II OZ 831/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.K. i A.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Po 371/12 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.K. i A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Po 371/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji. W uzasadnieniu podniesiono, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zakwestionowanej decyzji skarżący J.K. i A.K. nie podali żadnych okoliczności umożliwiających dokonanie oceny czy wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie może być wstrzymana, bowiem została wydana w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji. Zaś tego typu decyzja nie zezwala bezpośrednio na realizację inwestycji, a zatem nie może spowodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Natomiast sama obawa, że w przyszłości zostaną podjęte akty administracyjne, które doprowadzą do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego, zdaniem skarżących szkodliwego dla nich, w ocenie Sądu, nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie ochrony tymczasowej. Bowiem skoro decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie nakłada na skarżących nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu oznacza to, iż do decyzji tej nie może mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy bowiem jedynie aktów lub czynności, które nadają się do wykonania dobrowolnie lub przymusowo i tego wykonania wymagają. Nadto Sąd zwrócił uwagę na to, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi, a w szczególności nie zależy od dostrzeżenia przez Sąd w decyzji wady kwalifikowanej (w postaci rażącego naruszenia prawa). Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli skarżący wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżących nie można się zgodzić z twierdzeniem Sądu, że rozstrzygnięcie w sprawie środowiskowych uwarunkowań ma charakter jedynie opiniodawczy, gdyż jest to niezbędny element procesu inwestycyjnego. Podniesiono także, że nie można podzielić stanowiska Sądu, że skarżący nie przedstawili żadnych okoliczności uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Wręcz przeciwnie okoliczności te zostały wskazane, a Sąd potraktował je marginalnie. W ocenie skarżących wykonanie decyzji spowoduje radykalne zmniejszenie wartości sąsiednich gruntów. Podano także, że zamierzali sprzedać swoje grunty pod działalność agroturystyczną, jednakże potencjalni nabywcy dowiadując się o planowanej inwestycji przedstawiali ofertę znacznie odbiegającą od wartości tych nieruchomości. W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, za wyjątkiem w ustawie przewidzianym. Co do zasady wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym wykonania nałożonych na adresata obowiązków lub przyznanych praw. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. W niniejszej sprawie skarżący domagają się wstrzymania wykonania decyzji SKO w P. z dnia [...] lutego 2012 r. w treści której uchylono decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Margonin z dnia [...] lipca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch turbin wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w postaci dróg dojazdowych i sieci uzbrojenia terenu, lokalizowanych na działkach nr [...] i [...], obręb Z., gmina M., w jej punkcie VI ppkt 2 i w tym zakresie orzeczono co do istoty, a w pozostałej części utrzymano w mocy. W tym kontekście stwierdzić należy, że rację ma Sąd I instancji, iż decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia jako etap procesu inwestycyjnego daje inwestorowi prawo do wystąpienia o wydanie np. decyzji o warunkach zabudowy czy pozwolenia na budowę. Nie stanowi ona aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym żadnych praw skarżących. Powyższe powoduje, że nie można przyjąć, iż wydanie tego typu decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (porównaj postanowienia NSA: z dn. 27.01.2011 r., sygn. akt II OZ 28/11, z dn. 19.03.2008 r., sygn. akt II OZ 228/08, z dn. 1.02.2010 r., sygn. akt II OZ 35/10 czy z dn. 6.07.2010 r., sygn. akt II OZ 658/10). Odnosząc się zaś do argumentów zażalenia podnieść należy, że zasadnie wskazał Sąd I instancji, iż skarżący nie uzasadnili złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten został zamieszczony w treści skargi wniesionej do Sądu Wojewódzkiego. Wprawdzie skarżący zawarli twierdzenie, że wnoszą o "wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji", jednakże brak jest jego uzasadnienia. W uzasadnieniu skargi podniesiono okoliczności, które zdaniem skarżących świadczą o wadliwości wydanej decyzji, jednakże brak jest wskazania, które to konkretnie okoliczności uprawdopodabniają niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Istnieją poglądy, że wprawdzie Sąd rozpoznając tego typu wniosek winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy wynikające z akt, jednakże nie można przerzucić całego ciężaru uprawdopodabniania tych okoliczności na sąd. Bowiem zasadą jest, że wykazanie zaistnienia przesłanek wynikających z powyższego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Nadto zauważyć należy, że wprawdzie Sąd Wojewódzki wskazał na brak uzasadnienia przedmiotowego wniosku, jednakże rozpoznał go merytorycznie w oparciu o akta sprawy. Niezależnie od powyższego, w ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego, brak jest podstaw do przyjęcia, że podnoszona przez skarżących okoliczność w postaci ewentualnego spadku wartości rynkowej ich nieruchomości realizuje przesłankę wskazaną w art. 61 § 3 p.p.s.a. w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.