VI SA/Wa 1317/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2012 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego A. C. kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 marca 2012 roku, sygn. akt II GSK 80/11 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2010 roku, sygn. akt VI SA/Wa 1058/10 oddalającego skargę w/w na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2010 roku, nr [...] w przedmiocie prawa ochronnego na wzór użytkowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądził od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz A. C. kwotę 950 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Sądy Administracyjne obu instancji orzekały w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] czerwca 2008 roku do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej wpłynął wniosek A. C., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. z siedzibą w C. o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy Pt. "Śliniak dentystyczny" nr [...] przeciwko A. K. i M. A., prowadzącym wspólnie działalność gospodarczą pod nazwą F. s.c. z siedzibą w C. oraz przeciwko S. A. zamieszkałemu w C. oparty na zarzucie braku nowości spornego wzoru. Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca ostatecznie wskazał art. 77 i 82 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 17 października 1972r. o wynalazczości. Interes prawny wnioskodawca wywodził z konkurowania z uprawnionymi na rynku śliniaków dentystycznych i z wytoczonych przeciwko niemu postępowań sądowych- karnego i cywilnego (sygn. akt [...] i [...]). W odpowiedzi na wniosek uprawnieni wnieśli o jego oddalenie, stwierdzając, że przedstawione dowody nie świadczą o braku nowości spornego wzoru oraz zakwestionowali interes prawny wnioskodawcy do wystąpienia o unieważnienie spornego prawa. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] lutego 2010 roku, nr [...] wniosek złożony przez A. C. oddalił oraz przyznał w równych częściach na rzecz A. K. i M. A. prowadzących wspólnie działalność gospodarczą pod nazwą F. s.c. z siedzibą w C. oraz na rzecz S. A. zamieszkałego z C. kwotę 1600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że sporny wzór został zgłoszony do ochrony w dniu [...] sierpnia 2001 roku za numerem [...], zatem do oceny jego zdolności ochronnej mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 19 października 1972 roku o wynalazczości (Dz.U. nr 26 z 1993, poz. 117 ze zm.). Zgłoszenie opublikowano dnia [...]lutego 2003 roku ([...]). Decyzję o udzieleniu prawa ochronnego na sporny wzór Urząd wydał w dniu [...] lipca 2005 roku. Urząd Patentowy uznał, że wnioskodawca posiada interes prawny w unieważnieniu spornego prawa, albowiem konkuruje z uprawnionymi na rynku śliniaków dentystycznych a niezależnie od tego uprawnieni wystąpili przeciwko wnioskodawcy w trybie postępowania cywilnego oraz karnego z powoływaniem się na numer wyłożonego do rejestracji wzoru użytkowego. Następnie organ przeanalizował dowody mające zdaniem wnioskodawcy świadczyć o braku nowości spornego wzoru, zatem wniosek o unieważnienie należało oddalić na podstawie art. 11 w zw. z art. 82 i 77 ustawy o wynalazczości. Na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] A. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 21 września 2010 roku, sygn. akt VI SA/Wa 1058/10 skargę tę oddalił podzielając w uzasadnieniu ustalenia faktyczne i argumentację prawną przedstawioną przez organ. W następstwie skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu I instancji Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 marca 2012 roku, sygn. akt II GSK 80/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądził od organu na rzecz A. C. koszty postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z mocy art. 256 ust 1 ustawy z dnia 20 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej ( Dz.U. z 2003, nr 119, poz. 1117 ze zm.) do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. W orzecznictwie Sądów Administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że w świetle art. 256 ust. 1 p.w.p nie można uznać, że w postępowaniu spornym, o którym mowa w art. 256 i n. p.w.p. wyłączony jest obowiązek podejmowania przez Urząd Patentowy wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) oraz obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Jakkolwiek bowiem Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosków i jest związany podstawą prawną wskazaną przez ustawodawcę (art. 255 ust.4 p.w.p.) to zasada związania granicami wniosku i jego podstawą prawną nie wyłącza wskazanych wyżej obowiązków, określonych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest bezsporne, że w toku postępowania przed Urzędem Patentowym A. C. wskazał na dowody, które w jego ocenie przesądzały o prawdziwości tezy, iż przed datą według której oznacza się pierwszeństwo, omawiane rozwiązanie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 19 października 1972 roku o wynalazczości, jak też, że nie może ono podlegać ochronie, gdyż nie ma cechy nowości w rozumieniu art. 77 tej ustawy. Według oceny Sądu II instancji w decyzji z dnia [...] lutego 2010 roku Urząd Patentowy RP wszystkim tym dowodom odmówił wiarygodności, przy czym Sąd I instancji kontrolując prawidłowość tej oceny dowodów ograniczył się do zupełnego powtórzenia stanowiska organu w odniesieniu do poszczególnych dowodów, całkowicie pomijając zarzuty podniesione w skardze, z tego względu zaskarżony wyrok jako niespełniający wymogów realnej kontroli sprawowany przez Sądy Administracyjne nie mógł się ostać i sprawa została skierowana do ponownego rozpoznania do Sądu I instancji, który badając ponownie zasadność wniesionej skargi na decyzję Urzędu Patentowego winien szczegółowo odnieść się do podniesionych w niej zarzutów dotyczących oceny dowodów dokonanej przez Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: W myśl art. 190 zd.1 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie , kierując się oceną prawną i wskazówkami co do dalszego postępowania, zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2012 roku ponownie poddał kontroli legalność zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2010 roku nr [...] pod kątem zarzutów podniesionych w skardze. A. C. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucił jej naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym: 1). Art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i przyjęcie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym, 2) art. 77 § 1 k.p.a. z powodu niewystarczającego ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego, 3). Art. 11 i 107 § 3 k.p.a. z powodu nie przedstawienia szerzej faktów, które w pełni zostały udowodnione pominięcia dowodów, na których została oparta rzeczona decyzja, 4). Art. 80 k.p.a., polegającego na niedokonaniu istotnych w sprawie ustaleń i postawieniu nieuzasadnionej tezy wobec braku dowodu na tę okoliczność, 5). Art. 75 § 1 k.p.a., polegającego na nieuznaniu dowodu z faktów przyznanych przez uprawnionego, przeciwnika sporu, 6). Art. 76 § 1 k.p.a., polegającego na nieuznaniu faktów i ustaleń stwierdzonych oraz dowodów z dokumentów wydanych, w tym wyroku Sądu Rejonowego w C., procedującego w sprawie karnej pod sygnaturą [...]). Art. 77 i 11 ustawy o wynalazczości w związku z art. 315 ust. 1 i 3 Prawa własności przemysłowej poprzez błędną interpretację przepisów opartą na ustaleniach dowolnie wybranych z załączonych dowodów i ustaleniach nieznajdujących się w materiale dowodowym. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w sprawie. Sąd po przeanalizowaniu wykazanych przez stronę wadliwości w zakresie przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego uznał, że zarzuty skargi są zasadne. Przede wszystkim należy wskazać, że podstawową zasadą postępowania dowodowego jest zasada swobodnej oceny dowodów, wyrażona w art. 80 k.p.a. Jednakże zasada ta nie oznacza, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według swego "widzimisię" , swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. W nauce podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, by nie przekształciła się w samowolę musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Regułami tymi są : a) należy oprzeć się na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa (np. pomoc prawna), b). ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, c). organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 szczególną moc dowodową. Organ zatem powinien dokonać oceny poszczególnych dowodów. Może poszczególnym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny, d). rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z prawidłami logiki. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż organ oceniając dowody, złożone przez skarżącego na potwierdzenie braku nowości spornego wzoru użytkowego w odniesieniu do dwóch dowodów naruszył wymienione wyżej reguły a także wskazane przez skarżącego normy procesowe odnoszące się do środków dowodowych przez co w sposób oczywisty przekroczył granice swobodnej oceny dowodów. I tak należy przyznać rację skarżącemu, że Urząd Patentowy RP analizując wydane deklaracje odprawy celnej SAD z dnia [...] lutego 1996 roku i [...] września 1998 roku ocenił je, jako samodzielne dowody z pominięciem pisma procesowego z dnia [...] stycznia 2004 roku złożonego przez pełnomocnika uprawnionych do sprawy [...], w którym dowody te zostały omówione; Wprawdzie organ powołał się na treść tego pisma, ale pominął ją przy omawianiu załączonych do niego deklaracji odpraw celnych. Tymczasem w piśmie z dnia [...] stycznia 2004 roku jest zawarta jednoznaczna identyfikacja śliniaków, odwołująca się do publikacji Urzędu Patentowego RP oraz z pisma tego wynika, że dołączone przykładowe kopie deklaracji eksportowych odnosząc się do tak opisanych śliniaków dentystycznych. W tym stanie rzeczy zasadny jest zarzut strony, że organ przez brak całościowej oceny tego dowodu naruszył art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Zasadnie również skarżący podnosi, że organ na str. 3 uzasadnienia podaje, że do pisma procesowego uprawnionych z dnia [...] lutego 2010 roku dołączone zostało osiem produktów firmy uprawnionych podczas, gdy okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia w żadnym materiale dowodowym oraz w protokole rozprawy. W tym stanie rzeczy słusznie skarżący zarzuca, że wydając decyzje w sprawie organ oparł się na dowodach, których nie ma i nie było w aktach. Kolejny zarzut strony, wskazujący na naruszenie art. 76 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą interpretację dowodu z dokumentu wydanego tj. wyroku Sądu Rejonowego – Sadu Grodzkiego w C. z dnia [...] lipca 2007 roku, sygn. akt [...], zasługuje zdaniem Sądu, na uwzględnienie. W sprawie, w której zapadł omawiany wyżej wyrok skarżący miał postawione trzy zarzuty. Pierwszy z nich dotyczył wprowadzenia przez A. C. do obrotu handlowego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą P. z siedzibą w C. wyrobów w postaci jednorazowych śliniaków dentystycznych, których wzór jest chroniony na rzecz wspólników spółki cywilnej M. z siedzibą w C. na mocy zgłoszenia patentu pod numerem [...], to jest popełnienie przestępstwa z art. 23 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Drugi z zarzutów dotyczył uzyskania przez A. C. w sposób bezprawny informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa pod firmą P. w postaci danych dotyczących technologii produkcji jednorazowych śliniaków dentystycznych oraz budowy i działania maszyn do ich wyrobu, a następnie informacje te wykorzystał w swojej działalności gospodarczej w ramach P. tj. o czyn z art. 23 ust 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Od obu tych zarzutów skarżący został uniewinniony. Z uzasadnienia wyroku z dnia [...] lipca 2007 roku wynika, że postawione skarżącemu zarzuty związane były ze śliniakiem dentystycznym objętym prawem ochronnym nr [...]. Sąd karny przyjął dając wiarę zeznaniom oskarżycielki subsydiarnej M. A., że śliniak ten był od 1993 roku w powszechnym obrocie towarowym, a zatem nie sposób przyjąć, że przedsiębiorstwo podjęło niezbędne działanie w celu zachowania go w poufności. W tym stanie rzeczy uchybieniem ze strony organu było to, że "skupił się" wyłącznie na zeznaniach świadka M. A. bez porównania ich z całokształtem ustaleń poczynionych przez Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] lipca 2007 roku oraz z pominięciem wyciągniętych przez ten Sąd wniosków. Odnośnie pozostałych dowodów przedstawionych przez skarżącego dla wykazania istnienia na rynku polskim przed [...] sierpnia 2001 roku śliniaków zagranicznych pism o cechach identycznych co sporny wzór użytkowy Sąd stwierdza, że w całości zgadza się z oceną tych dowodów dokonaną przez Urząd Patentowy. Również w powołanym przez stronę skarżącą fragmencie uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Grodzkiego w C., sygn. akt [...] mowa jest, iż Sąd dał wiarę dowodowi z dokumentu – wykazu ofert konkurencyjnych ślimaków dentystycznych o podobnych cechach do ślimaka M. i B., wytworzonych przez firmę zagraniczną. Tak więc nie można jednoznacznie stwierdzić, że konstrukcja tych ślimaków jest identyczna co spornego wzoru użytkowego, co zniweczyłoby nowość tego wzoru. Niemniej jednak wykazane i omówione w pierwszej kolejności przez Sąd wadliwości w ocenie dwóch dowodów skutkowałby uchyleniem zaskarżonej decyzji stosowne do art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona ich oceny zgodnie ze wskazówkami, zawartymi w niniejszym uzasadnieniu. Rozstrzygnięcie jak w pkt 2 i 3 wyroku Sąd oparł na art. 152 i 200 p.p.s.a.