I SA/Bd 618/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Teresa Liwacz Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 07 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w T. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1.uchyla zaskarżoną interpretację, 2.określa, że zaskarżona interpretacja nie może być wykonana w całości, 3.zasądza od Ministra Finansów na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej w T. kwotę 534,00 zł (pięćset trzydzieści cztery) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W złożonym wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych pokrycia przez spółdzielnię mieszkaniową kosztu wymiany wodomierzy Spółdzielnia [...] w T. podała, że w 2011 r. dokonała legalizacji wodomierzy w mieszkaniach poprzez ich wymianę. Poniesiony koszt wymiany wodomierzy został sfinansowany funduszem remontowym tworzonym przez spółdzielnię na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Obowiązek świadczenia na fundusz remontowy dotyczy członków spółdzielni, właścicieli lokali niebędących członkami spółdzielni oraz osób niebędących członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokalu. Wobec powyższego strona zadała pytanie, czy wymiana wodomierzy sfinansowana funduszem remontowym stanowi dla osób posiadających prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i czy spółdzielnia zobowiązana jest sporządzić informację PIT-8C? Zdaniem skarżącej, nie powinna ona sporządzać informacji PIT-8C, gdyż wszyscy mieszkańcy powinni być traktowani równo. Wpłaty na fundusz remontowy wnoszą osoby posiadające mieszkania o statusie lokatorskim, własnościowym i stanowiące odrębną własność. Wystawienie informacji PIT-8C dla osób posiadających prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego naraża je na dodatkowe koszty w postaci podatku dochodowego od osób fizycznych. Interpretacją indywidualną z dnia [...]r. Minister Finansów uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Organ stwierdził, że wymiana wodomierzy przez spółdzielnię mieszkaniową ze środków funduszu remontowego w przypadku osób posiadających prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego powoduje po stronie tych osób powstanie przysporzenia majątkowego. Spółdzielnia sfinansuje bowiem wydatki, do których ponoszenia zgodnie z przepisami ustawy o spółdzielniach (art. 4 ust. 2 i ust. 4) oraz ustawy o własności lokali (art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 1) zobowiązany jest właściciel lokalu. Przysporzenie to jest przychodem z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Spółdzielnia mieszkaniowa winna zatem wystawić właścicielowi lokalu informację PIT-8C, który powinien opodatkować przedmiotowy dochód w zeznaniu składanym za rok, w którym spółdzielnia dokonała wymiany wodomierzy. W wyniku złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, odpowiedzią z dnia 13 kwietnia 2012 r. Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany zaskarżonej interpretacji indywidualnej. W złożonej skardze Spółdzielnia wniosła o uchylenie wydanej interpretacji zarzucając jej naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez przyjęcie, że skarżąca finansując zakup wodomierza instalowanego w lokalu mieszkalnym objętym prawem własności przez osoby fizyczne z funduszu remontowego dokonuje na ich rzecz przysporzenia majątkowego i przysporzenie to jest dla nich przychodem z innych źródeł; art. 42a ww. ustawy poprzez przyjęcie, że skarżąca z tytułu dokonania czynności wyżej opisanej jest zobowiązana wystawić właścicielowi lokalu informację PIT-8C; art. 13 ustawy o własności lokali poprzez jego zastosowanie; art. 9 ust. 2 i art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez nieprzyjęcie tego, że świadczenia z funduszu remontowego spółdzielni mieszkaniowej mają charakter zwrotny i nie mogą być interpretowane jako przysporzenie majątkowe dla beneficjentów tych świadczeń. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że świadczenia z funduszu remontowego nie mogą być traktowane jako przysporzenie w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż świadczenia takie mają charakter zwrotny. Zdaniem strony, organ nie dostrzegł, że użytkownikiem wodomierzy jest strona biorąca udział w transakcji rozliczeniowej, która otrzymuje należność za ilość zużytej wody na podstawie wskazań wodomierzy. Tak więc w lokalach mieszkalnych w budynkach stanowiących własność lub współwłasność spółdzielni, użytkownikiem wodomierzy jest sama spółdzielnia, która rozlicza ilość zużytej wody z użytkownikami lokali oraz otrzymuje od nich należność za wodę, a także jest właścicielem instalacji doprowadzającej wodę. Zatem według strony, z mocy przepisów art. 4 ust 2 i ust 4 i art. 6 ust 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, właściciel lokalu jest zobowiązany uczestniczyć w pokryciu kosztów związanych z utrzymaniem i eksploatacją jego lokalu, na równi z posiadaczami spółdzielczych praw do lokali mieszkalnych. Ponadto w opinii skarżącej, spółdzielnie mieszkaniowe są zwolnione z obowiązku wystawiania informacji PIT-8C, dla właścicieli lokali, w lokalach których wymieniono wodomierze ze środków funduszu remontowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oceniając zaskarżoną indywidualną interpretację z punktu widzenia legalności, Sąd uznał, iż narusza ona prawo. We wniosku o udzielenie interpretacji spółdzielnia wskazała, że dokonała wymiany w mieszkaniach wodomierzy. Koszt wymiany tych wodomierzy został pokryty z funduszu remontowego. W związku z tym strona zadała pytanie, czy wymiana wodomierzy stanowi dla osób posiadających prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej u.p.d.f.) i czy ma ona obowiązek składania informacji PIT-8C. Zdaniem spółdzielni koszt wymiany wodomierzy nie stanowi dla osób posiadających prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego przychodu i nie ma ona obowiązku składania powyższej informacji. Organ podatkowy stanowisko to uznał za nieprawidłowe. Rozpatrując niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należy zauważyć, że ogólne pojęcie przychodu, które ma zastosowanie także do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.f., zawiera art. 11 ust. 1 u.p.d.f. Zgodnie z tym przepisem przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W świetle tej regulacji przychodem jest przysporzenie w majątku podatnika. Może ono polegać na zwiększeniu aktywów podatnika. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Przychód musi mieć zatem charakter definitywny. Stąd też wszystkie kwoty otrzymywane "pod tytułem zwrotnym" nie są zaliczane do przychodów podatkowych (zob. A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Komentarz do art. 11 u.p.d.o.f., PIT. Komentarz, Lex, 2010). Przychód może nastąpić w postaci: pieniędzy, wartości pieniężnych, wartości świadczeń w naturze oraz wartości innych nieodpłatnych świadczeń. Przychody w naturze to przychody o charakterze materialnym (rzeczy) i niematerialnym (prawa), czerpane w innej formie niż pieniądze lub wartości pieniężne. W rozpatrywanej sprawie tym przychodem miałyby być otrzymane przez osoby posiadających prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego, wodomierze. Z kolei, stosownie art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych spółdzielnia tworzy fundusz na remonty zasobów mieszkaniowych. Obowiązek świadczenia na ten fundusz dotyczy tak członków spółdzielni, jak i właścicieli lokali niebędących członkami spółdzielni oraz osób niebędących członkami spółdzielni, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokali. Uregulowanie to dotyczy zatem również osób posiadających odrębną własność lokalu. Skoro, zatem wymiana wodomierzy została sfinansowana z funduszu remontowego, którego środki były zasilane wpłatami osób legitymujących się odrębną własnością lokalu mieszkalnego, to powstaje pytanie, czy po stronie tych osób powstaje przychód ? Zdaniem Sądu odpowiedź na to pytanie musi być negatywna. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy świadczenia dokonywane z funduszu remontowego mają charakter zwrotny i to niezależnie od tego, czy dokonywane są na rzecz osób legitymujących się spółdzielczym prawem do lokalu mieszkalnego, czy też prawem odrębnej własności lokalu. Oczywiście rację ma organ podatkowy twierdząc, że każdy właściciel lokalu ma obowiązek ponoszenia pełnych kosztów związanych z jego utrzymaniem. Nie zmienia to jednak faktu, że obowiązek ten – tak jak w niniejszej sprawie - może być realizowany także poprzez dokonywanie wpłat na wyodrębniony fundusz remontowy. W ten sposób właściciele lokali mieszkalnych uczestniczą w pokrywaniu kosztów remontów wykonywanych przez spółdzielnię i ponoszą bezpośrednio koszty określonych prac remontowych. Spółdzielnia tym funduszem zarządza. Podnieść należy, że organ nie kwestionuje tego, że wydatki na wymianę wodomierzy mogły być sfinansowane z funduszu remontowego. W konsekwencji, jeżeli spółdzielnia dokonuje ze środków powyższego funduszu wydatków na rzecz właścicieli lokali mieszkalnych, to takie świadczenie ma charakter zwrotny (w rozpatrywanej sprawie zwrot ma charakter rzeczowy) i nie powoduje powstania przysporzenia majątkowego po stronie tych właścicieli. Na gruncie przepisów u.p.d.o.f. zdarzenie takie jest neutralne podatkowo. Wydatków na wymianę wodomierzy pokrytych z funduszu remontowego, nie można traktować jako przychodu ze źródła wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.f. Wydatek taki nie wykazuje bowiem cech przysporzenia majątkowego. Należy zauważyć, że także w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że zwrot wydatków z funduszu remontowego nie stanowi przychodu, np. wyrok WSA z dnia 24 lutego 2011 r., I SA/Bk 616/10, wyrok NSA z dnia 6 lipca 2010 r., II FSK 376/09, wyrok WSA z dnia 19 stycznia 2010 r., I SA/Ke 528/09. Zasadne zatem są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Tym samym za zasadny należało uznać także zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 42a u.p.d.o.f., poprzez przyjęcie, że spółdzielnia jest obowiązana do sporządzenia informacji PIT-8C. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną interpretację, stwierdzając na podstawie art. 152 tej ustawy, iż nie podlega ona wykonaniu, zaś na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 orzekł o kosztach postępowania. L. Kleczkowski Z. Pietrasik T. Liwacz