II SA/Sz 607/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi E. R.-B. i A. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. oddala skargę Po rozpoznaniu wniosku Sp. z o.o., Starosta decyzją z dnia [...], zezwolił wnioskodawcy na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. nr 102, poz. 651) dalej : u.g.n., na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonej nr działki [...], stanowiącej własność A. B. i E. R. –B., w celu realizacji inwestycji polegającej na założeniu i przeprowadzeniu na części tej nieruchomości napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110kV relacji [....]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 124 u.g.n., gdyż decyzją z dnia [...]ograniczono sposób korzystania z części ww. działki, stanowiącej własność A. B. i E. R. –B., w celu realizacji ww. inwestycji. Planowane przedsięwzięcie jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wybudowanie linii i jej eksploatacja jest konieczne dla poprawy niezawodności i sprawności operacyjnej funkcjonowania krajowego systemu elektroenergetycznego oraz poprawy niezawodności zasilania w energię elektryczną województwa zachodniopomorskiego, co przyczyni się do zapobieżenia katastrofom energetycznym, mogącym wystąpić w przyszłości. W odwołaniu od ww. decyzji A. B. i E. R. –B. zarzucili naruszenie art. 108 K.p.a., art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podnieśli też fakt wydania decyzji przez osobę nieupoważnioną. Wojewoda decyzją z dnia [...]na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 124 ust.1a u.g.n. uchylił decyzję Starosty przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji z uwagi na równoczesne uchylenie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości, od której bytu uzależniona jest decyzja zezwalająca na zajęcie nieruchomości. Organ wyjaśnił, że decyzja wydana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma o tyle rację bytu, o ile istnieje w obrocie prawnym decyzja o wywłaszczeniu, gdyż jej celem jest umożliwienie wykonania decyzji wywłaszczeniowej jeszcze w toku kontroli instancyjnej. Zatem pozostawanie w obrocie prawnym decyzji wywłaszczeniowej stanowi warunek wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. W konsekwencji uchylenie decyzji wywłaszczeniowej przesądza o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego także decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości. Nie zgadzając się z powyższą decyzją A. B. oraz E. R. –B. reprezentowani przez pełnomocnika r.pr. K. B. złożyli na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Kwestionowanej decyzji skarżący zarzucili naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzez jego błędne zastosowanie, wskazując na brak wskazania jakichkolwiek okoliczności, które powinny być rozpatrzone przez organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 925/11 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody. W swoich rozważaniach Sąd wyjaśnił, że decyzja wydawana w oparciu o art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami jest decyzją zależną od istnienia decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 tej ustawy, tj. decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Jest to przykład tak zwanej decyzji związanej, której byt jest zależny w pierwszej kolejności od uprzedniego wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości, a w następnej od spełnienia przesłanek wynikających z przepisu art. 124 ust. 1a, tj. przypadków określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym. Dalej Sąd wskazał, że art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, w zakresie w jakim wiąże byt decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z uprzednią decyzją o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, jest przepisem postępowania, mającym wpływ na stosowanie pozostałych przepisów. Skoro Sąd wyrokiem z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 926/11 uchylił decyzję Wojewody z dnia [...]r. uchylającą decyzję Starosty w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, zasadnym było również uchylenie przedmiotowej decyzji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek wydanego wyroku, Wojewoda decyzją z dnia [...]w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 124 ust. 1a u.g.n. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 124 ust. 1a u.g.n. w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej. Ustawodawca przesądził, że rozstrzygnięciu o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Wojewoda wyjaśnił, że dzięki zrealizowaniu inwestycji polegającej na założeniu i przeprowadzeniu na części nieruchomości A. B. oraz E. R. –B. napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 110kV relacji [...]zostanie zlikwidowanych większość problemów związanych z zasilaniem w energię elektryczną dużej części województwa, w tym aglomeracji [...]. Przesłanki uzasadniające budowę tej linii znalazły potwierdzenie między innymi w Raporcie Zespołu ds. Zbadania Przyczyn i Skutków Katastrofy Energetycznej powołanego zarządzeniem Wojewody nr [...]. Ustosunkowując się do zarzutu odwołania, iż decyzja została wydana przez osobę nieposiadającą odpowiedniego umocowania organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo L. Z., naczelnika Wydziału Gospodarki Nieruchomości i Nadzoru Właścicielskiego Starostwa potwierdzające jej umocowanie do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Starosty. Poddając analizie prawidłowość przeprowadzonego postępowania administracyjnego Wojewoda stwierdził, że Starosta w prawidłowy sposób wyjaśnił powody dla udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie ww. części nieruchomości, a także przed wydaniem decyzji zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie. A. B. oraz E. R. –B. zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji, art. 124 ust.1a u.g.n. oraz art. 108 K.p.a. W ocenie skarżących Wojewoda bezzasadnie przyjął, iż decyzja organu I instancji jest zgodna z przepisami prawa, albowiem w żaden sposób nie wykazał konieczności niezwłocznego zajęcia nieruchomości. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, jej celem jest ułatwienie wykonawcy inwestycji wykonania swoich zobowiązań umownych w stosunku do inwestora. Przyczyny te nie spełniają natomiast wymogów z art. 108 K.p.a. Ponadto organ nie omówił przyczyn, dla których uznał argumenty odwołania za nieuzasadnione. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. O oddalenie skargi wniósł również uczestnik postępowania –Sp. z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej: p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c i pkt 2 p.p.s.a. - narusza przepis prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do uznania, iż wydana ona została z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu organy prowadząc powyższe postępowanie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego oraz nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej. W myśl art. 124 ust.1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. poz. 651) zwanej dalej "ustawą", starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, na podstawie art. 124 ust. 1ustawy. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Art. 108 § 1 k.p.a. stanowi, iż decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. W sprawie mamy do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym jak i ważnym interesem gospodarczym, gdyż budowa sieci ma zapewnić stały dopływ energii do licznych gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw na znacznym obszarze. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji trafnie zatem wskazano, iż wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 124 ust. 1a u.g.n. było uzasadnione ważnym interesem gospodarczym oraz społecznym i ta argumentacja nie budzi zastrzeżeń. Jak wynika z pisma Wojewody z dnia [...]r. planowane przedsięwzięcie polegające na budowie napowietrznej, dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], zostało zaliczone do inwestycji strategicznych dla dużej części województwa, w tym aglomeracji [...]. Jest ona niezbędna dla zapobieżenia katastrofom energetycznym, jak awaria z 2008 r. W Raporcie Zespołu ds. Zbadania Przyczyn i Skutków Katastrofy Energetycznej powołanego Zarządzeniem Wojewody z [...]r. wskazano, że budowa linii zwiększy bezpieczeństwo energetyczne poprzez zagwarantowanie możliwości zabezpieczenia zwiększonego zapotrzebowania na energię przez odbiorców i zwiększenia bezpieczeństwa dostaw. Organ nadto trafnie stwierdza, że decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a ustawy jest decyzją ściśle związaną z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy, tj. decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Nie oznacza to, że wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a ustawy jest możliwe dopiero, gdy decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości stanie się ostateczna. Zdaniem Sądu przepis ten implikuje wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Obie decyzje stanowią podstawę nadania inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest niezbędnym elementem procesu budowlanego, dotyczącego przedmiotowej inwestycji. Racje i przesłanki postępowania w tej kwestii zostały szerzej omówione w wyroku w sprawie II SA/Sz 606/12, dotyczącym rozstrzygnięcia skargi na decyzję dotyczącą ograniczenia skarżącym sposobu korzystania z nieruchomości. Argumentację tę uzasadniającą oddalenie skargi w powyższej sprawie Sąd w całości podtrzymuje w niniejszej sprawie. Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji i stąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.