II OZ 840/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 2 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. C.i K.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 324/12 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. i K. C. na postanowienie Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 324/12 WSA w Warszawie odmówił M. C. i K. C. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.C. i K. C. na postanowienie Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez M.C. i K.C. jest nieuzasadniony, bowiem skarżący nie wykazali zaistnienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd podał, że w niniejszej sprawie skarżący ubiegają się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 30 zł. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pochodzące od strony informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie takich informacji zabrakło. Z uwagi bowiem na niewykonanie wezwania do przedłożenia dodatkowej dokumentacji, Sąd nie miał możliwości wglądu w sytuację majątkową strony skarżącej. Skarżący nie nadesłali bowiem żadnych z dokumentów i oświadczeń, do czego zostali zobowiązani na mocy art. 255 p.p.s.a. Uchylenie się od współpracy z Sądem nie może pozostać bez konsekwencji – z art. 255 p.p.s.a. wynika bowiem, że tryb wezwania do przedstawienia określonych informacji lub dokumentów źródłowych uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości, a zatem nieuczynienie zadość wezwaniu powoduje, iż materiał, którym dysponuje Sąd, pozostaje niekompletny, a wątpliwości co do oświadczeń strony nie zostają wyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż wniosku nie można uwzględnić. Sąd wyjaśnił też, że na zarządzenie będącego podstawą wezwania wnioskodawcy do nadesłania dodatkowych dokumentów i przedstawienia informacji wskazanych w art. 255 p.p.s.a., nie przysługuje zażalenie. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli M.C. i K. C. wskazując, że nie mają możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla nich. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj: Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu osobom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć, na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na brak wystarczających danych w złożonym wniosku, skarżący pismem z dnia 5 lipca 2013 r. zostali wezwani do przesłania dokumentów i podania informacji, które obrazowałyby ich sytuację materialną (k. 124 akt s.). Z obowiązku tego skarżący się nie wywiązali. Nie przedstawili żądanych przez Sąd oświadczeń i dokumentów, nie pozwalając w ten sposób na poznanie pełnej sytuacji majątkowej, osiąganych dochodów i stanu rodzinnego. Skarżący nie dopełnili obowiązku współdziałania z Sądem, uniemożliwiając mu tym samym pełne ustalenie podstawy faktycznej wnioskowanego uprawnienia procesowego. W orzecznictwie podkreśla się, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z: 16.4.2008 r., I OZ 261/08, Legalis; 31.3.2005 r., II FZ 126/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 13; 8.11.2006 r., II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Skoro skarżący nie wykonali przedmiotowego wezwania tj. nie złożyli w zakreślonym terminie wskazanych dokumentów i oświadczeń, to nie uprawdopodobnili, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadnie zatem i zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. W ocenie NSA analiza treści zażalenia powyższej oceny nie zmienia. Brak jest więc uzasadnionych podstaw do stwierdzenia, że sytuacja skarżących wypełniała przesłanki określone art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wobec tego, w świetle powołanych przepisów i okoliczności sprawy, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawa nie narusza. Mając powyższe na uwadze, NSA na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.