VII SA/Wa 1126/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. znak [...], na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 k.p.a. - Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku K. K. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] [...] z dnia [...] października 2002 r., znak: [...], nakazującą I. i J. B. rozbiórkę wiatrołapu przy budynku z nadbudowanym piętrem oraz rozpoczętej budowy ogrodu zimowego na nieruchomości przy ul. [...] w [...], stwierdził wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i orzekł o braku dopuszczalności uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na upływ terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania K. K., uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że decyzja organu pierwszej instancji jest błędna, ponieważ ograniczona bądź wyłączona jest dopuszczalność wznowienia postępowania, po weryfikacji decyzji w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Związane jest to z prawomocnością i mocą wiążącą orzeczenia sądu. W sprawie prawomocnym wyrokiem z dnia 18 listopada 2004 r., sygn. akt: SA/Sz 478/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę I. i J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r., znak: [...]. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 lutego 2006 r., sygn. akt: II OSK 481/05 oddalił skargę kasacyjną I. i J. B. od ww. wyroku. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 1986 r. sygn. akt SA/Wr 137/86, organ stwierdził, że wyrok oddalający skargę zamyka możliwość korzystania z nadzwyczajnych postępowań, właściwych dla uchylenia decyzji ostatecznych wadliwych, ale tylko wówczas, gdy przyczyny tej wadliwości mogły być zbadane przez sąd administracyjny w toku rozpoznawania skargi. Taki charakter ma przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w świetle ww. argumentacji, zasadne jest uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. i umorzenie postępowania wznowieniowego, gdyż jego wszczęcie było niedopuszczalne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł K. K., zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów postępowania: art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego - przed wydaniem decyzji - możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiału oraz zgłoszonych żądań, pomimo iż organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, zaś naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi przesłankę uchylenia decyzji, bez względu na to, czy uchybienie to miało, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy, art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie, iż prawomocny wyrok ogranicza dopuszczalność wznowienia postępowania, podczas gdy wśród ustawowych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania brak jest podstaw do przyjęcia powyższego stanowiska za zasadne. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa i jako taka musiała zostać uchylona. Sąd nie podziela poglądu prezentowanego przez organ drugiej instancji, zgodnie z którym wznowienie postępowania, w szczególności na podstawie przesłanki opisanej w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jest niedopuszczalne po tym, jak decyzja ostateczna była kontrolowana przez sąd administracyjny. Pogląd składu orzekającego jest odmienny. I tak w ocenie Sądu w okolicznościach, jak w niniejszej sprawie, gdzie wniosek o wznowienie postępowania oparty na przesłance z przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., dotyczył ostatecznej decyzji, poddanej kontroli sądów obu instancji - wznowienie postępowania nie jest niedopuszczalne. Za takim stanowiskiem przemawia to, że sąd administracyjny z urzędu bada, czy nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a zaistnienie przesłanki do wznowienia postępowania tylko, gdy wystąpi z takim wnioskiem podmiot, który uznaje, iż bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu. Teza taka sformułowana została m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2009 r.; II OSK 51/08 (nie publ., ale omówiony w J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 339). Ponadto, w tym miejscu warto wskazać, iż w świetle uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. (I OPS 6/09, publ. ONSAiWSA 2010/2/18) dopuszczalne jest nawet - w pewnych okolicznościach - wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji po jej zbadaniu przez sąd administracyjny. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 i art. 200 p.p.s.a.