II GSK 1958/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 552/12 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r., po rozpatrzeniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów, oddalił skargę. I Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. 14 lipca 2011 r. [...] (dalej: "Skarżący") wystąpił do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z wnioskiem o wpis na listę adwokatów. Rada uchwałą z dnia [...] września 2011 r. odmówiła wpisu [...] na listę adwokatów, uznając, że nie daje on rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu, o której mowa w art. 65 ust. 1 p.o.a. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2010 r., mocą którego skarżącemu została wymierzona najwyższa kara dyscyplinarna w postaci złożenia sędziego z urzędu, stwierdziła, że dotychczasowy sposób wykonywania zawodu prawniczego dyskwalifikuje skarżącego do wykonywania zawodu adwokata. Od powyższej uchwały [...] odwołał się do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] i dokonanie wpisu jego osoby na listę adwokatów tej Izby. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (NRA) uchwałą z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. W uzasadnieniu swego stanowiska Prezydium NRA stwierdziło, że osoba, wobec której została orzeczona najsurowsza z kar dyscyplinarnych, definitywnie pozbawiająca uprawnień do wykonywania zawodu sędziego, nie daje rękojmi należytego wykonywania żadnego zawodu prawniczego, w szczególności - zawodu adwokata. [...] złożył odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, wnosząc o uchylenie uchwał organów samorządowych i dokonanie wpisu jego osoby na listę adwokatów Izby [...]. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Minister Sprawiedliwości podzielił stanowisko Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wyrażone w uchwale z dnia [...] września 2011 r., że skarżący nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata i w konsekwencji wyklucza to możliwość uzyskania przez niego wpisu na listę adwokatów. Minister Sprawiedliwości wskazał, że z akt osobowych kandydata wynika, iż [...] zajmował stanowisko Sędziego Sądu Rejonowego w [...]. Stosunek służbowy wygasł z dniem 28 września 2010 r. Nastąpiło to wskutek wymierzenia wyrokiem Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt SNO 36/10 kary dyscyplinarnej złożenia sędziego z urzędu na mocy art. 109 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm. - u.s.p.). Podstawę tego wyroku stanowiło uznanie skarżącego winnym przewinienia dyscyplinarnego z art. 107 § 1 u.s.p. polegającego na dokonaniu w okresie od grudnia 2006 r. do 31 grudnia 2007 r. oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa karnego procesowego i materialnego, skutkującej uchyleniem do ponownego rozpoznania orzeczeń w 31 sprawach oraz uporczywej obrazy art. 82a Prawa o ustroju sądów powszechnych przez zaniechanie wykonywania obowiązku stałego dokształcania się i podnoszenia kwalifikacji zawodowych oraz powielania błędów, w tym też wbrew zapatrywaniom prawnym i wskazaniom sądu odwoławczego - skutkujących potrzebą prostowania omyłek pisarskich i rachunkowych w 50 wyrokach w 2007 r. [...] wniósł skargę na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości, zarzucając naruszenie art. 10 § 1 ustawy Kodeks pracy (ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. z późniejszymi zmianami), art. 108 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz art. 65 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze (ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze). W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r. oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż podstawę materialnoprawną kwestionowanej decyzji stanowił art. 65 pkt 1 p.o.a., zgodnie z którym na listę adwokatów może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu, a istotą sporu w niniejszej sprawie jest kontrola przez Sąd prawidłowości przeprowadzonej przez Ministra Sprawiedliwości oceny osoby skarżącego jako kandydata do wykonywania zawodu adwokata w oparciu o kryteria wymienione w art. 65 pkt 1 p.o.a. w kontekście zachowania wymogów niezbędnych przy wydawaniu decyzji uznaniowej. WSA w Warszawie podkreślił, iż pojęcie "rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata" zdefiniowane zostało w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego jako zespół cech osobistych charakteru i zachowań składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. A zatem na rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata w rozumieniu art. 65 pkt 1 p.o.a. składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie osoby pragnącej zostać adwokatem. Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata, jak wskazał to Sąd pierwszej instancji, jest implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym. Są to pojęcia jednolite i niepodzielne. Sąd pierwszej instancji uznał, iż popełnienie przez skarżącego czynów uchybiających godności pełnionego urzędu i jednoznacznie niedopuszczalnych nie może być kwestionowane. W ocenie Sądu, słuszny jest pogląd Ministra Sprawiedliwości, iż skarżący z powodu swojego dotychczasowego postępowania nie jest nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, a pozytywne opinie przedłożone przez skarżącego w toku postępowania w przedmiocie wpisu na listę adwokatów nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki do uznania, iż daje on rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu. Sąd podkreślił również, iż trafny jest pogląd organu, że nie można wykluczyć, iż w dalszej perspektywie czasowej skarżący przestrzegając zasad niezbędnych przy wykonywaniu zawodu adwokata może ponownie ubiegać się o wpis. Podsumowując, Sąd pierwszej instancji uznał, iż Minister Sprawiedliwości dokonał rzetelnej oceny zebranego materiału dowodowego, stanowiącego wystarczającą przesłankę dla oceny spełniania przez skarżącą wymogów art. 65 pkt 1 p.o.a. i podjęte rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności. II Skargę kasacyjną złożył pełnomocnik, działający w imieniu [...]. Wyrok zaskarżył w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślił, iż spełnia wszystkie wymogi formalnoprawne do wpisu na listę adwokatów przez Okręgową Radę Adwokacką w [...], a odmowa wpisu w oparciu o kryteria czysto uznaniowe, które w sposób obiektywny, w odniesieniu do określonej osoby mogą być zweryfikowane wyłącznie w praktyce wykonywania określonego zawodu, prowadzi do oceny całkowicie subiektywnej, a w konsekwencji, do rażącej dla kandydata niesprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, iż wykładania art. 65 pkt 1 Prawo o adwokaturze dokonana przez WSA w Warszawie przy wydaniu zaskarżonego wyroku była prawidłowa oraz nie naruszyła zasad kontroli decyzji uznaniowych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Przytoczony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze sprowadza się do twierdzenia, iż nie było podstaw do oceny, że skarżący swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Zdaniem skarżącego zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji takiej oceny dokonanej przez Ministra Sprawiedliwości jest wynikiem wadliwej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie jest trafny. Skarżący kwestionując zaskarżony wyrok całkowicie pomija okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę oceny, że nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, a w szczególności w ogóle nie odnosi się do tego, że podstawą tej oceny był wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2010 r., którym wymierzono skarżącemu karę dyscyplinarną złożenia z urzędu sędziego, za określone przewinienia dyscyplinarne, które mają znaczenie także dla oceny, czy skarżący daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Prawidłowości dokonanej oceny nie może podważyć to, że skarżący przed złożeniem z urzędu był sędzią przez blisko 30 lat, skoro wykonywanie zawodu sędziego przez skarżącego zostało ocenione w postępowaniu dyscyplinarnym negatywnie w stopniu uzasadniającym wymierzenie kary dyscyplinarnej złożenia skarżącego z urzędu sędziego. Wbrew zarzutom skarżącego, organy a także Sąd pierwszej instancji miały na uwadze, że skarżący przedłożył rekomendacje dwóch adwokatów, jednakże prawidłowo oceniły, iż nie może to podważyć oceny, że skarżący nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Należy w pełni podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że ocena czy skarżący spełnia warunek, o którym mowa w art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze należy do organów adwokatury i Ministra Sprawiedliwości, a zadaniem sądu administracyjnego jest zaś ocena, czy rozstrzygnięcie w tym zakresie jest zgodne z przepisami prawa materialnego i procesowego. Nie ma żadnych podstaw, aby rozpoznając skargę kasacyjną w zakresie przytoczonych w niej podstaw kasacyjnych przyjąć, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze przez to, że Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej wykładni tego przepisu i niewłaściwie go zastosował. Nie ma racji skarżący, gdy kwestionuje stanowisko Sądu pierwszej instancji odnoszące się do oceny organu, że nie można wykluczyć, iż w dalszej perspektywie czasowej skarżący przestrzegając zasad niezbędnych przy wykonywaniu zawodu adwokata może ponownie ubiegać się o wpis. Ta kwestia podnoszona w skardze kasacyjnej nie ma bowiem żadnego związku z przepisem art. 65 pkt 1 p.o.a. stosowanym w tej sprawie, a ponadto jest wyrazem słusznego poglądu, że odmowa wpisu na listę adwokatów w tej sprawie nie pozbawia ubiegania się w przyszłości o wpis, jeżeli przyszłe zachowanie skarżącego będzie uzasadniać ocenę, że daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.