II GSK 214/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 1 października 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 376/12 w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 1 października 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 376/12 odrzucił skargę S.C. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 17 kwietnia 2012 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w jego imieniu przed sądem administracyjnym zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), wraz z pouczeniem, że nieusunięcie powyższych braków formalnych skargi w terminie 7 dni spowoduje jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 30 maja 2012 r. odmówił przywrócenia terminu zakreślonego dla wykonania powyższego zarządzenia. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GZ 279/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe postanowienie Sądu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wskazał, że zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 30 kwietnia 2012 r. Siedmiodniowy termin do jego wykonania upłynął bezskutecznie w dniu 7 maja 2012 r. Wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi Sąd I instancji odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Od powyższego orzeczenia skargę kasacyjną wniosła S.C. zaskarżając postanowienie Sądu I instancji w całości, domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 46 § 3, art. 49 § 1, art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1, art. 36 pkt 1, art. 37 § 1oraz art. 39, art. 40 oraz art. 44 p.p.s.a. W uzasadnieniu wnosząca skargę kasacyjną opisała stan faktyczny sprawy dotyczącej przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2006. Wskazała, że postępowanie toczy się od dnia 16 maja 2006 r. W postępowaniu tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. pięciokrotnie orzekał na jej korzyść, Naczelny Sąd Administracyjny orzekał jeden raz na jej korzyść. Na każdym etapie postępowań, pełnomocnik składał na żądania organów administracyjnych i żądania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stosowne pełnomocnictwo, w tym pełnomocnictwo ogólne do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi. Tym samym w aktach sprawy administracyjnej znajduje się kilka egzemplarzy pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi. Zatem skarżąca i pełnomocnik trwali w przekonaniu, że w sytuacji gdy postępowanie dotyczy tej samej merytorycznie sprawy, nie ma potrzeby po raz kolejny przedkładać kopii pełnomocnictwa. Wnosząca skargę kasacyjną wskazała, że zgodnie z art. 39 i 40 p.p.s.a. pełnomocnictwo ogólne do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania. Ponadto kasator podniósł, że jego zdaniem brak dołączenia pełnomocnictwa nie stanowi braku formalnego skargi, zwłaszcza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny mógł skorzystać z art. 44 p.p.s.a. dopuszczając tymczasowo pełnomocnika do podjęcia naglącej czynności umożliwiając przedstawienie zatwierdzenia czynności przez stronę – choćby przez przyjęcie dokumentu pełnomocnictwa w późniejszym czasie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 p.p.s.a., z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo, jeśli przedtem go nie złożył. Gdy pierwsza czynność w postępowaniu sądowoadministracyjnym polega na złożeniu skargi, wówczas należy do niej dołączyć pełnomocnictwo lub jego odpis. W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze prawniczej powszechnie przyjęty jest pogląd, że pełnomocnik ma obowiązek przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, mimo że pełnomocnictwo zostało już przedłożone w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt FSK 1551/04 Lex Polonica nr 1072581; wyrok NSA z dnia 26 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 322/05, Lex nr 274867; wyrok NSA z dnia 7 października 2005 r., sygn. akt FSK 2137/04, Lex nr 247029). Brak załączenia pełnomocnictwa do wniesionej do sądu administracyjnego skargi jest brakiem formalnym wymagającym uzupełnienia w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. W orzecznictwie wskazywano jednak także, że obowiązek złożenia pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi przy wnoszeniu skargi nie powstaje, gdy pełnomocnictwo to zostało już złożone w postępowaniu administracyjnym (warunkiem jest zatem, aby pełnomocnictwo obejmowało umocowanie do działania w imieniu strony także przed sądami administracyjnymi). Wniosek taki wyprowadzono z treści art. 133 § 1 (mającego z mocy art. 166 p.p.s.a. zastosowanie także do postanowień), nakazującego sądowi wydawanie orzeczeń na podstawie akt sprawy, przez które należy rozumieć zarówno akta sądowe, jak i akta z postępowania administracyjnego (vide postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 450/06, z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 286/08, por. także J.P. Tarno: "Postępowanie przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2010, Wydanie 3, str. 135). W rozpoznawanej sprawie, Sąd I instancji nie zajął stanowiska, który z powyżej omówionych poglądów podzielił. Wskazać bowiem należy, że w aktach administracyjnych znajdują się trzy pełnomocnictwa dla radcy prawnego A.K.J., jednakże z żadnego z tych pełnomocnictw nie wynika, iż był on umocowany do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] stycznia 2012 r. Żadne bowiem z tych pełnomocnictw, wbrew twierdzeniom kasatora, nie jest pełnomocnictwem ogólnym do występowania we wszystkich sprawach sądowoadministracyjnych. Zatem nawet gdyby Sąd I instancji podzielił stanowisko, że obowiązek złożenia pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi przy wnoszeniu skargi nie powstaje, gdy pełnomocnictwo to zostało już złożone w postępowaniu administracyjnym, to w związku z tym, że właściwe pełnomocnictwo w aktach administracyjnych się nie znajdowało, nie mógł uznać tych pełnomocnictw za skuteczne. Należy również wskazać, że każde postępowanie sądowoadministracyjne jest nowym, odrębnym postępowaniem w stosunku do wcześniej zakończonego postępowania sądowoadministracyjnego, a nie jego kontynuacją. Wobec tego nie jest możliwe powoływanie się na pełnomocnictwo złożone do akt innego postępowania sądowego. Zatem zasadnie Sąd I instancji wezwał skarżącą do uzupełniania braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego. Skarżąca w zakreślonym terminie pełnomocnictwa takiego nie przedłożyła, wobec czego Sąd I instancji zasadnie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. Z powyższych względów nieusprawiedliwione są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 46 § 3, art. 49 § 1, art. 37 § 1oraz art. 39 i art. 44 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Na uwzględnienie nie zasługuje zawarte w odpowiedzi na skargę kasacyjną żądanie zasądzenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 powołanej ustawy. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach.