II GZ 497/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Zarządu Województwa M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 26 września 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1166/12 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. im. J. S. w K. na decyzję Zarządu Województwa M. z dnia [...] czerwca 2012 r., znak [...] w przedmiocie dofinansowania ze środków Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K.. Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. im. J. S. w K. na decyzję Zarządu Województwa M. z dnia [...] czerwca 2012 r., w przedmiocie zwrotu dofinansowania otrzymanego ze środków europejskich. Sąd I instancji podał, że T. im. J. S. w K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie powyższą decyzję Zarządu Województwa M. utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Województwa M. z dnia [...] maja 2012 r. zobowiązującą T. do zwrotu środków europejskich wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych począwszy od dnia przekazania środków na rachunek beneficjenta tj. od dnia [...] listopada 2011r. udzielonych umową o dofinansowanie z dnia [...] stycznia 2010 r. przez pomniejszenie kolejnych płatności na rzecz beneficjenta o kwotę podlegającą zwrotowi wraz z odsetkami liczonymi do dnia zatwierdzenia wniosku o płatność, na którym dokonane zostanie pomniejszenie. W skardze tej został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, którego skutkiem według skarżącego winna być wypłata na rzecz T. całej kwoty objętej pomniejszeniem. Skarżący wskazał, że stanowi samorządową instytucję kultury, która działa na podstawie i w granicach przyjętego planu finansowego. Oznacza to ścisłe związanie wydatków tej jednostki z góry określonymi celami oraz brak możliwości zmiany przeznaczenia poszczególnych funduszy. T. jest w trakcie realizacji inwestycji o znacznej wartości, a zamierzenie to jest jednocześnie przeznaczone dla dobra ogółu - propagowania kultury i sztuki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., przychylając się do wniosku T. podał, iż w jego ocenie skarżący T. im. J. S. w K. wykazał w sposób przepisem wymagany, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki w dziedzinie szeroko zakrojonego planu finansowego. Istota zaskarżonego rozstrzygnięcia sprowadza się do pomniejszenia kolejnej płatności o 10% planowanego dofinansowania ze środków europejskich wraz z odsetkami liczonymi do dnia zatwierdzenia wniosku o płatność, na którym dokonane zostanie pomniejszenie. Wskazane we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności, jak charakter T. im. J. S. jako samorządowej instytucji kultury, plan rzeczowo-finansowy T. na rok 2012, a w szczególności źródła finansowania T., prowadzone inwestycje i wynikające stąd zobowiązania cywilnoprawne i wysokość planowanych dochodów wskazują, że wykonanie decyzji,- przez pomniejszenie kolejnej płatności - spowoduje trudne do odwrócenia skutki w realizacji planu rzeczowo finansowego, przed prawomocnym rozstrzygnięciem o zaskarżonej decyzji. Zarząd Województwa M. – Instytucja Zarządzająca M. Regionalnym Programem operacyjnym wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła, na podstawie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., polegające na tym, że sąd I instancji wstrzymał wykonanie decyzji, która została wykonana przez organ administracyjny przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, podczas gdy w tej sytuacji sąd powinien odmówić wstrzymania wykonania decyzji z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku strony skarżącej w tym zakresie. Zarząd Województwa M. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K.. W uzasadnieniu zażalenia organ wskazał, że zaskarżona decyzja Zarządu Województwa M. z dnia [...] czerwca 2012 r. zobowiązywała T. jako beneficjenta do zwrotu środków europejskich wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych przez pomniejszenie kolejnej płatności na rzecz beneficjenta o kwotę podlegającą zwrotowi wraz z odsetkami liczonymi do dnia zatwierdzenia wniosku o płatność na którym dokonane zostanie pomniejszenie. Zgodnie z postanowieniami decyzji Instytucja Zarządzająca M. Regionalnym Programem Operacyjnym dokonała odpowiednich pomniejszeń płatności na rzecz beneficjenta, które beneficjent zgłosił w ramach złożonych przez siebie wniosków o płatność. Tym samym całość kwoty wskazanej w decyzji wraz z należnymi odsetkami została zwrócona w ramach dokonanych pomniejszeń, co oznacza, że decyzja została w całości wykonana. Zdaniem Zarządu Województwa M. Sąd I instancji powinien odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż przedmiotem ochrony mogą być tylko te decyzje, które nadają się do wykonania. Natomiast w sytuacji, gdy decyzja została już wykonana, bezprzedmiotowym jest wydawanie postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd może zatem uwzględnić wniosek jeżeli zachodzi ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji gdy akt lub czynność zostanie wykonana. W przedmiotowej sprawie wykonanie zaskarżonej decyzji polega na pomniejszeniu kolejnej płatności z planowanego dofinansowania ze środków europejskich. Sąd I instancji uznał, iż "(...) wskazane we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak charakter T. im. J. S. jako samorządowej instytucji kultury, plan rzeczowo – finansowym T. na rok 2012 (zał. Nr 16 do skargi), a w szczególności źródła finansowania T., prowadzone instytucje i wynikające stąd zobowiązania cywilnoprawne i wysokość planowanych dochodów wskazują, że wykonanie decyzji – przez pomniejszenie kolejnych płatności – spowoduje trudne do odwrócenia skutki w realizacji planem rzeczowo finansowego (...)". Powyższe stwierdzenia Sądu I instancji należy wskazać za dość ogólnikowe, gdyż Sąd powołując się na okoliczności wskazane we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie dokonał analizy tych okoliczności ani też nie skonkretyzował czym miałyby polegać trudne do odwrócenia skutki o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaznaczyć przy tym należy, że wstrzymanie wykonania decyzji polega jedynie na pomniejszeniu kolejnej płatności dotyczącej inwestycji określonej w umowie o dofinansowanie, która to płatność nie mogła być przeznaczona na żadne inne cele związane z ogólną działalnością T.. Stąd też rzeczą Sądu I instancji powinno być rozważenie czy i w jakim zakresie brak środków określonych w zaskarżonej decyzji wpłynie na realizację inwestycji określonej w umowie o dofinansowanie, czy spowoduje wstrzymanie tej inwestycji i czy ewentualnie takie wstrzymanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki, bądź też czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił natomiast zarzutów zawartych w zażaleniu, iż zaskarżona decyzja została już wykonana, gdyż Instytucja Zarządzająca dokonała już pomniejszeń płatności określonych w tej decyzji a zatem wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji stał się bezprzedmiotowy. W odpowiedzi na zażalenie T. im. J. S. w K. trafnie bowiem podnosi, iż wstrzymanie decyzji zawsze odnosi się do określonego (dobrowolnego bądź przymusowego) działania po stronie podmiotu zobowiązanego, którego obowiązki zostały określone w takiej decyzji. Pogląd ten jest zgodny z ustalonym orzecznictwem NSA, w którym podkreśla się, że przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. postanowienie NSA z 23.10.2012 r., II OZ 926/12, z 2.10.2012 r. II OZ 831/12 oraz z 7.10.2011 r. II OZ 881/11). Tymczasem w niniejszej sprawie brak jest jakiegokolwiek (dobrowolnego bądź przymusowego) działania ze strony T., które doprowadziłoby do wykonania decyzji, a jedynie organ zaniechał wypłaty środków określonych w zaskarżonej decyzji. Skutkiem wstrzymania zaskarżonej decyzji byłby więc w tej sytuacji obowiązek wypłaty określonych w decyzji środków i utrzymanie tego stanu rzeczy do czasu merytorycznego rozpoznania skargi przez Sąd I instancji. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na mocy art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.