II SA/Sz 604/12

WyrokWSA w Szczecinie2012-08-30

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Grzegorz Jankowski, Iwona Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, prawidłowo przeprowadził rokowania z właścicielem nieruchomości i czy uwzględnił jego słuszny interes?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procedury administracyjnej. Spełnione zostały przesłanki do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, w tym budowa linii elektroenergetycznej jako celu publicznego zgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd uznał, że rokowania z właścicielem zostały przeprowadzone w sposób wystarczający, a jego odmowa spotkania z inwestorem stanowiła brak odpowiedzi na zaproszenie do rokowań. Ponadto, sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia istoty prawa własności ani przepisów proceduralnych, w tym wniosku o zawieszenie postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.B. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na potrzeby budowy linii elektroenergetycznej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących rokowań, ochrony własności oraz nierozpoznanie wniosku o zawieszenie postępowania. Wojewoda pierwotnie uchylił decyzję Starosty, wskazując na brak analizy interesu właściciela, a następnie w ponownym postępowaniu utrzymał decyzję Starosty w mocy. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.),, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2012r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę Starosta decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 – 7 i art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651z późn. zm. zwanej dalej u.g.n.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego na wniosek Spółki A ograniczył A.B. sposób korzystania z części nieruchomości zabudowanej, oznaczonej numerem działki [...] o pow. [...] ha położonej w obrębie ewidencyjnym [...] poprzez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110kV relacji [...], polegające na podwieszeniu przewodów, wybudowaniu na nieruchomości słupa, a także na funkcjonowanie linii po wybudowaniu. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że strony nie doszły do porozumienia w kwestii odszkodowania z tytułu udostępnienia nieruchomości w celu realizacji planowanej inwestycji bądź ustanowienia służebności. Przesłanki do wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości są spełnione, gdy inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Natomiast niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo tez strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Wyjaśniając zasadność szczegółów ograniczenia sposobu korzystania z ww. nieruchomości Starosta stwierdził, że planowana inwestycja została zaprojektowana zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami oraz założeniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego 4 grudnia 2003 r. Uchwałą Rady Miejskiej w Gryfinie nr XV/212/03 w sprawie uchwalenia zmiany w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Gryfino. Powyższy plan określa precyzyjnie przebieg linii energetycznej wraz ze szczegółową lokalizacją urządzeń infrastruktury technicznej tj. słupów linii. Odnosząc się do twierdzeń A.B., że nie zakończyło się postępowanie prowadzone przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w zakresie uwarunkowań środowiskowych organ uznał, że spełniono wymóg wynikający z art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Mając na względzie opisane okoliczności organ uznał, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający, oraz spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji. Stosownie do art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami na podmiocie występującym o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu przewodów i urządzeń, o których mowa wyżej. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, zgodnie z art. 128 ust. 4 właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie, które zostanie określone w odrębnej decyzji po zakończeniu prac. Jeżeli natomiast założenie lub przeprowadzenie przewodów i urządzeń uniemożliwia właścicielowi dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub wstępujący z wnioskiem o zezwolenie nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność nieruchomości. Odwołanie od ww. decyzji złożył A.B. reprezentowany przez radcę prawnego K.B. Skarżący podniósł, że kwestionowana decyzja w sposób rażący narusza przepisy prawa wynikające z Konstytucji dotyczące ochrony własności. Organ nie przeprowadził dowodów wnioskowanych przez skarżącego oraz nie ustosunkował się do zarzutów dotyczących zwłaszcza niezgodności planowanego przedsięwzięcia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, braku umocowania pracownika do wydania decyzji. Skarżący ponadto złożył wniosek o nie rozpatrywanie niniejszego odwołania do czasu rozpatrzenia przez Prezesa Rady Ministrów wniosku o wyłączenie Wojewody z udziału w rozpatrzeniu odwołania, zakwestionował także sposób prowadzenia rokowań, w szczególności poprzez brak przedstawienia właściwego pełnomocnictwa oraz brak wskazania w decyzji podstawowych parametrów prowadzonej inwestycji. Wojewoda decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W motywach wydanego rozstrzygnięcia Wojewoda stwierdził, że Starosta ww. decyzją ograniczył skarżącemu sposób korzystania z części nieruchomości gruntowej. Uchybienia organu należy upatrywać w braku rozważenia interesu skarżącego, którego prawo własności zostało ograniczone i skupienie się wyłącznie na interesie inwestora i wywodzącym się z niego interesie społecznym, ponieważ niewątpliwie planowana inwestycja będzie służyła szerszemu gronu podmiotów, odbiorców energii elektrycznej. Zgodnie z wykształconym orzecznictwem, organ przed wydaniem decyzji na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązany jest dokonać analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości, wyniki takiej analizy muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Organ administracji pominął ten istotny element sprawy, słuszny interes właściciela nieruchomości nie został poddany analizie przy zastosowaniu kryterium "niezbędności" w uszczupleniu władztwa rozumianego jako najmniej uciążliwej formy ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości. Natomiast w świetle takiego kryterium zbadał interes inwestora. Na powyższe rozstrzygnięcie Wojewody A.B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wnosząc o uchylenie kwestionowanej decyzji, zarzucił jej naruszenie art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez uznanie, że został spełniony warunek dotyczący prowadzenia rokowań z właścicielami nieruchomości; art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów przedstawionych w odwołaniu od decyzji Starosty, a w szczególności do zarzutu braku upoważnienia dla pracownika, który podpisał decyzję administracyjną oraz zarzutu niezgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie bez rozpatrzenia wszystkich zarzutów odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 926/11 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...]. Sąd podał, że zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ może wydać decyzję kasacyjną, gdy decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wojewoda zarzucił organowi I instancji, że pominął istotny element sprawy, tj. słuszny interes właściciela nieruchomości, a zbadał jedynie interes inwestora, pominął materiał dowodowy zebrany w sprawie i nie ocenił go w aspekcie gwarancji ochrony słusznego interesu strony i analizy jak najmniejszej uciążliwości inwestycji dla skarżącego, czym naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a. co doprowadziło do naruszenia art. 124 u.g.n. Z powyższego wynika, że nie zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, a jedynie konieczność jego pełnej oceny. W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 138 § 2 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ Wojewoda co prawda wskazał na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, jednakże nie wykazał, by dla rozstrzygnięcia sprawy należało przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewoda decyzją z dnia [...], nr [...] w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 124 ust. 1-7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami utrzymał mocy decyzję Starosty z dnia [...]. W swoich rozważaniach organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. ograniczenie, w drodze decyzji, sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jest możliwe gdy jest zgodne z planem miejscowym, a właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości przeprowadzonymi przez osobę lub jednostkę organizacyjną zamierzającą wystąpić z wnioskiem o zezwolenie, a dokumenty z przeprowadzonych rokowań winny zostać dołączone do wniosku. W ocenie organu, powyższe warunki zostały spełnione w przedmiotowej sprawie. Zaznaczono, że cel wskazany we wniosku Spółki A z dnia [...] wyczerpuje znamiona celu publicznego, w rozumieniu art. 6 u.g.n., według którego takim celem m. in. jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Ponadto jak wynika z akt sprawy pełnomocnik wykonawcy, którego pełnomocnictwo znajduje się w aktach sprawy, pismem z dnia [...] zaprosił do rokowań właściciela nieruchomości A.B., przedstawiając warunki na jakich mogło zostać zawarte porozumienie pomiędzy stronami rokowań oraz dołączając oświadczenie o wyrażeniu zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Mimo dwukrotnego doręczania pism w tym przedmiocie do spotkania właściciela nieruchomości z inwestorem nie doszło. W opisanej sytuacji inwestor z uwagi na bezskuteczność zawarcia ugody złożył wniosek w trybie art. 124 u.g.n. Dalej Wojewoda stwierdził, że Starosta wydał decyzję w oparciu o aktualnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony Uchwałą Rady Miejskiej w Gryfinie nr XV/212/03 z dnia 4 grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia zmiany w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta gminy Gryfino, który precyzyjnie określa przebieg linii energetycznej wraz ze szczegółową lokalizacją urządzeń infrastruktury technicznej, tj. słupów linii. Wszelkie odstępstwa od zapisów planu w tym względzie stanowiłyby rażące naruszenie prawa. Przepis ustawy daje pierwszeństwo zapisom planu, a zatem nie ma możliwości ustalenia alternatywnego przebiegu inwestycji poprzez odwołania się do zapisów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Gryfino, uchwalonego uchwałą Nr XXI/183/08 Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 29 lutego 2008 r. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 sierpnia 2010 r., sygn. akt SA/Po 344/10 w którym stwierdzono, iż w postępowaniu w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości, nie ma możliwości badania i oceniania zgodności studium z planem miejscowym jak i interpretowania planu zagospodarowania przestrzennego za pomocą analizy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Organ odwoławczy zaznaczył, że ograniczenie dostępu do nieruchomości wynika z zaskarżonej decyzji, załącznika graficznego określającego przebieg inwestycji, treści planu zagospodarowania przestrzennego jak i zaproszenia do rokowań. Wydział Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w treści opinii z dnia [...] stwierdził, że przebieg linii energetycznej na przedstawionym wniosku jest zgodny z przebiegiem linii określonym w planie. Strony postępowania przed wydaniem decyzji zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zawieszenie z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przedmiotowego postępowania z uwagi na złożenie w Starostwie Powiatowym w dniu [...] wniosku o pozwolenie na budowę, polegające na nadbudowie budynku mieszkalnego na działce [...] organ wyjaśnił, że wskazana okoliczność nie stanowi podstawy zawieszenia postępowania. Postępowanie w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] wszczęto [...], a więc wcześniej niż postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę, wobec czego Starosta powinien zawiesić swoje postępowanie do czasu ostatecznego zakończenia niniejszego postępowania. W aktach sprawy znajduje się też pełnomocnictwo L.Z., naczelnika Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Nadzoru Właścicielskiego Starostwa Powiatowego, potwierdzające jej umocowanie do wydawania decyzji w imieniu organu. Dokonując oceny prawidłowości przeprowadzenia rozprawy administracyjnej przez organ I instancji, Wojewoda nie stwierdził żadnych nieprawidłowości w tym zakresie. Odnośnie podnoszonej przez skarżącego potrzeby uzyskania opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w zakresie uwarunkowań środowiskowych organ wyjaśnił, że decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości zostaje wydana w oparciu o zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który stanowi akt prawa miejscowego. Na etapie opracowywania projektu studium została sporządzona stosowna opinia, ponieważ wymagają tego przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie Wojewody, Starosta szczegółowo zgromadził niezbędny materiał dowodowy, a także wyjaśnił w uzasadnieniu swojej decyzji zasadność przyjęcia określonych okoliczności za udowodnione, a także uzasadnione z punktu widzenia specyfiki sprawy. A.B. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego K.B. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie : - art. 7 K.p.a. i art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania, - art. 124 u.g.n. poprzez niezgodne z zebranym materiałem dowodowym uznanie, że inwestor spełnił warunek przeprowadzenia uprzednich rokowań z właścicielami nieruchomości, - art. 124 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 38 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym poprzez uznanie, że decyzja została podpisana przez osobę upoważnioną, - art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, art. 112 ust. 3 u.g.n., art.. 6, 7, 77 i 107 K.p.a., § 4 Uchwały nr XV/212/03 Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 4 grudnia 2003 r., art. 1 protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W uzasadnieniu skargi zarzucił przede wszystkim nierozpoznanie przez organ wniosku o zawieszenie postępowania na podst. art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W ocenie skarżącego sprawa nadbudowy budynku mieszkalnego jest zagadnieniem wstępnym przedmiotowej sprawy, ponieważ w związku z planowaną rozbudową zmianie ulegną parametry dotyczące linii elektroenergetycznej będącej przedmiotem inwestycji. W ocenie skarżącego organ nie zrealizował zaleceń Sądu lub też uczynił to niezgodnie z przepisami prawa, ponieważ ocena zebranego materiału dowodnego jest w wielu przypadkach stronnicza, nie uwzględnia interesu skarżącego a wnioski zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są sprzeczne z treścią zebranych dowodów. Wojewoda w swojej decyzji uwzględnia wyłącznie interes inwestora. Uzyskanie przez skarżącego decyzji o pozwoleniu na budowę domu, nakazuje stosować odpowiednią interpretację zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W jego ocenie § 4 Uchwały w sprawie zmiany planu należy rozumieć w ten sposób, że właściciel nieruchomości nie może jej zabudować budynkiem przeznaczonym na stały pobyt ludzi w przypadku, gdy chciałby realizować budowę po zbudowaniu linii elektroenergetycznej. Jeżeli przed zbudowaniem tej linii właściciel nieruchomości uzyskał decyzję o warunkach zabudowy, a następnie o pozwoleniu na budowę i zrealizował zgodnie z nimi budynek mieszkalny, to zakaz z § 4 uchwały dotyczy przedsiębiorstwa energetycznego, które zamierzałoby wybudować linię elektroenergetyczną przebiegającą przez przedmiotową nieruchomość. Właściciel nieruchomości nabył bowiem określone prawa , w tym przypadku prawo do zabudowy nieruchomości. Również zakres ograniczenia prawa własności wnioskowany przez Spółkę A. w niniejszym postępowaniu jest niezgodny z oświadczeniem pełnomocnika Spółki złożonym w postępowaniu przed Sądem Rejonowym, ponieważ w czasie wizji lokalnej ustalono, że montaż linii będzie się odbywać poza nieruchomością uczestników, tak, że nad nieruchomością przebiegać będzie sama linia energetyczna. Błędnie również organ uznał, iż spełnione zostały przesłanki dot. przeprowadzenia rokowań, ponieważ na ich etapie nie mają zastosowania przepisy K.p.a., zatem nie nastąpiło skuteczne doręczenie przesyłki. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowywując się do zarzutów podniesionych w skardze organ podał, że nie ma jedynego, określonego sposobu prowadzenia rokowań. Natomiast spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia jako przesłankę wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza sytuacje w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo strony postawiły sobie warunki niemożliwe do przyjęcia. Brak było podstaw do zawieszenia postępowania na wniosek skarżącego, ponieważ w ocenie organu miał on jedynie na celu przedłużenie postępowania. Powoływanie się natomiast na protokół oględzin z wizji lokalnej pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem organ prowadził postępowanie w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i związany był zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 j.t.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu organy prowadząc powyższe postępowanie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego oraz nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej. W myśl art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r. poz. 651 j.t.) starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości między innymi: przewodów służących do przesyłania energii elektrycznej oraz urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nadto zgodnie z art. 124 ust.3 u.g.n. udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki zastosowania instytucji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Planowana inwestycja dotyczy budowy sieci elektroenergetycznej średniego napięcia 110 kV, a zatem urządzeń wymienionych w art. 124 ust.1 u.g.n. Nie ulega też wątpliwości, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego, o którym jest mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. Inwestycja jest zgodna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd ustalił, że przed wystąpieniem z wnioskiem inwestor prowadził rokowania ze skarżącą, w wyniku których nie doszło do porozumienia między stronami. W ocenie Sądu dokumenty przedstawione przez Spółkę B, pełnomocnika wnioskodawcy są wystarczające do uznania, że spełniona została przesłanka dotycząca przeprowadzenia rokowań przed wszczęciem postępowania o uzyskanie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony m.in. w wyroku WSA w Poznaniu z 7 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 381/09 zgodnie z którym "przepis art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. nie określa formy prowadzenia rokowań. W myśl orzecznictwa, spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac o jakich mowa w art. 124. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza także stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań. Sąd uznał, że dwukrotna próba doręczenia przesyłki zawierającej dokumenty dotyczące warunków wyrażenia zgody na założenie linii elektroenergetycznej poprzez wyrażenie zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane bądź ustanowienie służebności przesyłu oraz notatka z dwóch rozmów telefonicznych, w których właściciele nieruchomości odmówili spotkania w celu przeprowadzenia rokowań, to wystarczające dowody do uznania, że właściciel nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań. Sąd stwierdza, że Starosta wydał decyzję w oparciu o aktualnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony Uchwałą Rady Miejskiej w Gryfinie nr XV/212/03 z dnia 4 grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia zmiany w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Gryfino obejmującej obszar trasy napowietrznej linii energetycznej 110 kV od Elektrowni Dolna Odra do Chlebowa. Plan określa precyzyjnie przebieg linii energetycznej wraz ze szczegółową lokalizacją urządzeń infrastruktury technicznej. Prawidłowe jest stanowisko organu, że wszelkie odstępstwa od przepisów planu stanowiłyby rażące naruszenie prawa oraz wskazanie, że nie ma możliwości odwoływania się do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Gryfino, uchwalonego Uchwałą Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 29 lutego 2008 r. Sąd nie podziela też zarzutu skargi, że naruszono przepis art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie wniosku A.B. o zawieszenie postępowania. Wspomniany przepis reguluje zawieszenie postępowania z urzędu co oznacza, że organ ma obowiązek zawiesić postępowanie gdy wystąpi jedna z przesłanek opisanych w art. 97 § 1 K.p.a. Jednakże w przedmiotowej sprawie organ trafnie, zdaniem Sądu, nie wydał postanowienia o zawieszeniu postępowania, gdyż złożenie w dniu [...] wniosku o pozwolenie na budowę, polegające na nadbudowie budynku mieszkalnego znajdującego się na działce [...] przez A. B. nie jest zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne dla bytu przedmiotowego postępowania. Jak wynika z materiałów sprawy postępowanie w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie ewidencyjnym [...] wszczęto [...], a więc dwa lata wcześniej niż postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie, w której podstawą orzekania jest plan zagospodarowania przestrzennego, złożenie wniosku o nadbudowę istniejącego budynku nie może być postrzegane jako wystąpienie zagadnienia wstępnego, od którego rozstrzygnięcia zależy wynik sprawy. Sąd nie podziela też zarzutu skargi, że doszło do naruszenia art. 124 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 38 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym poprzez niezgodne z tymi przepisami uznanie, że decyzja Starosty została podpisana przez osobę upoważnioną. W aktach postępowania znajduje się upoważnienie Pani L.Z., naczelnika Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Nadzoru Właścicielskiego Starostwa Powiatowego wydane [...]. Jak wynika z upoważnienia obejmuje ono wydawanie zaświadczeń, postanowień i decyzji wynikających z ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i zostało podpisane przez Starostę. W ocenie Sądu nie sposób też podzielić zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, art. 112 ust. 3, art. 124 u.g.n. i art. 6,7,11,77,107 K.p.a. oraz § 4 uchwały nr XV/212/03 Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 04 grudnia 2003 r. i art. 1 Protokołu nr 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Sąd nie dopatrzył się tego aby ocena materiału dowodowego dokonana przez Wojewodę Zachodniopomorskiego była stronnicza. Zdaniem Sądu organy uznały prymat interesu inwestora co nie oznacza, że nie analizowały sytuacji właściciela nieruchomości. W tym miejscu nie sposób jednak nie zauważyć, że właściciel nieruchomości nie podjął rokowań z inwestorem. Następnie nie sposób pominąć faktu, że budowa budynku na działce [...] rozpoczęła się w [...] r. na podstawie pozwolenia na budowę wydanego [...], zaś plan zagospodarowania przestrzennego wszedł w życie w styczniu 2004 r. i jak wynika z § 4 planu cyt.: "w granicach terenów funkcjonalnych oznaczonych na rysunku zmiany w planie symbolami EE, NU/EE, P/EE, RP/EE, RZ/EE i S/EE obowiązuje zakaz lokalizacji obiektów przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Zdaniem Sądu "metoda faktów dokonanych" nie może niweczyć skutków wywołanych przez obowiązujące przepisy prawa miejscowego, które w myśl przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483) stanowią źródło prawa (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Fakt wybudowania domu na podstawie obowiązujących decyzji nie zmienia tej oceny. W sprawie nie nastąpiło też naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi podstawę do wprowadzenia ograniczeń prawa własności i jak wynika z niego ograniczenie to może wynikać wyłącznie z aktu rangi ustawy a jednocześnie nie może nastąpić naruszenie istoty prawa własności. Istota prawa własności w myśl orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego obejmuje możliwość korzystania z przedmiotu własności oraz pobierania pożytków. Tylko wtedy gdyby ograniczenia wprowadzone przez ustawodawcę przybrały taki rozmiar, że niweczyłyby podstawowe składniki prawa własności i przekształciłyby prawo własności w pozór tego prawa naruszałoby to istotę prawa własności. Rozwiązanie przyjęte w art. 124 u.g.n. i zastosowane w niniejszej sprawie przez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nie powoduje, zdaniem Sądu, naruszenia istoty własności. Sąd nie dostrzegł też wymienionych wyżej naruszeń procedury administracyjnej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności został sformułowany w sposób ogólny. Jednak w ocenie Sądu nie sposób podzielić tego zarzutu skoro w Konwencji podkreśla się, że w interesie publicznym i na warunkach przewidzianych przez ustawę można pozbawić prawa własności. Wobec powyższego Konstytucja RP idzie w ochronie prawa własności dalej niż Konwencja gdyż nie pozwala na takie ograniczenie prawa własności, które naruszałoby istotę prawa własności. Wobec pojawiającego się zarzutu dotyczącego niezakończonego postępowania w sprawie uwarunkowań środowiskowych, które toczy się przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska i jego wpływie na przedmiotowe postępowanie, Sąd stwierdza, że obowiązujące przepisy nie uzależniają wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości od wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Jak wynika z akt sprawy podmiot, który wystąpił z propozycją rokowań był do tego właściwie umocowany przez inwestora. Nadto Sąd nie ustosunkował się do zarzutów dotyczących parametrów sieci energetycznej a także braku projektu budowlanego w aktach sprawy gdyż zarzuty te podlegają rozpatrzeniu w toku postępowania o wydanie pozwolenia budowlanego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło