II OSK 2883/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-05-06
Skład orzekający: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, sędzia NSA Małgorzata Stahl, sędzia del. WSA Dariusz Chaciński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, nakładając grzywnę w celu przymuszenia w maksymalnej wysokości, narusza zasady postępowania administracyjnego i egzekucyjnego, jeśli nie uzasadni szczegółowo sposobu jej wyliczenia i nie wskaże, dlaczego zastosowano środek najmniej uciążliwy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie uchylił postanowienie o nałożeniu grzywny. Sąd kasacyjny stwierdził, że organ egzekucyjny, mimo nałożenia grzywny w maksymalnej wysokości, prawidłowo uzasadnił jej zastosowanie, wskazując na niechęć zobowiązanego do wykonania obowiązku rozbiórki i analizując ją pod kątem skuteczności i celowości, zgodnie z zasadami postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia grzywny w celu przymuszenia na R.P. za niewykonanie nakazu rozbiórki budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że organ nie uzasadnił wystarczająco wysokości grzywny i jej zastosowania. Organ nadzoru budowlanego wniósł skargę kasacyjną, argumentując, że uzasadnienie było wystarczające, a grzywna w maksymalnej wysokości była uzasadniona charakterem obowiązku i postawą zobowiązanego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 813/12 w sprawie ze skargi R.P. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 813/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi R.P. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, (1) uchylił zaskarżone postanowienie; (2) orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; (3) zasądził koszty postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (PINB), działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 Nr 156, poz. 1118 ze zm.) – dalej: Prawo budowlane – decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nakazał R.P. rozbiórkę budynku altany z płyty obornickiej, oznaczonego nr 1 na załączniku do protokołu z dnia [...] maja 2008 r., o wymiarach w planie 7,15 x 5,00 m, zlokalizowanego na działce [...].
Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał w mocy powyższą decyzję, zaś skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na to rozstrzygnięcie została odrzucona.
W dniu 11 marca 2011 r. skarżący odebrał wystosowane przez PINB upomnienie, w którym wezwano go do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r.
Dnia [...] kwietnia 2011 r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący obowiązek wynikający dla skarżącego z decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. PINB orzekł o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia, na podstawie art. 119 w zw. z art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej: ustawa egzekucyjna – w kwocie 28.449,85 zł i wezwał do jej wpłacenia w terminie 30 dni od dnia trzymania postanowienia. Jednocześnie organ wezwał do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia.
WINB uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że organ egzekucyjny błędnie obliczył wysokość grzywny w sprawie, poprzez zastosowanie błędnej podstawy prawnej.
Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. PINB orzekł o nałożeniu na skrzącego grzywny w celu przymuszenia na postawie art. 121 § 2 w zw. z art. 119 ustawy egzekucyjnej w kwocie 10.000,00 zł i wezwał do jej wpłacenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. Jednocześnie organ wezwał do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia.
Na skutek zażalenia wniesionego przez R.P. WINB postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012, nr [...], utrzymał w mocy powyższe postanowienie PINB. Organ opisał stan faktyczny w sprawie i szeroko omówił ustawową regulację grzywny w celu przymuszenia oraz jej charakter, konstatując, że zasadne jest zastosowanie tego środka w sprawie. Podkreślono, że skarżący nadal uchyla się od wykonania nałożonych na niego obowiązków, pomimo że wszczęto postępowanie egzekucyjne, i to uzasadnia nałożenie na niego grzywny w maksymalnej wysokości. Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ wskazał, że pomiędzy wrześniem 2008 r. a 16 grudnia 2011 r. na działce nr [...] PINB dokonał kontroli, w wyniku której ustalono, że pierwotny obiekt, którego dotyczy nakaz rozbiórki, nadal istnieje. Obiekt ten został jedynie rozbudowany. Rozbudowa nie niweczy możliwości wykonania nakazu rozbiórki, ponieważ obowiązek wykonania rozbiórki dotyczy obiektu w całości. W pozostałym zakresie organ wskazał, że o legalności obiektu – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie świadczy mapa zasadnicza działki nr [...], ani pismo Starosty Poznańskiego z dnia 25 lutego 2011 r. przytaczające jedynie odtwórczo oświadczenie skarżącego w tej mierze.
Skargę na powyższe postanowienia organów obydwu instancji złożył R.P. wnosząc o stwierdzenie ich nieważności. Zaskarżonym postanowieniom zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez oparcie ich na nieistniejącym przedmiocie nazwanym budynkiem-altaną o wymiarach 7,15 x 5 m; naruszenie art. 6, 7, 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego w oparciu o istniejącą dokumentację; dowolność w ustaleniach stanu faktycznego i nie wyjaśnienie w sposób należyty przyczyn pomijania przez organy wskazanych dokumentów (pozwolenie na budowę, zawiadomienie o rozpoczęciu prac budowlanych, mapy zasadniczej); naruszenie art. 7, 10 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 77 § 1 – 4 k.p.a., polegające na zaniechaniu wyjaśnienia kwestii rozbiórki pierwotnego obiektu zlokalizowanego na działce nr [...].
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.
Uwzględniając skargę wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 20 września 2012 r., IV SA/Po 813/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że zaskarżone postanowienie organu II instancji nie mogło się ostać, lecz ze względów innych aniżeli podniesione w skardze.
Organ egzekucyjny, stosownie do art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, nie może badać zasadności obowiązku podlegającego egzekucji, to znaczy nie może badać, czy decyzja, na mocy której nałożono obowiązek, była zgodna z prawem i słuszna (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2010 r., I OSK 1508/10, LEX nr 745053). Przepis art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej wskazuje wprost, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W konsekwencji zadaniem organu jest sprawdzenie, czy egzekucja jest dopuszczalna i zastosowanie – w przypadku odpowiedzi pozytywnej – odpowiednich środków egzekucyjnych, celem wyegzekwowania obowiązków objętych tytułem wykonawczym. Z tego względu polemika skarżącego z organem w dużej mierze pozostaje bez znaczenia dla niniejszego postępowania. Argumenty podnoszone przez skarżącego winny być podniesione w innych postępowaniach np. administracyjnym postępowaniu odwoławczym.
W art. 122 § 3 ustawy egzekucyjnej ustawodawca odniósł się do kwestii środków prawnych przysługujących zobowiązanemu w przypadku zastosowania grzywny w celu przymuszenia. Zobowiązany ma prawo do zgłoszenia zarzutów (z przyczyn określonych w art. 33 ustawy egzekucyjnej) oraz do wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Służy mu też prawo do wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany ma prawo do równoległego zgłoszenia zarzutów oraz wniesienia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia. W zażaleniu na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia nie jest jednak dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 ustawy egzekucyjnej.
Z mocy art. 18 ustawy egzekucyjnej, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu egzekucyjnym stosuje się zatem odpowiednio większość zasad ogólnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, przy czym zróżnicowany jest zakres adaptacji tych zasad w postępowaniu egzekucyjnym. Najszersze zastosowanie mają zasady: wynikająca z art. 6 k.p.a. zasada legalności, wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, określona w art. 8 k.p.a. zasada zaufania, zasada udzielania informacji (art. 9 k.p.a.), zasada przekonywania (art. 11 k.p.a.), zasady szybkości i prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.) i zasada sądowej weryfikacji rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej (art. 16 k.p.a.).
W ograniczonym zakresie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym ma zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a. zdanie drugie). Niemniej jednak w postępowaniu egzekucyjnym uwzględnić należy zasadę proporcjonalności (adekwatności), która w pewnym stopniu wynika z tego przepisu. Warto zauważyć, że zasada ta ma swój wyraz także w samej ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a mianowicie w art. 7 § 2 – w postaci zasady najłagodniejszego środka (por. Pietrasz Piotr, Komentarz do art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [w:] Kijowski Dariusz R. (red.), Cisowska-Sakrajda Ewa, Faryna Małgorzata, Grześkiewicz Władysław, Kulesza Cezary, Łuczaj Waldemar, Pietrasz Piotr, Radwanowicz-Wanczewska Joanna, Starzyński Piotr, Suwaj Robert, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, LEX, 2010).
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego organ egzekucyjny uchybił przepisom art. 8, 9, 11 k.p.a. w związku z art. 7 § 2 ustawy egzekucyjnej. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Uchybienia wskazanym przepisom Sąd I instancji upatruje w tym, że organ w żaden sposób nie wskazał sposobu wyliczenia wysokości grzywny, którą wszak przyjął w maksymalnej dopuszczalnej wysokości. Poprzestał jedynie na podaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia i ogólnikowym stwierdzeniu, że skarżący nie wykonał obowiązku pomimo wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Wskazane wyżej przez Sąd przepisy wymagają od organu, aby podjęte rozstrzygnięcie uzasadnił, i to w taki sposób, aby strona wiedziała skąd taka a nie inna jego treść. W szczególności wymierzenie grzywny w wysokość maksymalnej winno być prawidłowo uzasadnione. Zasada przekonywania (art. 11 k.p.a.), która głosi, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu, nabiera w postępowaniu egzekucyjnych szczególnego znaczenia. Sprawa doszła bowiem do takiego etapu, gdy zobowiązanego przymusza się do wykonania nałożonego obowiązku. Użycie środków przymusu wymaga ponad wszelką wątpliwość dokładnego wskazania powodów takiej, a nie innej "represji".
W niniejszej sprawie organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie, które w istocie poprzestało jedynie na wymierzeniu maksymalnej kary, bez słowa komentarza. Rzeczą organu, w duchu zasady dwuinstancyjności było zbadanie, czy postanowienie organu I instancji jest prawidłowe, czego, zdaniem Sądu, nie uczynił, stąd konieczność jego eliminacji z porządku prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 września 2012 r., IV SA/Po 813/12, wniósł Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zaskarżając powyższy wyrok w całości zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8, 9, 11 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 i art. 7 § 2 ustawy egzekucyjnej, poprzez bezpodstawny zarzut ich niezastosowania w postępowaniu egzekucyjnym, wyrażający się w nie wskazaniu przez organ wyliczenia wysokości grzywny w celu przymuszenia i nie uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.
WINB wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono między innymi, że grzywna w celu przymuszenia, o jakiej mowa w ustawie egzekucyjnej, jest środkiem przymuszającym. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy ciążący na zobowiązanym obowiązek może być spełniony tylko osobiście przez zobowiązanego lub gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe albo niecelowe. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z ostatnim przypadkiem, co zostało szczegółowo opisane w postanowieniu WINB z dnia 11 czerwca 2012 r. Jak wiadomo grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego do określonego zachowania się, poprzez zastosowanie dolegliwości finansowej. Ta dolegliwość finansowa może zostać unicestwiona przez zobowiązanego w razie wykonania przez niego obowiązku, co ustawodawca przewidział w art. 125 i 126 ustawy egzekucyjnej.
Z postanowienia WINB z dnia 11 czerwca 2012 r. wynika jednoznacznie, że organ egzekucyjny ustalając maksymalną jednorazową grzywnę w celu przymuszenia rozważył jej wysokość pod kątem efektywności prowadzonej egzekucji, racjonalności działania i celowości egzekucji (art. 7 § 2) oraz zasady niezbędności (art. 7 § 3). Wbrew temu, co twierdzi Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, że nie wiadomo z jakich przyczyn organ ustalił maksymalną wysokość grzywny, w postanowieniu WINB znalazło się na tę okoliczność uzasadnienie: "Nałożenie na zobowiązanego grzywny w maksymalnej wysokości jest uzasadnione tym, iż pomimo wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2911 r. nr [...] zobowiązany nadal uchyla się od wykonania obowiązku. Zgodnie z art. 122 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa" (str. 3 postanowienia). Ponadto organ w dalszej treści uzasadnienia postanowienia wyjaśnił zobowiązanemu jego prawa wynikające z art. 125 i 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Skoro więc organ egzekucyjny wyjaśnił dlaczego nałożył grzywnę w maksymalnej wysokości, to uzasadniony jest zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną R.P. wniósł o jej oddalenie, podzielając stanowisko Sądu Wojewódzkiego "o konieczności stwierdzenia, że postanowienie o nałożeniu grzywny nie było zgodne z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa proceduralnego."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – p.p.s.a. – stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły, zatem należało odnieść się do zarzutów wyartykułowanych w podstawie skargi kasacyjnej, określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Istotą zarzutów skarżącego kasacyjnie organu jest zaprzeczenie stanowisku Sądu I instancji, który twierdzi, że organ w żaden sposób nie wskazał sposobu wyliczenia grzywny, którą ustalił w maksymalnej wysokości i zaniechał uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia, czym naruszył art. 8, art. 9, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 § 2 i art. 18 ustawy egzekucyjnej.
Zastosowany w rozpoznawanej sprawie środek egzekucyjny, czyli grzywna w celu przymuszenia, został uregulowany w art. 119 ustawy egzekucyjnej. Stosownie do art. 119 § 1 grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy między innymi spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. W § 2 wskazano, że grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Przy wyborze środka egzekucyjnego organ powinien kierować się zasadami celowości, skuteczności, niezbędności i proporcjonalności, bacząc by wobec zobowiązanego stosować tylko dolegliwość, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku. Uzasadnienie wyboru środka egzekucyjnego znajduje się na stronie drugiej i trzeciej postanowienia WINB z dnia [...] czerwca 2012 r., gdzie organ wskazuje dlaczego wybrał grzywnę w celu przymuszenia, a nie wykonanie zastępcze i uzasadnienie to należy uznać za wyczerpujące, czemu nie zaprzecza również Sąd I instancji.
Zasadą wynikającą z art. 121 § 1 ustawy egzekucyjnej jest, że grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem sytuacji, w której egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, bowiem wówczas grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa (art. 121 § 4 ustawy). Wysokość orzeczonej grzywny została naliczona prawidłowo, zgodnie z art. 121 § 2 ustawy egzekucyjnej, jako że orzeczony nakaz rozbiórki dotyczy innego niż budynek obiektu budowlanego, w rozumieniu prawa budowlanego, co zostało przesądzone już w poprzednim (uchylającym) postanowieniu WINB w przedmiocie grzywny. "Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania. Aby środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku, czy to poprzez osobiste wykonanie przez zobowiązanego, czy w drodze wykonania zastępczego. Z tych też przyczyn w ramach uznania administracyjnego, wymierzając przedmiotową grzywnę organ egzekucyjny winien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań" (zob. wyrok NSA z dnia 26.07.2012 r., II OSK 813/11, LEX nr 1252196). Wynika z tego, że w postępowaniu egzekucyjnym jedynym kryterium wysokości grzywny wymierzanej w ramach uznania i w granicach ustawowego poziomu jest ocena dolegliwości z punktu widzenia skuteczności w nakłonieniu zobowiązanego do wykonania obowiązku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ egzekucyjny sprostał powyższym wymaganiom, wbrew stanowisku Sądu I instancji. Na stronie drugiej postanowienia WINB z dnia [...] czerwca 2012 r. organ stwierdza bowiem, że zastosowany środek egzekucyjny jest adekwatny do stanu faktycznego sprawy, a "konieczność uiszczenia określonej kwoty grzywny stanowić powinna istotny bodziec skłaniający zobowiązanego do wykonania decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. Również perspektywa przymusowego ściągnięcia tej grzywny w trybie egzekucji świadczeń pieniężnych (...) powinna dodatkowo oddziaływać na sferę motywacyjną zobowiązanego", który, jak dalej pisze organ, nadal uchyla się od wykonania obowiązku, mimo wszczęcia postępowania i wystawienia tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2011 r. (str. 3 postanowienia). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wymierzając grzywnę w maksymalnej wysokości i pamiętając o jej jednorazowości, organ nie przekroczył granic wyznaczonych przez ogólne zasady postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności przez zasadę racjonalnego działania wyrażoną w art. 7 § 2 ustawy oraz zasadę niezbędności wyrażoną w art. 7 § 3 ustawy. Wynika z nich obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony. Należy mieć bowiem na uwadze, że mimo ostateczności decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki i odrzucenia skargi na tę decyzję przez sąd administracyjny, skarżący wciąż kwestionuje sam obowiązek wynikający z decyzji (zarówno w skardze, jak i w odpowiedzi na skargę kasacyjną), co może sugerować, że nie chce go dobrowolnie wykonać.
Mając powyższe na uwadze za usprawiedliwiony należało uznać zarzut skarżącego kasacyjnie organu naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8, 9, 11 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 i art. 7 § 2 ustawy egzekucyjnej. To zaś uzasadniało uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu art. 207 § 2 p.p.s.a., uzasadniający odstąpienie w całości od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło