IV SA/Wa 907/12

WyrokWSA w Warszawie2012-09-11

Skład orzekający: Anna Szymańska, Jakub Linkowski, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z 1950 r. uchylające dokument nadania ziemi zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej, a jeśli tak, czy jego nieważność podlega stwierdzeniu pomimo upływu 10 lat od jego wydania?
Ratio decidendi
Wojewódzka Komisja Ziemska nie była właściwa rzeczowo do uchylenia dokumentu nadania ziemi wydanego przez Powiatowy Urząd Ziemski. Wydanie orzeczenia z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Jednakże, zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji z powodu naruszenia przepisów o właściwości, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat. W okolicznościach sprawy, pomimo braku jednoznacznego dowodu doręczenia orzeczenia z 1950 r. A. K., analiza materiału dowodowego (w tym protokołu zdawczo-odbiorczego z 1953 r.) pozwalała na ustalenie, że orzeczenie to zostało doręczone i weszło do obrotu prawnego, a termin 10 lat od jego doręczenia upłynął.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z 1950 r., które uchyliło dokument nadania ziemi z 1947 r. Po odmowie stwierdzenia nieważności przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, WSA w Warszawie wyrokiem z 2009 r. uchylił decyzje Ministra, wskazując na naruszenie przepisów o właściwości przez Komisję Ziemską i zobowiązując Ministra do uwzględnienia art. 156 § 2 k.p.a. Minister, rozpatrując ponownie wniosek, stwierdził naruszenie właściwości, ale odmówił stwierdzenia nieważności z powodu upływu 10 lat. Po utrzymaniu tej decyzji w mocy, skarżący ponownie wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. brak podstawy prawnej dla orzeczenia z 1950 r. i brak jego doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2012 r. sprawy ze skargi M. K., A.K., P. K., T. K. i M. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia - oddala skargę - Wojewódzka Komisja Ziemska przy Wojewodzie [...] orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1950 r. znak: [...] uchyliła dokument nadania ziemi z dnia [...] stycznia 1947 r. nr [...] nadający A. K. nieruchomość rolną z rozparcelowanego majątku Z., gmina W., oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 6,93 ha. M. K., T. K., P. K., M. M. i A. K. wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2004 r. wystąpili o stwierdzenie nieważności powołanego orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...]. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności powołanego orzeczenia, a wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. K., T. K., P. K., M. M. i A. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 775/09, uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. oraz poprzedzającą ja decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2008 r. Sąd wskazał, że przedmiotem kontrolowanego przezeń postępowania administracyjnego była dokonana przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi ocena prawidłowości orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z [...] kwietnia 1950 r., z punktu widzenia wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności tego orzeczenia (art. 156 § 1 k.p.a.). Sąd stwierdził, że w tym kontekście ocenie Sądu podlegała także kwestia legalności wydanych w sprawie decyzji Ministra. Sąd za bezpodstawną uznał zastosowaną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi interpretację art. 5 lit. a) dekretu z 13 września 1946 r. o organizacji komisyj ziemskich (Dz. U. z 1946 r., Nr 61, poz. 340 ze zm.). W związku z tym stwierdził, że nie do zaakceptowania jest stanowisko organu, który wskazał ten przepis, jako zawierający uprawnienie dla wojewódzkiej komisji ziemskiej do orzekania o uchyleniu w trybie nadzoru aktu nadania ziemi wydanego przez powiatowy urząd ziemski. W ocenie Sądu, ani treść wskazanego przepisu, ani pozostałych zawartych w dekrecie regulacji, nie upoważniała komisji do uchylenia orzeczenia (dokumentu nadania ziemi) wydanego przez powiatowy urząd ziemski. Sąd stwierdził dalej, że kompetencje orzecznicze komisji, w omawianym zakresie, nie wynikają także z powołanych przez organ orzekający przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reformy Rolnej z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51 ze zm.). Wskazany przez organ § 3 powołanego rozporządzenia jest przepisem o charakterze materialnym, który określa krąg osób uprawnionych do skorzystania z reformy rolnej na warunkach wymienionych w tym przepisie, nie określa zaś właściwości orzeczniczych komisji ziemskiej. Także powołany w odpowiedzi na skargę § 5 pkt 1 rozporządzenia określa kompetencje wojewódzkich urzędów ziemskich jako organów pierwszej instancji, nie odnosi się więc w ogóle do wojewódzkich komisji ziemskich. Również żaden z pozostałych przepisów zawartych w tym rozporządzeniu nie określa kompetencji orzeczniczych dla wojewódzkiej komisji ziemskiej w zakresie uchylania orzeczeń powiatowych urzędów ziemskich, w związku z czym nie może zostać uznany za przepis szczególny, upoważniający komisję do orzekania, o którym mowa w art. 5 lit. a) dekretu z 13 września 1946 r. o organizacji komisyj ziemskich. Sąd stwierdził, że również wskazane w orzeczeniu komisji ziemskiej przepisy art. 72 i art. 101 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz. U. z 1928 r., Nr 36, poz. 341 ze zm.) nie stanowią wystarczającego umocowania prawnego do orzekania przez wojewódzką komisję ziemską. Przedstawiając powyższe Sąd uznał, że powołanie przez organ w uzasadnieniu decyzji art. 5 lit a) dekretu o organizacji komisyj ziemskich oraz § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, było nieuzasadnione. Oparcie się na wymienionych przepisach dekretu i rozporządzenia stanowiło zdaniem Sądu naruszenie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zarówno przepisów postępowania jak i prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i uzasadniało uwzględnienie skargi. Sąd wywiódł wreszcie, że orzeczenia powiatowych urzędów ziemskich mogły być uchylane w trybie nadzwyczajnym, ale nie przez wojewódzkie komisje ziemskie. Zgodnie z art. 2 dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 15 sierpnia 1944 r. o organizacji wojewódzkich i powiatowych urzędów ziemskich (Dz. U. z 1944 r., Nr 2, poz. 4 ) - wojewódzkie urzędy ziemskie działały zasadniczo jako instancja nadzorcza i wytyczały kierunek działalności powiatowych urzędów ziemskich. Na podstawie art. 3 dekretu z 12 sierpnia 1946 r. o zespoleniu urzędów ziemskich z władzami administracji ogólnej (Dz. U. z 1946 r., Nr 46, poz. 248), który wszedł w życie w dniu 20 września 1946 r., uprawnienia i obowiązki wojewódzkich urzędów ziemskich przekazane zostały wojewodom. Następnie zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r., Nr 14, poz. 130 ze zm.), która weszła w życie w dniu 13 kwietnia 1950 r., zniesione zostały stanowiska m. in. wojewody. Na podstawie art. 37 powyższej ustawy rady narodowe oraz ich organy przejęły dotychczasowy zakres właściwości zniesionych organów odpowiedniego stopnia. Jak wskazał Sąd, powyższe oznacza, że w dacie wydawania orzeczenia przez powiatową komisję ziemską ([...] kwietnia 1950 r.) to właściwa rada narodowa (jej organy) była "władzą nadzorczą" w rozumieniu art. 101 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o postępowaniu administracyjnem, uprawnioną do uchylenia z urzędu - jako nieważnej - decyzji powiatowego urzędu. W dalszej części uzasadnienia wyroku z dnia 2 października 2009 r. Sąd nie podzielił stanowiska skarżących co do zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa przez orzeczenie z dnia [...] kwietnia 1950 r., a także stanął na stanowisku, iż zarzut braku doręczenia kwestionowanego przez strony orzeczenia A. K., może być rozważny w kontekście wznowienia postępowania, a nie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności. W ocenie Sądu w okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy i przy uwzględnieniu powyżej omówionych regulacji prawnych przyjąć należało, co nie zostało uwzględnione przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że Wojewódzka Komisja Ziemska przy Wojewodzie [...] nie była właściwa rzeczowo do orzekania w przedmiocie uchylenia dokumentu nadania ziemi, wystawionego przez Powiatowy Urząd Ziemski we W., co z kolei wskazuje, że orzeczenie komisji wojewódzkiej wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości. Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej organu stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., i w tym zakresie organ winien był kwestię tę rozważyć. Sąd wskazał, że rozpatrując ponownie wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia komisji, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zobowiązany będzie do uwzględnienia powyższego stanowiska Sądu - co do wydania orzeczenia wojewódzkiej komisji ziemskiej z naruszeniem przepisów o właściwości. Organ winien mieć przy tym na względzie art. 156 § 2 k.p.a., zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności decyzji z powodu wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości - jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 775/09 nie został zaskarżony skarga kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na podstawie art. 156 § 1 pkt 1, art. 156 § 2 oraz art. 158 § 1 k.p.a., stwierdził, że orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r. zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, lecz nie stwierdził jego nieważności z powodów wskazanych w art. 156 § 2 k.p.a. Po rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonych przez M. K., T. K., P. K., M. M. i A. K., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2012 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2012 r. W uzasadnieniu organ administracji stwierdził, że zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 775/09 stwierdził, że zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r. wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości, jednakże nie stwierdził nieważności tego orzeczenia, ponieważ zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat. Następnie Minister odniósł się do zarzutów odwołania, wedle których: 1. brak jest przesłanek, aby stwierdzić, że doszło do ogłoszenia lub doręczenia przedmiotowego orzeczenia, co wyklucza zastosowanie dyspozycji art. 156 § 2 k.p.a., 2. doszło do wydania orzeczenia bez podstawy prawnej, a w tym przypadku reguła zawarta w art. 156 § 2 k.p.a. jest wyłączona. Odnosząc się do pierwszego z zarzutów, organ administracji wskazał najpierw, że związany jest wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 775/09, w uzasadnieniu którego wskazano, iż okoliczność braku doręczenia kwestionowanego orzeczenia A. K. mogłaby być rozważana w kontekście przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, przewiedzionej przez art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie ma ona natomiast istotnego znaczenia w rozpatrywanej sprawie, prowadzonej przez organ na skutek wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia. Dalej Minister wskazał, że chociaż w aktach postępowania administracyjnego nie ma dowodu doręczenia A. K. orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r., to z akt tych wynika, iż treść tego orzeczenia była mu znana najpóźniej [...] kwietnia 1953 r. kiedy to Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we W. protokołem zdawczo-odbiorczym przekazało w bezpłatne użytkowanie Prezydium Miejskiemu we W. omawianą działkę, która wówczas nie była już uprawiana i została przekazana w celu urządzenia zakładowych ogródków działkowych. Odnosząc się do drugiego z zarzutów odwołania, Minister powołał się na przedstawione powyżej wywody Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczące wydania orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1950 r. z naruszeniem przepisów o właściwości. T. K., P. K., M. M., A. K. i M. K. zaskarżyli decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając: 1. przyjęcie, iż Wojewódzka Komisja Ziemska przy Wojewodzie [...] miała kompetencję do wydania orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1950 r., podczas gdy w świetle art. 5 lit. a) dekretu o organizacji komisyj ziemskich z dnia 13 września 1946 r. wskazana powyżej komisja wydała to orzeczenie bez podstawy prawnej, 2. rażące naruszenie art. 12 ust. 4 dekretu z dnia 13 września 1946 r. o organizacji komisyj ziemskich poprzez przyjęcie, iż orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewódzkie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r. zostało stronie doręczone w formie pisemnej, chociaż w rzeczywistości nie zostało doręczone i w związku z tym strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw poprzez odwołanie się od wyroku. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2010 r., 2. zasądzenie na ich rzecz koszów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 9 sierpnia 2012 r. uczestnik postępowania – P. - wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia 3 września 2012 r. skarżący podtrzymali zarzuty i wnioski skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uzasadnienie. Uzasadnienie pierwszego z postawionych w niej zarzutów stanowi w istocie nieuprawnioną polemikę z oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 775/09, który wobec niewniesienia od niego skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest prawomocny. Jak wywiedziono w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, w wyroku z dnia 2 października 2009 r. Sąd za bezpodstawną uznał zastosowaną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wykładnię art. 5 lit. a) dekretu z 13 września 1946 r. o organizacji komisyj ziemskich (Dz. U. z 1946 r., Nr 61, poz. 340 ze zm.). Sąd stanął na stanowisku, że ani powołany przepis, ani pozostałe zawarte w dekrecie regulacje, ani przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reformy Rolnej z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., Nr 10, poz. 51 ze zm.), ani przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz. U. z 1928 r., Nr 36, poz. 341 ze zm.), ani inne przepisy szczególne, nie upoważniały Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] do wydania orzeczenia z [...] kwietnia 1950 r. Sąd wskazał dalej, że "(...) w okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy i przy uwzględnieniu powyżej omówionych regulacji prawnych przyjąć należało, co nie zostało uwzględnione przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że Wojewódzka Komisja Ziemska przy Wojewodzie [...] nie była właściwa rzeczowo do orzekania w przedmiocie uchylenia dokumentu nadania ziemi, wystawionego przez Powiatowy Urząd Ziemski we W., co z kolei wskazuje, że orzeczenie komisji wojewódzkiej wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości [...]". Sąd stwierdził również, że "(...) w dacie wydawania orzeczenia przez powiatową komisję ziemską ([...] kwietnia 1950 r.) to właściwa rada narodowa (jej organy) była władzą nadzorczą w rozumieniu art. 101 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o postępowaniu administracyjnem, uprawnioną do uchylenia z urzędu - jako nieważnej - decyzji powiatowego urzędu [...]". Sąd zobowiązał wreszcie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do uwzględniania stanowiska o wydaniu orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1950 r. z naruszeniem przepisów o właściwości, a także do wzięcia pod uwagę treści art. 156 § 2 k.p.a. Zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 775/09 wywód o braku upoważniania Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] do uchylenia dokumentu nadania ziemi z dnia [...] stycznia 1947 r. oraz pogląd, że wydanie orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1950 r. nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości jest dokonanym przez Sąd wyjaśnieniem istotnej treści przepisów i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie administracyjnej - w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1950 r. Stanowi więc ocenę prawną w rozumieniu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej również jako ppsa, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Powyższe oznacza, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a także Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie mogły dokonać odmiennej kwalifikacji wadliwości orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1950 r. dostrzeżonej w wyroku z dnia 2 października 2009 r. niż przyjęcie, że orzeczenie to wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości. Właśnie z powyższych względów argumentacja skargi na uzasadnienie pierwszego z postawionych zarzutów jest nieuprawniona. Skarżący cytują obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku z dnia 9 października 2009 r. i stwierdzają, że stanowisko Sądu należy podzielić, by następnie wywieść, że okoliczności powołane przez Sąd stanowią o wydaniu orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1950 r. bez podstawy prawnej. Co więcej, w wyroku z dnia 9 października 2009 r. Sąd dokonał oceny decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pod kątem prawidłowości ustalenia występowania wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności orzeczenia z dna [...] kwietnia 1950 r. określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności pod kątem przesłanek wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, które wskazywane były przez strony w toku postępowania nadzorczego zakończonego decyzją Ministra z dnia [...] lutego 2009 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił brak związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a także stwierdził, że dokonał oceny decyzji Ministra w kontekście przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zakresem orzekania i wyrokowania Sądu w wyroku z dnia 9 października 2009 r. objęta była legalność decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie prawidłowości ustalenia przez organ administracji wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1950 r. W tej sytuacji decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1950 r. ze względu na wydanie go bez podstawy prawnej naruszałaby także art. 171 ppsa, zgodnie z którym wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Odnosząc się do drugiego z podniesionych w skardze zarzutów, zauważyć należy, że okoliczność, jakoby orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r., nie zostało doręczone A. K., podnoszona jest przez strony od momentu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jego nieważności. W istocie, w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie dysponował pokwitowaniem doręczenia orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przez A. K. Nie oznacza to jednak jeszcze, że orzeczenie to nie zostało mu doręczone, zgodnie z wymogiem stawianym przez art. 12 ust. 4 dekretu z dnia 13 września 1946 r. o organizacji komisyj ziemskich. Mając na względzie, że od wydania orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] do złożenia wniosku o stwierdzenie jego nieważności upłynęło ponad 54 lata należało dopuścić możliwość, że do czasu orzekania przez Ministra w przedmiocie nieważności orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1950 r., mogły nie zachować się wszystkie dokumenty dotyczące uchylenia dokumentu nadania ziemi z dnia [...] stycznia 1947 r. oraz przekazania przedmiotowej nieruchomości Prezydium Miejskiej Rady Narodowej we W. Wobec braku pokwitowania odbioru orzeczenia przez stronę, obowiązkiem Ministra było ustalenie okoliczności jego doręczenia w oparciu dostępny materiał dowodowy, zasady doświadczenia życiowego i logiki. Należy tu nadmienić, że powołany w skardze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2324/06 wydany został w zasadniczo odmiennych okolicznościach faktycznych, przejawiających się chociażby tym, że decyzja, której doręczenie nie było wystarczająco wyjaśnione została wydana cztery lata przed wyrokiem Sądu, a jej adresat żył zarówno w dacie wydawania decyzji nadzorczej, jak w dacie wydania wyroku. Chociaż jak słusznie zauważają skarżący w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który "z całą mocą" wskazywałby, że podważane przez nich orzeczenie zostało doręczone A. K., to w aktach brak jest także jakiegokolwiek dowodu na to, aby wymieniony kwestionował fakt doręczenia mu tego orzeczenia. Okoliczność ta wywodzona jest przez następców prawnych adresata orzeczenia, a przedstawiana przez nich argumentacja zasadza się właściwie wyłącznie na braku jednoznacznego dowodu doręczenia (pokwitowania adresata). Tymczasem, biorąc pod uwagę wspomniany już upływ czasu od daty wydania kwestionowanego orzeczenia i przejęcia przedmiotowej nieruchomości, należy zwrócić uwagę, że w aktach administracyjnych znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia reprodukcji przedmiotowego orzeczenia wykonanej z akt przechowywanych w Archiwum Państwowym w P. Na orzeczeniu tym znajduje się pouczenie o prawie strony do odwołania się do Głównej Komisji Ziemskiej w W. w terminie 14. dni od dnia otrzymania orzeczenia. W aktach znajduje się także potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia odpisu tego samego orzeczenia sporządzonego w dniu [...] czerwca 1950 r., celem doręczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we W. Sporządzenie odpisu w celu wykonania orzeczenia po upływie ponad miesiąca od jego wydania wskazuje pośrednio, że organy administracji uwzględniły okres, który musiał minąć od daty doręczenia orzeczenia, aby stało się ono ostateczne. Ponadto, jak słusznie zauważa organ administracji, w aktach postępowania znajduje się protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] kwietnia 1953 r. w sprawie przekazania działki parcelacyjnej z majątku Z. - gminy W. nr [...] o pow. 6,93 ha po A. K. Wedle wskazanego protokołu w dniu [...] kwietnia 1953 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we W. przekazało przedmiotową nieruchomość w bezpłatne użytkowanie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej we W. Przekazanie nieruchomości w użytkowanie Prezydium Miejskiemu, a tym samym pozbawienie A. K. posiadania tej nieruchomości także pośrednio wskazuje, że zapoznał się on z treścią orzeczenia uchylającego akt nadania mu przedmiotowej nieruchomości. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, w szczególności wobec upływu ponad pół wieku od czasu uchylenia aktu nadania ziemi kwestionowanym przez skarżących orzeczeniem, opisane wyżej dokumenty pozwalały Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi na ustalenie dwóch istotnych w prowadzonym przezeń postępowaniu "nieważnościowym" okoliczności - po pierwsze ustalenie faktu doręczenia A. K. orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1950 r., a w konsekwencji wejścia tego orzeczenia do obrotu prawnego; po drugie, ustalenie, że doręczenie tego orzeczenia nie mogło nastąpić później niż [...] kwietnia 1953 r. Wobec takich ustaleń Minister prawidłowo wykonał wskazanie co dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 775/09 w zakresie, w jakim zobowiązany został do uwzględnienia treści art. 156 § 2 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] września 2010 r. w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem nie dają podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego lub naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak jest podstaw do uznania, iż w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ administracji uwzględnił ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2009 r. oraz prawidłowo wykonał zawarte w nim wskazania co dalszego postępowania. Decyzje zawierają wszystkie niezbędne elementy, a ich uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie są prawidłowe. Wobec powyższego wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za niezasadne. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło