I SA/Wa 674/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na matkę H. W., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium przedstawiło następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Wnioskiem z dnia [...] listopada 2011 r. J. W. wystąpił do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką – H. W. Do wniosku dołączył m.in. orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] o zaliczeniu H. W. do znacznego stopnia niepełnosprawności, zaświadczenie Burmistrza Miasta i Gminy M. o wielkości użytków rolnych, informację KRUS o wysokości składki ustalonej J. W. oraz przekaz pocztowy emerytury H. W. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Rodzinie w M., odmówił J. W. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką H. W. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ powołał się na przeprowadzony w sprawie w dniu [...] grudnia 2011 r. wywiad środowiskowy, podczas którego ustalono, m.in. że: J. W. utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, które prowadzi. Posiada tytuł do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego w KRUS. Nie ma ustalonego prawa do renty ani emerytury. Ponadto codzienną opiekę nad matką H. W. świadczy wraz z najbliższymi zamieszkującymi we wspólnym gospodarstwie domowym. Od decyzji powyższej J. W. złożył odwołanie, wnosząc w nim o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W swym odwołaniu wskazał, że pozostawanie rolnikiem nie uniemożliwia mu sprawowania opieki nad matką. Zwrócił ponadto uwagę na orzecznictwo sądowe, które nie uzależnia, jego zdaniem, przyznania świadczenia od pracy w gospodarstwie rolnym lecz od rezygnacji z pracy lub jej nie podejmowanie z związku ze sprawowaną opieką nad osobą niepełnosprawną. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z dnia [...] grudnia 2011 r. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie Kolegium wskazało, że J. W. jest podatnikiem podatku rolnego z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowych, z czego [...] ha przeliczeniowych to grunty wydzierżawione. Jak wynika natomiast z informacji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w S. J. W. jest ubezpieczony w KRUS. Kolegium wyjaśniło poza tym, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia, które przyznawane jest opiekunowi osoby niepełnosprawnej jest zrekompensowanie tej osobie rezygnacji z aktywności zawodowej poprzez wypłatę jej określonymi przepisami kwoty oraz opłacenie składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Organ podkreślił, że osobą rezygnująca z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub nie podejmującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie może być rolnik, który musi przecież przynajmniej część czasu przeznaczyć na prowadzenie własnego gospodarstwa rolnego, bez względu na to czy gospodarstwo jest zmechanizowane oraz bez względu na powierzchnię tego gospodarstwa. Kolegium wskazało, iż w sprawie niniejszej, bezspornym jest, że odwołujący prowadząc gospodarstwo rolne nie zalicza się do żadnych z wymienionych przypadków uzasadniających przyznanie świadczenia, bowiem nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. O czym świadczy m.in. znajdująca się w aktach sprawy informacja KRUS. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. W., reprezentowany przez radcę prawnego L. C. W skardze zarzucił organowi naruszenie m.in. : - art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię polegająca na uznaniu, że skarżący prowadząc własne gospodarstwo rolne nie spełnił warunku rezygnacji z zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej i nie nabył prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji gdy nabył to prawo; - art. 3 pt 22 w/w ustawy poprzez jego niezastosowanie a w konsekwencji przyjęcie, że zatrudnienie czy inna praca zarobkowa oznacza prowadzenie własnego gospodarstwa rolnego w sytuacji, gdy pominięty przepis tego nie przewiduje; - art. 2 ust. 1 pokt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji stwierdzenie, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jedynie osobie bezrobotnej, podczas gdy przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie mają zastosowanie do przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu skarżący wskazał ponadto, że zawarta w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych definicja "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" (art. 3 pkt 22 ustawy) nie obejmuje swym zakresem prowadzenia działalności rolniczej we własnym gospodarstwie rolnym, wobec czego jego zdaniem, spełnił on wszystkie warunki do przyznania mu przedmiotowego świadczenia. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – powoływana dalej jako "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest nieuzasadniona. Materialnoprawną podstawą wydanych w niniejszej sprawie decyzji organów administracji stanowił przepis art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, opiekunowi faktycznemu dziecka jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wskazać w ty miejscu należy, że w/w przepis określa dwa niezależne od siebie stany faktyczne, a mianowicie: 1) w którym osoba legitymowana nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) w którym osoba legitymowana rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W pierwszym z nich chodzi o sytuację, kiedy osoba zainteresowana przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego nie pracuje i nie trudni się jakąkolwiek pracą zarobkową, czyli nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, by opiekować się osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w drugim zaś, kiedy z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, osoba zainteresowana uzyskaniem świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z dotychczasowego sposobu aktywności zawodowej i zarobkowej (np. rozwiązuje stosunek pracy, rezygnuje z prowadzonej działalności gospodarczej). Podkreślić ponadto należy, że art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych definiujący pojęcie "zatrudnienie lub innej pracy zarobkowej" nie wymienia w swej treści pracy w gospodarstwie rolnym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że bezspornym jest, iż skarżący J. W. nie zalicza się do żadnego z wyżej wymienionych przypadków, gdyż nie zrezygnował on z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczy o tym, co słusznie zauważyły organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, m.in. znajdujące się w aktach administracyjnych zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w S. o wysokości składki oraz dowód opłaty składki KRUS. Na marginesie wskazać należy, że sam skarżący również nie zaprzecza jakoby prowadził działalność rolniczą. Wobec powyższego skazać należy, że skarżący jako osoba podlegająca ubezpieczeniu społecznemu rolników, nie zrezygnował z pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy, ani nie jest gotowy do podjęcia tak rozumianej pracy. Nie spełnia on bowiem podstawowych kryteriów osoby bezrobotnej w rozumieniu przepisu art. 2 ust 2 pkt 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), który stanowi, że osobą bezrobotną jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Zdaniem Sądu "za osobę rezygnującą z zatrudnienia" nie może być uznany rolnik, nawet w sytuacji gdy prowadzi on gospodarstwo przy pomocy innych osób (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia11 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1987/10). Dlatego też zarzuty skargi uznać należy za nieuzasadnione. Organy orzekające w sprawie, zdaniem Sądu, w sposób prawidłowy i wyczerpujący zebrały materiał dowodowy w sprawie oraz dokonały właściwej jego oceny prawidłowo uznając, że żądanie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł, jak w sentencji.