I OZ 887/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 października 2012 r., II SO/Ol 21/12 odrzucające wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Rejonowego w Szczytnie postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 26 października 2012 r., II SO/Ol 21/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił wniosek F. W. o wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Rejonowego w Szczytnie w trybie art. 55 §1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w dniu 9 lipca 2012r. F. W. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Rejonowego w Szczytnie za nieprzekazanie i nieudzielenie odpowiedzi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie na skargę (wniosek) F. W. z dnia 12 kwietnia 2012 r. w przedmiocie zgody Sądu na publikację i upublicznienie nazwisk funkcjonariuszy publicznych i sędziów, którzy w zmowie i z chęci zysku dopuszczali się przestępczej działalności wymierzonej przeciwko F. W.. Ponadto F. W. wymienionym pismem z 9 lipca 2012 r. wniósł o wydanie sądowego nakazu na wyszczególniony organ władzy publicznej odniesienia się na piśmie do skargi (wniosku) skarżącego i przekazania akt sprawy według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. W treści wniosku F. W. podniósł, że w dniu 12 kwietnia 2012 r. wpłynął wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie dotyczący publikacji i upublicznienia nazwisk funkcjonariuszy publicznych i sędziów, którzy w zmowie i z chęci zysku dokonywali fałszerstw dokumentów przeciwko F. W. oskarżając go i skazując wyrokami skazującymi w oparciu o fałszywy - podrobiony materiał dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie pismem z dnia 18 kwietnia 2012 r. znak: KO II – 21/12 przekazał wniosek dla organu Prezesa Sądu Rejonowego w Szczytnie - celem odniesienia się co do wniosku, stawianych zarzutów i przekazania akt sprawy w terminie jednego miesiąca do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Wnioskodawca wskazał dalej, że z uwagi, iż wskazane organy nie ustosunkowały się co do meritum wniosku z 12 kwietnia 2012 r., a także nie przekazały akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosek o ukaranie jest w pełni uzasadniony albowiem zakreślony termin upłynął. F. W. podniósł ponadto, że uzasadnione jest też żądanie wydania sądowego nakazu na wyszczególniony organ władzy publicznej odniesienia się na piśmie w sprawie wniosku skarżącego i przekazania akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w celu jego rozpoznania. W odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną Prezes Sądu Rejonowego w Szczytnie wskazał, że wniosek F. W. o wymierzenie grzywny jest pozbawiony podstaw faktycznych i prawnych, gdyż nie dotyczy skargi w rozumieniu ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjaśnił, że w dniu 20 kwietnia 2012 r. Prezesowi Sądu Rejonowego w Szczytnie przekazano wniosek F. W. wraz z załącznikami dotyczący zgody na upublicznienie nazwisk i publikację zaistniałych zdarzeń. Treść wniosku sprowadzała się do irracjonalnych zarzutów skarżącego pod adresem sędziów i innych funkcjonariuszy publicznych. Pismu temu nadano bieg formalny jako wnioskowi o udzielenie informacji publicznej i pismem z 26 kwietnia 2012 r. udzielono wnioskodawcy stosownej informacji. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż F. W. w dniu 12 kwietnia 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosek, którym zwrócił się o zgodę Sądu na upublicznienie nazwisk funkcjonariuszy publicznych i sędziów Sądu Rejonowego w Szczytnie oraz sędziów Sądu Okręgowego w Olsztynie, którzy w zmowie w 2002 - 2005 r. dokonywali fałszerstw dokumentów przeciwko F. W. - oskarżając go, wydając wyroki skazujące oparte na materiale podrobionym. Ponadto wniósł o zgodę Sądu na publikacje zaistniałych zdarzeń w związku z fałszerstwem, podrabianiem dokumentów przez funkcjonariuszy i wydawaniem wyroków skazujących przez sędziów Sądu Rejonowego w Szczytnie opartych na podrobionym materiale dowodowym - będąc w posiadaniu wiedzy, że oskarżano niewinną niepełnosprawną osobę. Z treści pisma wynikało, że pismo to nie jest skargą w rozumieniu przepisów 3 § 2 i art. 50 ustawy p.p.s.a. Świadczyła o tym zarówno treść pisma jak i jego nazwa. Dlatego też wniosek z dnia 12 kwietnia 2012 r. został przekazany Prezesowi Sądu Rejonowemu w Szczytnie do załatwienia jako organowi wskazanemu przez wnioskodawcę. Wniosek z dnia 12 kwietnia 2012 r. został ponadto odrzucony przez tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 28 września 2012 r. sygn. akt II SO/Ol 29/12, z uzasadnieniem, że pisma z dnia 12 kwietnia 2012 r. nie można uznać za skargę jak również za wniosek w rozumieniu art. 63 p.p.s.a. Zdaniem Sądu pierwszej instancji rację ma więc Prezes Sądu Rejonowego w Szczytnie wskazując, że wniosek F. W. z dnia 12 kwietnia 2012 r. nie był skargą w rozumieniu przepisów ustawy p.p.s.a. Wniosek ten nie został także przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przekazany organowi pismem z dnia 18 kwietnia 2012 r. znak: KO II – 21/12 jako skarga z pouczeniem dla wnioskodawcy i organu o treści art. 54 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 p.p.s.a., tj. spraw należących do właściwości sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2010 r. I OZ 953/10 oraz z dnia 3 października 2012 r. I OZ 739/12). Tymczasem F. W. wnioskiem z dnia 12 kwietnia 2012 r. domagał się, wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zgody na upublicznienie nazwisk i publikację zaistniałych zdarzeń wskazanych we wniosku z 12 kwietnia 2012 r., co nie należy do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Ponadto złożenie wniosku o wymierzenie grzywny na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a., w przypadku gdy nie została złożona za pośrednictwem tego organu skarga do sądu administracyjnego, skutkuje odrzuceniem tego wniosku, gdyż w takiej sytuacji organ nie miał obowiązku przesyłania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod redakcją prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 301 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 stycznia 2009 r. II SO/Ke 20/08). W sprawie niniejszej jak wskazano skarżący nie złożył skargi do organu, lecz wniosek do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego, który dopiero został przekazany organowi celem jego rozpatrzenia. Zażalenie na powyższe postanowienie w dniu 5 listopada 2012 r. wniósł F. W. podnosząc, iż nie zgadza się z zapadłym rozstrzygnięciem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że sądy administracyjne nie są powołane do rozpoznawania spraw innych niż sądowoadministracyjne, w szczególności do rozpoznawania spraw, których rozpoznanie należy do właściwości sądów powszechnych. Zakres przedmiotowy kontroli administracji publicznej wyznaczają przepisy art. 3-5 p.p.s.a., wśród których w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. zostały wymienione skargi na decyzje administracyjne. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP, kontrolę sądową działalności administracji publicznej sprawuje Naczelny Sąd Administracyjny i inne sądy administracyjne oraz – w ograniczonym zakresie, na ściśle określonych zasadach - sądy powszechne. W rozpatrywanej sprawie skarżący złożył wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Rejonowego w Szczytnie z tytułu nieprzekazania i nieudzielenia odpowiedzi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie na jego skargę (wniosek) z dnia 12 kwietnia 2012 r. w przedmiocie zgody Sądu na publikację i upublicznienie nazwisk funkcjonariuszy publicznych i sędziów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd pierwszej instancji odrzucił wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny, bowiem stwierdzenie, że wniosek strony o wymierzenie grzywny został złożony w sprawie nieobjętej właściwością sądu administracyjnego, powinno stanowić podstawę do odstąpienia od stosowania wnioskowanej sankcji na gruncie art. 55 §1 p.p.s.a. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 4. Wydanie, Warszawa 2011, str. 207 - 208). Wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być jednak rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 p.p.s.a. tj. spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku gdy skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Zważyć należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę legalności działalności wyłącznie administracji publicznej. Wynika to wprost z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie podstawą złożenia wniosku o wymierzenie grzywny było nieprzekazanie przez organ odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 12 kwietnia 2012 r. Wnioskiem tym skarżący usiłował zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie. Sąd ten nie potraktował przedmiotowego wniosku jako skargi do sądu administracyjnego, ponieważ nie dotyczył on żadnej ze spraw objętych art. 3 §2 p.p.s.a. i następnie odrzucił go postanowieniem z dnia 28 września 2012 r., sygn. akt II SO/Ol 29/12. Ponadto Sąd pierwszej instancji przekazał omawiany wniosek Prezesowi Sądu Rejonowego w Szczytnie w dniu 20 kwietnia 2012 r. do załatwienia jako organowi wskazanemu przez wnioskodawcę. Z nadesłanego przez ten organ pisma z dnia 25 lipca 2012 r. wynika, iż wniosek ten został potraktowany jako wniosek o udzielenie informacji publicznej i w dniu 26 kwietnia 2012 r. została skarżącemu udzielona odpowiedź na postawione pytania. Sąd pierwszej instancji nie mógł więc wymierzyć organowi grzywny w sprawie nie należącej do kognicji sądów administracyjnych. Wniesiony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny organowi, podlegał więc odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 §2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.