III SA/Wa 3124/11
WyrokWSA w Warszawie2012-09-07
Skład orzekający: Beata Sobocha, Katarzyna Golat, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekazanie przez likwidowaną spółkę kapitałową całego pozostałego majątku wspólnikowi będącemu osobą prawną, w sytuacji gdy podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od nabycia lub wytworzenia tych składników, stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w konsekwencji czy konieczne jest dokonanie korekty podatku naliczonego?Ratio decidendi
Przekazanie majątku likwidowanej spółki kapitałowej wspólnikowi będącemu osobą prawną nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Taka czynność nie jest sprzedażą w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, co wyklucza konieczność dokonania korekty podatku naliczonego na podstawie art. 91 ust. 4 i 5 tej ustawy. Opodatkowanie takiej czynności naruszałoby zasady neutralności i powszechności opodatkowania.Stan faktyczny
Skarżąca, T. B.V. z siedzibą w Holandii, wniosła o interpretację indywidualną dotyczącą korekty podatku VAT naliczonego. Spółka zamierzała zlikwidować swoją polską spółkę zależną, T. Sp. z o.o., i przejąć jej majątek, w tym nieruchomość, która była wynajmowana. Skarżąca argumentowała, że takie przekazanie majątku w ramach likwidacji nie stanowi sprzedaży i nie powinno skutkować korektą podatku naliczonego odliczonego przez likwidowaną spółkę. Minister Finansów uznał jednak, że czynność ta jest odpłatną dostawą towarów i wymaga korekty podatku naliczonego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną i stwierdzono, że nie może być ona wykonana w całości. Zasądzono od Ministra Finansów na rzecz T. B.V. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca), Protokolant Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2012 r. sprawy ze skargi T. B.V. z siedzibą w Holandii na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz T. B.V. z siedzibą w Holandii kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarżąca – T. B.V. z siedzibą w Królestwie Niderlandów wnioskiem z dnia 16 marca 2011 r. uzupełnionym w dniu 24 maja 2011 r. oraz w dniu 28 czerwca 2011 r., zwróciła się o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. – dalej: "u.p.t.u.") w zakresie korekty podatku.
W przedstawionym we wniosku zdarzeniu przyszłym Skarżąca wskazała, że posiada nieprzerwanie od 2007 r. 99% udziałów w T. Sp. z o.o. w likwidacji (dalej: Spółka Polska).
Skarżąca jest opodatkowana w Królestwie Niderlandów od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania i nie jest tam zwolniona z opodatkowania. Skarżąca nie prowadziła do tej pory działalności gospodarczej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
Od 2007 r. Spółka Polska jest użytkownikiem wieczystym działki gruntu zabudowanej budynkami biurowym i produkcyjnym (dalej: Nieruchomość). Nieruchomość oddana jest w najem podmiotowi trzeciemu a czynsz najmu stanowi podstawowe źródło przychodu Spółki Polskiej.
Skarżąca, jako jedyny udziałowiec Spółki Polskiej podjęła decyzję o jej likwidacji z uwagi na restrukturyzację oraz wygaszanie bieżącej działalności w Polsce. W toku postępowania likwidacyjnego po spłacie wierzycieli lub zabezpieczeniu ich roszczeń Spółka Polska przekaże na rzecz Skarżącej pozostały swój majątek, w tym Nieruchomość, po czym wystąpi o wykreślenie z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego i ustanie jej byt prawny. Majątek przekazany w toku likwidacji będzie wykorzystany przez Spółkę w celu prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, a także w szczególności w celu dalszego najmu na rzecz obecnego najemcy nieruchomości lub odsprzedaży w przyszłości.
Skarżąca wyjaśnia, iż składniki majątku które wejdą w skład masy likwidacyjnej, w tym Nieruchomość, nie zostały uprzednio wniesione do Spółki Polskiej aportem jako przedsiębiorstwo albo jego zorganizowana część lecz zostały nabyte przez Spółkę Polską w drodze kupna.
W uzupełnieniu do przedmiotowego wniosku Skarżąca wskazała, iż przeniesienie własności składników majątkowych, w tym Nieruchomości, należących do Spółki Polskiej na rzecz Skarżącej jako udziałowca Spółki Polskiej, nastąpi w ramach procedury likwidacji Spółki Polskiej przeprowadzonej na zasadach określonych w przepisach Tytułu III, Działu I, Rozdziału 6 Kodeksu spółek handlowych, tj. w szczególności na mocy art. 286 i nast. k.s.h. Nabycie składników majątkowych Spółki Polskiej przez Skarżącą nie nastąpi zatem na podstawie umowy sprzedaży czy darowizny, lecz z mocy stosownych przepisów prawa regulujących kwestie wydania udziałowcowi majątku likwidowanej spółki z o.o.
W toku postępowania likwidacyjnego, po spłacie wierzycieli lub zabezpieczeniu ich roszczeń, Spółka Polska przekaże Spółce wszystkie posiadane składniki majątkowe, w tym Nieruchomości. Ogół składników majątkowych Spółki Polskiej stanowi jej przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego.
Na tle tak przedstawionego zdarzenia przyszłego Skarżąca spytała, czy w przypadku nabycia w wyniku likwidacji Spółki Polskiej składników majątkowych, w tym Nieruchomości, Skarżąca będzie obowiązana do dokonania korekty podatku VAT naliczonego odliczonego przez Spółkę Polską w momencie zakupu lub wytworzenia tych składników majątkowych?
Zdaniem Skarżącej, w przypadku przekazania majątku likwidacyjnego na jej rzecz w ramach postępowania likwidacyjnego Spółki Polskiej, Skarżąca nie będzie zobowiązana do dokonania korekty podatku naliczonego, o której mowa w art. 91 ust. 4 i 5 w związku z art. 91 ust. 9 u.p.t.u. w odniesieniu do składników majątkowych przekazywanych Skarżącej w ramach likwidacji.
Powołując się na przepisy art. 91 ust.2, 4 i 5 u.p.t.u. Skarżąca wywiodła, że dla ustalenia czy w przestawionym zdarzeniu przyszłym zaistnieje po stronie Spółki obowiązek korekty podatku naliczonego kluczowe jest stwierdzenie czy dojdzie do sprzedaży w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.
Następnie Skarżąca wskazała, że wydanie majątku w drodze likwidacji Spółki Polskiej na rzecz Skarżącej nie spełni żadnej z przesłanek z art. 2 pkt 22 u.p.t.u., a także że dla powyższej czynności nie znajdzie zastosowania art. 14 u.p.t.u.
W efekcie, zdaniem Skarżącej, nie dojdzie do sprzedaży majątku likwidacyjnego w rozumieniu art. 2 pkt 22 w związku z art. 91 ust. 4 u.p.t.u. Nie zajdzie zatem konieczność dokonania korekty podatku naliczonego, o której mowa w art. 91 ust. 4 i 5 u.p.t.u.
Na potwierdzenie swojego stanowiska, Skarżąca przytoczyła wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 października 2010 r. (sygn. akt I SA/Kr 1379/10), który wskazał, że "Skoro przekazanie majątku po likwidacji spółki kapitałowej nie jest odpłatną dostawą towarów i tym samym nie jest sprzedażą, to do takiej czynności nie stosuje się art. 91 ust. 4 i 5 u.p.t.u. ".
Skarżąca, powołując się na przepis art. 91 ust. 9 u.p.t.u., stwierdziła że skoro Spółka Polska w związku z przekazaniem składników majątkowych w ramach likwidacji nie jest obowiązana do dokonania korekty podatku naliczonego to także nabywca tych składników majątkowych (tj. Skarżąca) nie będzie miała takiego obowiązku korekty bez względu na fakt czy składniki majątkowe przeniesione na w ramach likwidacji Spółki Polskiej stanowią czy też nie przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część.
Interpretacją indywidualną z [...] lipca 2011 r. Minister Finansów, z którego upoważnienia działał Dyrektor Izby Skarbowej w W. stanowisko Skarżącej uznał za nieprawidłowe.
Analizując przedstawiony stan faktyczny i art. 551 Kodeksu cywilnego Organ stwierdził, że "opisana czynność przekazania środków trwałych, w tym w szczególności Nieruchomości w ramach likwidacji Spółki Polskiej nie posiada cech właściwych dla przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego", co w konsekwencji powoduje, że w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 6 pkt 1 u.p.t.u.
Następnie Organ stwierdził, na podstawie przytoczonego stanu faktycznego, że czynność nieodpłatnego przekazania środków trwałych w ramach likwidacji będzie mogła zostać zakwalifikowana jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2 u.p.t.u. W konsekwencji, zdaniem Organu, w analizowanym przypadku mamy do czynienia ze sprzedażą majątku likwidacyjnego w rozumieniu art. 2 pkt 22 w związku z art. 91 ust. 4 u.p.t.u. Ponadto, w przypadku takiego przekazania majątku likwidacyjnego przez Spółkę Polską zachodzi również konieczność dokonania korekty podatku naliczonego, o której mowa wart. 91 ust. 4 i 5 ustawy.
W interpretacji Organ przytaczając przepisy art. 91 u.p.t.u., a w szczególności ust. 4 tego artykułu, wywnioskował, że skoro przekazanie majątku likwidacyjnego, w stosunku do którego Spółce Polskiej przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego mieści się w definicji odpłatnej dostawy towarów, a ta z kolei jest sprzedażą w rozumieniu ustawy, to przepisy art. 91 będą miały zastosowanie w stosunku do Spółki Polskiej a nie do Skarżącej. Organ wskazał, że Skarżąca jako podmiot nabywający przedmiotowe składniki majątku, w tym Nieruchomość, w sytuacji wykorzystywania ich do czynności opodatkowanych nabędzie prawo do odliczenia podatku naliczonego stosownie do art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Pismem z 8 sierpnia 2011 r. Skarżąca wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa polegającego na uznaniu przez Organ za nieprawidłowe stanowiska Skarżącej przedstawionego w toku sprawy i wniosła o zmianę zaskarżonej interpretacji poprzez uznanie swojego stanowiska za prawidłowe.
W odpowiedzi na to wezwanie, Minister Finansów pismem z 8 września 2011 r., stwierdził brak naruszenia prawa przez Organ podatkowy i w związku z tym brak podstaw do zmiany przedmiotowej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
W skardze na powyższą interpretację indywidualną Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości i zwrot kosztów postępowania od strony przeciwnej.
Skarżąca zarzuciła Organowi naruszenie prawa materialnego polegające zarówno na naruszeniu przepisów prawa materialnego (art. 551 Kodeksu cywilnego, oraz art. 2 pkt 22, art.5 ust.1 pkt 1, art. 6 ust. 1 ,art. 7 ust. 2 oraz art. 91 ust.4 i 5 u.p.t.u.) poprzez błędną wykładnię poszczególnych przepisów oraz naruszenie przepisów postepowania (art. 121 § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 14c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm., dalej: O.p.).
Rozpoczynając swoją argumentację Skarżąca wskazała, że w ramach likwidacji zostanie przekazany jej cały majątek składający się na przedsiębiorstwo Spółki Polskiej, który służy tej ostatniej do wykonywania działalności gospodarczej. Po przekazaniu majątek ten wciąż będzie stanowił zespół składników dający możliwość kontynuowania działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę Polską. W konsekwencji Skarżąca, mając na uwadze definicję przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 551 Kodeksu cywilnego, podniosła że majątek jej przekazany będzie stanowił przedsiębiorstwo. Uznanie majątku przekazanego Skarżącej za przedsiębiorstwo będzie oznaczać, że na podstawie art. 6 pkt 1 u.p.t.u., takie przekazanie nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT. Ponadto, zdaniem Skarżącej, znajdujące się w tym artykule, pojęcie "transakcji zbycia" należy rozumieć szeroko, tzn. "zbycie" obejmuje wszelkie czynności w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, w tym między innymi w toku postępowania likwidacyjnego.
Następnie, Skarżąca odniosła się do błędnej jej zdaniem wykładni pojęcia “odpłatnej dostawy towarów" z art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 2 u.p.t.u. dokonanej przez Organ. Swoją argumentację w tej kwestii rozpoczeła od wskazania na to, że skoro Organ nie zakwalifikował przekazywanego majątku jako przedsiębiorstwa, należałoby konsekwentnie przyjąć, że Spółka Polska przed przekazaniem majątku Skarżącej w ogóle nie prowadziła przedsiębiorstwa w zakresie prowadzonej działalności. Wobec tego, zdaniem Skarżącej, poszczególnych składników jej majątku związanych z tą działalnością nie możnaby było uznać za składniki należące do jej przedsiębiorstwa. W takiej sytuacji powołanie się na art. 7 ust. 2 u.p.t.u. jako podstawę uznania, że przekazywany majątek stanowi odpłatną dostawę towarów w świetle ustawy o VAT było sprzeczne z wykładnią językową tego przepisu. Przepis ten traktuje bowiem o przekazaniu nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa. Skoro zatem, zdaniem Organu, całość posiadanych przez Spółkę składników majątkowych nie stanowi przedsiębiorstwa to wówczas przekazanie tych składników majątkowych nie jest czynnością opodatkowaną na podstawie art. 7 ust. 2 u.p.t.u. Opodatkowanie przekazania towarów nie wchodzących w skład przedsiębiorstwa Spółki Polskiej byłoby bowiem sprzeczne z językową wykładnią art. 7 ust. 2 u.p.t.u., który zezwala wyłącznie na opodatkowanie nieodpłatnych przekazań towarów wchodzących do przedsiębiorstwa podatnika (Spółki Polskiej).
Skarżąca wskazała także na niezgodność wykładni ustawy o podatku od towarów i usług dokonanej przez Organ, z art. 16 (implementowanym do ustawy o VAT na drodze art. 7 ust. 2) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.
W przedmiocie naruszenia przepisów postępowania, Skarżąca wskazała, że Organ bez odnoszenia się do orzecznictwa przez nią zaprezentowanego rozpatrzył sprawę wbrew kierunkowi wykładni przepisów dokonywanej przez sądy administracyjne. Ponadto, Skarżąca wskazała, że Organ nieuzasadniając odrzucenia rozstrzygnięć zapadłych w powołanych orzeczeniach rażąco naruszył zasadę postepowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych wyrażoną w art. 121 § 1 O.p., a także art. 14c tej ustawy.
Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca przytoczyła szereg orzeczeń sądów administracyjnych oraz poglądów doktryny, wskazujących, jej zdaniem, na nieprawidłowość stanowiska przyjętego przez Organ.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów.
Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona interpretacja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Z opisanego zdarzenia przyszłego wynika, iż Skarżąca Spółka będąc większościowym udziałowcem Spółki Polskiej podjęła decyzję o jej likwidacji. W toku postępowania likwidacyjnego po spłacie wierzycieli lub zabezpieczeniu ich roszczeń Spółka Polska przeniesie na rzecz Skarżącej cały swój majątek w tym nieruchomość, po czym w wyniku wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego ustanie jej byt prawny.
Przekazanie majątku nastąpi nieodpłatnie przez likwidowaną Spółkę Polską a przy zakupie nieruchomości jak i innych składników majątkowych przez Spółkę Polską mogło przysługiwać prawo do odliczenia całości lub części podatku naliczonego.
Podstawową kwestią będącą przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest rozstrzygnięcie tego, czy przekazanie Skarżącej w wyniku postępowania likwidacyjnego całości majątku Spółki Polskiej pozostałego po zabezpieczeniu wierzycieli stanowi dostawę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przesądzenie tej kwestii determinuje odpowiedź na zadane we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego pytanie dotyczące korekty podatku naliczonego w związku z opisaną wyżej czynnością przekazania majątku likwidowanej Spółki Polskiej.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 u.p.t.u. przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności:
1. przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2. wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny
- jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.
Minister Finansów w treści tych przepisów upatrywał podstawę do opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności przekazania majątku likwidowanej spółki wspólnikowi będącemu osobą prawną.
Jednak na uwadze należy mieć również treść art. 14 ust. 1 u.p.t.u., zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w przypadku:
1. rozwiązania spółki cywilnej lub handlowej niemającej osobowości prawnej;
2. zaprzestania przez podatnika, o którym mowa w art. 15, będącego osobą fizyczną wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, obowiązanego, na podstawie art. 96 ust. 6, do zgłoszenia zaprzestania działalności naczelnikowi urzędu skarbowego.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd zawarty w wyroku WSA w Opolu sygn. akt I SA/Op 460/11 z dnia 19 stycznia 2012 r., iż analiza przytoczonych przepisów prowadzi do wniosku, że zamysłem ustawodawcy przy wprowadzeniu do ustawy tych norm prawnych było zachowanie warunków neutralności opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz zasady powszechności opodatkowania w przypadku specyficznych czynności wykonywanych przez podatników.
Zasadą jest, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest odpłatna dostawa towarów. Jednocześnie od tej zasady ustawodawca wprowadził szereg wyjątków w celu zachowania zasady neutralności i powszechności opodatkowania. Tak więc w art. 7 ust. 2 u.p.t.u. wymieniono jako czynności podlegające opodatkowaniu, czynności nieodpłatne wykonane przez podatnika podatku od towarów i usług w stosunku do towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele niezwiązane z prowadzoną działalnością pod warunkiem, że w momencie nabycia lub wytworzenia tych towarów będących przedmiotem czynności przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego. Wprowadzenie takich regulacji było niezbędne dla zachowania fundamentalnej zasady systemu podatku VAT jaką jest zasada neutralności.
Dodatkowo, ze względu na charakterystykę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, z której wynika, że przedmiotem opodatkowania są czynności wypełniające definicję dostawy towarów, przy jednoczesnym założeniu, że w obrocie gospodarczym mogą występować również sytuacje, w których podatnik nie wykona w stosunku do tych towarów czynności uznanej za dostawę, mimo wszystko ustawodawca nałożył na taki podmiot obowiązek odprowadzenia podatku od towarów i usług. Z sytuacją taką mamy do czynienia w art. 14 ust. 1 u.p.t.u., zgodnie z którym ustawodawca, nie chcąc złamać podstawowych zasad opodatkowania: zasady neutralności oraz zasady powszechności, wprowadził opodatkowanie remanentu końcowego po likwidacji spółek niemających osobowości prawnej lub działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną. Brak bowiem takiego zapisu spowodowałby możliwość uniknięcia płacenia podatku od towarów i usług przez osoby fizyczne w tym byłych wspólników spółek niemających osobowości prawnej lub osoby, które prowadziły jednoosobową działalność gospodarczą.
W sytuacji objętej analizowanym wyżej przepisem, osoby fizyczne przejmują po likwidacji majątek spółki, od którego to majątku został odliczony podatek od towarów i usług. Występujące w tym przypadku w roli konsumentów osoby fizyczne otrzymałyby towary bez podatku od towarów i usług, co naruszałoby zasadę powszechności opodatkowania. Stąd też konieczność wykazania podatku należnego z tytułu remanentu końcowego na podstawie art. 14 ust. 1 u.p.t.u.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt I FSK 59/08 wskazał, że wydanie majątku w ramach likwidacji spółki kapitałowej wspólnikowi mającemu osobowość prawną prawie zawsze będzie przekazaniem towarów pomiędzy dwoma podatnikami. Skoro towary te stanowią część majątku spółki wykorzystywaną przez nią w działalności gospodarczej, należy założyć, że ich odbiorca również prowadzący taką działalność nie działa jako konsument a przeciwnie, że przekazane mu towary wykorzysta w działalności gospodarczej. Zatem w przypadku przekazania majątku likwidowanej spółki kapitałowej wspólnikowi będącemu osobą prawną nie wystąpi ryzyko, że taki podmiot zostanie ostatecznym konsumentem, który otrzyma towary wchodzące w skład majątku likwidacyjnego bez podatku od towarów i usług.
W związku z powyższym, stanowisko Ministra Finansów nakazujące opodatkowanie podatkiem od towarów i usług czynności przekazania majątku spółki wspólnikowi, który jest osobą prawną poprzez zastosowanie do takiej czynności art. 7 ust. 2 u.p.t.u. musi być uznane za naruszające zasady: neutralności i powszechności opodatkowania.
Uznanie, że wydanie majątku likwidowanej spółki wspólnikowi będącemu osobą prawną będzie opodatkowane podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 7 ust. 2 u.p.t.u. - z uwagi na zasadą poprawnej legislacji - czyniłoby niepotrzebnym i bezprzedmiotowym wprowadzenie do ustawy o VAT przepisu art. 14 ust. 1, albowiem dla opodatkowania podatkiem od towarów i usług np. towarów pozostałych po rozwiązaniu (likwidacji) spółki cywilnej lub handlowej niemającej osobowości prawnej wystarczyłby przepis art. 7 ust. 2 u.p.t.u.
W konsekwencji stwierdzić należy, że interpretacja dokonana przez Ministra Finansów jest błędna, albowiem zasada neutralności podatku od towarów i usług oraz powszechności opodatkowania, które przejawiają się w obciążeniu tym podatkiem ostatecznego konsumenta, przemawiają za uznaniem, że przekazanie majątku po likwidacji spółki kapitałowej wspólnikowi będącemu osobą prawną jest czynnością, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem przekazanie majątku likwidowanej spółki kapitałowej wspólnikowi o statusie osoby prawnej nie jest dostawą, o której mowa w art. 7 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., to zaś prowadzić musi do przyjęcia, że stanowisko organu, co do konieczności dokonania w przypadku takiego przekazania korekty podatku naliczonego, o której mowa w art. 91 ust. 4 i 5 u.p.t.u. jest nieprawidłowe.
Przepis ten wskazuje na konieczności dokonania korekty podatku naliczonego VAT w przypadku sprzedaży towarów w okresie zakreślonym na dokonanie korekty w art. 91 ust. 2 u.p.t.u. W świetle art. 2 pkt 22 u.p.t.u. przez sprzedaż należy rozumieć odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Skoro przekazanie majątku po likwidacji spółki kapitałowej nie jest odpłatną dostawą towarów i tym samym nie jest sprzedażą, to do takiej czynności nie stosuje się art. 91 ust. 4 i 5 u.p.t.u.
W niniejszej sprawie Sąd powołał się na orzeczenie WSA z Opola sygn. akt
I SA/Op 460/11 z dnia 19 stycznia 2012 r. oraz wyżej wskazane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez Skarżącą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 8 sierpnia 2011 r. a potem w skardze kwestii, iż w toku postępowania likwidacyjnego po spłacie wierzycieli lub zabezpieczeniu ich roszczeń Spółka Polska przekaże wszystkie posiadane składniki majątkowe wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej w tym Nieruchomość Skarżącej, w efekcie czego przekazywany ogół składników majątkowych stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu Cywilnego, to zaś prowadzi do wniosku, że ma zastosowanie art. 6 ust. 1 u.p.t.u., na podstawie którego przeniesienie przedsiębiorstwa w tym trybie nie podlega przepisom u.p.t.u., Sąd wskazuje, iż postępowanie w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego jest postępowaniem o charakterze szczególnym.
W jego toku organ wydający interpretację nie ustala stanu faktycznego, opiera się jedynie na stanie faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę. Stan faktyczny przedstawiony we wniosku o interpretację jest więc wiążący dla organu a następnie dla sądu dokonującego kontroli zgodności z prawem wydanej interpretacji. Wobec powyższego, stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawcę musi być sprecyzowany w sposób umożliwiający ustalenie, jakie przepisy prawa będą miały do niego zastosowanie i jakie będą się z nim wiązały konsekwencje prawne. Treść wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wyznacza przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego (por. J. Brolik, Urzędowe interpretacje prawa podatkowego, Warszawa 2010, s. 61). Pogląd ten został zaaprobowany przez NSA w wyroku z dnia 29 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 944/10 (publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). O ile zaś przedstawiony przez wnioskodawcę zaistniały stan faktyczny nie ma charakteru "wyczerpującego", tj. nie zawiera faktów czy okoliczności wystarczających do wydania wnioskowanej interpretacji, a tym samym nie spełnia kryteriów z art. 14b § 3 O.p. organ interpretujący wzywa zainteresowanego do uzupełnienia tego braku stosując odpowiednio przepis art. 169 § 1 w zw. z art. 14h tej ustawy.
Odnosząc poczynione uwagi do podanego przez podatnika stanu faktycznego sprawy należy wskazać, iż w uzupełnieniu do wniosku o wydanie udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego Skarżąca wskazała, iż ogół składników majątkowych Spółki Polskiej stanowi jej przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego. Skarżąca wypowiedziała się w tej kwestii w uzupełnieniu wniosku, w odpowiedzi na wyraźnie sformułowane pytanie organu podatkowego zawarte w wezwaniu z dnia 17 czerwca 2011 r.
Sąd zauważa, iż co prawda przekazanie całości pozostałego po zabezpieczeniu wierzycieli majątku Spółki nie musiało oznaczać zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu Cywilnego. Jednakże w niniejszej sprawie działania organu doprowadziły w istocie do zakwestionowania stanu faktycznego w sprawie, co było niedopuszczalne w świetle wyżej przytoczonych przepisów regulujących instytucję interpretacji podatkowych. Jeśli z różnych względów organ powziął wątpliwość co do kwalifikacji opisanej we wniosku czynności przekazania wszystkich posiadanych składników majątkowych, w tym w szczególności Nieruchomości w ramach likwidacji Spółki Polskiej jako przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu Cywilnego, należało przede wszystkim wezwać Skarżącą o sprecyzowanie na czym dokładnie polega przekazanie wszystkich posiadanych składników majątku pozostałego po zabezpieczeniu wierzycieli, aby móc dokonać jej prawidłowej oceny.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ podatkowy uwzględni powyższe uwagi.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stosownie do treści art. 146 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację, o zakresie w jakim nie może ona być wykonana orzekając na podstawie art. 152 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania wydane zostało w trybie art. 200 i 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło