I OSK 2809/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-02-26

Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Małgorzata Pocztarek, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, w sytuacji likwidacji zajmowanego stanowiska i braku możliwości mianowania na stanowisko równorzędne, wymaga od organu szczegółowego uzasadnienia, dlaczego na niższe stanowisko przeniesiono właśnie tego policjanta, a nie innego funkcjonariusza?
Ratio decidendi
Przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, w sytuacji likwidacji zajmowanego stanowiska i braku możliwości mianowania na stanowisko równorzędne, jest decyzją uznaniową. Organ nie ma obowiązku szczegółowo uzasadniać, dlaczego na niższe stanowisko przeniesiono właśnie tego policjanta, a nie innego funkcjonariusza. Rola sądu administracyjnego ogranicza się do oceny wystąpienia obiektywnych przesłanek określonych w przepisie oraz zbadania, czy do przeniesienia doszło z poszanowaniem procedury, bez wkraczania w politykę kadrową Policji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przeniesienia policjanta D.S. na niższe stanowisko służbowe w związku z likwidacją jego dotychczasowego stanowiska i brakiem możliwości mianowania na równorzędne. Policjant nie wyraził zgody na przeniesienie. Organ I instancji i organ odwoławczy podjęły decyzje o przeniesieniu, uznając, że spełnione zostały przesłanki z art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił rozkazy personalne, uznając, że organy nie wyjaśniły wystarczająco, dlaczego to właśnie skarżący został przeniesiony na niższe stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 lipca 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 452/12 w sprawie ze skargi D.S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia 20 marca 2012 r. nr [..] w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od D.S. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 13 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 452/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi D.S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia 20 marca 2012 r. Nr [..]w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [..]z dnia 26 stycznia 2012 r., Nr [..]oraz stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Komendant Powiatowy Policji w [..] rozkazem personalnym Nr [..] z dnia 26 stycznia 2012 r. zwolnił policjanta D.S. z dniem 31 stycznia 2012 r. z zajmowanego stanowiska służbowego specjalisty Wydziału Ruchu Drogowego i z dniem 1 lutego 2012 r. mianował na niższe stanowisko służbowe asystenta Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Policji w [..] z jednoczesnym zachowaniem uposażenia na poprzednio zajmowanym stanowisku zaszeregowanym w szóstej grupie uposażenia zasadniczego. D.S. odwołał się od rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w [..] do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi rozkazem personalnym Nr [..] z dnia 20 marca 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz. Uzasadniając wydane orzeczenie wyjaśnił, że zarządzeniem organizacyjnym nr 4/11 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia 15 września 2011 r. zmieniono stany liczbowe stanowisk w poszczególnych korpusach jednostek policji garnizonu łódzkiego, w tym KPP w [..]. W Komendzie tej wskazano jedno stanowisko w korpusie oficerów do przekwalifikowania na stanowisko w korpusie aspirantów. W dniu 14 października 2011 r. Komendant Powiatowy Policji w [..] rozkazem personalnym nr [..]przeniósł aspiranta szt. D.S. na niższe stanowisko asystenta Wydziału Ruchu Drogowego KPP w [..]. Policjant odwołał się od tego rozkazu. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi uwzględnił odwołanie. Komendant Powiatowy Policji w [..] ponownie rozpatrując sprawę w dniu 13 stycznia 2012 r. przeprowadził z policjantem rozmowę w przedmiocie mianowania na niższe stanowisko służbowe. Podczas rozmowy obecni byli Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego KPP w [..], przewodniczący Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów KPP w [..] oraz specjalista Zespołu dz. Kadr i Szkolenia KPP w [..]. Policjant poinformowany o podstawie prawnej i faktycznej zaistniałej sytuacji oraz o przysługujących stronie uprawnieniach w postępowaniu administracyjnym oświadczył, że nie wyraża zgody na przeniesienie na niższe stanowisko. Ponadto w dniu 13 stycznia 2012 r. złożył wnioski dowodowe o przesłuchanie byłego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi, Komendanta Powiatowego Policji w [..] oraz Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w Łodzi na szereg okoliczności wymienionych enumeratywnie w treści raportu. Domagał się ponadto przeprowadzenia szeregu analiz oraz zestawienia dotyczących wysokości dodatków służbowych i funkcyjnych policjantów realizujących różne zastępstwa w KPP w [..], a także zestawienia obowiązków funkcjonariuszy pełniących funkcje kierownicze w tej jednostce oraz zestawienie wysokości wszystkich nagród przydzielonych w 2011 r. tym osobom. Organ I instancji nie uwzględnił wniosków dowodowych strony, wskazując na brak znaczenia dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ ten wykonał czynności w postaci analizy wakujących stanowisk w podległej jednostce oraz ustaleń w jednostkach pobliskich w zakresie ewentualnych wakujących stanowisk równorzędnych w stosunku do zajmowanego przez stronę. W wyniku tych czynności ustalił brak istnienia wakatów. Organ odwoławczy rozpoznający odwołanie od rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w [..] nr [..] z dnia 26 stycznia 2012 r. stwierdził, że art. 38 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia [..]90 r. o Policji ( tekst jedn. Dz.U. z 2007 r., nr 43, poz. 277 – ze zm.) przewiduje możliwość przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe w enumeratywnie wymienionych sytuacjach. Jedną z nich jest określony w pkt. 4 cytowanego przepisu stan polegający na likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego, gdy jednocześnie nie ma możliwości mianowania policjanta na inne równorzędne stanowisko służbowe. Organ odwoławczy przyjął, iż Komendant Powiatowy Policji w [..], po spełnieniu przesłanki określonej w pkt 4 cyt. przepisu, w postaci upewnienia się o braku możliwości mianowania policjanta na inne równorzędne stanowisko służbowe mógł przenieść stronę na niższe stanowisko asystenta. Dochowano również wymagania procedury w zakresie umożliwienia policjantowi wypowiedzenia się i wyrażenia bądź nie wyrażenia zgody na powyższą zmianę. Organ odwoławczy uznał za bezpodstawny zgłoszony w odwołaniu zarzut braku możliwości realizacji uprawnień strony. Policjant dwukrotnie zapoznał się z materiałami sprawy, w dniu 13 stycznia 2012 r. przeprowadzono ponownie rozmowę w sprawie przeniesienia na niższe stanowisko, choć rozmowa taka przeprowadzona była w dniu 14 października 2011r. i wówczas zainteresowany wyraził brak akceptacji dla zaproponowanego rozwiązania. Złożone w raporcie z dnia 13 stycznia 2012 r. wnioski dowodowe zostały rozpatrzone. Organ I instancji zasadnie odmówił uwzględnienia zgłoszonych przez stronę wniosków dowodowych. Przeprowadzenie w toku postępowania dowodów w postaci przesłuchań osób zajmujących kierownicze stanowiska w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Łodzi i Komendzie Powiatowej w [..] na okoliczności zawarte we wniosku strony z dnia 13 stycznia 2012 r. należało uznać za zbędne, gdyż udowadniane okoliczności nie mają znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Z akt sprawy wynika, iż spotkanie osób wymienionych we wniosku dowodowym miało miejsce dwukrotnie i w czasie przeprowadzonych z policjantem rozmów przedstawiono policjantowi propozycję mianowania na niższe stanowisko. Strona miała możliwość zgłoszenia dodatkowych uwag do protokołu oraz wyrażenia wątpliwości, a także zgłoszenia ewentualnych żądań. Treść protokołu oraz zapiski dokonane przez stronę nie potwierdzają zgłoszenia jakichkolwiek uwag bądź wątpliwości strony. Stąd dziwi fakt złożenia przez stronę w raporcie z tego samego dnia wniosku o takie spotkanie oraz podnoszenie tego faktu w odwołaniu. Strona nie wskazuje okoliczności, które miałyby uzasadniać potrzebę ponownego spotkania oraz celu, dla którego taki dowód miałby zostać przeprowadzony. Organ odwoławczy uznał za trafne nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Uzasadniał to ważny interes społeczny przejawiający się w interesie służby, polegający na konieczności zapewnienia właściwego funkcjonowania komórki organizacyjnej, w której zainteresowany pełni służbę. Ponadto od dnia 1 listopada 2011 r. w strukturze Wydziału Ruchu Drogowego KPP w [..], zgodnie z rozkazem organizacyjnym nr [..]Komendanta Powiatowego Policji w [..] z dnia 29 września 2011 r. nie występowało stanowisko etatowe specjalisty ( zajmowane dotychczas przez asp. szt. D. S.) lecz zostało ono wyłączone, a w to miejsce włączono stanowisko etatowe asystenta. Sankcjonowanie sytuacji polegającej na funkcjonowaniu komórki organizacyjnej w nieuporządkowanym stanie kadrowym, niedostosowanym do stanu prawnego jest absolutnie nieuzasadnione. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi podkreślił, że zarzut mianowania innych policjantów w KPP w [..], których stanowiska zostały zlikwidowane, na stanowiska oficerskie nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Każde mianowanie jest indywidualną decyzją wynikającą z przepisów prawa. Przełożony, właściwy w sprawach osobowych, przed podjęciem decyzji w przedmiocie mianowania lub powołania policjanta na stanowisko dokonuje oceny, zarówno pod względem prawnym jak i merytorycznym wszelkich okoliczności związanych z podjęciem takiej decyzji. Dlatego nie jest możliwe bezpośrednie porównanie wskazywanych przez stronę okoliczności mianowania innych funkcjonariuszy w tej jednostce z sytuacją rozpatrywaną w ramach niniejszego postępowania. Decyzja zawarta w Rozkazie Personalnym nr [..] z dnia 26 stycznia 2012 r. oparta została na uznaniu administracyjnym, którego granic nie przekracza. D.S. wniósł skargę na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi, żądając jego uchylenia i stwierdzenia nieważności. Komendant Wojewódzki w Łodzi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację przestawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia [..]90r. o Policji (tekst jedn.Dz.U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 ). Zgodnie z treścią art. 38 ust.2 pkt.4 tej ustawy policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Z powołanego przepisu wynika, iż funkcjonariusza Policji można fakultatywnie przenieść na niższe stanowisko służbowe po spełnieniu następujących warunków: po pierwsze gdy ma miejsce likwidacja zajmowanego stanowiska służbowego lub występują inne przyczyny uzasadnione potrzebami organizacyjnymi oraz po drugie gdy nie ma możliwości mianowania policjanta na inne równorzędne stanowisko. Decyzje w tej kwestii są podejmowane w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, iż organ administracji ma swobodę rozstrzygnięcia, ale nie dowolność w sposobie załatwienia sprawy. Rozstrzygnięcie organu w ramach uznania administracyjnego winno być właściwie uzasadnione. Winno być ono poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. Organ administracji winien podjąć niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrać wszystkie konieczne dowody w sprawie. Rozstrzygnięcie winno w sposób czytelny przedstawiać tok rozumowania oraz wyjaśniać wszystkie przesłanki wnioskowania. Uzasadnienie decyzji winno zatem zawierać motywy potwierdzające przyjęcie takiego a nie innego rozstrzygnięcia, zaś kontrola sądowa ogranicza się do badania poprawności przeprowadzenia postępowania, w tym zwłaszcza postępowania dowodowo – wyjaśniającego, aby ustalić czy decyzja organu nie wykracza poza granice uznania administracyjnego czyli nie nosi cech dowolności. Następnie Sąd wyjaśnił, iż w przypadku przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe ramy uznania administracyjnego wyznacza przepis art. 7 kpa a mianowicie interes społeczny czyli interes służbowy Policji oraz słuszny interes policjanta. W każdej takiej sprawie niezbędne jest wykazanie, że zaszła konieczność przeniesienia policjanta na niższe stanowisko i że nie było możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Konieczne jest także wykazanie, iż został uwzględniony słuszny interes policjanta oraz odniesienie się do wszystkich istotnych argumentów podniesionych przez stronę. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż w Komendzie Powiatowej Policji w [..] z dniem 1 listopada 2011r. wprowadzono zmiany etatowe polegające na przekwalifikowaniu stanowiska służbowego. W Wydziale Ruchu Drogowego uległo likwidacji stanowisko etatowe specjalisty ze stopniem nadkomisarza. Natomiast w miejsce zlikwidowanego stanowiska włączone zostało stanowisko etatowe asystenta ze stopniem aspiranta sztabowego. Zdaniem Sądu I instancji, organy administracji nie wyjaśniły dlaczego akurat skarżącego postanowiono przenieść na niższe stanowisko służbowe. Skoro w Wydziale Ruchu Drogowego stanowiska oficerskie zajmowało kilku policjantów w stopniu aspiranckim lub podoficerskim, a postanowiono zlikwidować jedno takie stanowisko, to organy administracji winny dokładnie wyjaśnić dlaczego zwolniono z zajmowanego stanowiska służbowego i mianowano na niższe stanowisko akurat skarżącego, a nie innego funkcjonariusza Policji. Sąd podkreślił również, że organy obu instancji dopiero po wydaniu zaskarżonego rozkazu dostrzegły konieczność uzasadnienia kryteriów i merytorycznych przesłanek wytypowania skarżącego do przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. W dniu 24 maja 2012 r. Komendant Powiatowy Policji w [..] sporządził notatkę służbową, zawierającą m.in. informację o przebiegu służby asp. J.R., st. sierż. U.B. i niezdaniu egzaminu oficerskiego przez skarżącego. Notatka nie zawiera dokładnego uzasadnienia przyczyn mianowania na niższe stanowisko właśnie skarżącego. Jej treść może jedynie sugerować, że wydanie niekorzystnego dla strony skarżącej rozkazu spowodowane było niezdaniem egzaminu oficerskiego. Jak już wcześniej wskazano zaskarżony rozkaz został wydany w ramach uznania administracyjnego, a zatem wymagał wnikliwego uzasadnienia w zakresie przeniesienia policjanta na niższe stanowisko. Braki orzeczenia w powyższym zakresie nie mogą być konwalidowane sporządzeniem, już po jego wydaniu, notatki służbowej. Z treści notatki nie wynika dlaczego na niższe stanowisko mianowano skarżącego, choć pozostali opisani w niej funkcjonariusze także dotychczas nie mają zdanego egzaminu oficerskiego. Uwzględniając w/w okoliczności Sąd złożonej przez organ notatce służbowej nie przyznał mocy dowodu w spawie na okoliczność prawidłowego ( bądź nie) mianowania policjanta na niższe stanowisko. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi, zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż organy administracji przy podejmowanych przez nie rozstrzygnięciach naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 8, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 kpa, podczas gdy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że organy administracji w postępowaniu dotyczącym przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko służbowe w sposób dostateczny wyjaśniły przyczyny takiego rozstrzygnięcia kadrowego, przy uwzględnieniu zasady prawdy obiektywnej wskazanej w art. 7 k.p.a., a uzasadnienie stanowiska w zakresie zastosowania w sprawie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji odpowiada wymogom decyzji wskazanym w art. 107 § 1 i 3 kpa. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że w Komendzie Powiatowej w [..] brak było możliwości przeniesienia policjanta na stanowisko zaszeregowane w 6 grupie uposażenia zasadniczego (dotychczas zajmowane przez skarżącego), a tylko stanowisko tak usytuowane mogłoby być uznane za równorzędne w rozumieniu art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. O braku możliwości mianowania policjanta na stanowisko równorzędne świadczą załączone do sprawy dokumenty, których wiarygodności Sąd nie zakwestionował i które to okoliczności nie były kwestionowane przez stronę. Dowodzenie niemożności przeniesienia policjanta na stanowisko zakwalifikowane do innej aniżeli 6 grupa uposażenia, w sytuacji zachowania policjantowi na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy o Policji uposażenia na poprzednio zajmowanym stanowisku zaszeregowanym w 6 grupie uposażenia, należy uznać za zbędne i nieprzydatne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Organ podkreślił również, że z uwagi na charakter stosunku służbowego, którego cechami są podporządkowanie, dyspozycyjność i hierarchiczność, uprawnionym jest twierdzenie o pozostawieniu decyzji w zakresie oceny celowości i zasadności przeniesienia na niższe stanowisko służbowe tego a nie innego policjanta, przełożonym właściwym w sprawach osobowych. Nie zachodzi konieczność nadmiernie szczegółowego wyjaśniania stronie w decyzji przesłanek, którymi kierował się organ podejmujący rozstrzygnięcie kadrowe. Szczegółowa kontrola Sądu w tym zakresie jest de facto kontrolą polityki kadrowej. Przełożeni, o których mowa w art. 32 ustawy o Policji mając na uwadze konieczność zapewnienia prawidłowego toku służby oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego na podległym terenie, a także posiadając wiedzę na temat kwalifikacji, posiadanych uprawnień, predyspozycji, stażu służby, doświadczenia konkretnego funkcjonariusza, uprawnieni są do zgodnego z powyższymi celami i oceną konkretnego policjanta do kształtowania polityki kadrowej jednostki. Ingerencja Sądu w decyzje tychże organów wykracza poza zakres kontroli legalności podejmowanych decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Szczegółowe odniesienie się do zarzutów skargi kasacyjnej ( tj. naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c Ppsa w zw. z art.7, 8, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 Kpa.) poprzedzić należy jednak wywodem natury ogólnej, odnoszącym się do instytucji zmiany stosunku służbowego policjanta. Przypomnieć należy, że zmiana treści stosunku służbowego policjanta poprzez przeniesienie na inne stanowisko w ujęciu materialnoprawnym, może polegać na jego awansowaniu, przeniesieniu go na inne stanowisko równorzędne lub przeniesieniu na stanowisko niższe. Ustawa o Policji przewiduje przekształcenie stosunku służbowego policjanta w formie decyzji, od której przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego, a jeżeli ustawa zastrzega decyzję dla Komendanta Głównego Policji, to od takiej decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych (art. 32 ust. 1, 2 i 3 cyt. ustawy). Zauważyć należy, że powołany wyżej przepis jest przepisem kompetencyjnym wskazując, który przełożony jest właściwy do podjęcia decyzji w tej sprawie. Natomiast nie zawiera on przesłanek uzasadniających ich wydanie i kwestię tę pozostawia uznaniu przełożonego. W konsekwencji oznacza to, że właściwy przełożony może dokonać przekształcenia stosunku służbowego policjanta bez jego zgody tylko w odniesieniu do stanowiska równorzędnego. Jedyne ograniczenie w tym zakresie zawiera art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, który reguluje przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe i uzależnia podjęcie takiej decyzji od zaistnienia przesłanek ustawowych określonych w tym przepisie. Zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy o Policji policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadkach: 1) orzeczenia trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku przez komisję lekarską, jeżeli nie ma możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne; 2) nieprzydatności na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej; 3) niewywiązywania się z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku, stwierdzonego w okresie służby stałej w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy; 4) likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko; 5) niewyrażenia zgody na mianowanie na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. W rozpoznawanej sprawie policjant został przeniesiony na niższe stanowisko służbowe na podstawie art. 38 ust. 2 pkt. 4 ustawy o Policji. Należy zaznaczyć, że decyzja wydawana na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji ma charakter uznaniowy. Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 28 września 2000 r. sygn. akt II SA 637/00, opubl. LEX nr 53769) stwierdził, że cyt. " na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy z [..]90 r. o Policji policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadkach m.in. likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Decyzja taka wydawana jest na podstawie uznania. Organ nie musi przy tym zaproponować policjantowi bezpośrednio niższego stanowiska, powinien jednak wydać rozstrzygnięcie w oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowanie, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego". Tym samym przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe może mieć miejsce wówczas, gdy kumulatywnie spełnione są dwie przesłanki: likwidacja zajmowanego stanowiska i brak możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko (zob. też wyroki NSA z dnia 8.01.2010 r., I OSK 952/09, opubl. LEX nr 595640, I OSK 864/09, opubl. LEX nr 595580 wyrok WSA w Krakowie z dnia 13.10.2010 r. sygn. akt III SA/Kr 376/10, opubl. LEX nr 756938). Uznaniowość decyzji wydanej na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji oznacza w praktyce, że rozstrzygnięcie w niej zawarte nie może być dowolne, lecz musi wynikać z wszechstronnego oraz bardzo dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie pozwala uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest dowolne. Jego wydanie zostało poprzedzone postępowaniem dowodowym, wskazującym na potrzebę ( w świetle konieczności wdrożenia zmian organizacyjnych ) likwidacji stanowiska [..]. Wbrew stanowisku zaprezentowanemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku organ nie miał obowiązku wyjaśniać dlaczego to właśnie skarżący, a nie inny policjant z Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Policji w [..] został przeniesiony na niższe stanowisko służbowe. Nie jest rolą sądu administracyjnego wkraczanie w politykę kadrową Policji i podważanie trafności dokonanego przez przełożonego wyboru konkretnych funkcjonariuszy do przeniesienia na inne stanowisko służbowe. Należy pamiętać że mianowanie policjanta na określone stanowisko służbowe nie oznacza, że policjant będzie je zajmował do końca swojej służby. Przepisy ustawy pozwalają organowi z urzędu na kształtowanie warunków służby w zależności od potrzeb Policji, czy oceny sposobu wywiązywania się przez policjanta z powierzonych mu zadań. Charakter stosunku służbowego w jakim pozostaje policjant ( m. in. jednostronność w jego ukształtowaniu ) pozostawiają właściwym organom pewną swobodę związaną z kreowaniem stosunku służbowego funkcjonariusza i dopóki swoboda ta nie oznacza dowolności, sąd administracyjny nie jest uprawniony do kwestionowania celowości podjętych rozstrzygnięć. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że o przeniesieniu D.S. na niższe stanowisko służbowe zdecydował jego bezpośredni przełożony tj. Naczelnik Wydziału. Nie może budzić żadnych wątpliwości, że to właśnie przełożony ma największe rozeznanie co do oceny predyspozycji określonego policjanta, zakresu jego obowiązków, doświadczenia. Zupełnie nieuprawnione jest twierdzenie Sądu I instancji, że obowiązkiem organu było wyjaśnienie powodów takiej decyzji. Tego rodzaju obowiązek nie wynika w szczególności z art. 38 ust. 2 pkt. 4 ustawy o Policji, a jego realizacja przez organ wkraczałaby w suwerenne prawo przełożonego do oceny podwładnego. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikowania oceny przez przełożonego sposobu wykonywania przez policjanta obowiązków służbowych. W sprawach, których przedmiotem jest przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe, rola Sądu sprowadza się do oceny wystąpienia obiektywnych przesłanek określonych w art. 38 ust. 2 pkt. 4 ustawy o Policji oraz zbadania, czy do przeniesienia funkcjonariusza doszło z poszanowaniem obowiązującej procedury. Należy zgodzić się ze stanowiskiem, że z uwagi na charakter stosunku służbowego, którego cechami są podporządkowanie, dyspozycyjność i hierarchiczność, decyzja o celowości przeniesienia konkretnego policjanta na niższe stanowisko służbowe pozostaje w wyłącznej gestii właściwego przełożonego w sprawach osobowych. Kontrola sądowoadministracyjna w tym zakresie oznaczałaby kontrolę polityki kadrowej, do której sądy administracyjne nie są upoważnione. Z tych względów na podstawie art. 185 § 1 Ppsa i art. 203 pkt. 2 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dokona ponownej kontroli zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem granic oceny wynikających z przedstawionych wyżej rozważań.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło