II OSK 144/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-09-18

Skład orzekający: Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Andrzej Gliniecki, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nieusunięcia przez inwestora wad projektu budowlanego zamiennego w wyznaczonym terminie, organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, czy też powinien wydać decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu lub jego części, albo doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego?
Ratio decidendi
W przypadku nieusunięcia przez inwestora wad projektu budowlanego zamiennego w wyznaczonym terminie, organ nadzoru budowlanego nie może wydać decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Zamiast tego, zgodnie z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, powinien wydać decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego może być wydana jedynie w sytuacji, gdy inwestor ubiega się o pozwolenie na budowę i nie rozpoczął jeszcze realizacji obiektu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z budową domu jednorodzinnego. Po wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązku sporządzenia projektu zamiennego, inwestorzy wielokrotnie nie spełniali wymogów formalnych. Po uchyleniu przez WSA decyzji nakazującej zaniechanie robót, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót. WSA uchylił tę decyzję, uznając, że organ odwoławczy podjął rozstrzygnięcie nieprzewidziane w art. 51 Prawa budowlanego. NSA rozpatrywał skargę kasacyjną organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Jerzy Siegień /spr./ Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 18 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 października 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 624/13 w sprawie ze skargi Ł. W. oraz M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 624/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ł. W. oraz M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. zatwierdził na rzecz M. W. projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego z [...] w [...] przy ul. [...] na działce nr [...], obręb [...]. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. PINB w [...], na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze zm.) - zwanej dalej: Prawem budowlanym, wstrzymał M. W. roboty budowlane związane z budową budynku prowadzone w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. PINB w [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nałożył na M. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w terminie 30 dni, projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] maja 2006 r. uchylił z urzędu decyzję z dnia [...] czerwca 2001 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego z [...] w [...] przy ul. [...] na działce nr [...], obręb [...]. M. W. pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. wystąpił do PINB w [...] z prośbą o wydanie decyzji pozwalającej na kontynuowanie prac przy budowie, gdyż przedłożył wymagany plan zagospodarowania terenu i wykonał nałożone na niego obowiązki. PINB w [...] pismem z dnia [...] lipca 2006 r. poinformował, że nałożony na inwestora obowiązek nie został do chwili obecnej zrealizowany, gdyż przedłożono jedynie 4 egz. planu zagospodarowania terenu, co nie jest wykonaniem decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. Organ wskazał, że inwestor powinien przedstawić projekt budowlany zamienny zawierający wymogi wynikające z prawa, w tym uwzględniający roboty wykonane w formie inwentaryzacji i oceny technicznej oraz obejmujący zakres robót pozostałych do wykonania. Dopiero spełnienie tych wymogów spowoduje, że będzie możliwe wydanie decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W odpowiedzi na powyższe pismo inwestor poinformował organ, że nowa decyzja powinna być wydana także na jego syna Ł. W., który na skutek umowy sprzedaży z dnia [...] lipca 2001 r. stał się właścicielem ½ działki, na której jest prowadzona inwestycja. Ponadto przy piśmie z dnia [...] lipca 2006 r. inwestor przedłożył, w jego ocenie, pełną dokumentację zawierającą projekt architektoniczny oraz projekt konstrukcyjny, projekt instalacji elektrycznej, wodno-kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania, geotechnicznych warunków posadowienia obiektu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., wydaną w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazał Ł. W. i M. W. (decyzja Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z dnia [...] maja 2008 r. o zmianie nazwiska) zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z budową domu jednorodzinnego z [...] w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazano, że decyzją organu nałożono obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego budynku uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Ponieważ inwestorzy pomimo upływu terminu nie przedłożyli projektu konstrukcji budynku i instalacji wewnętrznych, a jedynie rysunki z 2000 r. dotyczące architektury budynku, inwestor pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. został wezwany do uzupełnienia przez projektanta złożonej dokumentacji. Wobec nieuzupełnienia braków organ orzekł zaniechanie dalszych robót. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. W. od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] września 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję wnieśli Ł. W. i M. W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 997/09 uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Działanie organów nie wypełniało bowiem obowiązku bezwzględnego informowania strony o jej prawach i obowiązkach oraz nie polegało na czuwaniu aby na skutek nieznajomości prawa strona nie poniosła szkody stosownie do art. 9 K.p.a. Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie podjął wszelkich działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że ostateczne rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym, dlatego też uchylił skarżoną decyzję, jako wydaną przed jednoznacznym ustaleniem wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] rozpoznając sprawę ponownie decyzją z dnia [...] marca 2010 r. uchylił decyzję PINB w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nakazującą Ł. W. i M. W. zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z budową domu jednorodzinnego z [...] w [...] przy ul. [...]. PINB w [...] w prowadzonym ponownie postępowaniu wezwał inwestora do przedłożenia brakującej dokumentacji, szczegółowo ją wymieniając, jak też zwrócił inwestorowi dokumentację celem uzupełnienia. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazał Ł. W. i M. W. zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z budową budynku jednorodzinnego z [...], w [...] przy ulicy [...] na działce nr [...], obręb [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podkreślił, że nowa dokumentacja projektowa powinna uwzględniać zmiany jakie zaszły na skutek dokonania istotnych lub nieistotnych odstępstw od projektu. Postępowanie naprawcze ma zaś na celu wytworzenie przez inwestora nowej dokumentacji, w tym 4 egzemplarzy projektu budowlanego, i jej zatwierdzenie. Projekt budowlany powinien natomiast zawierać wszystkie elementy określone w art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego. Tym samym organ stwierdził, że nie można zatwierdzić projektu budowlanego przedłożonego w jednym egzemplarzu, tak jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. W.. Zarzucił organowi brak podstaw do żądania uzupełnienia braków w projekcie budowlanym oraz przedstawił własną interpretację wyroku z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 997/09. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] maja 2013 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł "po bezskutecznym upływie terminu usunięcia nieprawidłowości wskazanych w postanowieniu [...] WINB z dnia [...] marca 2013 r., o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla budynku jednorodzinnego z [...] przy ul. [...] na działce nr [...] obr. [....] w [...]". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się m.in. na art. 51 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Wskazał, że postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. wezwał inwestorów do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, wyznaczając termin wykonania tej czynności oraz informując o skutkach niewywiązania się z nałożonego obowiązku. W świetle powyższych przepisów, brak spełnienia nałożonego obowiązku, mógł skutkować jedynie odmową zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję wnieśli Ł. W. i M. W.. Organowi odwoławczemu zarzucili naruszenie przysługujących mu uprawnień i wyjście poza zakres orzekania w sprawie, gdyż decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła jedynie zaniechania dalszych robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 22 października 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Za bezsporne Sąd uznał, że organy orzekały w niniejszej sprawie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, w trybie tzw. postępowania naprawczego. Ideą tego postępowania jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. A zatem w toku prowadzonego w tym przedmiocie postępowania organ nadzoru budowlanego powinien ustalić, czy przeprowadzone roboty są zgodne z przepisami prawa oraz - ewentualnie - jakie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. W wypadku ustalenia, że nie jest możliwe doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem lub też strona nie przejawia koniecznej w tym kierunku inicjatywy, organ ma obowiązek nakazać zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wybór merytorycznego rozstrzygnięcia - spośród możliwych na gruncie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego - zależy od rodzaju samowoli budowlanej, jej zakresu, skutków i możliwych sposobów uzyskania stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego. Jak zauważył Sąd, organ pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego orzekając wobec skarżących o zaniechaniu prowadzenia dalszych robót budowlanych związanych ze sporną inwestycją. Natomiast po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od ww. rozstrzygnięcia przez skarżących organ odwoławczy powołując się m.in. na art. 51 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 3 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla rzeczonego budynku jednorodzinnego. W świetle powyższego Sąd uznał, że organ drugiej instancji orzekając w trybie naprawczym, wynikającym z art. 51 Prawa budowlanego, podjął rozstrzygnięcie, którego nie przewiduje ta regulacja prawna. Decyzja ta obarczona jest zatem istotną wadą proceduralną, ponieważ nie stanowi żadnego z przewidzianych w art. 51 ust. 1, możliwego rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji zaznaczył również, że w zapadłym wcześniej w sprawie wyroku z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 997/09, Sąd poczynił jedynie ogólne rozważania odnośnie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego w kontekście całokształtu postępowania w sprawie, a nie wskazał, że regulacja ta ma być podstawą prawną do wydania przedmiotowej decyzji. W wyroku tym Sąd bowiem wyraźnie stwierdził, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy inwestor wykonał obowiązek nałożony na niego przez PINB decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., wydaną w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku z dnia 22 października 2013 r. wniósł organ – [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie: 1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 153 oraz art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", poprzez przyjęcie przez Sąd całkowicie odmiennej oceny prawnej od oceny wskazanej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 997/09, w którym jednoznacznie wskazano, że: "skoro do projektu budowlanego zamiennego należy stosować odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego, to w zaistniałej sytuacji organ powinien zachować się zgodnie z regulacją wynikającą z art. 35 ust. 3 tej ustawy", co w konsekwencji skutkowało uchyleniem decyzji organu odwoławczego, która czyniła zadość przywołanej ocenie prawnej; b) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nieprawidłowy, polegający na przywołaniu w wielu jego punktach rozważań daleko odbiegających od stanu faktycznego i prawnego (w którym po wstrzymaniu robót została wydana decyzja ostateczna na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a zatem nie jest możliwe wydanie kolejnej decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 lub ust. 2 lub ust. 3 ww. ustawy), co w konsekwencji skutkowało sprzecznymi oraz niejasnymi wskazówkami dla organu oraz stron dotyczącymi dalszego prowadzenia postępowania; 2) prawa materialnego, a mianowicie art. 51 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że rozstrzygnięcie odmawiające zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego wydane na podstawie tego przepisu obarczone jest istotną wadą proceduralną, ponieważ nie stanowi żadnego z przewidzianych w art. 51 ust. 1, możliwych rozstrzygnięć, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem decyzji organu odwoławczego. Wobec powyższych zarzutów organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie solidarnie od skarżących kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, bowiem podniesione w niej zarzuty nie są trafne. W rozpoznawanej sprawie nie naruszono art. 153 P.p.s.a, który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie sądy oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także art. 170 tej ustawy, zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zaskarżony wyrok byłby niezgodny z prawem, jeżeli przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy, nie uwzględniałby wiążącej oceny prawnej, o której mowa w art. 153 P.p.s.a. Ma ona charakter bezwzględnie wiążący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związani. Skarżący kasacyjnie organ powołał się na ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu do wyroku WSA w Olsztynie z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 997/09, w którym stwierdzono, że: "stosownie do art. 35 ust. 3 prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia naruszeń m.in. w zakresie kompletności projektu budowlanego organ powinien postanowieniem nałożyć obowiązek ich usunięcia wskazując nieprawidłowości oraz określając termin ich usunięcia. Skoro do projektu budowlanego zamiennego należy stosować odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego, to w zaistniałej sytuacji organ powinien zachować się zgodnie z regulacją wynikającą z art. 35 ust. 3 tej ustawy". Zdaniem skarżącego, jeżeli organ po zbadaniu przedłożonego projektu zamiennego stwierdzi, że posiada on braki i uchybienia w zakresie opisanym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, to powinien wezwać w drodze postanowienia, zgodnie z art. 35 ust. 3, do usunięcia wskazanych nieprawidłowości wyznaczając termin wykonania wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu organ powinien, tak jak to uczynił w rozpoznawanej sprawie, wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela powyższego stanowiska skarżącego organu. W przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, do projektu budowlanego zamiennego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, stosuje się odpowiednio do zakresu dokonanych zmian przepisy dotyczące projektu budowlanego. Możliwe jest zatem, jak trafnie wskazał WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 997/09 stosowanie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia naruszeń m.in. w zakresie kompletności projektu budowlanego zamiennego. Z powyższej oceny prawnej nie wynika jednak, wbrew twierdzeniu skarżącego organu, że w razie nieusunięcia wskazanych nieprawidłowości w ustalonym terminie, właściwy organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Należy mieć na uwadze, że przepis powyższy stosuje się do projektu budowlanego zamiennego odpowiednio do zakresu dokonanych zmian. Nieusunięcie przez inwestora wskazanych w projekcie budowlanym zamiennym nieprawidłowości w ustalonym terminie oznacza w konsekwencji niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Stosownie natomiast do ust. 5 powołanego wyżej artykułu, w przypadku niewykonania w terminie tego obowiązku właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę może być wydana jedynie w przypadku gdy inwestor ubiega się o uzyskanie pozwolenia na budowę i nie rozpoczął jeszcze realizacji obiektu budowlanego. Błędnie zatem przyjmuje organ skarżący, że decyzja taka daje inwestorowi możliwość usunięcia nieprawidłowości w dokumentacji w każdym czasie i ponownego wystąpienia do organu nadzoru budowlanego o zatwierdzenie projektu zamiennego. W ustawie – Prawo budowlane nie ma bowiem podstawy prawnej do złożenia tego rodzaju wniosku przez inwestora. Oznaczałoby to bowiem, że inwestor mógłby, nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego obowiązku nie wykonać w ustalonym terminie, a następnie dowolnie odwlekać zalegalizowanie nieprawidłowo wykonanych robót budowlanych. Taka wykładnia tych przepisów byłaby sprzeczna z celem regulacji zawartych w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, uniemożliwiałaby bowiem organom nadzoru budowlanego podjęcie skutecznych działań np. wobec inwestora, który wybudował obiekt niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a który zagrażałby bezpieczeństwu ludzi, mienia bądź środowiska. Odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących projektu budowlanego nie może prowadzić do wyłączenia stosowania art. 51 ust. 4 i 5, z których jednoznacznie wynika, że niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 może prowadzić do sankcji najdalej idącej, tj. wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, pod warunkiem oczywiście, że obowiązki te zostały przez organ nadzoru budowlanego nałożone zgodnie z obowiązującym prawem. Możliwość wydania na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, w zależności od okoliczności sprawy, decyzji o zatwierdzeniu przedłożonego projektu zamiennego i udzieleniu pozwolenia na budowę, jak również decyzji odmawiającej zatwierdzenia tego projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, nie wynika z powołanych w skardze kasacyjnej wyroków NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 801/07, z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 89/09 oraz z dnia 31 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 846/11. W wyrokach tych wskazano jedynie trafnie, że brzmienie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, stanowiącego o tym, że decyzję wydaje się "w sprawie" zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, jednoznacznie przesądza o tym, że decyzja może być zarówno pozytywna, jak i negatywna, w zależności od warunków danej sprawy. W wyrokach tych nie stwierdzono jednak, że w takiej sytuacji organ może wydać decyzję negatywną o rozstrzygnięciu innym niż przewiduje art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Z powyższych względów jako niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że rozstrzygnięcie odmawiające zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego wydane na podstawie tego przepisu obarczone jest istotną wadą proceduralną. Nie można również podzielić zarzutów skargi kasacyjnej w przedmiocie naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nieprawidłowy. Należy mieć na uwadze, że Sądowi pierwszej instancji można byłoby skutecznie zarzucić naruszenie wyżej wymienionego przepisu wówczas, gdyby naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie taki przypadek nie zachodzi. Sąd ten wyjaśnił kryteria, którymi się kierował, ocenił zebrany przez organy materiał dowodowy w sprawie i na jego podstawie wydał rozstrzygnięcie, które odpowiada prawu. Sam fakt dokonania w uzasadnieniu rozważań odbiegających od stanu faktycznego i prawnego sprawy nie uzasadnia uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło