IV SA/Wa 1158/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-25
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Agnieszka Wójcik, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia powinna zawierać w swojej osnowie (rozstrzygnięciu) stanowisko organu w sprawie konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, czy wystarczające jest zawarcie tego stanowiska jedynie w uzasadnieniu decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, jest zobowiązany do zawarcia w osnowie (rozstrzygnięciu) decyzji stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Umieszczenie tego stanowiska wyłącznie w uzasadnieniu decyzji stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 82 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy o ocenach) oraz przepisów postępowania (art. 107 § 1 k.p.a.), co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydłużeniu i odbudowie kierownic w ujściu rzeki. Skarżące stowarzyszenie zarzuciło organom naruszenie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w szczególności brak stanowiska w sprawie konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Po wyroku NSA uchylającym wyrok WSA, sprawa wróciła do WSA w Warszawie, który miał ponownie rozpoznać sprawę, kierując się wykładnią NSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2010 r. Wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz Ogólnopolskiego [...] kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2012 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz Ogólnopolskiego [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SA/Wa 1158/12
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska [...] na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o
udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w
ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz.
1227 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ocenach", ustalił środowiskowe uwarunkowania
zgody dla przedsięwzięcia pn.: [...] w zakresie: wydłużenie kierownicy wschodniej w ujściu rzeki W. o 200 m oraz odbudowa zniszczonej kierownicy wschodniej i zachodniej w ujściu rzeki".
Odwołanie od powyższej decyzji wniosło O., dalej "O." podnosząc:
* rażące naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy o ocenach, polegające na
nieprzedstawieniu w zaskarżonej decyzji stanowiska w sprawie konieczności
przeprowadzenia tzw. ponownej oceny oddziaływania na środowisko,
* naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o ocenach, polegające na braku
określenia w pkt 1.2 decyzji warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji
przedsięwzięcia, jak również nieuwzględnieniu w pkt 1.2 zaskarżonej decyzji
konieczności ochrony zabytków,
* naruszenie art. 7 kpa, poprzez błędne stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej
decyzji, że stała (30-50 dni w roku) praca pogłębiarki w okresie jesiennym — jako
wariant alternatywny, będzie powodować istotną ingerencję w specjalny obszar
ochrony Natura 2000 [...],
- wydanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji na podstawie nieaktualnej
dokumentacji.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska na
podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks
postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.) :
- w pkt 1 uchylił pkt 1.2.7 decyzji organu pierwszej instancji w brzmieniu: "zaleca
się transport materiałów budowlanych do portu [...] drogą wodną (barkami) ze
względu na turystyczny charakter miejscowości zlokalizowanych na drodze
dojazdowej do [...] i w tym zakresie orzekł: "transport elementów i materiałów budowlanych do portu rybackiego [...] należy prowadzić drogą wodną
(barkami), w celu ograniczenia negatywnych oddziaływań transportu kołowego na
zabytki, w szczególności historyczną zabudowę znajdującą się wzdłuż dróg
dojazdowych do portu, oraz ze względu na turystyczny charakter miejscowości
zlokalizowanych na drodze dojazdowej do [...];
- w pkt 2 uchylił treść pkt III decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
[...] w brzmieniu: "stwierdzić konieczność utworzenia obszaru ograniczonego
użytkowania. Planowane przedsięwzięcie nie zalicza się do przedsięwzięć, dla
których przepisy art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25,
poz. 150 ze zm.) przewidują możliwość utworzenia obszaru ograniczonego
użytkowania" i w tym zakresie orzekł: "nie stwierdzić konieczności utworzenia
obszaru ograniczonego użytkowania. Planowane przedsięwzięcie nie zalicza się do
przedsięwzięć, dla których przepisy art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz.
U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) przewidują możliwość utworzenia obszaru
ograniczonego użytkowania";
- w pkt 3 w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu centralnego wskazano, że postępowanie
w niniejszej sprawie prowadzone było na wniosek Regionalnego Zarządu Gospodarki
Wodnej [...] (dalej "RZGW") z dnia 4 marca 2009 r., w sprawie wydania
decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Przedsięwzięcie, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 64 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9
listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco
oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z
kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na
środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), oraz na podstawie art. 173 ust. 2 pkt 2
ustawy o ocenach, zalicza się do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na
środowisko i podlega kwalifikacji prawnej jako: "wały ochronne, nabrzeża, pirsy lub
inne konstrukcje ochronne lub zmieniające linię wybrzeża morskiego, z wyłączeniem
ich konserwacji lub rekonstrukcji". Realizacja przedsięwzięcia wymaga uzyskania
decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a także, w związku z postanowieniem
Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] z dnia [...] września 2010 r.,
stwierdzającym obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko,
przeprowadzenia takiej oceny.
Wskazano również, że postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć
mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), a zatem
w świetle § 4 tego aktu w sprawie znajdują zastosowanie regulacje wynikające z
przepisów dotychczasowych.
Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdzono, że:
a) treść art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy o ocenach należy odczytywać w taki sposób, że
obliguje on organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
do przedstawienia w uzasadnieniu tej decyzji stanowiska w powyższej sprawie, bez
względu na fakt, czy organ ten uzna zasadność nałożenia ww. obowiązku czy nie;
wskazano, że z niezrozumiałych przyczyn organ pierwszej I instancji zastosował się
do przepisów art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. d i e ustawy o ocenach, odnosząc się w punktach
1.4 i 1.5 zaskarżonej decyzji do wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom
poważnych awarii przemysłowych oraz w zakresie ograniczania transgranicznego
oddziaływania na środowisko, mimo że w przypadku realizacji przedmiotowego
przedsięwzięcia nakładanie takich wymogów nie było zasadne; natomiast brak
stanowiska w zakresie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na
środowisko w sprawie wydania decyzji "budowlanej" nie wpłynął w żaden sposób na
wydane rozstrzygnięcie, gdyż realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie
wymaga nakładania obowiązku takiej oceny; powyższe ustalono w oparciu o
następujące ustalenia:
- dane na temat inwestycji, posiadane na etapie wydawania zaskarżonej decyzji,
pozwalały wystarczająco ocenić jej oddziaływanie na środowisko,
- nie istnieje możliwość powiązania przedmiotowej inwestycji z innymi
przedsięwzięciami i tym samym kumulowania się oddziaływań,
- możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej
ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub
siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe
formy ochrony przyrody, została dogłębnie przeanalizowana i wykluczono możliwość
znacząco negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszarów Natura 2000;
b) jak wynika z raportu o oddziaływaniu na środowisko, w szczególności zapisu na
s. 34 tego dokumentu, planowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało
wprowadzania żądnych zanieczyszczeń do środowiska; skoro emisje zanieczyszczeń
będą miały miejsce na etapie realizacji nie zaś na etapie funkcjonowania
przedsięwzięcia, określanie w decyzji warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji nie było konieczne;
zarzut nieuwzględnienia w pkt 1.2 decyzji konieczności ochrony zabytków
uznano za zasadny, gdyż inwentaryzacja zabytków dokonana w raporcie (s. 87)
wykazała obiekty zabytkowe w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia; autorzy
raportu wskazują na negatywne oddziaływania wibracji spowodowanych transportem
kołowym sprzętu i materiałów budowlanych na położone w pobliżu dróg dojazdowych
do portu [...] budynki (s. 117 raportu) i zalecają maksymalnie ograniczyć
transport drogami kołowymi, na rzecz transportu barkami; podzielając obawy raportu
organ odwoławczy uchylił treść pkt 1.2.7 decyzji i orzekł w tym zakresie o nałożeniu
na inwestora obowiązku transportu elementów i materiałów budowlanych do portu [...] drogą wodną; w ocenie organu przyczyni się to do ochrony zabytków;
organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
określa środowiskowe uwarunkowania dla wariantu przedsięwzięcia
zaproponowanego przez wnioskodawcę, a obowiązek zawarcia w raporcie opisu
przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania
przedsięwzięcia (art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy o ocenach) stanowi punkt odniesienia dla
oceny oddziaływania na środowisko zaproponowanych wariantów; organ nie mógł
wskazać w decyzji opcji niezrealizowania przedsięwzięcia, mógł wyłącznie w sytuacji
gdy żaden z wariantów zaproponowanych w raporcie nie może być zrealizowany,
odmówić ustalenia środowiskowych uwarunkowań inwestycji; w niniejszym
postępowaniu jednak uznano przedstawiony przez inwestora wariant za
dopuszczalny i ustalono warunki jego realizacji; Regionalny Dyrektor Ochrony
Środowiska [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. stwierdził brak
znaczącego oddziaływania robót czerpalno-refulacyjnych w ujściowym odcinku W.
na cele ochrony obszarów Natura 2000, zatem bagrowanie [...]
planowane w 2010 r. nie będzie powodować znacząco negatywnego oddziaływania
na cele obszaru Natura 2000 (w rozumieniu art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.
o ochronie przyrody - Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm., zwanej dalej
"ustawą o ochronie przyrody");
e) organ pierwszej instancji odniósł się do wniosku O. dotyczącego
uzupełnienia raportu w zakresie symulacji oddziaływania skumulowanego, poprzez
powołanie się na raport dla innego przedsięwzięcia ("[...]") i konkluzje, że budowa stopnia w N. lub C. znacząco nie zmieni sytuacji w ujściu W., co w ocenie organu odwoławczego było niewystarczające; po analizie zakresu raportu dot. stopnia
wodnego W. organ odwoławczy stwierdził, że projektowany obecnie stopień
wodny ma zostać wybudowany powyżej wcześniej planowanych stopni w N. i
C. (20 km poniżej zbiornika we W.), dlatego ewentualne negatywne
oddziaływanie planowanego aktualnie stopnia wodnego na zasilanie rumowiskiem
Przekopu W. (km [...] rzeki) może być wyłącznie mniejsze od tych, analizowanych
w raporcie dla przedsięwzięcia pn. "[...]"; wynika to z faktu, że posadowienie stopnia wodnego w wyższym punkcie biegu rzeki powoduje "wydłużenie" odcinka między zaporą i ujściem, co z kolei wpływa na możliwość wyerodowania z koryta większej ilości materiału, który jako rumowisko zostanie przetransportowany z wodami do ujścia, jak również uzupełnienie rumowiska na drodze zasilania przez większą ilość dopływów; w związku z powyższym, podzielając zasadność podniesionego zarzutu, organ odwoławczy nie uznał dokonywania analizy w przedmiotowym przypadku za niezbędnej; skoro bowiem z analizy oddziaływania na środowisko stopni wodnych
planowanych w N. i C. wynika, że wpływ budowy tych stopni na
dopływ rumowiska do ujścia W. nie wystąpi, można uznać, iż tym bardziej nie
wystąpi taki wpływ w przypadku realizacji podobnej inwestycji powyżej ww.
lokalizacji,
Organ odwoławczy wskazał także, że ze względu na błędny zapis pkt III decyzji
organu pierwszej instancji, mogący sugerować stwierdzenie konieczności utworzenia
obszaru ograniczonego użytkowania, organ odwoławczy uchylił treść tego punku i
orzekł w tym zakresie o niestwierdzeniu takiej konieczności. Uzasadnienie zaś
rozstrzygnięcia w tym zakresie znajduje się w treści pkt III.
W skardze na powyższą decyzję O. wniosło o stwierdzenie nieważności
decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 r. wraz
z orzeczeniem o nieważności decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji zarzucono naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 4,
art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy o ocenach w zw. z art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia
2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), zwanej
dalej "poś".
W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja o środowiskowych
uwarunkowaniach powinna zawierać stanowisko organu w sprawie konieczności
przeprowadzenia oceny oddziaływania w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy o ocenach, czyli o
konieczności przeprowadzenia tzw. ponownej oceny oddziaływania na środowisko.
Decyzja środowiskowa powinna zawierać nadto stosowne uzasadnienie w tym
zakresie. O konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na
środowisko wypowiedział się również organ odwoławczy. Jednakże Skarżący nie
zgodził się z argumentacją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, iż
naruszenie powyższemu obowiązkowi nie wpłynęło w żaden sposób na wydane
rozstrzygnięcie. Wskazano na rażącą sprzeczność decyzji z przepisami ochrony
środowiska w sytuacji przyjęcie przez organ, źe nie ma potrzeby przeprowadzenia
ponownej oceny oddziaływania na środowisko skoro, O. nie kwestionował w toku
sprawy, iż realizacja przedsięwzięcia wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania
na środowisko w postępowaniu w sprawie wydania decyzji budowlanej.
Podkreślono, że stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 11 poś jest
obligatoryjne w przypadku wszystkich naruszeń przepisów ochrony środowiska
zaistniałych przy wydawaniu decyzji administracyjnej. Ponadto dla stwierdzenia
nieważności w trybie art. 11 poś nie jest wymagane by naruszenie przepisów miało
charakter rażący.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o
oddalenie skargi.
Pismem procesowym z dnia 17 sierpnia 2011 r. skarżący zmodyfikował zarzuty
skargi w ten sposób, iż wniósł o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji jak
i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wskazano, że Skarżący
przyznaje rację organowi, że art. 11 poś został z dniem 15 listopada 2008 r.
wyeliminowany z obrotu prawnego, jednakże podtrzymuje argumentację dotyczącą
konieczności przeprowadzenia w sprawie ponownej oceny oddziaływania na
środowisko.
Dodatkowo podniesiono, że uchylenie przez Sąd obu kwestionowanych decyzji
pozwoli także na wyeliminowanie z obrotu postanowienia Regionalnego Dyrektora
Ochrony Środowiska [...] z dnia [...] października 2010 r., na które nie służyło
zażalenie. Wskazane postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 77 ust. 4 pkt
2 i ust. 5 ustawy o ocenach, a wskazana wada postanowienia (wiążącego organ w
ustalaniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia) wyklucza
możliwość "samodzielnego" rozpatrzenia kwestii przez organ odwoławczy.
Wskazano, że inwestor wciąż nie dysponuje wymaganą prawem ochrony przyrody zgodą na odstępstwo od zakazów o ograniczeń obowiązujących w rezerwacie
ornitologicznym "[...]", oraz nie posiada derogacji od zakazów
obowiązujących w ochronie dziko występujących gatunków zwierząt (art. 56 ust. 1
ustawy o ochronie przyrody), o których mowa w pkt l.h postanowienia Regionalnego
Dyrektora Ochrony Środowiska [...] z dnia [...] października 2010 r.
W piśmie procesowym z dnia 29 września 2011 r. uczestnik postępowania
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej [...] wniósł o oddalenie skargi.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11
października 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1051/11 oddalono skargę O. z siedzibą w G. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Oddalając skargę WSA wskazał, że rozstrzygniecie organu I instancji wydano z
uchybieniem art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy. Uwzględniając treść art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c/
ustawy WSA doszedł do przekonania, że wolą prawodawcy było w każdym
przypadku orzekanie w sentencji, czy jest konieczne ponowne przeprowadzenie
procedury oceny oddziaływania na środowisko, gdy w postępowaniu będą wydawane
jeszcze decyzje wskazane w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy. Pogląd ten
podzielił również organ odwoławczy. Jednocześnie jednak w uzasadnieniu
zaskarżonego orzeczenia wskazano, przyczyny, dla których ponowne
przeprowadzenie procedury oceny, gdy chodzi o przedmiotowe przedsięwzięcie nie
będzie konieczne, czyniąc zadość wskazanemu wymaganiu. W ocenie Sądu I
instancji, ponowne przytaczanie argumentacji organu nie byłoby zasadne. Jest ona
spójna i logiczna oraz, co do istoty nie została zakwestionowana na etapie
wniesienia skargi. Skoro rozstrzygnięcie w przedmiocie potrzeby przeprowadzenia
ponownej oceny powinno znaleźć się w sentencji orzeczenia, dostrzeżoną wadę
powinien wyeliminować organ odwoławczy poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej
także w tym zakresie. Nie czyniąc temu zadość uchybiono przepisowi postępowania
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd I instancji podkreślił przy tym, że w postępowaniu
administracyjnym zasada formalizmu ma ograniczoną wagę, a przy tym przyjmuje
się, że nie ma pierwszorzędnego znaczenia okoliczność, czy określone stanowisko
organu zostało zawarte w części wyodrębnionej jako sentencja orzeczenia czy też w
jego uzasadnieniu. Rozstrzygnięcie wraz z jego uzasadnieniem jest bowiem
traktowane jako niepodzielna całość. Kluczowe znaczenie ma odkodowanie jego treści w danej sprawie w ramach kompetencji organu, natomiast nie ma
przesądzającego znaczenia, czy stanowisko organu znalazło wyraz stricte w części
orzeczenia wyodrębnionej jako jego sentencja.
Wobec powyższych uwarunkowań formalnych, mając na uwadze zajęcie przez
organ odwoławczy stanowiska w kwestii potrzeby przeprowadzenia ponownej
procedury oceny i to, że w jego świetle nie było to konieczne, w ocenie WSA
uchybienie przepisom prawa materialnego (w zakresie niezbędnych elementów
decyzji) nie miało wpływu na wynik sprawy. Pominięcie elementu decyzji skutkowało
brakiem nałożenia odnośnego obowiązku a jednocześnie było to merytorycznie
uzasadnione.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie jest trafny zarzut, jakoby
organ administracji tezę o braku potrzeby przeprowadzenia ponownej procedury
oceny wywiódł wyłącznie z tego, że stowarzyszenie nie zakwestionowało takiego
stanowiska.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło O.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2012r. sygn. akt II
OSK 286/12 - uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi
Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku NSA wskazano, że organ I instancji wydając decyzję o
środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia nie zawarł w osnowie
tej decyzji ustawowego elementu decyzji środowiskowej, który nakłada art. 82 ust. 1
pkt 4 w związku z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c/ cyt. ustawy z dnia 3 października 2008 r.
Także organ odwoławczy nie stwierdził uchybienia w tym zakresie w świetle
dyspozycji art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Powyższe
stanowisko poparł Sąd I instancji, stwierdzając, że uchybienie powyższemu
obowiązkowi nie nastąpiło w stopniu, w którym naruszenie tych przepisów prawa
materialnego miałoby wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy
p.p.s.a.), gdyż z uzasadnienia decyzji organu I instancji jak i stanowiska organu
odwoławczego zawartego w uzasadnieniu jego decyzji ostatecznej jednoznacznie
wynika, że brak jest potrzeby przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na
środowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jest to błędne stanowisko ponieważ
osnowa (rozstrzygnięcie) decyzji powinno być zawsze spójne z jej uzasadnieniem prawnym i faktycznym, a nie tylko z powołaną podstawą prawną. Naczelny Sąd
Administracyjny wskazał, że przepis art. 82 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 82 ust. 2 cyt.
ustawy z dnia 3 października 2008 r. jednoznacznie stanowi, że właściwy organ
przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia w istocie
ponownej oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko w ramach
postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa wart. 72 ust. 1 pkt 1, 10,
14 i 18 cyt. ustawy z dnia 3 października 2008 r. Dlatego też przedstawienie
powyższego stanowiska w tym zakresie tylko w uzasadnieniu prawnym i faktycznym
bez zawarcia tego stanowiska w osnowie decyzji narusza nie tylko art. 82 ust. 1 pkt 4
ustawy z dnia 3 października 2008 r., lecz także art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c/ tejże
ustawy. Ten ostatni przepis jednoznacznie bowiem stanowi, że uzasadnienie decyzji
środowiskowej, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów k.p.a. musi także
zawierać uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy z
dnia 3 października 2008 r., którego jednak w tej sprawie brak jest w osnowie
(rozstrzygnięciu) decyzji środowiskowej. Oznacza to więc, że uzasadnienie prawne i
faktyczne tej decyzji środowiskowej zawiera m.in. odniesienie do treści elementu
rozstrzygnięcia tej decyzji, którego w istocie jest brak. Natomiast rozstrzygnięcie
decyzji w świetle art. 107 § 1 k.p.a. musi być sformułowane tak żeby wynikało z niego
w sposób, który nie budzi żadnych wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane
lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone. Ponadto rozstrzygnięcia decyzji nie
można domniemywać czy też wyprowadzać z treści uzasadnienia, ponieważ powinno
być wyrażone expressis verbis w osnowie decyzji (wyrok NSA z dnia 15 maja 1996 r.
sygn. akt III SA 663/95) czy też wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 30 czerwca 1998 r.
sygn. akt I SA/Łd 1478/96). Jest to także istotne w przypadku rozbieżności między
rozstrzygnięciem (osnową) a uzasadnieniem decyzji, co wystąpiło w przedmiotowej
decyzji środowiskowej. Dlatego też naruszające dyspozycję art. 141 § 4 p.p.s.a. jest
uzasadnienie wyroku WSA, że obowiązek z art. 82 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 85
ust. 2 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 3 października 2008 r. w przedmiocie przedstawienia
stanowiska co do konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania
przedsięwzięcia na środowisko, można w istocie "odkodować" z treści stanowiska
organu zawartego w decyzji środowiskowej jako całości (sentencja + uzasadnienie).
NSA podkreślił też, że ta część elementu rozstrzygnięcia decyzji musi być także
prawidłowo z jednej strony wyodrębniona, a z drugiej strony powiązana z pozostałymi
elementami rozstrzygnięcia decyzji środowiskowej tak żeby strona mogła zaskarżyć tę decyzję tylko np. w tej części, a nie tylko w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie, po
wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i kierując się wskazaniami tego Sądu -
zważył, co następuje;
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów
administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar
sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem
zgodności z prawem. Art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
stanowi, że Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa
dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W rozpoznawanej sprawie zapadł już wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego,
w którym stwierdzono, że przepis art. 82 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 82 ust. 2 cyt.
ustawy z dnia 3 października 2008 r. jednoznacznie stanowi, że właściwy organ
przedstawia stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia w istocie
ponownej oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko w ramach
postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa wart. 72 ust. 1 pkt 1, 10,
14 i 18 cyt. ustawy z dnia 3 października 2008 r. Przedstawienie powyższego
stanowiska w tym zakresie tylko w uzasadnieniu prawnym i faktycznym bez zawarcia
tego stanowiska w osnowie decyzji narusza nie tylko art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy z
dnia 3 października 2008 r., lecz także art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c/ tejże ustawy. Ten
ostatni przepis stanowi, że uzasadnienie decyzji środowiskowej, niezależnie od
wymagań wynikających z przepisów k.p.a. musi także zawierać uzasadnienie
stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008
r., którego jednak niniejszej sprawie nie zawarto w osnowie (rozstrzygnięciu) decyzji
środowiskowej. Oznacza to, że uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji
środowiskowej zawiera m.in. odniesienie do treści elementu rozstrzygnięcia tej
decyzji, którego w istocie jest brak. Natomiast rozstrzygnięcie decyzji w świetle art.
107 § 1 k.p.a. musi być sformułowane tak żeby wynikało z niego w sposób, który nie
budzi żadnych wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki
zostały nałożone na stronę postępowania. Rozstrzygnięcia decyzji nie można
domniemywać czy też wyprowadzać z treści uzasadnienia, ponieważ powinno być
wyrażone expressis verbis w osnowie decyzji (wyrok NSA z dnia 15 maja 1996 r.
sygn. akt III SA 663/95) czy też wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 30 czerwca 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 1478/96). Jest to także istotne w przypadku rozbieżności między
rozstrzygnięciem (osnową) a uzasadnieniem decyzji, co wystąpiło w przedmiotowej
decyzji środowiskowej.
Sąd rozpoznający obecnie niniejszą sprawę w całości zgadza się z
zaprezentowanym w wyroku NSA stanowiskiem.
W świetle powyższego za błędne należy uznać stanowisko przedstawione w
zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, z którego wynika,
że wystarczające było wypowiedzenie się w uzasadnieniu decyzji, co do kwestii czy
konieczne jest ponowne przeprowadzenie procedury oceny oddziaływania na
środowisko, gdy w postępowaniu będą wydawane jeszcze decyzje wskazane w art.
72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy.
Zdaniem Sądu wolą prawodawcy było w każdym przypadku orzekanie w
sentencji, czy jest konieczne ponowne przeprowadzenie procedury oceny
oddziaływania na środowisko, gdy w postępowaniu będą wydawane jeszcze decyzje
wskazane w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy. Pogląd ten sygnalizował również
organ odwoławczy w swojej decyzji. Jednocześnie jednak tylko w uzasadnieniu
zaskarżonego orzeczenia wskazano, przyczyny, dla których ponowne
przeprowadzenie procedury oceny, gdy chodzi o przedmiotowe przedsięwzięcie nie
będzie konieczne.
Prowadząc postępowanie ponownie po wyroku Sądu organ odwoławczy działając
na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. może skorygować swój błąd i wydać decyzję
zgodną z wymogami ustawowymi.
Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarga jest
uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy - na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30
sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.
nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło