II OZ 1041/12

II OZ 1041 / 12 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 622/12 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełniania braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności postanawia oddalić zażalenie. Sygn. akt II OZ 1041 / 12 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił A. M. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zarządzeniami z dnia 18 czerwca 2012 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ustalił wpis sądowy od skargi wniesionej przez A. M. na kwotę 500 zł i wezwał skarżącą do jego uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu w kasie Sądu bądź na wskazany rachunek bankowy, pod rygorem odrzucenia skargi. Nadto w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 czerwca 2012 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez nadesłanie poświadczonych za zgodność z oryginałem 7 odpisów skargi wraz z załącznikami, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to wraz z ww. zarządzeniami zostały doręczone skarżącej na podany przez nią adres do korespondencji w dniu 22 czerwca 2012 r. Przesyłkę odebrał D. J. W dniu 22 czerwca 2012 r. w imieniu skarżącej został uiszczony wpis sądowy w kwocie 500 zł. Z uwagi na to, iż pozostałe braki formalne skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 16 lipca 2012 r. odrzucił skargę A. M. W dniu 27 lipca 2012 r. skarżąca wystąpiła do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazując, że pismo zawierające postanowienie o odrzuceniu skargi w dniu 20 lipca 2012 r. odebrał D. J., także mieszkający po adresem ul. [...] w M. i tylko dzięki matce została ona poinformowana telefonicznie o odebraniu tej przesyłki, ponieważ sama przebywała z dzieckiem na konsultacjach w klinice w Krakowie. Na skutek prośby skarżącej jej matka otworzyła przesyłkę i przeczytała jej treść, która jak wskazała skarżąca, szczerze i głęboko ją oburzyła, ponieważ nic nie wiedziała o konieczności przesłania 7 odpisów skargi. Skarżąca przyznała nadto, iż przesyłkę zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odebrał także D. J., ale ani nie poinformował jej o tym fakcie, ani też nie przekazał skarżącej pisma Sądu wzywającego do nadesłania 7 odpisów skargi, przez co nie mogła ona w żaden sposób dopełnić tej formalności. Dlatego poprosiła matkę o przesłanie faksem skargi, którą następnie skopiowała celem przekazania Sądowi. Nie ponosi również winy w kwestii nie wysłania wymaganych 7 odpisów skargi. Odmawiając przywrócenia terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przedstawił treść art. 85, art. 86 § 1, art. 87 i art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270- zwanej dalej P.p.s.a.). Sąd podkreślił, że skarżąca w uzasadnieniu wniosku wskazała, że o wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi dowiedziała się dopiero po przekazaniu jej odpisu postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru wynika jednak, że przesyłka zawierająca odpis postanowienia Sądu z dnia 16 lipca 2012 r. została odebrana przez D. J. w dniu 20 lipca 2012r, a wniosek o przywrócenie terminu skarżąca złożyła w dniu 27 lipca 2012 r. Przyjmując, zatem za twierdzeniami skarżącej, że przyczyna uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi miała ustać w dniu faktycznego powzięcia przez nią wiadomości o obowiązku, o którym dowiedziała się z treści przekazanego jej postanowienia o odrzuceniu skargi, Sąd pierwszej instancji uznał, że siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu został zachowany. Oceniają z kolei zasadność wniosku skarżącej, tj. brak jej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd przytoczył twierdzenia skarżącej, że obie przesyłki zawierające wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, jak i zawierającą postanowienie o odrzuceniu skargi, odebrał D. J., zamieszkujący pod tym samym adresem co skarżąca i który nie przekazał, jak również nie poinformował skarżącej o fakcie odbioru skierowanej do niej z Sądu korespondencji, ani też o jej treści. Jak wskazał Sąd, ze znajdujących się w aktach sądowych sprawy zwrotnych poświadczeń odbioru wynika, że przesyłkę zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków formalnych oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sadowego w kwocie 500 zł, w dniu 22 czerwca 2012 r. odebrał D. J., który w treści poświadczenia, przy podpisie zaznaczył, że jest bratem skarżącej. Takie samo oznaczenie widnieje na zwrotnym poświadczeniu odbioru w dniu 20 lipca 2012 r. przesyłki zawierającej postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi. Cytując treść art. 67 § 1, art. 69 i art. 72 § 1 P.p.s.a., Sąd wskazał, że przesyłka Sądu zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została doręczona na wskazany przez skarżącą adres zamieszkania dorosłemu domownikowi, którym był brat skarżącej t.j. D. J., i który przy odbiorze korespondencji podjął się przekazania pisma jego adresatowi. Z przyjętego w treści art. 72 ww. ustawy wynika domniemanie przekazania przesyłki przez odbierającego dorosłego domownika jej adresatowi tego samego dnia, w którym odebrał on przesyłkę od doręczającego za pokwitowaniem jej odbioru. Skarżąca wskazała, że w czasie, gdy doręczana była z Sądu przesyłka zawierająca postanowienie o odrzuceniu skargi przebywała z dzieckiem na konsultacji w klinice w Krakowie, choć okoliczność ta nie została potwierdzona jakimikolwiek dokumentami. W zakresie wniosku o przywrócenie terminu za miarodajną uznał Sąd datę doręczenia przesyłki w dniu 22 czerwca 2012 r. zgodnie z art. 72 § 1 P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do podniesionej przez skarżącą okoliczności, że D. J. po odbiorze przesyłek nie informował jej o tym, Sąd stwierdził, że w tym samym dniu, w którym nastąpił odbiór pierwszej przesyłki sądowej, tj. 22 czerwca 2012 r. w imieniu i na rzecz skarżącej został dokonany przelew tytułem uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł z rachunku bankowego S. J. Trudno zatem przypuszczać, aby przy braku wiedzy skarżącej na jej rzecz dokonano uiszczenia wpisu sądowego, a wezwanie to jak wskazano, nadane zostało w jednej przesyłce wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi. W świetle powyższego, istotne wątpliwości budzi podnoszona przez skarżącą okoliczność braku przekazania jej informacji o niniejszej przesyłce. Także w zakresie drugiej przesyłki, którą D. J. odebrał w dniu 20 lipca 2012 r. i o której, jak wskazała skarżąca, również jej nie poinformował, udało jej się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi złożyć wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Nadto Sąd podkreślił, że skarżąca sama w złożonej skardze podała adres do korespondencji, na który Sąd dokonywał następnie doręczeń. Inicjując postępowanie sądowe, skarżąca powinna należycie zadbać o możliwość skutecznego kontaktu z nią, biorąc pod uwagę także tryb postępowania sądowoadministracyjnego, w tym zarówno przepisy normujące zasady dokonywania doręczeń pism sądowych, jak i instytucje pełnomocnika oraz pełnomocnika do doręczeń w sytuacji, gdy skarżąca nie jest w stanie samodzielnie uczestniczyć w postępowaniu i dokonywać odbioru kierowanej do niej korespondencji. Powyższe zdaniem Sądu wskazuje na to, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w zakresie ochrony i dochodzenia swoich praw przed sądem. Przyjmując zatem nawet, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, w ocenie Sądu nie można było jednak uznać, że skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A. M., wnosząc o zmianę stanowiska Sądu i przywrócenie jej terminu. Jak stwierdziła skarżąca, brat jej zapomniał i na pewno nikomu nie powiedział, że podjął się przekazania pisma jego adresatowi. List wraz z innymi przesyłkami włożył do koszyka w przedpokoju. Nadto listonosz nie miał prawa wydawania przesyłki sądowej innej osobie niż adresat na niej wskazany. Wpis sądowy uiścił natomiast ojciec skarżącej bez jej wiedzy i nie mówił jej, że należy także wysłać siedem kopii skargi. Nie posiada również żadnego dokumentu potwierdzającego wizytę u lekarza, gdyż nie przewidywała, że będzie taki potrzebny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu, bowiem nie wskazał na żadne niezawinione swoje działania w tym zakresie. Po pierwsze wskazać trzeba, że sposób doręczania przesyłek w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulowany jest przepisami rozdziału V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o treści których w niezbędnym zakresie skarżąca została poinformowana przez Sąd pierwszej instancji. Z treści art. 72 § 1 P.p.s.a. wprost wynika możliwość doręczenia przesyłki dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi. Po drugie, słusznie z faktu częściowego wykonania czynności, do których realizacji została wezwana skarżąca, tj. uiszczenia wpisu, Sąd wywodził brak dochowania należytej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw. Zarówno, bowiem zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, jak i wezwanie do nadesłania siedmiu egzemplarzy odpisu skargi znajdowały się w jednej przesyłce. Uiszczenie wpisu, niezależnie od tego czy przez samą skarżącą, czy jej ojca świadczy co najmniej o tym, iż miał on możliwość zapoznania się także z treścią drugiego pisma stanowiącego wezwanie do usunięcia pozostałych braków formalnych skargi i poinformowania skarżącej o wynikającym z niego obowiązku już w dniu odebrania przesyłki z Sądu. Także usprawiedliwionej okoliczności nie mogło stanowić to, iż brat skarżącej, który odebrał od listonosza przesyłkę z Sądu, jak wskazała skarżąca po prostu o niej zapomniał. Takie zawinione działania podmiotów uprawnionych do odbioru korespondencji na mocy art. 72 § 1 P.p.s.a. rozciągają się w swoich konsekwencjach również na samego adresata przesyłki. Jak wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona będzie ponosić konsekwencje, jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 174/09; z dnia 25 lutego 2011 r. sygn. akt II FZ 60/11; z dnia 25 listopada 2011 r. sygn. akt II FZ 623/11, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.gov.pl). Odnośnie natomiast twierdzeń skarżącej o jej wizycie z dzieckiem u lekarza, zauważyć trzeba, iż ani we wniosku o przywrócenie terminu, ani w rozpoznawanym zażalenie nie określiła ona czasu tej wizyty. Ze złożonych w rozpoznawanym zażaleniu wyjaśnień odnośnie braku jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt jej zaistnienie, w tym karty leczenia szpitalnego wynika, iż nie miała ona charakteru hospitalizacji, która przekraczałaby siedmiodniowy termin zakreślony do uzupełniania braków formalnych skargi. Oznacza to, iż nie miała miejsce żadna taka okoliczność, która bez winy skarżącej uniemożliwiała jej dokonanie czynności, do której pozostawała ona zobowiązana. Mając powyższe względy na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.