IV SA/Wa 761/12

WyrokWSA w Warszawie2012-09-06

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Alina Balicka, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy użytkownik wieczysty nieruchomości sąsiedniej, który nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, posiada interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia warunków zabudowy, uzasadniający jego legitymację do wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spółka M. nie posiadała interesu prawnego do wniesienia odwołania od decyzji o warunkach zabudowy. Brak bezpośredniego sąsiedztwa nieruchomości skarżącej z terenem inwestycji (odległość 16 m) oraz charakter potencjalnych uciążliwości (hałas, spaliny, ruch komunikacyjny) wykraczają poza zakres analizowany na etapie ustalania warunków zabudowy i stanowią jedynie interes faktyczny, a nie prawny. W związku z tym, umorzenie postępowania odwoławczego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zasadne.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta W. o warunkach zabudowy dla inwestycji budowy zespołu budynków wielorodzinnych. Organ uznał, że spółka M., użytkownik wieczysty działki sąsiedniej (w odległości 16 m od terenu inwestycji) oraz posiadacz działek bezpośrednio graniczących, nie wykazała interesu prawnego do udziału w postępowaniu. Spółka M. wniosła skargę, zarzucając błędną wykładnię art. 28 K.p.a. i przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd połączył sprawy dotyczące skarg M. i P. do wspólnego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił obie skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skarg M. w W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] i nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. oddala skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]; 2. oddala skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]. Dwoma decyzjami z [...] lutego 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy; z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000: r., Nr 98, poz. 1071 zezm.), zwanej dalej "K.p.a.", umorzyło postępowania odwoławcze od decyzji Prezydenta W. o warunkach zabudowy dla inwestycji budowa zespołu budynków wielorodzinnych z usługami w parterze, garażem podziemnym oraz zjazdami z drogi publicznej - planowanej do realizacji na działkach nr Ew. [...], [...], [...] oraz [...] przy ul. [...] w W., w zawiązku z odwołaniem M. sp. z o.o. zwanej dalej "M." i P. w W., ;zwanego dalej "P.". Uzasadniając orzeczenie o umorzeniu postępowania z odwołania M. organ wskazał, że pismem z 18 stycznia 2012 roku wezwano M. do wykazania się interesem prawnym w prowadzonym postępowaniu a jego stanowisko zostało zaprezentowane w piśmie z 31 stycznia 2012 r. Zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. prawo do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji służy stronie, w rozumieniu art. 28 K.p.a. W zakresie ustalenia stron postępowania administracyjnego, którego przedmiot - w świetle art. 59 ust. 1, art. 60 oraz 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, pbz. 717 ze zm.) - dotyczy szczegółowych zasad zagospodarowania przestrzennego, przepisy powołanej ustawy nie zawierając szczególnej regulacji, co oznacza konieczność odwołania się do ogólnych norm postępowania administracyjnego! (art. 28 K.p.a.). Ustalenie interesu prawnego osoby uczestniczącej w postępowaniu administracyjnym następuje ostatecznie w wyniku konkretyzacji właściwego przepisu prawa materialnego. Zatem źródłem interesu prawnego określonego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest przepis prawa materialnego, kształtujący sytuację prawną tego podmiotu w zakresie stosunku prawnego regulowanego tym przepisem. To z prawa materialnego wypływa legitymacja prawna do udziału w postępowaniu administracyjnym - bycia stroną tego postępowania. O istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (tak wyrjok NSA o sygn. akt: II SA1390/98, publ.: LEX nr 41818, oraz sygn. akt: II SA 11,04/98, publ.: LEX nr 41301). Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym mówiąc inaczej znaczy to samo co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Pojęcie strony może być zatem wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę dla sformułowania interesu (lub obowiązku obywateli. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Szczególnymi cechami interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i w prawie administracyjnym jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa materialnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że jeżeli sprawa dotyczy dwóch lub więcej podmiotów, to interes prawny mają tylko te z nich, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (por. wyrok NSA sygn. akt IV SA 1132/00, publ. LEX nr 81670). Przede wszystkim zatem stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest podmiot składający wniosek. Ponadto stroną jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej wnioskiem, który został złożony przez podmiot nie mający tytułu prawnego do nieruchomości. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyraźnie dopuszczono możliwość uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym właścicieli sąsiednich nieruchomości (por. uchwały NSA sygn. akt VI SA 13/95, publ. ONSA z 1995 roku, nr 4 poz. 154, i sygn. akt VI SA 20/95, publ. Monitor Prawniczy 1996 roku Nr 11 str. 424), przy czym krąg stron postępowania w sprawie warunków zabudowy nie jest ograniczony wyłącznie do właścicieli (użytkowników wieczystych) działek mających wspólną granicę z działką, której dotyczyć ma przygotowana decyzja o warunkach zabudowy. Instrumentem prawnym służącym ochronie sąsiadów inwestora jest w szczególności instytucja "obszaru analizowanego", ustalonego zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588). Niemniej jednak brak jest konieczności uwzględnienia wszystkich działek położonych w granicach analizowanego obszaru bowiem sądy administracyjne powszechnie aprobują tezę, że należy uwzględnić tylko niektóre ze wspomnianych nieruchomości, wymagając od właściciela (użytkownika wieczystego) wykazania się interesem prawnym w konkretnej sprawie (por. wyroki WSA o sygn. akt II SA/Gd 322/08, II SA/Bd 243/08 - dostępne w CBOSA). Z akt niniejszej sprawy wynika, że planowana inwestycja będzie realizowana na działce nr ew. [...] w obrębie [...] oraz na części działek ew.nr [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...], a także części działek nr [...] w obrębie [...]. Z kolei M. jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...] z obrębu [...]. Działka ta nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, znajduje się w odległości 16 m. Dodatkowo we władaniu M. znajdują się dziadki nr [...] i [...], graniczące bezpośrednio z terenem zainwestowania. Jak zauważył organ administracji, uzasadniając swój interes prawny M. wyjaśniło, że w sprawie niewłaściwie został wyjaśniony stan w zakresie obszaru oddziaływania inwestycji, która wskutek pobieżnego zbadania warunków prowadzonej inwestycji została uznana za projekt zamykający się w granicach własnej działki. Tego rodzaju stanowisko jest nieuzasadnione, biorąc pod uwagę fakt, że od strony działki nr [...] z obrębu [...] ma odbywać się zjazd z ulicy [...]. Rzeczony zjazd nie została w żaden sposób nakreślony w koncepcji zagospodarowania ani zaznaczony w graficznej części wniosku. Nie określono także w jakiej odległości zjazd ten będzie przebiegał od granic działki nr [...]. Tego rodzaju zaniedbania nie pozwalają uznać, że oddziaływanie inwestycji zamknie się w granicach własnych działki. Spaliny i nadmierny hałas związane z garażem dwupoziomowym z pewnością będą mieć wpływ na działki sąsiednie. Nie został także w części graficznej zaznaczony fakt, że zjazd ż drogi publicznej na terenie planowanej inwestycji będzie odbywał się poprzez nieokreśloną część czyli nie wyznaczoną graficznie w zakresie warunków przebiegu i odległości od działki nr [...] oraz działek [...] i [...] wobec których M. jest w końcowej fazie uwłaszczenia, a które bezpośrednio otaczają planowaną inwestycję. Zdaniem strony istotnym argumentem dla przyznania użytkownikowi wieczystemu działki położonej w sąsiedztwie działki, na której planowana jest inwestycja statusu strony jest fakt, iż jest on jednocześnie posiadaczem i w przyszłości także użytkownikiem wieczystym działek położonych bezpośrednio przy obszarze inwestycji. Zdaniem organu, przepis art. 54 pkt 2 lit. d w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zapewnia ochronę interesów osób trzecich w postępowaniach dotyczących ustalenia warunków zabudowy. Przy czym zaakcentować należy, że do wykazania przymiotu strony, w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, nie wystarczy bycie właścicielem nieruchomości sąsiedniej z działką inwestora, bowiem czym innym jest pojęcie działki sąsiedniej w aspekcie przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a czym innym jest pojęcie strony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy (por. wyrok W SA SA/Ke 33/08 dostępny w CBOSA). Jak ustalono nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] nie przylega do terenu inwestycji, od którego dzieli ją 16 m. Przy tym bliskość położenia działki sąsiedniej z działką inwestora nie ma zasadniczego (wyłącznego) znaczenia w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, gdyż stronami takiego postępowania mogą być wyłącznie właściciele tych nieruchomości, którzy wykażą swój interes prawny w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o ustalenie warunków zabudowy. M., jako uzasadnienie interesu prawnego uprawniającego do udziału w niniejszym postępowaniu, wskazała na uciążliwości związane z projektowanym wjazdem na teren zainwestowania (garaż podziemny) oraz wzmożonym z tego powodu ruchem pojazdów i emisją spalin oraz hałasu. Odwołując się do poczynionych ustaleń należy dojść do przekonania, że w zakresie ochrony praw osób trzecich nie mieści się podnoszona przez skarżącą kwestia. Nie jest to bowiem interes prawny, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lecz faktyczny. Stwierdzić bowiem trzeba, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie nakładają na organ orzekający w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy obowiązku dokonania szczegółowej oceny wpływu hałasu oraz emisji spalin przez samochody korzystające z wjazdu na nieruchomość na możliwość realizacji inwestycji i jednocześnie nie upoważniają organu do uzależniania od wyników takiej oceny pozytywnego, czy też negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Ani materiał dowodowy sprawy, ani w szczególności treść odwołania, charakteryzująca się w tym zakresie dużym stopniem ogólności, nie dają wystarczających podstaw do stwierdzenia, że wystąpienie prognozowanego przez skarżących negatywnego oddziaływania hałasu i spalin jest oczywiste. Niewątpliwie zwiększenie liczby użytkowników drogi w pewnym zakresie zmniejsza komfort użytkowania nieruchomości, niemniej nie jest to okoliczność dyskwalifikująca dopuszczanie na danym obszarze realizacji nowych inwestycji. Strona skarżąca nie może wywodzić interesu prawnego z faktu władania nieruchomościami położonymi w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji. Posiadanie bowiem jest jedynie stanem faktycznym, nie zaś prawem podmiotowym. Wobec powyższego należy uznać, iż brak jest jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego, który przyznawałby M. interes prawny w przedmiotowym postępowaniu. Kwestionowana decyzja nie dotyczy uprawnień ani obowiązków M. i dlatego nie ma ono legitymacji do wniesienia odwołania od tej decyzji, co skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego. Uzasadniając umorzenie postępowania z wniosku P. wskazano, że odwołanie zostało skutecznie cofnięte w następstwie stanowiska D. S.A., która nabyła prawo użytkowania wieczystego działki przyległej do terenu inwestycji od P. Wyrażono również pogląd, że decyzja organu I. instancji nie narusza prawa lub interesu społecznego. Obie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostały zaskarżone przez M. W skardze na decyzję o umorzeniu postępowania z odwołania M. zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 28 K.p.a. w związku z art. 59 ust. 1, art. 60 oraz 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że M. nie ma legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. z uwagi na brak przymiotu strony w rozumieniu niniejszego przepisu. Uzasadniając przywołano następująca argumentację - art. 28 K.p.a. wiąże pojęcie strony z interesem prawnym lub prawnym obowiązkiem; dla uzyskania statusu strony niezbędnym jest wykazanie interesu prawnego lub prawa; tym samym przepis dopuszcza w tym zakresie szeroką interpretację nie zawężając oceny wyłącznie do interesu prawnego, ale także prawa, co organ administracyjny całkowicie deprecjonuje uznając, iż interes faktyczny często tożsamy z prawem nie może uzasadniać przyznania statusu strony w postępowaniu administracyjnym; z poglądów orzecznictwa wynika, iż interes prawny - legitymacja procesowa- można wyprowadzić tylko z przepisów prawa materialnego; status strony jest zatem związany z posiadaniem w danym postępowaniu interesu prawnego lub obowiązku prawnego albo żądaniem postępowania ze względu na posiadany interes prawny lub obowiązek; niemniej również w świetle doktryny istnieje pogląd stwierdzający, iż interes prawny powinien być rozumiany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej; zgodnie z wyrokiem NSA (sygn. akt II OSK 467/07 - dostępny w CBOSA) "o interesie prawnym właścicieli nie decyduje fakt, iż dwie działki są ze sobą bezpośrednio graniczą, lecz to, że jedna z nich znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji zlokalizowanej na drugiej działce", - jak wynika z poglądów doktryny w postępowaniach dotyczących nieruchomości stroną może być nie tylko właściciel nieruchomości, ale także każda osoba podnosząca zarzuty związane z naruszeniem jej prawa do korzystania z nieruchomości np. poprzez przenikanie hałasu na teren jej nieruchomości, wibracji czy spalin; znajduje to potwierdzenie w ukształtowanych już poglądach sądów administracyjnych, które wskazują, iż źródłem interesu prawnego może być: dzierżawa nieruchomości, której dotyczy postępowanie; własność lub posiadanie nieruchomości, na której ma być wznoszony obiekt budowlany, oraz własność nieruchomości z nią sąsiadującej; przyjęcie oferty sprzedaży gruntu komunalnego zadokumentowane wniesieniem wniosku o jej nabycie; najem lokalu w domu wielomieszkaniowym, który podlega przebudowie, powodującej uszczuplenie powierzchni pomieszczeń wspólnych; nabycie przez gminę własności nieruchomości wydzielonych pod budowę ulicy; tytuł własności lub współwłasności utracony wskutek wywłaszczenia nieruchomości; posiadanie przez gminę ograniczonych praw rzeczowych lub praw obligacyjnych na nieruchomości wywłaszczonej podlegającej zwrotowi byłemu właścicielowi; hipoteczne zabezpieczenie wierzytelności banku na nieruchomości pozostającej w wieczystym użytkowaniu; umowa notarialna zobowiązująca do przeniesienia na nabywcę własności nieruchomości, której dotyczy postępowanie, - wobec tego M., jako użytkownik wieczysty (podobnie jak właściciel) nieruchomości sąsiedniej, ma interes prawny wynikający z art. 140 K.c. do uczestniczenia jako strona w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości lub sposób korzystania z niej, iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela sąsiedniej nieruchomości, poprzez zwiększenie bądź stworzenie rodzaju uciążliwości oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenie np. poprzez zwiększenie natężenia ruchu samochodowego, poziomu hałasu i wibracji, liczby spalin oraz utrudnień w komunikacji, o istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne indywidualne i aktualne korzyści; mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym inaczej mówiąc oznacza to samo, co ustalić przepis prawa ogólnie obowiązujący na podstawie którego można skutecznie zażądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. - tym samym w postępowaniu w przedmiocie nieruchomości nie bierze udziału jedynie wnioskodawca, ale również osoby posiadające tytuły prawne do nieruchomości, bezpośrednio graniczących z terenem zainwestowania, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy wynik postępowania w tym także posiadacze rzeczonej nieruchomości. - z art. 347 § 1 K.c. wynika, że posiadaczowi nieruchomości przysługuje roszczenie o wstrzymanie budowy, jeżeli mogłaby ona naruszyć jego posiadanie albo grozić wyrządzeniem mu szkody; dla powstania takiego roszczenia wystarczy udowodnienie, że istnieje niebezpieczeństwo naruszenia posiadania lub wyrządzenia szkody w razie rozpoczęcia lub kontynuowania budowy; roszczenie o wstrzymanie budowy przysługuje posiadaczowi nieruchomości ze względu na budowę rozpoczętą zarówno na przedmiocie jego posiadania, jak i cudzego posiadania - nie ma przy tym znaczenia okoliczność, czy budowa prowadzona jest za zgodą, czy też bez zgody władz budowlanych: biorąc powyższe pod uwagę Spółka zgodnie z art. 28 K.p.a. posiada interes prawny do udziału w postępowaniu na prawach strony jako użytkownik wieczysty działki nr ew. [...], położonej w bliskim sąsiedztwie działki, której dotyczy przedmiotowe postępowanie. - wbrew twierdzeniom organu administracji, iż nie należy uwzględniać w prowadzonych postępowaniach wszystkich działek położonych w graniach analizowanego obszaru (...) z pewnością nie obejmuje to działek będących w niedalekim sąsiedztwie, - istotnym argumentem dla przyznania użytkownikowi wieczystemu działki położonej w sąsiedztwie działki, na którym planowana jest inwestycja, statusu strony w rozumieniu art. 28 Kpa jest fakt, iż jest on jednocześnie posiadaczem i w przyszłości także użytkownikiem wieczystym działek położonych bezpośrednio przy obszarze inwestycji - w konsekwencji bezsprzecznie posiada on interes prawny do udziału w postępowaniu, bowiem wszelkie decyzje dotyczące obszarów graniczących z interesującą go nieruchomością mogą mieć istotny wpływ na sposób realizacji tytułu posiadania, a z drugiej w późniejszym czasie także na realizację obowiązków wynikających z prawa użytkowania wieczystego. W skardze na decyzję o umorzeniu postępowania w związku z odwołaniem P. zarzucono naruszenie art. 137 K.p.a., Wskazując, że warunkiem umorzenia postępowania w danym przypadku jest merytoryczna analiza sprawy, co musiałoby znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia w przedmiocie umorzenia postępowania. Jednak rozważań w tym zakresie nie zawarto w uzasadnieniu aktu. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w kwestionowanych decyzjach. Sąd postanowił o połączeniu spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, w myśl art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), oceniając, że pozostają ze sobą w związku. Uznanie bowiem, za trafne umorzenia postępowania odwoławczego z wniosku M., z uwagi na brak jego interesu prawnego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy, oznacza brak możliwości skutecznego wniesienia skargi na decyzję wydaną w toku postępowania w tym przedmiocie, o ile nie dotyczy bezpośrednio praw i obowiązków M. (w tym bezpośrednio sytuacji procesowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na decyzje w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku M. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Bezsporne (niekwestionowane) są kluczowe ustalenia faktyczne w sprawie (kwestia braku tytułu prawnego do działki przyległej oraz umiejscowienie najbliższej nieruchomości M. w odległości 16 m. od terenu inwestycji). Trafnie organ administracji ocenił, iż M. nie było stroną postępowania toczącego się w przedmiocie warunków zabudowy, co wykluczało możliwość skutecznego wniesienia odwołania, w myśl art. 127 § 1 K.p.a. Postępowanie to nie wkraczało w sferę interesu prawnego Strony Skarżącej ani w wyniku wydania decyzji nie doszło do zmiany jej indywidualnej sytuacji prawnej (w myśl art. 28 K.p.a.). Trafne są wywody organu - zarówno rozważania doktrynalne na temat pojęcia interesu prawnego jak i ich subsumcja do stanu faktycznego w sprawie. Ich ponowne przytaczanie jest zbędne. Tytułem uzupełnia dodać należy, iż grancie interesu prawnego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy wyznacza m.in. zakres przedmiotowy kwestii, które mają z woli prawodawcy zostać przeanalizowane a następnie rozstrzygnięte tą decyzją. Kluczowe znaczenie dla powyższej oceny ma istota orzekania o warunkach zabudowy. Decyzja w tym przedmiocie przesądza wyłącznie o możliwości zrealizowania określonego zamierzenia inwestycyjnego w kontekście warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, z punktu widzenia zachowania ładu przestrzennego - art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przy czym kryteria uzyskania przedmiotowej decyzji są wymienione w art. 61 ust. 1 wskazanej ustawy. W kontekście możliwości korzystania ze stosownych praw do nieruchomości sąsiednich (nie tylko przyległych) w szczególności prawa własności, czy o zbliżonym charakterze użytkowania wieczystego istotne znacznie może odgrywać kwestia oddziaływań przedsięwzięcia. Jednakże w toku postępowania wyjaśniającego Strona skarżąca nie wskazywała, aby charakter zabudowy (mieszkaniowa z usługami w parterze, garażami i wyjazdem) w kontekście odległości od działki, do której M. dysponuje tytułem prawnym, mógł rodzić uzasadnione przypuszczenia, co do potencjalnych oddziaływań w kontekście nieskrępowanego z niej korzystania (np. gdy chodzi o emisje hałasu spalin). Nie uprawdopodobniono, aby eksploatacja samego garażu czy inne czynności związane z eksploatacją planowanego obiektu mogły znacząco oddziaływać na tak znaczą odległość (16 m.). Zwracano jedynie uwagę na możliwość oddziaływań w istocie pośrednich - niezwiązanych ściśle z przesądzanymi decyzją rozwiązaniami, co do sposobu zagospodarowania działki inwestora - w następstwie usytuowania zjazdu i wzrostem uciążliwości ruchu komunikacyjnego na drodze, co z kolei może być źródłem uciążliwości dla działki Strony skarżącej, czy też utrudnień w komunikacji. Trafnie wskazał organ administracji, iż przedmiotowe zagadnienie wykracza poza zakres kwestii rozważanych dla tego rodzaju inwestycji, na etapie ustalania warunku zabudowy. Dotyczy bowiem ona poszukiwania stosownych rozwiązań w zakresie dróg publicznych oraz zjazdów do nich i musi być uwzględniona w ramach wydawania rozstrzygnięć dotyczących realizacji przedsięwzięć w tym zakresie. Należy podkreślić, że możliwość wywodzenie interesu prawnego z faktu wzrostu natężenia ruchu na drogach publicznych i jego oddziaływania na nieruchomości przyległe do dróg skutkowałaby brakiem faktycznej możliwości precyzyjnego ustalenia kręgu stron, Zjawiska związane z oddziaływaniem infrastruktury komunikacyjnej są trudne do precyzyjnego prognozowania. Ewentualny wzrost ruchu na ulicach przy terenie inwestycji będzie skutkował odpowiednio podwyższeniem natężenia ruchu na innych drogach, co także może spowodować znaczne uciążliwości dla właścicieli nieruchomości położnych nawet w znacznej odległości od miejsca realizacji przedsięwzięcia. Stąd nie kwestionując, iż wzrost natężenia ruchu może być bezpośrednim skutkiem realizacji określonego rodzaju przedsięwzięcia (niesłużącego bezpośrednio rozwojowi infrastruktury komunikacyjnej), co może powodować określone uciążliwości dla właścicieli nieruchomości przyległych do dróg, trzeba ocenić, iż osoby te mają wyłącznie interes faktyczny w sprawie o warunki zabudowy w takim przypadku. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że: - istotnie w orzecznictwie bywa wskazywany, jako jedno ze źródeł interesu prawnego, gdy chodzi oddziaływania na nieruchomości, inny tytuł prawny do gruntu sąsiedniego niż własność i użytkowanie wieczyste; kwestia ta nie ma w sprawie jednak kluczowego znaczenia, gdyż w rozpatrywanym przypadku Strona skarżąca, na dzień wydania skarżonej decyzji, dysponowała jedynie ekspektatywą uzyskania konkretnego prawa do działki przyległej, a zdarzenie przyszłe i niepewne nie mogą stanowić podstawy do wywodzenia interesu prawnego (tak samo wyroki NSA sygn. akt I OSK 574/09 i I OSK 1214/10 - dostępne w CBOSA), - w ocenie Sądu art. 347 K.c., przyznający władającemu nieruchomością roszczenie o wstrzymanie budowy, gdy mogłaby ona naruszyć jego posiadanie, w istocie jest formą ochrony posiadania (patrz analogicznie art. 344 § 1 K.c.); jednocześnie w judykaturze i orzecznictwie ugruntowany jest trafny pogląd, iż posiadanie nie może samodzielnie stanowić o interesie prawnym w postępowaniach dotyczących oddziaływań na nieruchomości sąsiednie (tak samo wyrok NSA o sygn. akt II OSK 1347/08 - dostępny w CBOSA), - samo położenie określonej nieruchomości w obszarze tzw. terenu analizowanego, w myśl rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie może być źródłem wywodzenia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a.; celem wyznaczania tego terenu jest przede wszystkim ocena zachowania ładu przestrzennego a więc kwestii wykraczających w znacznym stopniu poza ochronę interesów indywidualnych osób dysponujących nieruchomościami w kontekście możliwości wykonywania ich praw podmiotowych (ocena interesu publicznego); wypada odnotować, że wskazane rozporządzenie, określa jedynie minimalne parametry terenu analizowanego (§ 3 ust. 1); choć w orzecznictwie bywa prezentowana teza o bezpośrednim powiązaniu granic terenu analizowanego z interesem prawnym osób mających prawa do gruntów Sąd - ze wskazanych wcześniej względów - ich nie podziela, natomiast uważa za trafną ocenę wyrażoną w orzeczeniach przywołanych przez organ administracji. Strona skarżąca, nie mając interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla budynków przy ul. [...], nie miała interesu prawnego, w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) do wniesienia skargi w przedmiocie decyzji wydanej w następstwie odwołania P., co musiało prowadzić do oddalenia skargi. Wobec tego poza oceną Sądu muszą pozostać podniesione w skardze domniemane wadliwości orzeczenia - brak rozważenia w uzasadnieniu, czy jest możliwe umorzenie postępowania odwoławczego, w myśl art. 137 K.p.a. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło