VI SA/Wa 906/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-12
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Leszek Kobylski, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia skarżącej pełnych akt postępowania konkursowego, w tym ofert złożonych przez konkurencyjnych świadczeniodawców, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu i prawa wglądu do akt?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa udostępnienia skarżącej pełnych akt postępowania konkursowego, w tym ofert złożonych przez konkurencyjnych świadczeniodawców, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 73 k.p.a. (prawo wglądu do akt) i art. 10 § 1 k.p.a. (czynny udział strony w postępowaniu). Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ pozbawiło skarżącą możliwości pełnego zapoznania się z materiałem dowodowym i skutecznego formułowania zarzutów. W związku z tym zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Skarżąca, właścicielka Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej, złożyła skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ, która oddaliła jej odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenia stomatologicznego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym odmowę udostępnienia akt sprawy i uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu. Sąd uznał skargę za zasadną z powodu naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej I. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VI SA/Wa 906/12
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2012r. nr [...], Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia / dalej określany jako "Prezes NFZ"/, działając na podstawie art.154 ust.6 ustawy z dn. 27 sierpnia 2004r. o Świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych / Dz U z 2008r. nr 164 poz.1027 ze zm., zwaną dalej "ustawą o świadczeniach"/ oraz art.138§1 pkt.1 kpa – po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez I. K. / dalej określana jako "skarżąca"lub "świadczeniodawca"/ właściciela Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]" z/s w [...] od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dn. [...] listopada 2011r. nr [...] oddalającej odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie stomatologiczne w zakresie świadczenia ogólno stomatologiczne dla dzieci i młodzieży do ukończenia 18 r.ż – utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...].09.2010r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ / dalej określany jako "Dyrektor OW NFZ" lub "organ I instancji"/ ogłosił konkurs ofert nr [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 01.01.2011r. do 31.12.2013r. na wskazanym w ogłoszeniu obszarze w rodzaju : leczenie stomatologiczne, w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne dla dzieci i młodzieży do 18 r.ż.
Oferenci przystępujący do konkursu ofert winni byli spełniać wymagania określone przez Prezesa NFZ oraz wymagania wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego wskazane w ogłoszeniu o konkursie.
Po stwierdzeniu przez komisję konkursową w części jawnej postępowania, prawidłowości ogłoszenia konkursu oraz liczby złożonych ofert, komisja konkursowa przeprowadziła negocjacje z oferentami zakwalifikowanymi do części niejawnej postępowania, tj. których oferty spełniały wymagania i nie zostały odrzucone.
Komisja konkursowa, działając na podstawie art.148 ustawy o świadczeniach oraz zarządzeń Prezesa NFZ dokonała oceny ofert i sporządziła ranking końcowy, zawierający dane po przeprowadzonych negocjacjach
W sporządzonym przez komisję konkursową rankingu oferta skarżącej uzyskała łącznie 26,285 pkt., w tym za ofertę cenową 3,785 pkt, za ciągłość 10,000 pkt., za jakość 7,500 pkt., za dostępność 5,000 pkt.
Pismem z dn. [...].12.2010r. skarżąca złożyła odwołanie od rozstrzygnięcia przedmiotowego konkursu w treści którego podniosła zarzuty naruszenia przepisów art.148, art.142 ust.5 i art.142 ust.6 ustawy o świadczeniach oraz zasadę równego traktowania wszystkich oferentów i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji tj. art.134 ww. ustawy.
Po przeprowadzeniu analizy akt sprawy Dyrektor OW NFZ w dn. [...].01.2011r. wydał decyzję nr [...] oddalającą odwołanie świadczeniodawcy.
Od powyższej decyzji świadczeniodawca złożyła odwołanie, po rozpatrzeniu którego Prezes NFZ decyzją z dn. [...].10.2011r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji Prezesa NFZ, Dyrektor OW NFZ w dn. [...].11.2011r. wydał decyzję nr [...] oddalającą odwołanie świadczeniodawcy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor OW NFZ podniósł, że po powtórnym przeprowadzeniu analizy przedmiotowego postępowania nie dopatrzył się w działaniu komisji konkursowej takich naruszeń zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które skutkowałyby innym rozstrzygnięciem konkursu ofert. Ponadto Dyrektor OW NFZ wskazał na uzupełniające analizy na podstawie których ustalił, że zaproponowanie przez komisje konkursową w protokole końcowym z negocjacji wartości "0" nie wywarło wpływu na rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisje konkursową.
Od powyższej decyzji świadczeniodawca złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i podnosząc przeciwko tejże decyzji następujące zarzuty:
I. naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art.134, art.142 ust.5 pkt.1, art.142 ust.6, art.148 oraz art.149 ustawy o świadczeniach poprzez:
1/ odmowę podania miejsca w rankingu oraz pozycji oferty świadczeniodawcy w rankingu w stosunku do innych ofert
2/ podziału negocjacji na dwa etapy
3/ odmowę oceny i klasyfikacji oferty w tzw. rankingu ofert przy zastosowaniu liczby punktów jakie oferta uzyskała dla ceny określonej w ofercie pisemnej
4/ uniemożliwienie świadczeniodawcy złożenia nowej propozycji cenowej w toku późniejszych negocjacji
5/ naruszenie przepisów o konkursie ofert poprzez wprowadzenie licytacji oferentów w miejsce wymaganych i dopuszczalnych przez ustawę negocjacji oraz dopuszczenie możliwości nierówoprawnych i nierównoczasowych oświadczeń o postąpieniach cenowych
6/ umieszczenie oferty świadczeniodawcy na miejscu w rankingu niezgodnym z liczbą punktów uzyskaną przez ofertę
7/ wprowadzenie i zastosowanie przez komisję konkursową nieznanej ustawie nowej przyczyny odrzucenia oferty skarżącej z powodu przedstawienia oferty cenowej na kwotę wyższą niż cena oczekiwana albo spisanie protokołu rozbieżnego z negocjacji
II. zarzutu naruszenia przepisów postępowania , a w szczególności art.9, art.10§1, art.73§1, art.74§1 i §2, aert.75, art.77, art.78, art.80, art.107§1 i 3 kpa oraz art.152 ust.1 ustawy o świadczeniach poprzez:
1/ naruszenie obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz możliwości wypowiedzenia się co do wszystkich zebranych materiałów konkursu
2/ nieudostępnienie oferentowi wszystkich akt postępowania
3/ objęcie akt sprawy klauzulą tajności albo wyłączenie wglądu do akt
4/ nie dokonanie oceny sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego
5/ wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i nieuwzględnienie całości materiałów dowodowych sprawy.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezes NFZ, działając na podstawie art.154 ust.6 ustawy o świadczeniach oraz art.138§1 pkt.1 kpa, ww. decyzją z dnia [...].02.2012r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] OW NFZ z dn. [...].11.2011r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ wskazał, że sporne postępowanie konkursowe miało na celu wyłonienie najkorzystniejszej oferty. Zdaniem organu odwoławczego, zostało ono przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a więc zgodnie z zasadą równego traktowania świadczeniodawców oraz zasadą niezmienności warunków, które podlegają ocenie w toku postępowania, zasadą przestrzegania określonych w ogłoszeniu procedur oraz zasadą zachowania uczciwej konkurencji. Prezes NFZ uznał, że przedmiotowe postępowanie konkursowe było prowadzone nie tylko zgodnie ze wskazanymi zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach, ale również zgodnie z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów zawartymi w przepisach wykonawczych. Organ odwoławczy stwierdził, że oferta strony skarżącej została przyjęta do dalszego postępowania konkursowego, a jej ocena została dokonana według jednolitych dla wszystkich świadczeniodawców zasad określonych w przepisach prawa. Organ wskazał jednocześnie, że kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania. Prezes NFZ stwierdził, że oferenci - świadczeniodawcy mieli możliwość brania w nim czynnego udziału i podlegali tym samym, niezmiennym, jawnym warunkom i kryteriom.
Odnosząc się do zarzutu odmowy podania pozycji zajmowanej przez ofertę Oferenta w rankingu, w tym w szczególności w odniesieniu do ofert pozostałych oferentów oraz zarzutów odnoszących się do prowadzenia negocjacji, Prezes NFZ wskazał, że komisja konkursowa w ramach prowadzonego postępowania konkursowego stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu.
Zarówno w rankingu otwarcia jak i w rankingu końcowym przeprowadzonego postępowania konkursowego, oferta strony zajęła ostatnią 27 pozycję z łączną liczbą 26,285 pkt. W wyniku uszeregowania ofert w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów, komisja konkursowa dokonała wyboru 10 ofert. Oferty które uzyskały większą liczbę punktów znalazły się powyżej miejsca oferty strony.
Prezes podkreślił, że o miejscu oferty w rankingu ofert decydowała punktacja oferty za kryteria cenowe i niecelowe z uwzględnieniem wyników negocjacji. Oferta strony została umieszczona w rankingu ofert na pozycji zgodnej z uzyskaną liczbą punktów oceny ofert z uwzględnieniem wyników negocjacji. Stąd organ stwierdził, że podniesiony zarzut jest bezzasadny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.6, art.7 i art.8 kpa Prezes NFZ stwierdził, że Dyrektor [...] OW NFZ przed wydaniem decyzji pismem z dn. [...].11.2011r. powiadomił dowołująca się o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów postępowania oraz zgłaszania żądań dotyczących odwołania. Pismem z dn. [...].11.2011r. odwołująca poinformowała, że nie zamierza skorzystać z prawa do zapoznania się z materiałami postępowania zgodnie z art.10§1 kpa. Tak więc organy NFZ zapewniły stronie czynny udział w postępowaniu.
Odnoszą się do zarzutu dotyczącego dostępności do akt sprawy Prezesa NFZ stwierdził , iż możliwość zapoznania się z aktami postępowania i dokumentami dotyczącymi ofert konkurentów przez stronę postępowania była zagwarantowana, a zatem zarzut strony dotyczący uniemożliwienia zapoznania się z aktami administracyjnymi, organ II instancji uznał za chybiony. Prezes NFZ zauważył, że zakres procedury odwoławczej realizowanej przez Fundusz regulują wprost przepisy art. 152 ustawy o świadczeniach. Zgodnie z nimi środki odwoławcze przysługują świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Uwzględniając powyższe, organ odwoławczy doszedł do przekonania, że procedura odwoławcza ogranicza się do badania prawidłowości działań komisji konkursowych, podejmowanych odrębnie w odniesieniu do każdej oferty, w sprawie której odwołanie zostało wniesione. W ocenie organu, oferty konkurentów w postępowaniu konkursowym nie są oferentom wzajemnie udostępniane, ze względu na fakt, iż informacje w nich zawarte podlegają szczególnej ochronie prawnej (na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm., a także ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.). Dla potwierdzenia prawidłowości swojego stanowiska, Prezes NFZ przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 264/10, uchylający wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1460/09, w którym NSA stwierdził, że w trakcie postępowania prowadzonego w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oferentowi nie przysługuje prawo zapoznania się z ofertami innych uczestników postępowania. Zdaniem Prezesa NFZ, zawarte w przywołanym wyroku NSA stwierdzenia uzasadniają postępowanie Narodowego Funduszu Zdrowia w zakresie granic postępowania odwoławczego i udostępniania akt.
W konkluzji Prezes NFZ stanowczo podkreślił, iż w świetle przedstawionych okoliczności stwierdzić należy, że [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia nie naruszył w toku postępowania konkursowego jego zasad określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie, czy też zarządzeniach wydanych przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Pismem z dnia [...].03.2012r. skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Prezesa NFZ.
Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] OW NFZ, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, skarżąca podniosła następujące zarzuty:
1/ naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art.154 ust.1 ustawy o świadczeniach poprzez ograniczenie badania prawidłowości przeprowadzenia postępowania konkursowego wyłącznie do czynności podejmowanych w stosunku do jednego uczestnika i tylko jednej oferty, zamiast zbadania wszystkich czynności podjętych w toku ww. postępowania w stosunku do wszystkich uczestników konkursu
2/ naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym, w szczególności art.9, art.10§1, art73§1, art.74, art.75, art.77, art.78, art.80, art.107§1 i 3 kpa oraz art.152 ust.1 ustawy oświadczeniach poprzez:
-/ naruszenie obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz możliwości wypowiedzenia się co do wszystkich zebranych dowodów i materiałów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji
-/nieudostępnienie skarżącej wszystkich akt postępowania oraz nie poinformowanie skarżącej o prawie do przejrzenia akt postępowania oraz do uprawnienia ustosunkowania się przez stronę do zawartych w nich informacji
-/ bezpodstawne i nieuzasadnione objęcie akt sprawy klauzulą tajności albo wyłączenie wglądu do akt ze względu na nieistniejący i nieujawniony ważny interes państwowy, a co za tym idzie nie wydanie postanowienia na podstawie art.74&2 kpa
-/ nie dokonanie oceny sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a poprzesz to wadliwość ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w sprawie
-/ wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i nieuwzględnienie całości materiałów dowodowych i oko9liczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, brak analizy i omówienia dowodów zgromadzonych w sprawie, a poprzez to brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w części obejmującej dowody i zarzuty wskazane przez skarżącą
3/ naruszenie przepisów prawa materialnego tj. przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w szczególności art.148 / o ocenie ofert/, art.149 ust.1 / o podstawach odrzucenia ofert/, art. art.142 ust.5 pkt.1 / o wyborze ofert/, art.142 ust.6 / o prowadzeniu negocjacji z oferentami, art. 134 ust.1 i 2 tej ustawy o równym traktowaniu wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz zasady nakładającej na NFZ obowiązek prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, a także równego udostępnienia wszystkim świadczeniodawcom wszelkich wyjaśnień i informacji związanych z postępowaniem o zawarcie umowy, poprzez:
-/ odmowę udzielenia informacji o miejscu oferty skarżącej w tzw. rankingu ofert
-/ podział negocjacji na dwa niezależne etapy rodzące, w opinii organu, różne skutki prawne
-/odmówienie skarżącej prawa do dalszych negocjacji co do ceny i ilości świadczeń w sytuacji zapewnienia tego prawa oferentom
-/ umieszczenie oferty skarżącej na miejscu w rankingu ofert niezgodnym z liczbą punktów uzyskaną przez ofertę skarżącego
-/ uniemożliwienie skarżącej złożenia nowej propozycji cenowej w toku późniejszych negocjacji
-/ naruszenie przepisów o konkursie ofert poprzez wprowadzenie licytacji oferentów w miejsce wymaganych i dopuszczalnych przez ustawę negocjacji
-/ naruszenie przepisów o wyborze ofert poprzez dopuszczenie możliwości nierównoprawnych i nierównoczesnych oświadczeń o postąpieniach cenowych
-/ wprowadzenie przez NFZ w toku postępowania konkursowego ceny maksymalnej, pomimo braku upoważnienia w przepisach prawa do określenia takiej ceny
-/ wprowadzenie i zastosowanie przez komisję konkursową nieznanej ustawie nowej przyczyny odrzucenia oferty skarżącej z powodu przedstawienia oferty cenowej na kwotę wyższą niż oczekiwana przez NFZ albo spisanie protokołu rozbieżnego z negocjacji
W obszernym uzasadnieniu, opisując przebieg przeprowadzonego postępowania konkursowego, skarżąca wyeksponowała, że "nieprawidłowa ocena pozostałych ofert wpływa na sytuację skarżącej, bowiem nieprawidłowo oceniona inna oferta zostaje umieszczona w rankingu ofert powyżej skarżącej i "spycha" ją na niższą pozycję w tym rankingu. W ostateczności oferta skarżącego zostaje "zepchnięta" poniżej tzw. linii odcięcia, skutkiem czego skarżący nie ma prawa ubiegać się o zawarcie umowy z NFZ." Analogicznie rzecz się ma z naruszeniem zasady równego traktowania. Ustalenie tego naruszenia jest możliwe jedynie poprzez wgląd w dokumentację konkursową.
W odniesieniu do prawa dostępu do dokumentacji ofertowej, skarżąca zakwestionowała twierdzenia organów NFZ i na poparcie swych ocen przytoczyła liczne wyroki sądów administracyjnych / s.12 uzasadnienia skargi/.
Jednocześnie autor skargi wyeksponował fakt, że komisja konkursowa bezpodstawnie zażądała od skarżącej obniżenia ceny do poziomu oczekiwanej, uzależniając dalsze negocjacje wyłącznie od tego postąpienia cenowego. Brak oświadczenia skarżącej o obniżeniu ceny do poziomu ceny oczekiwanej sprawił, że komisja konkursowa bezprawnie odmówiła dalszych negocjacji ze skarżąca, odmówiła dokonania oceny ofert zgodnie z jej warunkami, a tym samym odmówiła uwzględnienia oferty skarżącej w wyborze najkorzystniejszych ofert do zawarcia umowy z NFZ na świadczenia opieki zdrowotnej.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie , podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy, ustosunkowując się do zarzutów skarżącej, wskazał, że Prezes Funduszu określa warunki zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zgodnie z posiadanymi kompetencjami, uwzględniając przy ich tworzeniu obowiązujące przepisy prawa. Wydane w ich sprawie zarządzenia, stanowią dla dyrektorów oddziałów wojewódzkich Funduszu, podstawę do zwarcia umów o udzielanie świadczeń w poszczególnych zakresach. Organ podniósł, że w trakcie opracowywania zarządzeń, ich projekty podlegają konsultacjom zgodnie z zasadami określonymi ustawą o świadczeniach, a po zakończeniu uzgodnień, zarządzenia udostępniane są do informacji publicznej na stronie internetowej Funduszu. Organ odwoławczy stwierdził, że w konkursie ofert, zgodnie z przepisami art. 134 ust. 2 ustawy o świadczeniach, Fundusz udostępnia świadczeniodawcom na równych zasadach wszystkie materiały i informacje dotyczące prowadzonego postępowania. W przypadku przystąpienia świadczeniodawcy do danego konkursu ofert poprzez złożenie w nim oferty, zarządzenia mające zastosowanie do prowadzonego postępowania, stają się również wiążące dla tegoż świadczeniodawcy
Mając na względzie argumenty skarżącej dotyczące niewłaściwej kwalifikacji oferty przez Komisję konkursową, Prezes NFZ wskazał, że przedstawił w spornej decyzji szczegółową analizę oceny oferty w zakresie każdego kryterium, którego punktacja składa się na jej ocenę końcową, włącznie z przedstawieniem wyliczeń uzyskanej liczby punktów oceny według wzorów określonych w celu zapewnienia jawności oceny i równości traktowania świadczeniodawców
Prezes NFZ wyjaśnił, iż na podstawie ustawy o świadczeniach, rola Funduszu sprowadza się do zbierania ofert usługodawców, a następnie wynegocjowania z nimi odpowiedniej ceny i ilości świadczeń, aby osiągnąć najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. Jeśli natomiast część oferentów spełnia oczekiwane warunki cenowo-ilościowe i warunki te mieszczą się w przedmiocie zamówienia, to wybór ofert odbywa się na zasadach konkurencyjnych, a oferty z niewystarczającą ilością punktów oceny nie zostają zakwalifikowane do zawarcia umowy. Działanie takie, zdaniem organu, pozwala na zakupienie właściwej ilości świadczeń opieki zdrowotnej i zrealizowania zadań Funduszu, określonych w ustawie o świadczeniach.
Organ odwoławczy uznał, że w zaskarżonej decyzji dokładnie wyjaśniono, dlaczego umowa ze skarżącą nie została zawarta, a więc bezzasadne są zarzuty strony, iż Fundusz naruszył art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. oraz zasady uczciwej konkurencji
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także: p.p.s.a.).
W ocenie Sądu, analizowana pod tym katem skarga I. K. właścicielki Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]" z/s w [...] zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Prezesa NFZ , jak i utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora [...] OW NFZ z dn. [...].11.2011r.- naruszają przepisy prawa.
Otóż należy - zdaniem Sądu - uznać, iż wydając obie sporne decyzje organy dopuściły się - mogącego mieć wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej.
Według Sądu, w konsekwencji powyższych uchybień proceduralnych, organy nie ustaliły w sposób jednoznaczny, czy rzeczywiście nie doszło do naruszenia przepisu art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a więc, czy nie doszło w toku postępowania konkursowego do obrazy zasady równego traktowania wszystkich oferentów oraz zasad uczciwej konkurencji, a w konsekwencji tego naruszenia interesu prawnego strony skarżącej. Poprzez niepełne wyjaśnienie wszystkich podstaw rozstrzygnięcia konkursu, organy nie ustaliły również, czy w toku postępowania konkursowego nie doszło do naruszenia przepisu art. 148 ustawy o świadczeniach.
Tym samym organy, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuściły się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, stanowi podstawę powierzenia organom Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej jako Fundusz) określenia warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także sprawowania nadzoru i kontroli nad finansowaniem i realizacją ww. świadczeń. Stanowi ponadto, podstawę dla określenia zadań władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Realizacja ustawowych obowiązków organów Funduszu we wskazanych obszarach skonkretyzowana została przede wszystkim w dziale VI ustawy zatytułowanym "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami". Określenie w tym rozdziale trybu postępowania i zasad postępowania w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych służy wypełnieniu przez Fundusz celów postawionych przez ustawodawcę, a zakreślonych przez art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami co do zasady jest dwufazowe. Tym niemniej, konkurs ofert w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, jeśli żaden z uczestników postępowania nie korzysta z środka wymienionego w art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach, zasadniczo kończy całość postępowania. Jeśli jednak którykolwiek z uczestników postępowania (świadczeniodawców) złoży odwołanie, rozpoczyna się faza administracyjna. W wyroku z 15 listopada 2006 r. (sygn. akt II GSK 186/06, publ. w ONSAiWSA 2007/4/101) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, prowadzone na podstawie ustawy o świadczeniach nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawa o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń staje się sprawą administracyjną dopiero z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę w trybie art. 154 ustawy o świadczeniach odwołania do Prezesa NFZ od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy. Podzielając ten pogląd przyjąć należy, że odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania, składane na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach otwiera postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie jak najbardziej będą miały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie nie wyłączonym przez przepisy ustawy o świadczeniach. Z tego powodu znaczenie odwołania, o którym mowa wyżej, oceniać należy w kategoriach wniosku rozpoczynającego postępowanie administracyjne.
Jak stanowi art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154 ustawy o świadczeniach.
Art. 134 ustawy o świadczeniach zobowiązuje organy Funduszu do równego traktowania wszystkich świadczeniodawców; zachowania podczas postępowania uczciwej konkurencji; porównywania ofert według kryteriów wskazanych w art. 148 ustawy o świadczeniach, a także reguły wyboru oferty lub większej liczby ofert, które zapewniają ciągłość udzielania świadczeń, ich kompleksowość, dostępność oraz przedstawiających najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia (art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach).
Z treści art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach wynika zatem, że środki odwoławcze (a w konsekwencji skarga do sądu administracyjnego), o których mowa w art. 153 i 154 ustawy o świadczeniach przysługują wówczas, gdy interes prawny świadczeniodawcy biorącego udział w postępowaniu doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Celem procedury uruchamianej na wniosek – odwołanie, jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej - nieadministracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. W konsekwencji zakres dokonywanej przez organ administracyjny kontroli jest ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego świadczeniodawcy, powstałego w wyniku naruszenia przepisów prawa (zasad postępowania).
Pojęcie uszczerbku interesu prawnego nie występuje zasadniczo w prawie administracyjnym, gdzie mowa jest o naruszeniu interesu prawnego (a nie o jego uszczerbku). Skoro jednak podstawą żądania strony w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym jest uszczerbek w interesie prawnym, to istnieje potrzeba dokonania analizy różnic w wymienionych sformułowaniach, w szczególności czy różnice te sprowadzają się tylko do warstwy językowej.
Zdaniem Sądu do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dojść może wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie uszczerbku interesu prawnego w postępowaniu zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, do obowiązków którego będzie należało zbadanie okoliczności podnoszonych we wniosku – odwołaniu od rozstrzygnięcia, a następnie ocena, czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku. W postępowaniu administracyjnym dojść zatem musi do ujawnienia i zbadania wszelkich okoliczności związanych z oceną ofert.
W niniejszej sprawie Prezes NFZ podał, że zbadał całość akt sprawy. Z deklaracji tej wynika, że kontroli poddana została cała dokumentacja sprawy, w tym część niejawna postępowania konkursowego, włącznie ze ofertami konkurencyjnymi i szczegółami punktacji. Przyjąć trzeba zatem, że wszystkie te materiały stały się aktami sprawy administracyjnej, prowadzonej przez organ administracji. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że oferta innego świadczeniodawcy biorącego udział w postępowaniu konkursowym musi stanowić materiał dowodowy w sprawie (por. m.in. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 26 lutego 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1640/08; z 10 września 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 821/08; z 7 maja 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 262/08 z 4 października 2011 r. sygn. akt VISA/Wa 1083/11).
Wobec powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że od chwili złożenia przez skarżącą odwołania (tj. od [...] grudnia 2010 r. ) otwarte zostało postępowanie administracyjne, a w konsekwencji zaczęły mieć zastosowanie w sprawie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym związane z udostępnianiem akt sprawy. Dlatego też skoro zostało otwarte postępowanie administracyjne, to musiało dojść do ujawnienia i zbadania przez organy prowadzące to postępowanie wszystkich okoliczności związanych ze sprawą. Także kwestii dotyczących punktacji, ofert konkurencyjnych, uzasadnień punktacji ect., gdyż jest to skutek ocen dokonanych w odniesieniu do poszczególnych wymagań stawianych świadczeniodawcom w ogłoszeniu o konkursie.
Dyspozycja art. 73 k.p.a. jest jasna i stanowi wprost, że organ administracji publicznej jest obowiązany w każdym stadium postępowania umożliwić stronie m.in. przeglądanie akt. W rozpoznawanej sprawie, wbrew tej zasadzie odmówiono skarżącemu udostępnienia pełnych akt sprawy – m.in. ofert złożonych przez konkurencyjnych świadczeniodawców pomimo, że skarżąca o to wnosiła. Organy uzasadniając tą odmowę w swoich decyzjach powołały się na ustawę o ochronie danych osobowych oraz na ustawę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Wskazały, że oferty współuczestniczące w postępowaniu zwierały dane wrażliwe, podlegające szczególnej ochronie i z tego powodu nie podlegały udostępnieniu innym świadczeniodawcą. W konsekwencji skarżący nie miał możliwości zapoznania się z pełnymi aktami postępowania konkursowego, które po [...] grudnia 2010 r. stały się częścią akt administracyjnych, a co za tym idzie nie mógł precyzyjnie sformułować swoich zastrzeżeń i odnieść się do postępowania.
W tym miejscu należy zauważyć, że akta, do których skarżącej odmówiono dostępu nie były objęte klauzulą poufności, o której mowa w art. 55 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.). Tylko nadanie klauzuli poufności wyłącza skutecznie i w sposób uprawniony jawność akt. Skoro z akt sprawy nie wynika, że ofertom konkurencyjnym nadana została klauzula poufności, to nie było innych podstaw prawnych, aby jawność akt skarżącemu wyłączyć.
W tym kontekście należy podkreślić, że skarżąca zarzuciła [...] OW NFZ utrudnianie procedury odwoławczej, wskazując przede wszystkim iż nie mogła porównać wyceny rankingu ofert jej konkurentów, albowiem odmówiono jej wglądu do dokumentacji pozostałych oferentów uczestniczących w konkursie. W konsekwencji skarżąca uznała, że brak dostępu do przedmiotowej informacji spowodował zakłócenie jej procedury odwoławczej, co doprowadziło do naruszenia jej interesu jako oferenta.
Prezes NFZ nie ustosunkował się w ogóle do powyższych zarzutów strony, co niewątpliwie stanowi naruszenie procedury administracyjnej, uniemożliwiającej Sądowi pełną kontrolę legalności postępowania organów obu instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, jest zdania, że notorycznie prezentowane w podobnych sprawach stanowisko Prezesa NFZ, zgodnie z którym odmowa udostępnienia stronom skarżącym dokumentacji ofertowej, złożonej przez konkurencyjnych świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu konkursowym, wynika rzekomo z przepisów prawa powszechnie obowiązującego – budzi uzasadnione wątpliwości.
Zdaniem Sądu, oczywistym jest, że prowadząc postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i przestrzegając zasad tego postępowania, Fundusz nie może naruszać reguł wynikających zarówno z ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), jak i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.). Niemniej ograniczenia wynikające z powyższych ustaw w zakresie przestrzegania norm w nich zawartych, nie mogą naruszać jednocześnie zasad obowiązujących w postępowaniu odwoławczym prowadzonym według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie sposób zatem akceptować stanowiska organów NFZ, że oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy nie może w sposób całkowity podlegać jakiemukolwiek ujawnieniu innym świadczeniodawcom. Owszem, uznać trzeba, iż nie mogą w toku postępowania odwoławczego podlegać ujawnieniu dane zawarte w ofercie, objęte tajemnicą przedsiębiorstwa oraz ustawowo chronione dane osobowe, w tym tzw. dane wrażliwe, niemniej w świetle art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, trudno byłoby wykazać naruszenia zasad prowadzenia postępowania w oparciu o materiał dowodowy, w którym nie byłoby jakiegokolwiek dostępu do danych wynikających z ofert konkurencyjnych świadczeniodawców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest wskazać w tym miejscu, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważa pogląd, iż Fundusz ma prawo ograniczyć dostęp uczestnika postępowania konkursowego, który przegrał konkurs do ofert konkurencyjnych świadczeniodawców (tak m.in. NSA /w:/ wyroki z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 264/10 oraz II GSK 265/10, czy też wyrok z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 554/10).
Niemniej należy wyraźnie podkreślić, iż powyższe orzeczenia NSA nie zapadły jednogłośnie.
I tak, zdaniem Sądu, warto zwrócić uwagę, że sędzia NSA składający zdanie odrębne do wyroku II GSK 265/10, nie bez racji zauważył, że Naczelny Sąd Administracyjny w treści uzasadnienia obu tych wyroków nie wskazał, które przepisy z wyżej powołanych ustaw zostały naruszone, aby uzasadniały taką odmowę. Ponadto – zdaniem sędziego NSA wnoszącego zdanie odrębne – NSA nie odniósł się również do treści przepisu art. 73 k.p.a., który ma zastosowanie w sprawie, regulujący prawo strony wglądu do akt w każdym stadium postępowania. Dalej sędzia NSA wskazał, że postępowanie toczące się przed Dyrektorem Oddziału Wojewódzkiego NFZ oraz Prezesem NFZ jest postępowaniem administracyjnym, gdyż złożone odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania złożone zostało na podstawie art. 154 § 1 ustawy o świadczeniach. Złożone odwołanie otworzyło postępowanie administracyjne, do którego mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie niewyłączonym przez przepisy tej ustawy. Zdaniem sędziego NSA, o ile otwarte jest już postępowanie administracyjne, to musi dojść do ujawnienia i zbadania wszystkich okoliczności związanych ze sprawą. Także z punktacją, ofertami, uzasadnieniem punktacji, itp., gdyż jest to skutek ocen dokonanych w odniesieniu do poszczególnych wymagań stawianych w ogłoszeniu. Zdaniem sędziego NSA, odmowa stronie udostępnienia pełnych akt sprawy, pomimo złożonego w tym względzie wniosku, narusza art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sędzia NSA zwrócił również uwagę na fakt, iż akta, których stronie nie udostępniono, nie były objęte klauzulą poufności, o której mowa w art. 55 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.), co oznacza, że nie było innych podstaw prawnych, aby jawność akt stronie w postępowaniu administracyjnym wyłączyć. Konkludując, zdaniem sędziego NSA wnoszącego zdanie odrębne do w/w wyroku, wprowadzenie zastępczych barier, jak to uczynił NSA w analizowanych sprawach, w powiązaniu z ogólnymi zasadami wynikającymi z zacytowanych ustaw w kontekście powyższych wywodów i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest niedopuszczalne, co oznacza, że stronę bezpodstawnie pozbawiono prawa do obrony, skoro nie miała prawa wglądu do całości akt, aby przedstawić i uzasadnić stawiane zarzuty.
Z kolei sędzia NSA, który złożył zdanie odrębne do wyroku NSA z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 554/10, wskazał, że z treści powołanego w tym orzeczeniu przepisu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wynika, że istotnym wymogiem dla powołania się przez stronę na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa jest podjęcie odpowiednich działań zastrzegających ochronę danych i informacji składanych do akt postępowania administracyjnego, przykładowo przez umieszczenie klauzuli "poufne". Jednocześnie sędzia NSA stwierdził, że nawet, gdyby materiały pochodzące od konkurenta, zawierały odpowiednią klauzulę chroniącą tajemnicę przedsiębiorstwa, to i tak organ obowiązany byłby, uwzględniając stanowisko konkurenta, wydać odpowiednie postanowienie, na które przysługuje zażalenie. Taki bowiem wymóg przewiduje przepis art. 74 § 2 k.p.a. Sędzia NSA wskazał ponadto, że w sytuacji, w której dochodzi do kolizji praw procesowych, o których mowa w art. 73-74 k.p.a., z prawem strony do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, organ powinien poszukiwać kompromisu, który – zdaniem sędziego wnoszącego zdanie odrębne - jest możliwy w granicach obowiązującego prawa. I tak, gdy strona zastrzega ochronę danych i materiałów przedkładanych do akt sprawy, wówczas – zdaniem sędziego NSA - organ mógłby zastosować odpowiednio przepis art. 55 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) w związku z art. 74 § 2 k.p.a. W myśl powołanego artykułu przedsiębiorca przekazujący podczas postępowania o udzielenie koncesji informacje stanowiące tajemnice przedsiębiorstwa, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, może zgłosić wniosek, aby informacjom tym była nadana klauzula poufności (ust. 1). W takiej sytuacji informacjom nadaje się klauzulę poufności, pod warunkiem, że przedsiębiorca: 1) przekazując informacje, uzasadni swoje żądanie i 2) z przekazanych informacji sporządzi streszczenie, które może zostać udostępnione innym uczestnikom postępowania (ust. 2). Wówczas informacje, którym nadano klauzulę poufności, nie mogą być udostępniane innym uczestnikom postępowania bez zgody przedsiębiorcy przekazującego informacje (ust. 3).
W ocenie składu WSA w Warszawie orzekającego w niniejszej sprawie uznać należy w kontekście powyższych wątpliwości, że Prezes NFZ, rozpatrując sprawę ponownie, winien również odnieść się do tej kwestii i szczegółowo uzasadnić powody ewentualnej odmowy udostępnienia stronie skarżącej wglądu do pełnych akt postępowania, w tym do ofert innych uczestników spornego postępowania konkursowego.
Sąd jest zdania, że na tyle, na ile jest to możliwe, należy chronić prawo procesowe strony do udostępnienia materiałów znajdujących się w aktach sprawy, w zakresie, o którym mowa w przepisach art. 73 i art. 74 k.p.a. W przeciwnym przypadku może dochodzić do trudnych do zaakceptowania sytuacji ograniczających zasadę prawdy materialnej, ze szkodą dla interesu społecznego i uzasadnionego interesu strony.
Według Sądu, powyższe wartości mogły doznać istotnego uszczerbku w następstwie działania organów obu instancji wydających w niniejszej sprawie decyzje administracyjne rozstrzygające odwołanie skarżącej stomatolog I. K.
W konsekwencji Sąd stwierdził, iż organ odwoławczy nie zgromadził należycie materiału dowodowego i nie odniósł się w sposób pełny do wszystkich przywołanych przez skarżącą zarzutów i argumentów na okoliczność braku podstaw do rozstrzygnięcia konkursu na niekorzyść strony skarżącej.
W związku z powyższym - stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, Sąd nie wypowiadał się w kwestii naruszenia prawa materialnego, bowiem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ administracji publicznej dokona on powtórnie ustaleń materialnoprawnych.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy Narodowego Funduszu Zdrowia powinny dokonać, na podstawie zebranego i dołączonego do akt kompletnego materiału dowodowego, analizy porównawczej ofert, by w następstwie ich porównania wydać rozstrzygnięcie z uzasadnieniem spełniającym warunki art. 107 § 3 k.p.a.
Reasumując, w ocenie Sądu, organy w toku postępowania administracyjnego naruszyły zasadę względnej jawności akt sprawy administracyjnej, będącej jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a także pozostającą z nią w związku zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Nie wyjaśniły w pełnym zakresie stanu faktycznego sprawy i nie rozważyły wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, naruszając tym samym przepisy art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Naruszenia wskazanych przepisów mogły mieć w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy, skoro skarżącego pozbawiono wglądu do akt, nie mógł on sformułować swojego stanowiska i podjąć polemiki z rozstrzygnięciem organu, w tym nie miał możliwości zbadania czy wydane rozstrzygnięcie w sprawie zainicjowanej jego odwołaniem było zasadne. Rozpoznając ponownie sprawę organy winny kierować się podanymi powyżej wskazówkami.
W tych warunkach Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 i art.205§2 i §3 p.p.s.a w zw. z §14 ust.2 pkt.1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dn. 28.09,.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez Radce prawnego ustanowionego z urzędu / Dz U z 2002r. nr 163 poz. 1349 ze zm./.
-----------------------
17
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło