I FSK 1770/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-11-26
Skład orzekający: Grażyna Jarmasz, Danuta Oleś, Bartosz Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może orzec o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia, jeśli postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed upływem terminu przedawnienia, a następnie bieg terminu przedawnienia został przerwany przez zastosowanie środka egzekucyjnego?Ratio decidendi
Organ podatkowy może orzec o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej po upływie terminu przedawnienia zobowiązania głównego, ale jedynie do momentu przedawnienia tego zobowiązania. W sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed upływem terminu przedawnienia, a następnie bieg terminu został przerwany przez zastosowanie środka egzekucyjnego (np. zajęcie rachunku bankowego lub pobranie należności przez poborcę skarbowego), zobowiązanie podatkowe nie ulega przedawnieniu, a decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej może zostać wydana.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu (K. M.) za zaległości podatkowe klubu w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 2005 r. Organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. M., uznając, że zaległości nie uległy przedawnieniu. K. M. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych i odpowiedzialności osób trzecich.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia WSA (del.) Bartosz Wojciechowski (sprawozdawca), Protokolant Dominik Laskowski, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 3504/11 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 12 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe klubu w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2005 r. oddala skargę kasacyjną.
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji oraz przedstawiony przez ten Sąd przebieg postępowania przed organami podatkowymi.
1.1. Wyrokiem z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 3504/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 12 października 2011 r., wydaną w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe klubu w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 2005 r.
1.2. Przedstawiając stan faktyczny sprawy, sąd pierwszej instancji podał, że wobec nieuregulowania przez Klub P. zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 2005 r., które nie uiszczone w terminie płatności stały się zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926 ze zm., dalej również jako: "Ordynacja podatkowa" lub "O.p.") zaległościami podatkowymi, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia 7 grudnia 2010 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego z Klubem P. oraz z innymi członkami zarządu za te zaległości podatkowe klubu.
Zdaniem organu, w sprawie spełnione zostały przesłanki warunkujące orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu stowarzyszenia, gdyż w okresie upływu terminu płatności zobowiązań, za które orzeczono odpowiedzialność, skarżący pełnił funkcję członka zarządu, egzekucja prowadzona wobec stowarzyszenia okazała się bezskuteczna, a skarżący nie wykazał przesłanek uwalniających od odpowiedzialności.
1.3. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej w W., decyzją z dnia 12 października 2011 r., uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącego z Klubem P. oraz pozostałymi członkami zarządu: J. M., K. M., J. P., W. K., R. K., W. M., J. D., S. K., A. L., Z. S. za zaległości podatkowe Klubu w podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego, osoby trzeciej, za zaległości Klubu "P.", stanowią przepisy rozdziału 15 Działu III ustawy Ordynacja podatkowa, tj. art. 116 § 1 i § 2 w związku z art. 116 a oraz art. 107 i art. 108 O.p. W postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia organ podatkowy zobowiązany jest wykazać, że termin płatności zobowiązań upłynął w czasie, gdy pełnił on obowiązki członka zarządu oraz, że egzekucja z majątku stowarzyszenia okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Wykazanie ww. pozytywnych przesłanek do orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu dotyczących istnienia zaległości podatkowej, czasu pełnienia funkcji przez członka zarządu oraz bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowych wobec stowarzyszenia należy do organu podatkowego. Natomiast ciężar wykazania okoliczności uwalniających członka zarządu od odpowiedzialności (t.j. przesłanek egzoneracyjnych, określonych w art. 116 § pkt 1 i 2 w zw. z art. 116a O.p.), spoczywa na członku zarządu.
2. Skarga do sądu pierwszej instancji.
2.1. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W treści skargi wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie jej uchylenie, a także zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a oraz art. 127 O.p. przez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty przy braku podstaw do takiego orzeczenia,
- art. 162, 123,133 § 1, 210 § 1 pkt 3 O.p. przez skierowanie jej do osób które nie są stroną postępowania,
- art. 116, 123, 133, 165, 210 § 1 pkt 3 O.p. przez pominięcie w prowadzonym postępowaniu Stowarzyszenia P.,
- art. 116 a i 116 § 1 i § 2 O.p. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Stowarzyszenie P. może ogłosić upadłość lub że może być wszczęte z jego udziałem postępowanie zapobiegające upadłości,
- art. 188 O.p. przez oddalenie zgłoszonego wniosku dowodowego,
- art. 120, 122, 180, 187, 191, 192, 194, O.p. przez wydanie decyzji, która ma wady w zakresie ustalenia stanu faktycznego,
- art. 118 § 1 O.p. przez wydanie decyzji pomimo przedawnienia odpowiedzialności Skarżącego,
- art. 210 O.p. przez wydanie decyzji pozbawionej pełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego.
3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.
3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podzielił żadnego z zarzutów sformułowanych w wywiedzionym przez stronę środku zaskarżenia i uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej również jako "P.p.s.a."). 3.2. W pisemnych motywach wyroku Sąd pierwszej instancji, po wskazaniu zakresu i kryterium sądowoadministracyjnej kontroli rozstrzygnięć organów administracji publicznej, dokonując wykładni art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej stwierdził, iż zgodnie z brzmieniem tego przepisu nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. W rozpoznawanej sprawie zaległości podatkowe Klubu, za które odpowiedzialność przeniesiono na Skarżącego, powstały odpowiednio w miesiącach wrzesień – grudzień 2005 r. i styczeń 2006 r. Oznacza to, że decyzja orzekająca o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Klubu z tytułu podatku VAT za miesiące od sierpnia do listopada 2005 r. mogła zostać wydana do końca 2010 r., a orzeczenie o odpowiedzialności za grudzień mogłoby być wydane do końca 2011 r. Tymczasem decyzja I instancji orzekająca o odpowiedzialności skarżącego została wydana w dniu 10 grudnia 2010 r., a zatem przed upływem terminu przedawnienia. Sąd zaznaczył przy tym, iż nie ma znaczenia w jakiej dacie decyzja ta została doręczona, powołując się na uchwałę NSA wydaną w składzie siedmiu sędziów w dniu 17 grudnia 2007 r., sygn. akt I FPS 5/07. Sąd stwierdził jednak, że nie podziela poglądu przedstawionego w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2126/11, że zaskarżona decyzja rozstrzyga o odpowiedzialności skarżącego za zaległości Klubu w sytuacji, gdy zobowiązania te uległy wcześniej przedawnieniu.
3.3. W konsekwencji w odniesieniu do kwestii, że wygaśnięcie zobowiązania pierwotnego dłużnika zwalnia z odpowiedzialności osobę trzecią, na której ciąży akcesoryjna odpowiedzialność za tenże dług, sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ drugiej instancji może orzekać o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej po upływie terminu o którym mowa w art. 118 § 1 O.p. ale jedynie do momentu przedawnienia zobowiązania dłużnika głównego.
Mając to na względzie,Ssd pierwszej instancji zauważył, że z akt sprawy wynika iż, postępowania egzekucyjne dotyczące zobowiązań za okres od sierpnia do listopada 2005 r. zostały wszczęte na skutek dokonania zajęć wierzytelności wynikających z rachunku bankowego stowarzyszenia, tj.: 10 listopada 2005 r. w odniesieniu do zobowiązania w podatku od towarów i usług za sierpień 2005 r., 13 grudnia 2005 r. w odniesieniu do zobowiązania w podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 r., 9 stycznia 2006 r. w odniesieniu do zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 2005 r. i 8 lutego 2006 r. w odniesieniu do zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2005 r. Po dokonaniu powyższych zajęć, stowarzyszeniu doręczono odpisy tytułów wykonawczych, odpowiednio w dniach 21 listopada 2005 r., 19 grudnia 2005 r., 16 stycznia 2006 r. i 14 lutego 2006 r., co zgodnie z art. 25 § 5 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej również jako "U.p.e.a.") oznacza, że wszczęcie egzekucji nastąpiło z dniem doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności (w tym przypadku bankowi P.) zawiadomienia o jej zajęciu.
3.4. Kontynuując, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że ze względu na brzmienie art. 70 § 4 O.p. obowiązujące od 1 września 2005 r., bieg terminu zobowiązań podatkowych klubu za poszczególne miesiące od sierpnia do grudnia 2005 r. przerwany został przez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, o czym stowarzyszenie zostało powiadomione. W konsekwencji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż wystawione na podstawie tytułów wykonawczych za wymienione miesiące zawiadomienia o zajęciach rachunków bankowych zostały skutecznie doręczone dłużnikom zajętych wierzytelności. Pobranie w dniu 30 listopada 2010 r. przez poborcę skarbowego należności pieniężnej w Stowarzyszeniu P. i pokwitowanie przez tegoż poborcę odbioru tej należności, jest jednoznaczne z zastosowaniem środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, w rozumieniu art. 70 § 4 O.p., a zatem, czynność ta przerwała bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, będącego przedmiotem egzekucji.
3.5. Za niezasadny sąd uznał zarzut skierowania decyzji do osób nieżyjących. Wbrew stanowisku skarżącego decyzja nie została bowiem skierowana do M. R. i J. R., a jej adresatem był wyłącznie skarżący – K. M.
3.6. Podobnie sąd I instancji stwierdził również, że zarzut pominięcia w prowadzonym postępowaniu Stowarzyszenia P., powołując się na treść art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach. Także zarzut dotyczący braku zdolności upadłościowej stowarzyszenia został uznany za chybiony. Sąd dodatkowo zauważył, że stowarzyszenie bez wątpienia choć było osobą prawną mogącą prowadzić działalność gospodarczą, co też faktycznie miało miejsce, co potwierdza treść statutu oraz składanych deklaracji podatkowych i sprawozdań finansowych, to nie ulega wątpliwości, że nie należało ono do podmiotów wymienionych w art. 6 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, a zatem do podmiotów, w stosunku do których nie jest możliwe ogłoszenie upadłości.
3.7. Sąd nie podzielił także zarzutu dotyczącego naruszenia art. 188 O.p. poprzez odmowę przeprowadzenia zgłoszonego wniosku dowodowego z uwagi na fakt niesprecyzwoania przez stronę przedmiotu wnioskowanego dowodu, a zwłaszcza wskazania w świetle art. 116 § 1 pkt 1 O.p. okoliczności mających znaczenie dla sprawy, podczas, gdy z dokumentów dotyczących sytuacji finansowej spółki wynikało, że przesłanki do złożenia wniosku o upadłość wystąpiły już w 2003 r.
4. Skarga kasacyjna.
4.1. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, K. M. wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kwestionując w niej w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszanie prawa materialnego i procesowego:
1. Art. 70 § 1, art. 118 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa (Dz. U z 2005 r. Nr 8, póz. 60 ze zm.), przez jego błędną wykładnię oraz
2. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, 192 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu wywiedzionego środka zaskarżenia, pełnomocnik skarżącego, po przytoczeniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie oraz wyrażonego w zaskarżonym wyroku stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdził, Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej wydana została 12 października 2011 roku, a wiec już po upływie okresu przedawnienia. Wskazał, że w tej sprawie zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług powstały już po wejściu w życie ustawy z 30 czerwca 2005 roku., o zmianie ustawy - Ordynacja Podatkowa oraz niektórych innych ustaw, wchodzącej w życie 1 września 2005 roku i nadającej art. 70 § 4 Ordynacji Podatkowej brzmienie: "bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środku egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dania następnego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny". Powyższe w ocenie strony oznacza, że w odniesieniu do zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za październik i listopad 2005 roku, bieg terminu przedawnienia przerwany został przez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, o czym Stowarzyszanie zostało powiadomione, biegł na nowo od 10 stycznia 2006 r. i 9 lutego 2006 roku. W konsekwencji zastosowanie wskazanych środków egzekucyjnych, zobowiązania te przedawniłyby się odpowiednio 10 stycznia 2006 roku i 9 lutego 2006 roku, a więc przed wydaniem decyzji przez organ II instancji. W odniesieniu zaś do zobowiązań dotyczących sierpnia i września 2005 roku, środek egzekucyjny został zastosowany odpowiednio 10 listopada i 13 grudnia 2005 roku. Oznacza, to zatem że w tym wypadku środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego został zastosowany jeszcze przed rozpoczęciem biegu przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia nie został więc przerwany, a w konsekwencji zobowiązania te przedawniły się z dniem 31 stycznia 2010 roku, to jest przed wydaniem decyzji przez organ drugiej instancji.
Wskazano również, iż w odniesieniu do wystawionego na podstawie art. 68 § 1 u.p.e.a. pokwitowania odbioru pieniędzy z dnia 30 listopada 2009 r. są na nim wymienione jedynie dwa tytuły wykonawcze: [...] i [...], zaś nie wymieniono w nim pozostałych tytułów wykonawczych. Dodatkowo pełnomocnik stwierdził, iż możliwa jest sytuacja, że pieniądze w kwocie 1272,40 zł zostały zapłacone nie przez zobowiązanego, ale przez inne osoby, co wynika z faktu, że wygasła już kadencja Stowarzyszenia, nie prowadziło ono żadnej działalności gospodarczej i nie posiadało żadnych pieniędzy w kasie.
Podsumowując autor skargi kasacyjnej stwierdził, że w analogicznych sprawach dotyczących J. P. (sygn. akt III SA/Wa 2126/11), S. K. (III SA/Wa 3505/11) oraz K. M. i W. M. wydane zostały orzeczenia uchylające zaskarżone decyzje.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
5.1. Skarga kasacyjna jest nie uzasadniona, gdyż zaskarżony wyrok nie narusza prawa.
5.2. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowa jest wykładnia art. 70 § 1 i art. 118 O. p. dokonana przez Sąd I instancji. W szczególności zgodnie z art. 118 § 1 O. p., nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat.
W wyroku z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 346/08 (publ. www.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując wykładni art. 118 § 1 O.p. stwierdził, że ewentualne przedawnienie zobowiązania podatkowego podatnika stanowi przeszkodę do orzekania o odpowiedzialności osób trzecich. Oznacza to, że organ drugiej instancji może orzekać o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej po upływie terminu, o którym mowa w tym przepisie, ale jedynie do momentu przedawnienia zobowiązania dłużnika głównego.
W rozpatrywanej sprawie sąd I instancji stwierdził, że zobowiązanie podatkowe stowarzyszenia w chwili wydawania decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącego nie uległo przedawnieniu. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jak przewiduje art. 70 § 4 O.p. (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 143, poz. 1199 ze zm.) - obowiązującym od dnia 1 września 2005 r.) bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, na zaległości podatkowe stowarzyszenia wystawione zostały tytuły wykonawcze. I tak: na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2005 r. postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w dniu 21 listopada 2005 r. poprzez doręczenie odpisu tytułu wykonawczego wraz z zajęciem nr [...] z 10 listopada 2005 r. rachunku bankowego w banku P [...] Oddział w W. Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 r. postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w dniu 19 grudnia 2005 r. poprzez doręczenie odpisu tytułu wykonawczego wraz z zajęciem nr [...] z dnia 13 grudnia 2005 r. rachunku bankowego w banku P [...] Oddział w W. Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2005 r. postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w dniu 16 stycznia 2006 r. poprzez doręczenie odpisu tytułu wykonawczego wraz zajęciem nr [...] z 9 stycznia 2006 r. rachunku bankowego w banku P [...] Oddział w W. Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2005 r. postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w dniu 14 lutego 2006 r. poprzez doręczenie odpisu tytułu wykonawczego wraz zajęciem z 8 lutego 2006 r. rachunku bankowego w banku P [...] Oddział w W. Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w dniu 5 sierpnia 2009 r. poprzez doręczenie odpisu tytułu wykonawczego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż wystawione na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych zawiadomienia o zajęciach rachunków bankowych zostały skutecznie doręczone dłużnikom zajętych wierzytelności.
Zobowiązania podatkowe stowarzyszenia za okres od sierpnia do grudnia 2005 r. nie przedawniły się, gdyż poborca skarbowy na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych dokonał w dniu 30 listopada 2009 r. pobrania kwoty 1.272,40 zł, którą zaliczono na koszty egzekucyjne, co potwierdzają wpisy dokonane w poz. 228 - 235 tytułów wykonawczych o nr: [...] (za 08/2005 r.), [...] (za 09/2005 r.), [...] (za 10/2005 r.), [...] (za 11/2005 r.), [...] (za 12/2005 r.)
Fakt pobrania przez poborcę skarbowego należności pieniężnej w stowarzyszeniu potwierdza pismo organu egzekucyjnego oraz potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie ww. tytułów wykonawczych oraz pokwitowań dokonanych wpłat.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że pobranie w dniu 30 listopada 2009 r. przez poborcę skarbowego należności pieniężnej w stowarzyszeniu "P." i pokwitowanie przez poborcę odbioru tej należności, jest jednoznaczne z zastosowaniem środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, w rozumieniu art. 70 § 4 O.p., a zatem w wyniku dokonania tej czynności doszło do przerywania bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, będącego przedmiotem egzekucji.
W tym zakresie za sądem I instancji należy przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach: z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 388/09 i z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt I FSK 1472/09 (publ. www.nsa.gov.pl), z których wynika, że w sytuacji, gdy zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, a poborca – w myśl art. 68 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej jako "u.p.e.a.") – wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy, z chwilą zapłaty przez zobowiązanego całości lub części dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym kwoty pieniędzy, podatnik (zobowiązany) zostaje zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 70 § 4 O.p. i w konsekwencji dochodzi do przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, będącego przedmiotem egzekucji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący niniejszą sprawę pogląd ten aprobuje i w całości podziela.
Powyższe wynika z istoty stosowanego środka egzekucyjnego, w ramach którego poborca skarbowy w pierwszej kolejności (po uprzednim doręczeniu tytułu wykonawczego, bądź z chwilą jego doręczenia) wzywa do uiszczenia należności pieniężnej będącej przedmiotem egzekucji i następnie kwituje (w przepisanej formie) odbiór pieniędzy przekazanych przez zobowiązanego (lub odebranych zobowiązanemu – art. 68 § 3 u.p.e.a.), który przecież uczestniczy w tej czynności egzekucyjnej. W tym miejscu należy również stwierdzić, że okoliczność przekazania poborcy skarbowemu przez zobowiązanego części lub całości należności pieniężnej, będącej przedmiotem egzekucji, nie zmienia faktu, że przekazanie to następuje w ramach czynności egzekucyjnych, polegających na zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z pieniędzy, z tytułu czego pobrano zresztą stosowne koszty egzekucyjne, a nie jest dobrowolną zapłatą zobowiązania podatkowego.
Skoro w aktach administracyjnych sprawy znajdują się dokumenty, które potwierdzają pobranie kwot kosztów postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zobowiązań podatkowych stowarzyszenia, to rację należy przyznać sądowi I instancji, który zaaprobował stanowisko organów podatkowych, że w dniu 30 listopada 2009 r. - na podstawie art. 70 § 4 O.p. - doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych stowarzyszenia za okres od sierpnia do grudnia 2005 r., wobec czego decyzje organów obu instancji zostały wydane przed upływem terminu przedawnienia tych zobowiązań.
5.2. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest skuteczny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 192 O.p.
W skardze kasacyjnej powyższy zarzut w żaden sposób nie został uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny, który z racji związania wynikającego z art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę jedynie w granicach skargi kasacyjnej, nie jest obowiązany ani uprawniony, aby zastępować autora skargi kasacyjnej i za niego precyzować, w jaki sposób Sąd I instancji naruszył powyższe przepisy. Z tych względów zarzut ten nie może być skutecznie rozpoznany.
Końcowo należy stwierdzić, że powołane przez skarżącego wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawach o sygnaturach: III SA/Wa 2126/11 i III SA/Wa 3505/11 – dotyczących innych członków zarządu stowarzyszenia "P." - w wyniku uwzględnienia skarg kasacyjnych organów podatkowych zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami: z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt I FSK 898/12 i z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt I FSK 1744/12.
5.3. Wobec niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło