I OZ 49/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 209/12 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi M.K. na bezczynność Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 25 lutego 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 209/12 odrzucił zażalenie M.K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2015 r. wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 209/12. Powyższe postanowienie z dnia 30 czerwca 2015 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 lipca 2015 r. Zażaleniem z dnia 20 lipca 2015 r. (przesłanym w tym samym dniu drogą elektroniczną, bez podpisu) M.K. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2015 r. Następnie, pismem z dnia 21 lipca 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym, pismo z podpisem) M.K. również zaskarżył powyższe postanowienie z dnia 30 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 209/12 odrzucił zażalenie M.K. na postanowienie z dnia 30 czerwca 2015 r. W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 194 § 1 pkt 8 w zw. z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie odrzucenia zażalenia przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 7 dni od doręczenia odpisu postanowienia. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie ostatni dzień do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 30 czerwca 2015 r. przypadał na dzień 20 lipca 2015 r., w którym skarżący nadał zażalenie drogą elektroniczną. Niniejszemu środkowi odwoławczemu nadany został wymiar materialny w dniu 21 lipca 2015 r., w którym zażalenie zostało wydrukowane, co skutkowało możliwością przyjęcia, że w tej dacie zostało wniesione do Sądu. Skuteczne wniesienie zażalenia do Sądu dopiero w dniu 21 lipca 2015 r. oznacza jednak, że czynność ta nastąpiła z uchybieniem ustawowego terminu. Powyższej okoliczności nie zmienia fakt nadania przez M.K. zażalenia drogą pocztową, które nastąpiło również w dniu 21 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, iż powyższe stanowisko znajduje oparcie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r. sygn. I OPS 10/13. Skoro zatem w niniejszej sprawie wniesienie zażalenia nastąpiło w dacie jego wydrukowania przez pracownika Sądu, co miało miejsce w dniu 21 lipca 2015 r., a ostatni dzień na jego wniesienie przypadał na dzień 20 lipca 2015 r., to przyjąć należy, że zażalenie złożone zostało z uchybieniem terminu, a w konsekwencji podlega odrzuceniu. Powyższe postanowienie z dnia 16 września 2015 r. stało się przedmiotem zażalenia M.K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji, że na gruncie obowiązującego prawa wniosek nadany drogą elektroniczną należy uznać za wniesiony w dacie określonej przez upoważnionego pracownika sądowego w adnotacji o wpływie tego pisma do sądu. Jak bowiem przyjmuje się w orzecznictwie i w doktrynie prawa, w wypadku nadania pisma za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej – pismo zostało wniesione w dacie prezentaty, czyli adnotacji o wpływie pisma uczynionej przez upoważnionego pracownika (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2015 r., I GZ 355/15; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2003 r., I CZ 192/02, OSNC 2004, Nr 4, poz. 64; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt II OZ 62/11, LEX 1071335; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Art. 83, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 455). Należy wskazać, iż w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w przeciwieństwie chociażby do ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, nie przewidziano możliwości wniesienia pisma drogą elektroniczną. Dokonanie tej czynności w takiej formie skutkuje koniecznością doprowadzenia do sytuacji, w której wniesionemu przez stronę pismu – w świetle przepisów postępowania sądowoadministracyjnego – może zostać nadany bieg. Zważywszy, że w p.p.s.a. przewiedziono możliwość złożenia przez stronę pisma procesowego spełniającego m.in. opisane w art. 46 tej ustawy wymogi formalne (obejmujące chociażby obowiązek złożenia na nim podpisu przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika) jedynie w "zmaterializowanej" formie, zadaniem Sądu jest doprowadzenie do nadania pismu takiego właśnie "kształtu". W takiej sytuacji za najwcześniejszą datę jego wpływu należy uznać dzień jego wydrukowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 1035/15). Powyższy pogląd znajduje również oparcie w powołanej przez Sąd pierwszej instancji uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r. sygn. akt I OPS 10/13, w której wskazano, że w aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na treść art. 46 p.p.s.a. – nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2013 r., poz. 262), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W powołanej uchwale przesądzono ponadto, że w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że pismo procesowe sporządzone w formie elektronicznej, opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym, spełnia warunek formalny pisma procesowego, o którym mowa w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Podkreślono także, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się jednolicie, że pismo takie – po jego wydrukowaniu – jest dotknięte brakiem formalnym, który może być uzupełniony przez autora pisma poprzez złożenie podpisu własnoręcznego na jego wydruku. Pismo procesowe złożone w postaci elektronicznej – w zakresie nieunormowanym szczególnymi przepisami – nie wywołuje skutków prawnych, które ustawa wiąże ze złożeniem pisma procesowego, przy czym nie chodzi o brak formalny pisma, lecz o jego pierwotny, nieusuwalny brak skuteczności spowodowany użyciem nieautoryzowanej techniki (p. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2009 r., I KZP 39/08, OSNKW 2009, nr 5, poz. 36, z dnia 15 lipca 2010 r., III SW 87/10, OSNP 2011, nr 3-4, poz. 53 oraz z dnia 25 października 2011 r., III SW 70/11, OSNP 2012, nr 11-12, poz. 144). Najwcześniejszą datą, w której pismo nadane drogą elektroniczną może być uznane za wniesione do sądu, jest data jego wydrukowania. Wówczas dopiero pismo takie uzyskuje wymiar materialny, a więc przyjmuje cechy pisma tradycyjnego. Wykonany wydruk należy, jako pismo wpływające do sądu, oznakować pieczęcią (tzw. prezentatą) oraz podpisem pracownika przyjmującego pismo, ze wskazaniem sądu, daty i godziny wpływu oraz liczby załączników. Miarodajny jest bowiem rzeczywisty czas wydrukowania, wtedy bowiem zapis elektroniczny uzyskuje swą zmaterializowaną – tradycyjną, papierową – formę (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2012 r. sygn. akt III CZP 9/12). Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że datą wniesienia przez skarżącego zażalenia był dzień 21 lipca 2015 r., tj. dzień w którym pracownik Sądu dokonał jego wydruku i oznaczył prezentatą z tego dnia. Tym samym zażalenie zostało wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu, określonego w art. 194 § 2 p.p.s.a., który nie został przywrócony, co skutkować musiało jego odrzuceniem, a zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.