I SA/Lu 356/12

WyrokWSA w Lublinie2012-09-12

Skład orzekający: Danuta Małysz, Wiesława Achrymowicz, Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która dzierżawi grunt od użytkownika wieczystego i prowadzi na nim sprzedaż, jest podatnikiem podatku od nieruchomości, co mogłoby zwolnić ją z opłaty targowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna dzierżawiąca grunt od użytkownika wieczystego, na którym prowadzi sprzedaż, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W związku z tym nie przysługuje jej zwolnienie z opłaty targowej, nawet jeśli w czynszu dzierżawnym zawarta jest część podatku od nieruchomości należnego gminie od właściciela gruntu. Obowiązek podatkowy wynika z ustawy, a nie z umowy cywilnoprawnej.
Stan faktyczny
Skarżąca J. B. prowadziła sprzedaż artykułów przemysłowych ze stołów handlowych przy ul. L. w C., poza zorganizowanym targowiskiem, zajmując powierzchnię 2 m2. Odmówiła uiszczenia opłaty targowej, argumentując, że płaci czynsz dzierżawny za grunt i tym samym opłaca podatek od nieruchomości, co powinno zwalniać ją z opłaty targowej na podstawie art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy administracji uznały, że skarżąca nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, a jedynie dzierżawcą, i dlatego jest zobowiązana do uiszczenia opłaty targowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Marta Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty targowej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. B., utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta C z dnia [...] r. określającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu opłaty targowej za dzień 13.09.2011 r. w kwocie 20 zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta C wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty targowej, uzasadniając, że zgodnie z protokołem z dnia 13 września 2011 r. J. B. odmówiła uiszczenia opłaty targowej od prowadzonej sprzedaży oraz złożenia podpisu pod tym protokołem. Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Prezydent Miasta C określił podatniczce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu opłaty targowej za dzień 13 września 2011 r. w kwocie 20 zł. W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), wskazując, że opłata targowa pobierana jest od podmiotów dokonujących sprzedaży na targowiskach, którymi w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy są wszelkie miejsca, w których prowadzona jest sprzedaż. Wskazał następnie, że z materiału dowodowego w postaci protokołu odmowy zapłaty opłaty targowej, protokołu przesłuchania strony z dnia 8.11.2011 r. wynika, że skarżąca w dniu 13 września 2011 r. przy ul. L. w C, poza zorganizowanym targowiskiem, dokonywała sprzedaży ze stołów, zajmując na ten cel powierzchnię 2 m2. Podał następnie, że wysokość dziennej stawki opłaty targowej wynika z załącznika do uchwały Nr VIII/88/ll Rady Miasta C. z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie wysokości dziennych stawek opłaty targowej oraz zarządzenia jej poboru w drodze inkasa (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 123, poz. 2144). Zgodnie z załącznikiem do w/w uchwały opłata targowa przy sprzedaży ze stołów, przenośnych stolików, wózków ręcznych, skrzynek i innych opakowań za każdy rozpoczęty 1m2, od sprzedaży dokonywanej poza zorganizowanymi targowiskami wynosi 10 zł. Organ wyjaśnił, że uchwały rady gminy stanowią akty prawa miejscowego, będące na terenie działania danej gminy prawem powszechnie obowiązującym. Organ podał, że strona odmówiła uiszczenia opłaty targowej kwestionując zasadność jej pobierania – jej zdaniem opłata targowa jest nienależna, ponieważ skarżąca płaci za działkę, na terenie której dokonywała sprzedaży czynsz dzierżawny do PSS "S." zgodnie z umową dzierżawy działki gruntu z dnia 12.10.2007 r. i aneksem Nr 5/2011 z dnia 18.10.2011 r. Na tą okoliczność przedstawiła stosowne dowody. Organ stwierdził, że okoliczności wskazywane przez podatniczkę nie wpływają na treść rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, iż strona nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości - zatem nie dotyczy jej zwolnienie, o którym mowa w art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w myśl którego zwalnia się od opłaty targowej osoby i jednostki wymienione w art. 15 ust. 1, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach. W sprawie niniejszej podatnikiem podatku od nieruchomości jest właściciel - PSS ".S", natomiast skarżąca jest posiadaczem zależnym, korzystającym z tej nieruchomości. Opłacanie czynszu z tytułu umowy dzierżawy terenu, na którym strona prowadziła sprzedaż artykułów przemysłowych jest okolicznością obojętną dla istnienia obowiązku podatkowego z tytułu prowadzenia sprzedaży na targowisku. Opłata targowa jest daniną publicznoprawną wynikającą z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zaś czynsz dzierżawny wynika z umowy cywilnoprawnej. Nie zgadzając się z powyższą decyzją J. B. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając wydanie przez organ I instancji decyzji z naruszeniem art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jej zdaniem bezzasadnie organ nie dopuścił dowodów złożonych w dniach 25.10.2011 r. i 23.11.2011 r., w sytuacji, gdy jasno z nich wynika, że opłaca podatek od nieruchomości, w związku z czym zgodnie z art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych powinna być zwolniona z opłaty targowej. W ocenie podatniczki stanowisko organu, iż właścicielem nieruchomości jest PSS "S.", a ona posiadaczem zależnym, jest niezgodne z art. 109 Ordynacji podatkowej oraz art. 3531 kodeksu cywilnego. Przedstawiła też dokument, że opłaca na bieżąco podatek od nieruchomości. Podatniczka zarzuciła też naruszenie art. 122 ustawy Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie na podstawie jakich dokumentów organ podatkowy stwierdził, że właścicielem nieruchomości jest PSS "S.", kiedy nabyło prawo do nieruchomości, na podstawie jakiego dokumentu, czy w chwili wejścia w posiadanie miało uprawnienia przedsiębiorstwa państwowego oraz powołała się na uchwałę pięciu sędziów NSA w Warszawie z dnia 26 maja 1997 r. sygn akt. FPK 6/97 podnosząc, że skoro właściciel nieruchomości PSS "S." udzielił prawa do władania nieruchomością, to podatniczka ma obowiązek opłacania podatku od nieruchomości w części, w jakiej włada nieruchomością. Samorządowego Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W pierwszej kolejności wskazało na niesporny stan faktyczny w sprawie oraz wyjaśniło, że kwestią sporną w sprawie jest zasadność poboru opłaty targowej. Podniosło, że stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych warunkiem obciążenia danego podmiotu opłatą targową, jest dokonywanie przez niego sprzedaży na targowisku. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy targowiskami, o których mowa w ust. 1, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzona sprzedaż. Zobowiązanie z tytułu ww. opłaty, jest typowym zobowiązaniem podatkowym powstającym z mocy prawa, z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Takim zdarzeniem jest dokonywanie sprzedaży na targowisku. Jeżeli wyrażona kwotowo należność z tytułu opłaty targowej zostanie przez sprzedającego (podatnika) prawidłowo zapłacona - najczęściej do rąk inkasenta - organ podatkowy nie jest zobowiązany do podejmowania dodatkowych czynności. Zdaniem SKO, organ pierwszoinstancyjny zasadnie uznał, że spełnione zostały okoliczności warunkujące określenie opłaty targowej wskazane w art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz, że nie zachodzą żadne z okoliczności, które uniemożliwiałyby wymierzenie takiej opłaty. J. B. z tytułu prowadzenia sprzedaży na targowisku nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nie znajduje zatem zastosowania art. 16 ww. ustawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że PSS "S." nie jest właścicielem nieruchomości, bo z wypisu z rejestru gruntów wynika, że jest użytkownikiem wieczystym działki nr 985/2 położonej przy ul. L., co pozostaje bez wpływu na wynik postępowania. Wyjaśniło, że J. B. jest dzierżawcą działki gruntu na podstawie umowy dzierżawy zawartej z PSS "S." - użytkownikiem wieczystym gruntu, którego właścicielem - jak wynika z wypisu z rejestru gruntów - jest Miasto C. i nie należy do żadnej z kategorii podatników podatku od nieruchomości wymienionych w art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Okoliczność ta przesądza o braku podmiotowości J. B. w podatku od nieruchomości. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że okoliczność, iż skarżąca uiszczała czynsz z tytułu dzierżawy terenu, na którym prowadziła sprzedaż jest okolicznością obojętną dla istnienia obowiązku podatkowego z tytułu prowadzenia sprzedaży na targowisku. Na powyższą decyzję J. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwołąwczego oraz decyzji ją poprzedzającej i zarzucając, że decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 19 pkt 1 i 2 oraz art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W uzasadnieniu skargi, powołując się na wyrok w sprawie o sygn. II FSK 560/10, strona argumentowała, że taka sprzedaż jak jej (sprzedaż artykułów przemysłowych, w boksie zlokalizowanym w Centrum Handlowo-Usługowym) nie podlega opłacie targowej. Podnosiła, że w uchwale Rady Miasta musi być wskazane imię i nazwisko inkasenta, który będzie pobierał opłatę targową w drodze inkasa, inkasentów nie może ustalać Prezydent Miasta ani Zarząd Targowisk Miejskich, co zdaniem skarżącej potwierdza wyrok w sprawie I SA/Bk 474/11. Zasadność wniesionej skargi potwierdzają też zdaniem skarżącej wyroki w sprawach: II FSK 218/06 i I SA/Łd 45/11. Treść zaskarżonej decyzji jest zdaniem skarżącej sprzeczna z "całością obowiązujących przepisów". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że w dniu 13 września 2011 r. przy ul. L. w C skarżąca dokonywała sprzedaży artykułów przemysłowych ze stołów handlowych, poza zorganizowanym targowiskiem, zajmując powierzchnię 2 m2 . Powyższy stan faktyczny sprawy ustalony został na podstawie protokołu nr 24 odmowy zapłaty opłaty targowej, zeznań skarżącej z dnia 8 listopada 2011 r., w których potwierdziła ona okoliczności przyjęte za podstawę ustaleń faktycznych sprawy. Trafnie zatem wskazał organ odwoławczy, iż stosownie do art. 15 ust 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach, z zastrzeżeniem ust. 2b, przy czym zgodnie z ust. 2 tego art. targowiskami, o których mowa w ust. 1, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzona sprzedaż. W myśl art. 15 ust 2b powołanej ustawy opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub w ich częściach. Stosownie zaś do art. 16 powołanej ustawy zwalnia się od opłaty targowej osoby i jednostki wymienione w art. 15 ust. 1, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach. Z powyższych uregulowań prawnych wynika, iż za targowisko w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych należy uznać każde miejsce, w którym zwyczajowo prowadzona jest sprzedaż z zastrzeżeniem ust. 2b, który w ustalonym stanie faktycznym nie miał zastosowania, bowiem na żadnym etapie postępowania skarżąca nie twierdziła, że dokonywała sprzedaży w budynku lub jego części. Opłatą targową objęty jest więc każdy, kto prowadzi handel na targowisku i jednocześnie nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości w związku z przedmiotem opodatkowania położonym na targowisku ( w miejscu handlu). Okoliczność, że skarżąca nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości w związku z przedmiotem opodatkowania położonym w miejscu handlu została w sposób bezsporny ustalona w toku postępowania podatkowego. Rację mają bowiem organy podatkowe, że skarżąca w stosunku do nieruchomości, na której prowadziła handel nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Fakt, że w kwocie czynszu dzierżawnego, zgodnie z umową zawartą z wydzierżawiającym (PSS "S.") zawiera się również część podatku od nieruchomości (1,75 zł + VAT miesięcznie) należnego Gminie od PSS "S." nie czyni ze skarżącej podatniczki podatku od nieruchomości. Obowiązek podatkowy jest kategorią obiektywną i może wynikać jedynie z ustawy, nigdy z umowy. Skoro skarżąca w dniu 13 września 2011r. dokonywała sprzedaży na targowisku w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 16 tej ustawy, zobowiązana była do uiszczenia opłaty targowej zgodnie z obowiązującą stawką, wynikającą z przytoczonej w zaskarżonej decyzji uchwały Rady Miasta C. W odniesieniu do zarzutów skargi wskazać też należy, że wyrok w sprawie sygn. akt sygn. II FSK 560/10 wydany został w innym, niż w niniejszej sprawie, stanie faktycznym oraz w oparciu o inny stan prawny. Ponadto NSA w uzasadnieniu tego wyroku wyraził stanowisko, iż opłatą targową jest objęty każdy kto prowadzi handel na targowisku i jednocześnie nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowisku, przyjmując, że A. jest zobowiązana do zapłaty opłaty targowej. Powołany zaś przez skarżącą wyrok w sprawie I SA/Bk 474/11 został wydany w sprawie ze skargi na Uchwałę Gminy i dotyczył zgodności tej uchwały z regulacjami ustawowymi. Wywody i argumentacja Sądu zawarta w uzasadnieniu tego wyroku pozostaje bez związku z przedmiotem sprawy niniejszej. Podobnie, związku ze sprawą nie mają kolejne powołane przez J. B. w skardze wyroki w sprawach: II FSK 218/06 – wydany w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, I SA/Kr 1602/08 w sprawie podatku od nieruchomości czy też w sprawie I SA/Łd 45/11 - w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości, zwłaszcza, że skarżąca nie wskazała, naruszenie których przepisów miałyby potwierdzać powołane przez nią wyroki. Stwierdzenie skarżącej, że "treść decyzji stanowi negację całości obowiązujących przepisów" jest na tyle ogólnikowe, iż uniemożliwia odniesienie się Sądu do zarzutu takiej treści. Nie można też zasadnie twierdzić o naruszeniu w sprawie art. 19 pkt 1 i 2 oraz art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis art. 18 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych utracił swą moc z dniem 1 stycznia 2007r., nie mógł mieć więc zastosowania w sprawie z uwagi na jego nieobowiązywanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy, przy czym dotyczył opłaty administracyjnej za czynności urzędowe wykonywane przez organy gminy. Nie posiadał przy tym ustępów ani punków. Przepis art. 19 tej ustawy nie odnosi się do przedmiotu sprawy. Reasumując, Sad nie dopatrzył się w działaniach organów podatkowych w sprawie niniejszej naruszenia prawa – zarówno materialnego jak i procesowego. Tym bardziej naruszenia prawa w sposób rażący. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 7

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło