiero ocena stanowiska wnioskodawcy i stanowisko własne organu podatkowego składają się na interpretację, przy czym ocena z istoty swej musi, obok krytyki lub aprobaty stanowiska wnioskodawcy, zawierać wyjaśnienie, dlaczego takie a nie inne stanowisko zostało zajęte. Reasumując, w ocenie Sądu, wydanie zaskarżonej interpretacji nastąpiło zgodnie z przepisami zawartymi w Dziale II Rozdziału 1a Ordynacji podatkowej.
Przepisem prawnym podlegającym w niniejszej sprawie interpretacji, jest art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535, ze zm.). Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów, import towarów, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju, wewnętrzwspólnotowa dostawa towarów. Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, zaś przez świadczenie usług według treści art. 8 ust. 1 ustawy o VAT rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej mniemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towaru w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej, jak również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji, jak też świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Na wstępie należy podkreślić, co wynika zresztą z przedstawionego przez stronę skarżąca we wniosku o indywidualna interpretację prawa stanu faktycznego, iż wnioskodawca zawarł z inna spółką umowę o współpracy. Na mocy tej umowy nie powstał odrębny podmiot prawa, a umowa ta jedynie określała zasady funkcjonowania współpracy oraz zasady podziału przychodów ze wspólnego przedsięwzięcia.
Podkreślenia wymaga fakt, że koniecznym elementem, dla powstania obowiązku w VAT jest odpłatność, dlatego aby mówić o opodatkowaniu dostawy towaru czy też usługi muszą one być odpłatne. Zarówno ustawa o VAT jak i Dyrektywy w sprawie VAT nie definiują wprost terminu odpłatności. Definicji takich można poszukiwać w przepisach Kodeksu cywilnego jak i orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W rozumieniu cywilistycznym odpłatność zawiera element wynagrodzenia pieniężnego, tym samym w takim ujęciu występuje wzajemna ekwiwalentność świadczeń. W świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach: C-154/80, C-16/93, C-102/86, C-213/99, C-404/99, odpłatność w rozumieniu VAT definiowana jest znacznie szerzej, a elementem wyróżniającym jest wynagrodzenie z tytułu dokonanej transakcji, zasadniczo z pominięciem formy tegoż wynagrodzenia. Określoną czynność uznaje się za odpłatną, gdy
- istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
- wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
- istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
- odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
- istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
Tym samym należy podkreślić konieczny bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem a otrzymaniem wynagrodzenia. A zatem opodatkowaniu podlegają dostawa towarów i świadczenie usług za wynagrodzeniem, które powinno mieć formę przysporzenia, zwiększenia aktywów po stronie beneficjenta z tytułu konkretnego świadczenia.
Podobne stanowisko prezentowały również sądy administracyjne np. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2008r. sygn. akt III SA/Wa 2166/07, z dnia 20 października 2010r. sygn. akt III SA/Wa 305/10, z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 3068/10 ( www.orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Definicja "świadczenia usług" ma charakter dopełniający definicję "dostawy towarów" i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej. W związku z czym, uznać należy, iż czynności faktyczne lub prawne, które w żaden sposób nie spełniają określonych w ustawie przesłanek niezbędnych dla przyjęcia, iż zrealizowana została dostawa towarów lub nastąpiło świadczenie usług, stanowią czynności neutralne dla podatku od towarów i usług. Stan faktyczny przedstawiony w rozpoznawanej sprawie nie odpowiada jednak powyższemu opisowi.
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że strona skarżąca jako posiadacz zależny udostępnia podmiotowi, z którym współpracuje maszynę, a ten z kolei dokonuje sprzedaży wyrobów, a uzyskane przychody dzielone są pomiędzy strony umowy według ustalonego w umowie o współpracy algorytmu. Skarżący udostępniając drugiej stronie umowy maszynę oczekuje ekwiwalentnego świadczenia w postaci udziału w przychodach ze sprzedaży wyrobów, tym bardziej, iż kontrahent strony skarżącej dokonuje wszelkich czynności związanych z produkcją i sprzedażą na własny rachunek wyrobów na maszynie udostępnionej mu przez stronę skarżącą, ponosząc związane z tym zobowiązania. Wobec powyższego należy odwołać się do art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, który wskazuje jako podstawę opodatkowania obrót z zastrzeżeniem jednak ust. 2-21, art. 30-32, art. 119, art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest, więc kwota sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku, co w rozpoznawanej sprawie oznacza, że Skarżący uzyskuje w rozliczeniu miesięcznym odpowiednie kwoty z tytułu wykorzystywania przez druga stronę umowy maszyny.
Odnośnie do zarzutu skargi dotyczącego odmiennego stanowiska organu podatkowego niż zajęte przez organy podatkowe we wskazanych w skardze sprawach, a dotyczących podmiotu współpracującego ze stroną skarżącą wskazać trzeba, że przede wszystkim Sąd nie może w ramach niniejszego postępowania dokonać weryfikacji stanowiska organu w innych sprawach niż rozpatrywana sprawa czy też sprawdzać, czy twierdzenia Skarżącej znajdują potwierdzenie w materiale źródłowym, nawet jeśli to stanowisko dotyczy kontrahenta Skarżącej będącego drugą stroną umowy o współpracy. Trzeba jednak mieć na uwadze, że organ podatkowy nie ma obowiązku powielać interpretacji wcześniej wydanej, jeżeli uznał, iż była ona nieprawidłowa, tym bardziej odnosić się do jej treści, gdy przedstawione stany faktyczne nie są tożsame, a z takim stanem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Odnośnie zarzutu powoływania się przez organ w wydanej indywidualnej interpretacji prawa na orzeczenia ETS, które nie zostały w sposób oficjalny przetłumaczone na język polski należy stwierdzić, iż zarzut ten winien być oceniany w całokształcie ustaleń dokonanych przez organ interpretujący. Wskazane w zaskarżonej interpretacji orzeczenia TSUE (ETS) stanowią powszechnie znany i stosowany dorobek europejskiej judykatury, wielokrotnie przytaczany w uzasadnieniach sądów krajowych oraz w doktrynie, zatem stanowisko organu nie jest oparte na poglądach nieznanych, z którymi Skarżąca nie mogłaby się zapoznać. Nadto należy podkreślić, iż rozstrzygnięcie interpretacyjne opierało się na treści wskazanych w nim przepisów prawa, zaś przywołane orzeczenia służyły jedynie wzmocnieniu dokonanej wykładni. Skarżąca w skardze nie wskazała na czym polegać by miały błędy w interpretacji przepisów prawa podatkowego wynikające z przytaczania przez organ stanowiska TSUE w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, a w szczególności jaki miałoby to mieć wpływ na omawiane instytucje takie jak obrót, usługa, sprzedaż.
Uznać zatem należy, że Minister Finansów udzielił stronie skarżącej interpretacji prawidłowej, adekwatnej do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację.
Z tych też względów, na podstawie art. 151 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło