II SA/Bd 663/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-09-25

Skład orzekający: Renata Owczarzak, Jarosław Wichrowski, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest właściwy do rozstrzygania sporów o stan prawny nieruchomości i dokonywania zmian w ewidencji w celu przywrócenia stanu zgodnego z dokumentami historycznymi, jeśli nie stanowią one podstawy do zmian w świetle obowiązujących przepisów?
Ratio decidendi
Ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie jest właściwa do rozstrzygania sporów prawnych dotyczących stanu własności nieruchomości. Zmiany w ewidencji mogą być dokonywane wyłącznie na podstawie dokumentów wskazanych w przepisach prawa, a nie na podstawie historycznych dokumentów, które nie spełniają tych wymogów lub nie stanowią podstawy do ustalenia spornego stanu prawnego w trybie ewidencyjnym. Spory o granice i powierzchnię nieruchomości należą do właściwości postępowania rozgraniczeniowego lub cywilnego.
Stan faktyczny
Skarżący M. i L. F. wystąpili o zmianę powierzchni działki ewidencyjnej z 685 m2 na 900 m2, twierdząc, że obecny zapis jest zmanipulowany i niezgodny z dokumentami historycznymi (akty notarialne, księgi wieczyste, zaświadczenia z urzędu skarbowego). Organy administracji, po przeprowadzeniu postępowania, odmówiły dokonania zmian, uznając, że przedłożone przez skarżących dokumenty nie stanowią podstawy do aktualizacji ewidencji zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się przywrócenia stanu faktycznego i prawnego nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 września 2012 r. sprawy ze skargi M. F., L. F. na decyzję K. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2012r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania M. i L. F., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] o odmowie dokonania zmiany powierzchni działki ewidencyjnej numer [...] położonej we W. przy ul. K. [...] w obrębie ewidencyjnym W. [...]. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 23 października 2008 r. M. F. i L. F., jako współwłaściciele nieruchomości, wystąpili do Prezydenta Miasta W. o dokonanie zmiany powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] położonej we W. przy ul. K. [...] w obrębie ewidencyjnym W. [...] z powierzchni ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków wynoszącej 685 m2 do powierzchni 900 m2. Wnioskodawcy podnieśli, że obecny zapis w ewidencji jest zmanipulowany i niedopuszczalny, a na skutek zawiadomienia z dnia [...] stycznia 2002 r. (potraktowanego przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych we W. jako wniosek) została ujawniona powierzchnia nieruchomości [...]. Obecnie istnieją dwie księgi wieczyste dla odrębnych nieruchomości ujęte w jednym rejestrze gruntów. Zdaniem stron stan prawny łącznie z granicami nieruchomości został zmieniony w 2002 r. i zakłada nieprawidłowy rejestr gruntów dla trzech nieruchomości zawartych w dwóch księgach wieczystych [...] i [...]. Wnioskodawcy powołali się także na treść aktów notarialnych, wpisów w księgach hipotecznych nr [...] i nr [...] oraz zaświadczenia z Urzędu Skarbowego we W. z [...] kwietnia 1947 r. dotyczące podatku. W zaświadczeniach tych określona jest bowiem powierzchnia nieruchomości, które po połowie zakupiły matka M. F. – A. P. oraz M. L. (po 450 m2 trzech nieruchomości – nr [...],[...] i [...]) we W. przy ul. K. i Ł.j wraz z zabudową (składającą się z dwóch murowanych, piętrowych domów i oficyn). Na tej podstawie wnioskodawcy wywiedli, że powierzchnia działki oznaczonej obecnie numerem ewidencyjnym [...] została pomniejszona o około 215 m2. Ponadto wskazali, że na mapce wydanej przez Wydział Geodezji i Kartografii wskazane są jedynie dwa domy murowane piętrowe i jedna oficyna murowana, piętrowa oraz budynek toalet. Brak zatem jednej oficyny murowanej piętrowej, co jest niezgodne z ww. zaświadczeniami, zapisami w księgach hipotecznych oraz mapką z 1913 r. Następnie M. F. i L. F. w licznych pismach opisali zmiany stanu własności swojej nieruchomości do chwili obecnej. Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. M. i L. F. wystąpili do [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zobowiązał Prezydenta Miasta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2008 r. w terminie do [...] czerwca 2009 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Prezydent Miasta W. odmówił dokonania zmiany powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] położonej we W. przy ul. K. [...] w obrębie ewidencyjnym W. [...]. Po rozpoznaniu sprawy, na skutek odwołania M. F. i L. F., [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia [...] września 2010r. nr [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i uzupełnieniu postępowania dowodowego w sprawie Prezydent Miasta W., decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], na podstawie art. 7d pkt 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), § 45 w zw. z § 35 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), odmówił dokonania zmiany powierzchni działki ewidencyjnej numer [...] położonej we W. przy ul. K. [...] w obrębie ewidencyjnym W. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, opisał zgromadzony materiał dowodowy oraz argumenty podnoszone przez wnioskodawców. Organ powołał się na przeprowadzoną analizę zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentów znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym: - operat nr [...], blok [...], szkic nr [...] z czerwca 1917 r., - operat nr [...] założenia ewidencji gruntów miasta W. [...] (a w nim szkic roboczy wykonany na światłokopii mapy ewidencyjnej w skali 1:1000, wykaz zmian gruntowych miasta W. [...], obliczenie powierzchni graficznie lub z miar działki miasta W. [...], protokół ustalenia granic oraz właścicieli, osób władających, użytkowników i dzierżawców nieruchomości gruntowych położonych w obszarze administracyjnym miasta W. [...]), - rejestr gruntów obręb W. [...]– Tom [...] nr jednostki rejestrowej [...], - rejestr gruntów obręb W. [...] – nr jednostki rejestrowej [...], - operat nr [...] z kontroli i weryfikacji danych ewidencyjnych I etap, a w nim wykaz zmian gruntowych do ewidencji gruntów, - operat [...] z założenia ewidencji budynków obrębu ewidencyjnego W. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz obrębu ewidencyjnego [...]. Na tej podstawie organ stwierdził, że dane dotyczące działki numer [...] obręb W. [...] w części opisowej oraz w części graficznej – zostały ujawnione w ewidencji gruntów miasta W. w procesie zakładania ewidencji gruntów miasta W. w 1964 r.. przebieg granic przedmiotowej nieruchomości nie uległ zmianie, zatem dane dotyczące przedmiotu, czyli usytuowanie oraz cechy geometryczne, a tym samym rzeczywisty zasięg władania nieruchomością w terenie nie zmienił się. Powierzchnia działki, zgodna z zapisem [...], została obliczona metoda analityczna ze współrzędnych punktów i jest pochodna tych granic. Zgodnie z wytycznymi wskazanymi w treści decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2010r. Prezydent Miasta W. zbadał także dokumenty zgromadzone w aktach ksiąg wieczystych [...] i [...] oraz dokumentu z dnia [...] stycznia 1913 r. sporządzonego w języku rosyjskim (tłumaczenie na język polski tłumacza przysięgłego). Z dokumentów tych wynika, że przebieg granicy nieruchomości [...] i [...] stanowiących w ewidencji gruntów i budynków działkę ewidencyjna numer [...] opisany w tych dokumentach jest zbieżny z materiałami znajdującymi się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, w szczególności z dokumentami pomiarowymi z 1917 r. oraz dokumentami od założenia ewidencji gruntów miasta W. z 1964 r. Na podstawie art. 22 pkt 3 ustawy oraz wskazanych przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków organ wskazał, że dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym możliwe jest poprzez udokumentowanie przez zainteresowana osobę rozbieżności pomiędzy danymi zwartymi w ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji gruntów kwestionowanych danych. Prezydent Miasta W. podkreślił, że poszczególne rodzaje dokumentów mogących stanowić podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków zostały precyzyjnie wyliczone w przepisach oraz uzasadnieniu uprzedniej decyzji kasacyjnej organu drugiej instancji. Przedłożone natomiast przez wnioskodawców kopie dokumentów ani ich oryginały, nie są dokumentami mogącymi stanowić podstawę dokonania zmian w ewidencji gruntów prowadzonej przez organ zgodnie z przepisami ustawy. Wnioskodawcy nie przedstawili natomiast dokumentów mogących stanowić podstawę dokonania żądanej przez nich zmiany danych ewidencyjnych – zmiany powierzchni działki ewidencyjnej nr [...]. W obszernym odwołaniu od powyższej decyzji M. i L. małżonkowie F. opisali dotychczasowy przebieg postępowania i zgromadzony materiał dowodowy, ze szczególnym uwzględnieniem przedłożonych dokumentów. Odwołujący się zakwestionowali ponownie zgodność danych ujawnionych w ewidencji z rzeczywistym stanem ich własności oraz to, że błędne zapisy w ewidencji gruntów skutkowały zamieszczeniem nieprawdziwych wpisów w księgach wieczystych. Oświadczyli, że złożony przez nich wniosek dotyczy zmian w ewidencji gruntów poprzez przywrócenie stanu zgodnego z treścią ksiąg wieczystych i ksiąg hipotecznych, w których wpisane są wskazane przez nich dokumenty. Odwołujący się podkreślili, że ewidencja gruntów powinna stanowić odzwierciedlenie stanu faktycznego i prawnego oraz być wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, zawierać jedynie dane wynikające z tytułu własności. Oznacza to, że nie może ona kształtować nowego stanu prawnego nieruchomości, a powinna potwierdzać stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Wobec strony wniosły o przywrócenie stanu faktycznego i prawnego dla przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w sprawie oraz przytoczył przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. W ocenie organu drugiej instancji analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, w szczególności dokumentów zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjno-kartograficznym oraz stanowiących akta ksiąg wieczystych, jak również dokumentów przedłożonych przez strony postępowania - nie zaistniały podstawy do dokonania żądanej zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Podstawy do stosownej i zgodnej z obowiązującymi przepisami zmiany danych ewidencyjnych nie stanowią w szczególności dokumenty przedłożone przez M. i L. Fabich. Organ podkreślił, że w 2005 r. dla przedmiotowego obszaru zmodernizowana została ewidencja gruntów i uzupełniona baza danych ewidencji budynków opracowana na podstawie art., 24 ust. 1 i art. 1-3 ustawy oraz przepisów rozporządzenia. W oznaczonym w stosownej informacji przewidzianej przepisami okresie M. i L. F. nie zgłosili uwag i wniosków do projektu operatu opisowo-kartograficznego. Po podaniu do publicznej wiadomości informacji z dnia [...] października 2006 r. strony nie skorzystały także z przysługującego im prawa zgłaszania zarzutów do danych zawartych w operacie ewidencji budynków. Organ, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego wywiódł, że ewidencja gruntów opierająca się na założeniu aktualności nie może w chwili podejmowania decyzji nawiązywać do dawnych ustaleń, opierających się na jeszcze wcześniejszych danych katastralnych. Powierzchnia nieruchomości jest funkcją granic – zmiana granic powoduje zmianę powierzchni działki. Granica nieruchomości wyznacza zasięg przysługiwania do niej prawa własności, dlatego spór o tę granice jest w istocie sporem o zasięg prawa własności, którego rozstrzygniecie nie należy do postępowania ewidencyjnego lecz rozgraniczeniowego w sposób określony przez ustawodawcę w art. 29 i nast. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. M. i L. małżonkowie F. ponownie wskazali stwierdzone nieprawidłowości w działaniu organów i niezgodność pomiędzy stanem ujawnionym w ewidencji gruntów a stanem prawnym nieruchomości. Opisując szczegółowo przebieg postępowania, jak również stosunków własnościowych skarżący wnieśli o przywrócenie stanu faktycznego i prawnego dla przedmiotowych nieruchomości. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, gdyż podniesione w niej zarzuty pozostawały bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, jak również Sąd nie stwierdził z urzędu aby decyzja ta została wydana z uchybieniem przepisom procesowym lub materialnym, które uzasadniałyby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego na podstawie art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270), dalej P.p.s.a. Wobec żądania skargi podkreślenia wymaga, iż sądy administracyjne powołane są jedynie do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych orzeczeń organów administracji publicznej, nie są właściwe do dokonywania ustaleń zmierzających do "przywrócenia stanu faktycznego i prawnego nieruchomości". Spór w sprawie niniejszej dotyczył zasadności odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę powierzchni działki ewidencyjnej w taki sposób, iżby odpowiadało to jak wskazują skarżący – stanowi prawnemu nieruchomości uwidocznionemu na przedłożonych przez nich dokumentach z lat 1913-1950. W ocenie składu orzekającego kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy jest to, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno – deklaratoryjny. Organ dokonujący aktualizacji zapisów ewidencyjnych nie posiada kompetencji do rozstrzygania sporów prawnych. Przyjmuje się, że przez zmiany w ewidencji nie można doprowadzić do modyfikacji, czy ustalania spornego stanu prawnego nieruchomości, ale dopiero zmiana lub ustalenie tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie (np. w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym) powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków (vide wyroki: NSA w Warszawie z dnia 29 września 2011 r. sygn. akt I OSK 1596/10 Lex nr 1068442, z dnia 4 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 389/10 Lex nr 745227, WSA w Warszawie z 12 listopada 2009 r. sygn. akt IV SA. Wa 1252/09, z 22 czerwca 2007r., WSA w Białymstoku z 19 lutego 2008 r., II SA/Bk 636/07, Lex nr 480114, NSA z 4 marca 1999 r., II SA 17/99, Lex nr 46214). Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) ewidencją gruntów i budynków jest jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Stosownie do treści art. 20 ust. 2 ww. ustawy, w ewidencji wykazuje się m.in. właściciela. Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 26 ust. 2 tej ustawy, Minister Rozwoju Regionalnego i Budownictwa wydał rozporządzenie z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), w którym, stosując art. 20 ust. 4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, rozszerzył ustawowy zakres informacji objętych ewidencją, z uwzględnieniem zadań administracji publicznej. W § 11 ust. 1 pkt 1 – 6 rozporządzenia wymieniono szczegółowe dane podlegające ujawnieniu w ewidencji. Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Jak stanowi § 46 ust. 2 pkt 1 – 4 z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno - budowlanej czy ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów. Natomiast, zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia, prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 uwidacznia się w ewidencji na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktu notarialnego, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Powyższe wskazuje, że z uwagi na techniczno – deklaratoryjny charakter ewidencji prawodawca wskazał expressis verbis dokumenty, z których zmiany danych ewidencyjnych powinny wynikać, by możliwe było ich ujawnienie w ewidencji. Aktualizacja ewidencji jest zatem procedurą sformalizowaną w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu (vide wyrok WSA w Białymstoku z 8 grudnia 2009 r., II SA/Bk 450/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że organy ewidencyjne rejestrują, więc stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu lub budynku. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 125/09, zgodnie z którym dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan ten został stwierdzony późniejszym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu. Pochodny charakter informacji znajdujących się w ewidencji w stosunku do źródeł tych informacji wymienionych w § 12 ust. 1 pkt 1 – 6 i § 11 ust. 2 rozporządzenia oznacza, że wszelkie zmiany danych ewidencyjnych powinny mieć charakter bezsporny. Można to osiągnąć wyłącznie przez dokonywanie ich rejestracji w sposób przewidziany w rozporządzeniu. Obowiązek zamieszczenia w ewidencji wyłącznie danych bezspornych wyklucza samodzielne rozstrzyganie przez organ rejestrujący wszelkich kwestii związanych z prawem do nieruchomości. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego w niniejszej sprawie zaakceptować należy kwestionowane rozstrzygnięcie jako zgodne z prawem. W szczególności organ dokonał prawidłowej, zbieżnej z przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu, wykładni wskazanych przepisów – właściwie przyjmując, że aktualizacja danych ewidencyjnych może nastąpić jedynie na podstawie aktów (dokumentów) wskazanych w przepisach powszechnie obowiązujących. Skarżący M. F. i L. F. wnioskowali do organu ewidencyjnego o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków polegających na dokonaniu zmiany powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] położonej we W. przy ul. K. [...] w obrębie ewidencyjnym W. [...]. W ocenie skarżących bowiem uwidoczniona w tej ewidencji powierzchnia 685 m2 jest niewłaściwa, gdyż działka do której posiadają tytuł prawny winna mieć powierzchnie około 900 m2. Z analizy akt sprawy wynika, iż w niniejszej sprawie organy dokonały szczegółowego postępowania wyjaśniającego, zgromadzony obszerny materiał dowodowy i jego szczegółowa analiza nie daje podstaw do uznania zadania skarżących za uzasadnione w trybie dokonania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, na podstawie obecnego stanu prawnego i faktycznego. Zasadnie również organy uznały, iż podnoszone przez skarżących w toku postępowania okoliczności oraz dokumenty, na które powołują się uzasadniając swe żądanie, nie mogą stanowić podstawy do dokonania wnioskowanych zmian w ewidencji. Ponadto podkreślenia wymaga, iż mając na uwadze zarzuty skarżących podnoszone w toku postępowania administracyjnego, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak również w toku rozprawy w dniu [...] września 2012 r. stwierdzić przyjdzie, iż w istocie nie kwestionują oni faktu, że nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów nr działki [...] ma powierzchnię zgodną z danymi ewidencyjnymi czyli 0,0685 ha. Skarżący w istocie nie kwestionują również zawartego w ewidencji opisu przebiegu granic tej działki ewidencyjnej. Starają się wykazać, że posiadają tytuł prawny także do części nieruchomości oznaczonej innym numerem ewidencyjnym (nr [...]) figurującej w ewidencji jako własność Skarbu Państwa - czyli łącznie do nieruchomości o powierzchni 0,0900 ha. W ich ocenie nastąpiły nieprawidłowości w chwili zakładania ewidencji i dokonywania podziału na nowe numery działek, jak również przy przekazywaniu nieruchomości byłym właścicielom. Na skutek błędów i celowych działań organów Skarbu Państwa pozbawieni zostali bezprawnie tytułu prawnego do części nieruchomości, która winna stanowić ich współwłasność. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza ustalenia organów, że dane dotyczące powierzchni i przebiegu granic działki ewidencyjnej oznaczonej numerem [...] położonej we W. (obręb W. [...]), od dnia założenia ewidencji gruntów w 1964 r. nie uległy zmianie. Nie występują w tym zakresie także sprzeczności w dokumentacji kartograficznej. Ponadto nie zgromadzono żadnego dokumenty, orzeczenia późniejszego, które stanowiłoby podstawę do dokonania w tym zakresie jakichkolwiek zmian danych ewidencyjnych. Tak więc powierzchnia przedmiotowej nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym działki [...] wykazana jest w ewidencji zgodnie z dokumentacją przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wskazać należy, iż zmiana granic i powierzchni działek dotyczy stanów własnościowych. Nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich zmiany granic (czego domagają się skarżący) i powierzchni działek poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów, gdyż ewidencja gruntów jest tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej. Odnośnie podnoszonych zarzutów dotyczących kwestii stanu prawnego nieruchomości skarżących w celu stwierdzenia ewentualnych błędów w ewidencji gruntów i budynków oraz wskazania sposobu ich usunięcia stwierdzić należy, iż zagadnienia te nie mogły zostać ustalone, ani tym bardziej rozstrzygnięte przez organy właściwe w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Należy wskazać, iż proste porównanie szkiców zawartych na mapie ewidencyjnej w operacie założenia ewidencji i na późniejszych wyrysach z map przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pozwala uznać, iż przebieg kwestionowanych pośrednio granic działek nie uległ zmianie od dnia założenia ewidencji. Zarzuty skarżących dotyczą więc ewentualnej wadliwości ewidencji od dnia jej założenia. Nadto dane wynikające z założonej w 2006 r. ewidencji budynków również odpowiadają stanowi budynków na tej konkretnej działce ewidencyjnej. Kwestionowany przez skarżących zakres zabudowy nieruchomości dotyczy stanu z roku 1913 (mapka), nadto dotyczy on zabudowy działek oznaczonych uprzednimi oznaczeniami katastralnymi, przed założeniem obecnej ewidencji, która jak wykazały organy (niesporne) od dnia założenia nie uległa w tym zakresie zmianom. Wskazać należy, iż organy rejestrujące nie mogą ustalać praw właścicielskich do nieruchomości, ani tym bardziej nadawać takich praw, a zmiany w ewidencji gruntów i budynków dokonuje się tylko na podstawie wskazanych dokumentów urzędowych i mają jedynie charakter deklaratoryjny. Konkludując stwierdzić należy, iż aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie może powodować skutków prawnych z mocą wsteczną. Dokonanie tego rodzaju korekt poprzez zmiany w ewidencji gruntów i budynków byłoby niedopuszczalne. Wskazane uwarunkowania nie wyłączają praw do ustalenia (o ile strona kwestionuje przebieg granic odnotowanych w ewidencji gruntów i budynków) właściwego stanu prawnego na gruncie w drodze stosownego odrębnego postępowania administracyjnego lub postępowania przed sądem powszechnym. W związku z powyższym Prezydent Miasta W. słusznie odmówił zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków oraz prawidłowo Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło