VII SA/Wa 1508/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-26
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Małgorzata Miron, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) może zostać wydana, gdy wniosek inwestora nie zawiera wszystkich wymaganych prawem dokumentów, a strony postępowania podnoszą zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym przepisów o ochronie środowiska?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Pomimo początkowych braków formalnych we wniosku inwestora, zostały one uzupełnione zgodnie z wezwaniami organów. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym przepisów o ochronie środowiska, nie znalazły uzasadnienia, ponieważ organy prawidłowo zastosowały przepisy specustawy drogowej i Kodeksu postępowania administracyjnego, a także uwzględniły wymagania wynikające z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i postanowień uzgadniających.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg A. J. i J. K. na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (budowa drogi ekspresowej). Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym przepisów o ochronie środowiska, oraz wadliwe przeprowadzenie postępowania przez organy administracji. Minister Infrastruktury uchylił częściowo decyzję Wojewody, uwzględniając zarzuty dotyczące zapewnienia dostępu do drogi publicznej i odstąpienia od przejęcia części nieruchomości należących do A. C. W pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi A. J. i J. K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2012 r. sprawy ze skarg A. J. i J. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej skargi oddala
Decyzją z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], Minister Infrastruktury, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej k.p.a.), oraz art. 11g ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193. poz. 1194, ze. zm. - zwanej dalej "ustawą" lub "specustawą drogową"), po rozpatrzeniu odwołań Z. i J. T., A. C., M. M., S. G., A. S., J. K., R. F., A. K., H. S. i J. S., P. F., A. J. i Z. J., A. L. i W. L., K. K., M. C., W. C., R. R., S. H., I. B., W. i J. K., H. G., M. P. i D. W., A. D., M. K., J. P., Z. R., K. F., M. M. i Z. M. oraz W. P. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi ekspresowej nr [...] na odcinku: węzeł [...] - węzeł [...] ([...]) od km 99+937 do km 204+000, w zakresie odcinka 6 (węzeł [...] z węzłem - węzeł [...] z węzłem) od km 174 +200,00 do km 183+350,00, odcinka 7 - łącznik [...] (węzeł [...] - węzeł [...]) od km 76+479,94 do km 99+800,00, odcinka 8 (węzeł [...] - węzeł [...]) od km 183+350,00 do km 202+700,00, odcinka 9 (węzeł [...]) od km 202+700,00 do km 204+000,00,
I. uchylił w całości znajdujący się w załączniku nr 1 decyzji organu I instancji rys. nr [...] (Projekt Zagospodarowania Terenu), dla zadania: Budowa drogi ekspresowej nr [...] na odcinku: węzeł [...] - węzeł [...] ([...]), odcinek 7 - od km 76+479,94 do km 79+800,00, i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w miejsce uchylenia nowego rysunku, oznaczonego jako załącznik nr 1 do niniejszej decyzji;
II. uchylił w całości arkusz 64 znajdujący się w załączniku nr 16, przedstawiający projekt podziału działek o nr ewid. [...] i [...], położonych w obrębie 20 [...] (gm. [...]) oraz znajdujące się na stronie 12 i 13, w sentencji zaskarżonej decyzji, zapisy dotyczące zatwierdzenia podziału nieruchomości położonych w obrębie 20 [...]:
[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]), [...] ([...], [...], [...]), [...] ([...], [...], [...]), [...] ([...], [...], [...]), [...] ([...]*. [...], [...]), [...] ([...]*, [...], [...]), [...] ([...]*, [...], [...], [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...], [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...], [...]), [...] ([...]*, [...], [...]), [...] [...]*, [...], [...]), [...] ([...]*, [...], [...]), [...] ([...]*, [...], [...]), [...] ([...]*, [...], [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] [...]*, [...], [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]).
i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w miejscu uchylenia zapisu:
[...] ([...]*, [...], [...]), [...] ([...]*,[...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...], [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...], [...]), [...] ([...]*, [...], [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]), [...] ([...]*, [...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...].[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...]*,[...],[...]).[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...],[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...].[...]),[...] ([...]*,[...]),[...] ([...]*,[...]).
III. uchylił w całości znajdujący się w załączniku nr 1 decyzji organu I instancji rys. nr [...] (Projekt Zagospodarowania Terenu), dla zadania: Budowa drogi ekspresowej nr [...] na odcinku: węzeł [...] - węzeł [...] ([...]), odcinek 8 - od km 183+350,00 do km 202+700,00, i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w miejscu uchylenia, w załączniku nr 1 zaskarżonej decyzji, nowego rysunku, oznaczonego jako załącznik nr 2 do niniejszej decyzji;
IV. uchylił w całości znajdujący się w załączniku nr 2 decyzji organu I instancji rys. nr [...] (mapa przedstawiająca proponowany przebieg drogi), dla zadania: Budowa drogi ekspresowej nr [...] na odcinku: węzeł [...] - węzeł [...] ([...]), odcinek 8 - od km 183+350,00 do km 202+700,00, i orzekł w tym zakresie, poprzez ustalenie w miejscu uchylenia w załączniku nr 2 zaskarżonej decyzji nowego rysunku, oznaczonego jako załącznik nr 3 do niniejszej decyzji;
V. w pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, iż Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, zwany dalej "inwestorem", działając na podstawie art. 11 a ust. 1 i 11 b ust. 1 ustawy wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem z dnia [...] lipca 2010 r. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji: "Budowa drogi ekspresowej [...] na odcinku: węzeł [...] - węzeł [...] ([...]) od km 99+937 do km 204+000, w zakresie odcinka 6 (węzeł [...] z węzłem - węzeł [...] z węzłem) od km 174+200,00, do km 183+350,00, odcinka 7 – [...] (węzeł [...] - węzeł [...]) od km 76+179,94 do km 79+800,00, odcinka 8 (węzeł [...] - węzeł [...]) od km 183+350,00 do km 202+700,00, odcinka 9 (węzeł [...]) od km 202+700,00 do km 204+000,00".
W ww. wniosku inwestor wniósł również o ponowne przeprowadzenie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko w myśl przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, ze. zm. - zwanej dalej "ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku").
Z uwagi na występujące w ww. wniosku braki formalne, Wojewoda [...], działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 11 d ust. 1 ustawy, wezwał inwestora do ich usunięcia. W dniu 16 września 2010 r., inwestor przedłożył poprawiony wniosek, w którym skorygowano kilometraż odcinka 7 - łącznika [...] (węzeł [...] - węzeł [...]) podając, iż obejmuje on trasę od km 76+479,94 do km 79-800,00, jak również przedstawił uzupełniony wykaz nieruchomości objętych planowaną inwestycją, poprawioną dokumentację mapową i techniczną oraz opinie i uzgodnienia, o których mowa w art. 11 b ust. 1 i art. 11 d ust. 1 pkt 8 ustawy.
Ze względu na występowanie we wniosku braków niewskazanych uprzednio w ww. piśmie z dnia 13 września 2010 r., Wojewoda [...], działając na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz art. 123 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., nałożył na inwestora obowiązek ich usunięcia. Przy piśmie z dnia 31 stycznia 2011 r., inwestor uzupełnił wniosek przedkładając poprawioną dokumentację techniczną dotyczącą przedmiotowej inwestycji drogowej.
W związku z wnioskiem inwestora o ponowne przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 89 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, pismem z dnia 2 marca 2011 r., zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi ekspresowej [...] na odcinku: węzeł [...] - węzeł [...] ([...]) od km 99+937 do km 204+000, w zakresie odcinka 6 (węzeł [...] z węzłem - węzeł [...] z węzłem) od km 174+200,00 do km 183+350,00, odcinka 7 - łącznik [...] (węzeł [...] - węzeł ...]) od km 76+479,94 do km 79+800,00, odcinka 8 (węzeł [...] - węzeł [...]) od km 183+350,00 do km 202+700,00, odcinka 9 (węzeł [...]) od km 202+700,00 do km 204+000,00.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia w drodze następujących postanowień:
- z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], w części dotyczącej odcinka 7 - łącznik [...] (węzeł [...] - węzeł [...]) - od km 76+479,94 do km 79+800,00,
- z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], w zakresie odcinka 9 - od km 202+700,00 do km 204+000,00 (od km 208+366,26 do km 209+666,26),
- z dnia [...] kwietnia 2011 r., [...], w zakresie odcinka 8 - od km 183+350,00 do km 202+700,00 (od km 183+147,96 do km 208+366,26),
- z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...], w części dotyczącej odcinka 6 -od km 174+200,00 do km 183+350,00 (od km 174+004,05 do km 183+147,96).
Uznając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na wydanie rozstrzygnięcia, Wojewoda [...] wydał w dniu [...] maja 2011 r. decyzję nr [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi ekspresowej [...] na odcinku: węzeł [...] — węzeł [...] ([...]) od km 99+937 do km 204+000, w zakresie odcinka 6 (węzeł [...] z węzłem - węzeł [...] z węzłem) od km 174+200,00 do km 183+350,00, odcinka 7 - łącznik [...] (węzeł [...] - węzeł [...]) od km 76+479,94 do km 79+800,00, odcinka 8 (węzeł [...] - węzeł [...]) od km 183+350,00 do km 202+700,00, odcinka 9 (węzeł [...]) od km 202+700,00 do km 204+000,00.
Od decyzji tej odwołanie do Ministra Infrastruktury, za pośrednictwem organu pierwszej instancji, wnieśli: Z. i J. T., A. C., M. M., S. G., A. S., J. K., R. F., A. K. oraz H. S. i J. S., P. F., A. J. i Z. J., A. L. i W. L., K. K., M. C., W. C., R. R., S. H., I. B., W. i J. K., H. G., M. P. i D. W., A. D., M. K., J. P., Z. R., K. F., M. M. i Z. M. oraz W. P.
J. K. w odwołaniu zarzucił decyzji Wojewody [...]:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez niespełnienie wymogów określonych dla treści decyzji,
- art. 6, 7 i 11 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasad postępowania,
- art. 61 § 3 i 4 k.p.a., poprzez zawiadomienie stron postępowania o jego wszczęciu dopiero po upływie dwóch i pół miesiąca od wszczęcia postępowania oraz
- art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 11 d ust. 1 pkt 9 ustawy, poprzez rozpatrywanie wniosku, którego braków formalnych wnioskodawca nie usunął w zakreślonym terminie;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 88 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez nienałożenie na wnioskodawcę obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, pomimo iż we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w zakresie przebiegu drogi [...] przez obszar [...] w dolinie rzeki [...], w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,
- art. 93 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez nienałożenie na wnioskodawcę obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej, pomimo iż obowiązek jej wykonania przewidywała decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach,
- art. 93 ust. 3 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez nienałożenie na wnioskodawcę obowiązku zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, pomimo iż potrzeba tych działań wynika z zapisów decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,
- art. 95 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez niespełnienie wymogów określonych dla uzasadnienia decyzji.
W oparciu o przedstawione zarzuty odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji w całości, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności oraz o wstrzymanie jej wykonania a także o ukaranie Wojewody [...] karą, o której mowa w art. 11 h ust. 1 ustawy.
Odwołujący się stwierdził również, iż Wojewoda [...] w okresie od 30 lipca do 19 października 2010 r. dokonywał czynności poza postępowaniem administracyjnym, gdyż przez ponad dwa miesiące wstrzymywał się z zawiadomieniem stron postępowania o jego wszczęciu, przez co pozbawił ich wpływu na podejmowane działania. Uchybienie to, zdaniem odwołującego się, stanowi rażące naruszenie prawa i jest bezwzględną przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji.
Ponadto odwołujący się podniósł, że Wojewoda [...] pismem z dnia 13 września 2010 r. wezwał inwestora do usunięcia braków formalnych wniosku i pomimo niewywiązania się przez niego z nałożonego obowiązku, poprzez niedołączenie do akt decyzji administracyjnych wymaganych odrębnymi przepisami, w tym pozwoleń wodnoprawnych, organ procedował nad niekompletnym wnioskiem, co należy uznać za rażące naruszenie prawa skutkujące nieważnością decyzji. Z uzasadnienia decyzji wynika nadto, iż wymagane pozwolenia wodnoprawne zostały wydane przez Marszałka Województwa [...] dopiero w grudniu 2010 r. i w styczniu 2011 r.
Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku odwołujący się wskazał, że przebieg drogi oraz lokalizacja infrastruktury technicznej ([...]) uległy zmianie w stosunku do kształtu przyjętego na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co organ pierwszej instancji zignorował. Szczególne znaczenie zdaniem odwołującego się ma fakt, iż wnioskodawca zmienił przebieg drogi przez dolinę rzeki [...], stanowiącą obszar [...], przenosząc jednocześnie jej trasę bliżej miejscowości [...], co jest równoznaczne ze zmianą oddziaływania drogi na jej mieszkańców. Z uwagi na przedstawione zmiany w przebiegu drogi [...] organ pierwszej instancji zobowiązany był, zdaniem odwołującego się, do nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Skoro Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] zobowiązał wnioskodawcę do sporządzenia analizy porealizacyjnej, to obowiązek taki winien wynikać również z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Ponadto J. K. w piśmie zatytułowanym "skarga" przedstawił swoje krytyczne stanowisko dotyczące prowadzenia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] postępowania w sprawie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i zażądał przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko inwestycji przez zespół niezależnych ekspertów niezwiązanych z GDDKiA i środowiskiem Uniwersytetu [...] i zawieszenie na czas wykonywania oceny procesu inwestycyjnego. Powyższa skarga została przesłana również do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w [...].
Natomiast A. J. w odwołaniu z dnia 16 czerwca 2011 r. zaskarżyła decyzję Wojewody [...] w całości, zarzucając jej naruszenie:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11c ustawy, art. 13 ust. 3 ustawy oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze. zm.), poprzez wydanie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, będących własnością poszczególnych odwołujących się, w wyniku którego pozostawione odwołującym się części działek nie będą nadawać się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, z uwagi na małą powierzchnię, sąsiedztwo drogi ekspresowej, związany z tym hałas, drgania oraz zanieczyszczenie powietrza,
- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 c ustawy,
- art. 9 k.p.a. w zw. z art. 11 c ustawy,
- art. 11 k.p.a. w zw. z art. 11 c ustawy, poprzez zaniechanie wyjaśnienia przesłanek merytorycznych, jakimi kierował się organ wydając decyzję o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej na działkach należących do skarżących, w sytuacji, gdy możliwe było wytyczenie drogi ekspresowej [...] na obszarze miejscowości [...], [...] i [...], przez działki stanowiące własność Skarbu Państwa oraz nieużytki,
- art. 17 ustawy, poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, przy jednoczesnym braku spełnienia łącznie dwóch warunków uzasadniających jego nadanie, tj. wymogu toczącego się postępowania wywłaszczeniowego oraz istnienia uzasadnionego przypadku, wskazanego w tym przepisie.
Powołując powyższe zarzuty odwołująca się wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie [...], a także o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności.
Argumentując decyzję z dnia [...] września 2011 r. Minister Infrastruktury zauważył, iż w trakcie przeprowadzonego postępowania odwoławczego rozpatrzył ponownie wniosek inwestora o wydanie przedmiotowej decyzji, przeanalizował materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji, zbadał prawidłowość przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania oraz wydanej przez Wojewodę [...] decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi ekspresowej nr [...] na odcinku: węzeł [...] - węzeł [...] ([...]) od km 99+937 do km 204+000, w zakresie odcinka 6 (węzeł [...] z węzłem - węzeł [...] z węzłem) od km 174+200,00 do km 183+350,00, odcinka 7 - łącznik [...] (węzeł [...] - węzeł [...]) od km 76+479,94 do km 79+800,00, odcinka 8 (węzeł [...] - węzeł [...]) od km 183+350,00 do km 202+700,00, odcinka 9 (węzeł [...]) od km 202+700,00 do km 204+000,00.
Zgodnie z art. 11 a ust. 1 ustawy, wniosek do Wojewody [...] o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji wniosła w dniu [...] lipca 2011 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2008 r., znak: [...].
Stosownie do przepisu art. 11 b ust. 1 ustawy inwestor uzyskał opinie:
- Zarządu Województwa [...] z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], oraz z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...],
- Zarządu Powiatu w [...] wyrażoną w uchwale nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...],
- Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...] i z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...],
- Zarządu Powiatu [...] wyrażoną w uchwałach nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. oraz nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r.,
- Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], oraz z dnia [...] września 2010 r., znak: [...],
- Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] września 2010 r., znak: [...].
Niewydanie opinii dla odcinka 8 przedmiotowej inwestycji przez Zarząd Powiatu [...], Burmistrza Miasta [...] i Burmistrza Miasta [...], jak również dla pozostałych odcinków przez właściwych miejscowo wójtów, tj. Wójta Gminy [...], Wójta Gminy [...] oraz Wójta Gminy [...], zgodnie z przepisem art. 11 b ust. 2 ustawy Wojewoda [...] potraktował jako brak zastrzeżeń do wniosku.
Zgodnie z treścią art. 11 d ust. 1 ustawy do wniosku załączono mapę w skali 1:1000, na której przedstawiono proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu.
Ponadto, do wniosku załączono analizę powiązania projektowanej drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości oraz określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu.
Do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej inwestor dołączył projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze. zm.). Zgodnie z art. 20 ust. 4 ww. ustawy do projektu dołączono oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Projekt budowlany został uzgodniony przez:
- Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Staroście [...] (opinia nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r.) - w zakresie lokalizacji obiektu w powiecie [...], w gminie [...],
- Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Staroście [...] (opinia nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r.) - odnośnie odcinka 6 przedmiotowej inwestycji, w zakresie lokalizacji obiektu w gminie [...],
- Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Staroście [...] (opinia nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r.) - odnośnie odcinka 7 przedmiotowej inwestycji, w zakresie lokalizacji obiektu w gminie [...],
- Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Staroście [...] (opinia nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r.) - odnośnie odcinka 8 przedmiotowej inwestycji, w zakresie lokalizacji obiektu w gminie [...],
- Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Staroście Powiatu [...] (opinia nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.) - odnośnie odcinka 8 przedmiotowej inwestycji, w zakresie lokalizacji obiektu w gminach [...] i [...],
- Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej przy Staroście Powiatu [...] (opinia nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.) - odnośnie odcinka 9 przedmiotowej inwestycji, w zakresie lokalizacji obiektu w gminach [...] i [...].
Przedmiotowy projekt budowlany jest zgodny z decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, oraz z decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...], uchylającą w części i umarzającą bądź orzekającą w tym zakresie co do istoty oraz utrzymującą w mocy w pozostałym zakresie ww. decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...].
Warunki realizacji inwestycji, objętej zatwierdzonym projektem budowlanym, zostały uzgodnione w ramach ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zakończonej wydaniem przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] następujących postanowień:
- z dnia [...] kwietnia 2011 r., z dnia [...] kwietnia 2011 r., z dnia [...] kwietnia 2011 r., z dnia [...] maja 2011 r.
Po dokonaniu analizy przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego, Minister Infrastruktury stwierdził, że jest on zgodny z art. 34 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133, ze. zm.).
Zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 8 ustawy, inwestor załączył do wniosku także wymagane opinie.
Zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 9 ustawy inwestor dołączył do wniosku również akty administracyjne wymagane przepisami odrębnymi, tj. decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zmienioną decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...].
Stosownie do treści art. 11d ust. 4 ustawy inwestor dołączył do wniosku decyzje Marszałka Województwa [...]: z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...], z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...], z dnia [...] października 2010 r., znak: [...], z dnia [...] września 2010 r., znak: [...], udzielające pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych związanych z planowaną inwestycją.
Analizując złożony przez inwestora wniosek z dnia 30 lipca 2010 r., Minister Infrastruktury uznał, że wniosek ten zawiera elementy wskazane w art. 11d ust. 1 i 4 ustawy.
Organ odwoławczy poddał również kontroli przeprowadzone przez Wojewodę [...] postępowanie o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację ww. przedsięwzięcia i stwierdził, że po uprzednim wezwaniu inwestora do usunięcia braków wniosku w zakresie przedłożonych dokumentów Wojewoda [...], zgodnie z dyspozycją art. 11 d ust. 5 ustawy, pismem z dnia [...] października 2010 r., znak: [...], zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji wnioskodawcę, właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości wskazanych we wniosku wysyłając zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o jego wszczęciu w drodze obwieszczeń w urzędzie wojewódzkim oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, na stronach internetowych tych gmin, a także w prasie lokalnej.
W aktach sprawy znajdują się dowody potwierdzające wywieszenie obwieszczeń na tablicach urzędów właściwych dla położenia nieruchomości, na których realizowana jest inwestycja
Ponadto obwieszczenie zostało opublikowane w lokalnym wydaniu "Gazety Wyborczej" z dnia [...] października 2010 r.
W przedmiotowych obwieszczeniach organ pierwszej instancji poinformował o miejscu, w którym strony lub ich pełnomocnicy mogą zapoznać się z dokumentacją dotyczącą inwestycji.
W toku postępowania przed organem pierwszej instancji strony wniosły zastrzeżenia i wnioski, dotyczące ewentualnej zmiany lokalizacji przedmiotowej inwestycji, lub poszczególnych jej obiektów, kwestii wykupu nieruchomości zajmowanych pod inwestycję oraz odszkodowań za te nieruchomości.
Ponadto w piśmie z dnia 14 listopada 2010 r. J. K., będący właścicielem nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej, wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na wniesienie skargi na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po rozpoznaniu ww. wniosku Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego.
Z uwagi na zmianę zakresu wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, dokonaną przez inwestora w piśmie z dnia [...] stycznia 2011 r., Wojewoda [...] pismem z dnia [...] lutego 2011 r., zawiadomił właścicieli nieruchomości objętych korektą, o zmianie przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji. Ponadto Wojewoda [...] pismem z dnia [...] lutego 2010 r., zawiadomił właścicieli bądź użytkowników wieczystych nieruchomości, które wobec zmiany wniosku dokonanej przez inwestora w ww. piśmie z dnia [...] stycznia 2011 r., wyłączono z zakresu przedmiotowej inwestycji, a które uprzednio wskazano jako niezbędne do zajęcia w celu przebudowy urządzeń melioracyjnych.
We wniosku z dnia [...] lipca 2010 r. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, inwestor wystąpił również, na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, o przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. W związku z powyższym, organ pierwszej instancji wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
W toku postępowania w przedmiocie dokonania ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zastrzeżenia i wnioski dotyczące planowanej inwestycji wnieśli: Z. i J. T., Komitet Protestacyjny mieszkańców miejscowości [...], P. F., Stowarzyszenie Przyjaciół Wsi [...] i Okolic, H. G., W. P., J. i A. D. oraz J. K.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...], biorąc pod uwagę pozytywną opinię Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...], uzgodnił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia w drodze postanowień.
W uzasadnieniu postanowień uzgadniających warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] obszernie odniósł się do uwag i wniosków zgłoszonych w wyniku udziału społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu.
Minister Infrastruktury zauważył, że w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji Wojewody [...] ustosunkował się na stronach 47-54 decyzji do zarzutów i wniosków zgłoszonych przez strony w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego.
Zdaniem organu II instancji kontrolowana decyzja czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11 f ust. 1 ustawy, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji (mapa w skali 1:1000 przedstawiająca proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejącym uzbrojeniem terenu, stanowiąca załącznik nr 2 decyzji, będący jej integralną częścią). Decyzja zawiera także zatwierdzenie podziału nieruchomości (mapy z projektem podziału nieruchomości w skali 1:1000, 1:2000 oraz 1:2880 wraz z wykazami zmian gruntowych, stanowiące załączniki od nr 3 do nr 24 decyzji, będący jej integralną częścią). Ponadto, na mocy przedmiotowej decyzji, zatwierdzono projekt budowlany, będący załącznikiem nr 1, stanowiący integralną część decyzji. W decyzji określono także nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa, nieruchomości przeznaczone do czasowego zajęcia, wraz z określeniem warunków przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu, ustalono szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych oraz szczegółowe wymagania dotyczące nadzoru na budowie, jak również określono warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa, a także określono wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
Zgodnie z art. 11f ust. 3 ustawy, Wojewoda [...] doręczył decyzję z dnia [...] maja 2011 r. wnioskodawcy. O wydaniu przedmiotowej decyzji pozostałe strony zawiadomiono w drodze obwieszczeń oraz stosownej informacji w prasie lokalnej.
W aktach sprawy znajdują się również zwrotne potwierdzenia odbioru przez dotychczasowych właścicieli i użytkowników wieczystych zawiadomień o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji, wysłanych na adres wskazany w katastrze nieruchomości.
Organ odwoławczy, rozpatrując ponownie wniosek inwestora, uznał, że przebieg planowanej inwestycji, poza częścią uchyloną niniejszą decyzją został ustalony prawidłowo. Organ uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją, które inwestor przedstawił w załączonej do wniosku dokumentacji. Wynika z niej, że przedmiotowe przedsięwzięcie zlokalizowane jest na terenie województwa [...], w powiecie [...]: gmina [...], w powiecie [...]: gmina [...], gmina [...], gmina [...], a także w powiecie [...]: gmina [...] i gmina [...]. Przedmiotowe przedsięwzięcie polegać będzie na budowie drogi ekspresowej nr [...] na odcinku: węzeł [...] - węzeł [...] ([...]) od km 99+937 do km 204+000, w zakresie odcinka 6 (węzeł [...] z węzłem - węzeł [...] z węzłem) od km 174+200,00 do km 183+350,00, odcinka 7 - łącznik [...] (węzeł [...] - węzeł [...]) od km 76+479,94 do km 79+800,00, odcinka 8 (węzeł [...] - węzeł [...]) od km 183+350,00 do km 202+700,00, odcinka 9 (węzeł [...]) od km 202+700,00 do km 204+000,00. W jego ramach przewiduje się budowę układu drogowego trasy [...], budowę węzłów drogowych, budowę MOP oraz PPO, budowę dróg serwisowych wraz ze zjazdami, budowę przepustów drogowych pod trasą główną, węzłami i drogami serwisowymi, budowę kompleksowego odwodnienia układu drogowego wraz z rowami trawiastymi, osadnikami, studniami wpadowymi, separatorami, budowę obiektów inżynierskich: wiaduktów, mostów, kładki dla pieszych, przejazdu gospodarczego oraz przejść dla dużych, średnich i małych zwierząt, budowę obiektów PPO wraz z przyłączami, przebudowę sieci gazowej s.c. i w.c., budowę przyłączy na teren MOP, przebudowę sieci wodociągowej i elektroenergetycznej, budowę oświetlenia drogowego, przebudowę sieci telekomunikacyjnej, budowę kanalizacji łączności drogowej, rurociągów telekomunikacyjnych na potrzeby telematyki oraz urządzeń telematyki, przebudowę urządzeń melioracyjnych oraz budowę elementów ochrony środowiska ograniczających uciążliwość ruchu drogowego.
Odnosząc się do podniesionych przez odwołujących się zarzutów, Minister Infrastruktury podkreślił, że w trakcie niniejszego postępowania odwoławczego wezwał inwestora do ustosunkowania się do zagadnień poruszonych przez odwołujące się strony, w tym do wypowiedzenia się w sprawie możliwości ewentualnej zmiany lokalizacji przedmiotowej inwestycji zgodnie z oczekiwaniami odwołujących się, a w przypadku braku takiej możliwości do szczegółowego uzasadnienia przyczyn nieuwzględnienia zgłaszanych przez skarżących żądań.
W odpowiedzi inwestor ustosunkował się do zarzutów Z. i J. T., A. D., M. K., J. P. i Z. R., K. F., W. P., A. C. oraz H. i J. S. Inwestor stwierdził, że jego zdaniem dopełniono wszystkich wymogów formalnych i technicznych podczas projektowania przedmiotowej inwestycji i zmiana lokalizacji przebiegu drogi nie jest możliwa. W odniesieniu do podniesionego przez K. F. zarzutu braku dojazdu do pozostałej po podziale działki o nr [...] inwestor stwierdził, że nieruchomość ta kwalifikuje się jako "resztówka" do przejęcia na rzecz Skarbu Państwa po uprzednim wniosku właściciela. Ponadto w odniesieniu do przedstawionego przez A. C. zarzutu niezasadności przejęcia części należących do niego działek pod budowę chodnika i przebudowę zjazdu indywidualnego inwestor uznał, że odstąpienie od zajęcia nieruchomości skarżącego pozostanie bez uszczerbku dla pozostałych użytkowników drogi.
K. F. w piśmie z dnia 10 sierpnia 2011 r. stwierdziła, iż nie jest zainteresowana przekazaniem pozostawionej jej po podziale działki o nr [...] na rzecz Skarbu Państwa i zażądała dokonania korekty planu budowlanego, poprzez zaprojektowanie drogi dojazdowej do jej nieruchomości.
Minister Infrastruktury przekazał ww. pismo K. F. inwestorowi przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 r., wzywając jednocześnie do wypowiedzenia się w sprawie podniesionego przez skarżącą zarzutu niezapewnienia dostępu do drogi publicznej działce o nr ewid. [...], która pozostała po podziale.
W odpowiedzi na powyższe inwestor przekazał organowi odwoławczemu skorygowaną dokumentację projektową w zakresie wydłużenia drogi dojazdowej [...], która zapewnia dojazd do działki o nr [...].
Wobec uznania przez inwestora zasadności odstąpienia od zajęcia pod planowaną inwestycję części nieruchomości o nr ewid. [...] i [...] należących do A. C., przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 r., przekazał on organowi odwoławczemu mapę z proponowanym przebiegiem drogi, która omija działki odwołującego się, a następnie przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 r., dołączył do akt postępowania skorygowany w tym zakresie Projekt Zagospodarowania Terenu.
Analizując materiał dowodowy zgromadzony zarówno przez organ I instancji jak i w postępowaniu odwoławczym Minister Infrastruktury stwierdził, że jedynie odwołania M. P. i D. W., reprezentowanych przez M. P.-K., K. F. oraz A. C. zasługują na uwzględnienie.
Wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Zatem wobec niezapewnienia powstałej po podziale działce o nr ewid [...] dostępu do drogi publicznej oraz wobec faktu, iż współwłaścicielka tej nieruchomości K. F. nie jest zainteresowana wystąpieniem do inwestora z wnioskiem w trybie art. 13 ust. 3 ustawy o nabycie w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa tej części nieruchomości, konieczne stało się dokonanie korekty rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w przedmiotowym zakresie.
W związku z powyższym, Minister Infrastruktury, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w punkcie I decyzji z dnia [...] września 2011 r. uchylił w całości znajdujący się w załączniku nr 1 zaskarżonej decyzji rys. nr [...] (Projekt Zagospodarowania Terenu) i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w miejsce uchylenia nowego rysunku nr [...], stanowiącego załącznik nr 1 do niniejszej decyzji, na którym skorygowano przebieg drogi dojazdowej nr [...].
Ponadto wobec ustalenia, iż przejęcie pod planowaną inwestycję części działek nr ewid. [...] i [...] położonych w obrębie [...], będących współwłasnością A. C., nie jest niezbędne dla realizacji przedsięwzięcia, a odstąpienie od ingerencji we własność odwołującego się nie spowoduje uszczerbku dla bezpieczeństwa pozostałych użytkowników drogi, organ odwoławczy uznał za konieczne dokonanie zmiany przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji w zakresie ww. działek, rezygnacji z dokonywania ich podziału oraz zmiany projektu zagospodarowania terenu w tym zakresie.
W związku z powyższym Minister Infrastruktury, działając na podstawie przepisu art 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w punkcie II sentencji swej decyzji uchylił w całości arkusz 64 znajdujący się w załączniku nr 16, przedstawiający projekt podziału działek o nr ewid. [...] i [...], położonych w obrębie [...] (gm. [...]), oraz znajdujące się na stronie 12 i 13, w sentencji zaskarżonej decyzji, zapisy dotyczące zatwierdzenia podziału nieruchomości położonych w obrębie [...] i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w miejsce uchylenia nowego zapisu przedstawiającego podlegające podziałowi działki położone w obrębie [...], z wyłączeniem działek o nr "[...] ([...]*, [...])" i "[...] ([...]*, [...])".
Ponadto Minister Infrastruktury, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w punkcie III sentencji decyzji z dnia [...] września 2011 r. uchylił w całości znajdujący się w załączniku nr 1 zaskarżonej decyzji rys. nr [...] (Projekt Zagospodarowania Terenu), dla zadania: Budowa drogi ekspresowej nr [...] na odcinku: węzeł [...] - węzeł [...] ([...]), odcinek 8 - od km 183+350,00 do km 202+700,00, i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w miejscu uchylenia, w załączniku nr 1 zaskarżonej decyzji, nowego rysunku, oznaczonego jako załącznik nr 2 do niniejszej decyzji, którym zmienił projekt zagospodarowania terenu dla przedmiotowych działek, natomiast w punkcie IV sentencji zaskarżonej decyzji uchylił w całości znajdujący się w załączniku nr 2 zaskarżonej decyzji rys. nr [...] (mapa przedstawiająca proponowany przebieg drogi), dla zadania: Budowa drogi ekspresowej nr [...] na odcinku: węzeł [...] - węzeł [...] ([...]), odcinek 8 - od km 183+350,00 do km 202+700,00, i orzekł w tym zakresie, poprzez ustalenie w miejscu uchylenia w załączniku nr 2 zaskarżonej decyzji nowego rysunku, w którym określił nowy przebieg linii rozgraniczających teren inwestycji w omawianym zakresie.
W pozostałym zakresie organ drugiej instancji uznał, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i brak jest podstaw do jej zakwestionowania.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniach Z. i J. T., M. M., S. G., A. S., J. K., R. F., A. K., H. S. i J. S., P. F., A. J. i Z. J., A. L. i W. L., K. K., M. C., W. C., R. R., S. H., I. B., W. i J. K., H. G., A. D., M. K., J. P., Z. R., M. M. i Z. M. oraz W. P., Minister Infrastruktury uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Zauważył, iż przedstawione przez większość odwołujących się zarzuty i twierdzenia stanowią w głównej mierze powtórzenie wniosków i uwag zgłoszonych przez nich w trakcie postępowania o wydanie zaskarżonej decyzji, do których inwestor ustosunkował się w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, natomiast organ pierwszej instancji na stronach 47-54 uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, podzielając stanowisko wyrażone przez inwestora.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu Z. i J. T. zarzutu niezgodności projektu budowlanego z decyzją środowiskową wyjaśnił, iż środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia zostały wstępnie określone w decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], z dnia [...] stycznia 2010 r., zmienionej decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r., a następnie doprecyzowane w drodze postanowienia RDOŚ z dnia [...] kwietnia 2011 r., uzgadniającego realizację przedsięwzięcia i określającego warunki jego realizacji w zakresie odcinka 7 planowanej inwestycji, przy którym znajdują się należące do skarżących działki. Organ wskazał przy tym, iż stosownie do treści art. 91 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku postanowienie, o którym mowa powyżej, wiąże organ właściwy do wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Ponadto, w myśl art. 93 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku właściwy organ wydaje decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej uwzględniając warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w postanowieniu uzgadniającym realizację inwestycji i określającym warunki tej realizacji. Wojewoda [...], wypełniając obowiązek nałożony na ten organ zacytowanym powyżej przepisem, zobowiązał inwestora w decyzji na str. 42 do zachowania warunków realizacji inwestycji określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w ww. postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, jak również w pozostałych postanowieniach tego organu dotyczących pozostałych odcinków przedsięwzięcia objętego decyzją Wojewody [...].
Po przeanalizowaniu projektu budowlanego, stanowiącego załącznik nr 1 do zaskarżonej decyzji, Minister Infrastruktury stwierdził, że rozwiązania techniczne w nim przyjęte są zgodne z warunkami określonymi w rozstrzygnięciach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Z dokumentacji tej wynika bowiem, iż działka o nr ewid. [...] zostanie osłonięta ekranem dźwiękochłonnym oraz pasem zieleni, natomiast wobec działki o nr ewid. [...] zastosowano ochronę akustyczną, co wypełnia wymogi określone w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 r. Ponadto, wbrew twierdzeniom odwołujących się, także przyjęta w projekcie budowlanym lokalizacja ekranów akustycznych dla odcinka 7 planowanej inwestycji: od km 78+792 do km 79+054, jest zgodna z wymogami określonymi w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], i w sentencji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu M. M., S. G. i A. S. oraz J. K. Minister Infrastruktury stwierdził, że nie posiadają one uzasadnionych podstaw.
Rozpatrując zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w pierwszej kolejności organ wyjaśnił, iż uregulowana w ustawie procedura jest postępowaniem szczególnego rodzaju, przyjętym w celu uproszczenia i przyśpieszenia uzyskiwania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Szczególny charakter ustawy przejawia się m.in. we wprowadzeniu swoistych uregulowań, które stanowią lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. Przykładem tego jest art. 11f ustawy, wskazujący obligatoryjne elementy decyzji, który nie przewiduje imiennego określenia wszystkich stron postępowania. Ich oznaczenia dokonuje się bowiem pośrednio, poprzez wskazanie nieruchomości, bądź ich części, na których zrealizowana zostanie planowana inwestycja, a za strony postępowania uznaje się podmioty posiadające interes prawny w stosunku do nieruchomości objętych inwestycją, tj. właścicieli i użytkowników wieczystych tych nieruchomości, bądź inne podmioty posiadające ograniczone prawa rzeczowe w stosunku do tych nieruchomości. Tak zidentyfikowane strony zawiadamiane są o czynnościach podejmowanych przez organ orzekający w sprawie w sposób przewidziany w przepisach ustawy, w szczególności zawiadomienie stron (poza inwestorem) o wydaniu decyzji, stosownie do treści art. 11f ust. 3 ustawy, w drodze obwieszczeń w urzędzie wojewódzkim oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, na stronach internetowych tych gmin, a także w prasie lokalnej. Dodatkowo dotychczasowym właścicielom lub użytkownikom wieczystym właściwy do wydania decyzji organ wysyła zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości.
Rozpatrując zarzut braku uzasadnienia prawnego organ II instancji stwierdził, iż decyzja Wojewody spełnia prawny obowiązek wykazania, na jakiej podstawie decyzja została podjęta, zawiera opis procesu podjęcia decyzji przez organ orzekający, jak również daje podstawę kontroli poprawności decyzji, wskazując w pouczeniu do kogo, w jakim trybie i terminie przysługuje stronom odwołanie.
Odnosząc się do zarzutu ograniczenia uzasadnienia faktycznego decyzji organu I instancji do omówienia złożonych przez strony uwag i stanowiska, jakie w tym przedmiocie zajął inwestor, Minister wskazał, że zgodnie z art. 11 a ustawy wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich pełni jedynie funkcję organu, który jest zobowiązany wyłącznie do wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, a nie jest uprawniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji drogowej, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań.
Ponadto, zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej decyduje o przebiegu drogi oraz wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg drogi oraz mapy zawierające projekty podziału nieruchomości. Zarówno wojewoda, jak i organ odwoławczy, mogą działać tylko w granicach tego wniosku nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę. Ocenie dokonanej przez organy pierwszej i drugiej instancji może jedynie podlegać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, bowiem stosownie do przepisu art. 11 e ustawy nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami. Inwestor jest zatem kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji, natomiast organ orzekający wyznacza dopuszczalne prawem granice tej kreacji, poprzez dokonywanie oceny prawnej, kończącej się aktem władztwa publicznego, zakreślającego te granice. Zadaniem organu jest bowiem sprawdzenie, czy wyznaczone przez wnioskodawcę linie rozgraniczające pas drogowy oraz zaproponowane rozwiązania techniczne odpowiadają woli ustawodawcy wyrażonej w innych regulacjach prawnych, mających znaczenie dla wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 64 § 2 k.p.a., polegającego na rozpatrywaniu wniosku zawierającego braki formalne, Minister stwierdził, iż nie znajduje on oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Jak wynika z analizy akt postępowania pierwszoinstancyjnego Wojewoda [...], działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 11d ust. 1 ustawy, pismem z dnia 13 września 2010 r. wezwał inwestora do usunięcia występujących we wniosku braków formalnych. Inwestor przedłożył poprawiony wniosek przy piśmie z dnia 16 września 2010 r., zachowując przewidziany w ww. przepisie siedmiodniowy termin na usunięcie braków.
Z uwagi na podniesiony przez odwołujących się zarzut niedołączenia przez inwestora, w wyznaczonym przez organ orzekający siedmiodniowym terminie, do wniosku pozwoleń wodnoprawnych, które zostały wydane przez Marszałka Województwa [...] dopiero w grudniu 2010 r. i w styczniu 2011 r. Minister Infrastruktury stwierdził, iż Wojewoda [...] w ww. piśmie z dnia 13 września 2010 r., nie wskazał na ich brak. Dopiero w postanowieniu organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2010 r., wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 123 k.p.a., nałożono na inwestora obowiązek usunięcia tego braku do dnia [...] stycznia 2011 r. Inwestor przy piśmie z dnia [...] stycznia 2011 r., zachowując wyznaczony termin, uzupełnił wniosek przedkładając m.in. brakujące pozwolenia wodnoprawne.
Odnosząc się do zarzutu zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania przez organ pierwszej instancji dopiero po ponad dwóch miesiącach od wpływu wniosku Minister stwierdził, że powyższe wynikło z konieczności uprzedniego wezwania inwestora do usunięcia braków wniosku w zakresie przedłożonych dokumentów.
Rozpatrując zarzut naruszenia przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku z uwagi na brak przedłożenia drugiego raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko organ II instancji stwierdził, iż postępowanie pierwszej instancji zostało przeprowadzone zgodnie z uregulowaniami ww. ustawy, a z analizy akt sprawy wynika, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko został przez inwestora załączony do wniosku o wydanie decyzji organu I instancji. Z uwagi na wniosek inwestora o ponowne przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, Wojewoda [...] działając na podstawie art. 88 ust 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., zawiesił postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej do czasu wydania przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, postanowienia uzgadniającego realizację przedsięwzięcia oraz określającego warunki tej realizacji. Postępowanie to zostało podjęte po uzgodnieniu warunków realizacji inwestycji w drodze postanowień Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Ponadto zgodnie z art. 93 ust 1 ustany o udostępnianiu informacji o środowisku, Wojewoda [...] w sentencji decyzji z dnia [...] maja 2011 r. orzekł o konieczności zachowania warunków realizacji inwestycji określonych w ww. postanowieniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Przy tym Wojewoda [...], orzekł o obowiązku zachowania w toku realizacji inwestycji warunków określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w postanowieniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wydanych po ponownym przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w których stosownie do treści art. 93 ust 2 pkt 2 i ust 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nałożono na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia, jak również zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu wniosku o ukaranie Wojewody [...] karą, o której mowa w art. 11 h ust. 1 ustawy Minister stwierdził, iż powyższa kwestia wykracza poza przedmiot postępowania w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, zatem nie może zostać rozpatrzona w toku postępowania odwoławczego.
W odniesieniu do wniosku o ponowne przeprowadzenie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko przez zespół niezależnych ekspertów, zawartego w piśmie J. K. zatytułowanym "skarga", organ II instancji poinformował, że w ramach prowadzonego przez Wojewodę [...] postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska przeprowadził ponowną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wobec czego brak jest podstaw do przeprowadzenia ww. postępowania po raz kolejny na etapie postępowania odwoławczego. Ponadto wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 88 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przeprowadza się także na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji, lub jeżeli organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nie przewidują zatem możliwości przeprowadzenia omawianego postępowania na wniosek uczestnika, bądź strony postępowania, niebędacej inwestorem.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu R. F. wniosku o zmianę rozstrzygnięcia Wojewody [...], poprzez orzeczenie o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa należącej do niej nieruchomości w całości, Minister wyjaśnił, iż zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Skoro zatem przyjęty w dokumentacji projektowej zakres inwestycji przewiduje zajęcie pod rozbudowę drogi jedynie części należącej do skarżącej działki, prawnie niedopuszczalne byłoby wydanie rozstrzygnięcia o przejęciu jej w całości. Ponadto stwierdził, iż podnoszona przez odwołującą się kwestia dotycząca nabycia przez właściwego zarządcę drogi nieruchomości pozostałej po podziale, która nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, nie jest przedmiotem postępowania o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. Podobnie organ odniósł się do wniosku A. K. o wykup pozostałej po podziale nieruchomości
Również w odniesieniu do zawartego w odwołaniach H. S. i J. S., P. F., A. J. i Z. J., A. L. i W. L., K. K., M. C., W. C., R. R. oraz S. H., zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11c i art. 13 ust. 3 ustawy oraz art. 5 ust 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, poprzez zatwierdzenie podziału nieruchomości, w wyniku którego pozostawione odwołującym się części działek nie będą nadawać się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, ewentualnie poprzez orzeczenie o przejęciu należących do odwołujących się działek w całości, Minister stwierdził, iż powyższe kwestie podlegają szczególnym regulacjom wynikającym z przepisów ustawy. Niedopuszczalne jest zatwierdzenie podziału nieruchomości dokonanego w sposób odmienny niż wskazuje na to przebieg linii rozgraniczających teren inwestycji, które obejmują teren niezbędny dla realizacji przedsięwzięcia. Ponadto, zgodnie z art. 12 ust 4 ustawy nieruchomości lub ich części, na których inwestycja zostanie zrealizowana, wskazane w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, stają się z mocy prawa, w odniesieniu do dróg krajowych, własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Powyższy przepis wskazuje, że w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej organ nie orzeka o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, gdyż nabycie przez Skarb Państwa tych nieruchomości bądź ich części następuje z mocy samego prawa z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji stanie się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym przez wojewodę w drodze odrębnej decyzji.
Organ za nie trafiony uznał także zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11c ustawy, poprzez zatwierdzenie podziału nieruchomości w sposób wskazany przez inwestora oraz nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Za racjonalne organ II instancji uznał stanowisko inwestora zawarte w piśmie z dnia 16 sierpnia 2011 r., w którym stwierdzono, że niemożliwe byłoby zaprojektowanie drogi ekspresowej spełniającej wymagane prawem parametry techniczno-użytkowe z ominięciem wszystkich zabudowanych nieruchomości zlokalizowanych w korytarzu przebiegu drogi lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Ponadto wybór przyjętego wariantu przebiegu drogi spośród kilku rozważanych możliwości lokalizacji poprzedziła dogłębna analiza w aspekcie społecznym i środowiskowym, dokonywana w toku postępowania zakończonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, w którym udział mogły wziąć wszystkie zainteresowane osoby. Wobec powyższego Minister stwierdził, iż zarzuty odwołujących się dotyczące możliwości innego poprowadzenia trasy [...], w sposób nieingerujący w stanowiące ich własność nieruchomości, nie są podparte jakimikolwiek uzasadnionymi argumentami i nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
W kwestii nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności Minister Infrastruktury wskazał, iż Wojewoda [...] uzasadnił jego nadanie na stronie 56 uzasadnienia swej decyzji, wskazując na ważny interes społeczny i gospodarczy.
Odnosząc się do zarzutu niespełnienia dwóch warunków nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, tj. wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego oraz zaistnienia tzw. "uzasadnionego przypadku", organ II instancji wskazał, iż stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy właściwy organ nadaje decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. Przepisy art. 17 ustawy nie uzależniają możliwości nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przesłanek wymienionych przez odwołujących się. Powoływanie się na konieczność uprzedniego wszczęcia postępowania w sprawie wywłaszczenia i zaistnienie "uzasadnionego przypadku" jest prawdopodobnie wynikiem błędnego utożsamiania przez odwołujących się decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z decyzją o wywłaszczeniu wydawaną na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu I. B. wniosku o orzeczenie o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa należących do niej nieruchomości w całości, bez dokonywania ich podziału organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Wobec podniesienia przez I. B. zarzutu braku możliwości dalszego zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa rolnego na pozostałej po podziale części nieruchomości Minister wskazał, że odwołującej się przysługuje prawo do złożenia na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy wniosku do zarządcy drogi o nabycie części nieruchomości nie nadającej się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele. Jednakże powyższe kwestie mają charakter roszczeń cywilnoprawnych i wykraczają poza zakres postępowania o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, toteż niemożliwe jest ich rozstrzygnięcie w niniejszym postępowaniu odwoławczym.
Podobnie Minister stwierdził w odniesieniu do zawartego w odwołaniu W. i J. K. wniosku o odszkodowanie za pozostawione im części nieruchomości, które w ich ocenie nie nadają się do wykorzystania na dotychczasowe cele.
Odnosząc się do odwołania H. G., który stwierdził, że decyzja organu I instancji jest dla niego krzywdząca, gdyż powoduje uszczuplenie jego majątku, organ wskazał, że z analizy projektu budowlanego stanowiącego załącznik nr 1 do decyzji wynika, iż zaprojektowanie drogi dojazdowej nr [...] jest konieczne dla zapewnienia dojazdu do zakładów [...] i [...] oraz skomunikowania ruchu lokalnego z ul. [...]. W projekcie budowlanym zatwierdzonym zaskarżoną decyzją przewidziano połączenie zjazdu z drogi [...] z autostradą [...], o którego budowę wnosił odwołujący się. Odnośnie zarzutów dotyczących niekorzystnego wpływu inwestycji na ludzkie zdrowie należy stwierdzić, iż kwestie te były przedmiotem postępowania Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w sprawie ustalenia warunków realizacji przedsięwzięcia, które mają na celu zapobieżenie zwiększeniu natężenia hałasu i zanieczyszczenia powietrza. Przy ich uwzględnieniu, w ocenie Ministra Infrastruktury, nie dojdzie do pogorszenia istniejących warunków środowiskowych na nieruchomościach sąsiadujących z planowaną inwestycją.
Zarzut braku konsultacji w sprawie wyboru wariantu drogi z zainteresowanymi mieszkańcami odnosi się do postępowania zakończonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, wobec czego jego rozpatrywanie wykracza poza zakres postępowania odwoławczego w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu A. D., M. K., J. P. i Z. R. stwierdzenia, iż nie wyrażają oni zgody na zajęcie należących do nich działek pod budowę drogi [...] Minister wyjaśnił, iż zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy nieruchomości lub ich części, na których inwestycja zostanie zrealizowana, wskazane w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, stają się z mocy prawa, w odniesieniu do dróg krajowych, własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Przejście własności tych nieruchomości, bądź ich części, nie wymaga zatem zgody dotychczasowego ich właściciela. Pozostałe podniesione przez odwołujących się zarzuty odnoszą się do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i nie mogą zostać rozpatrzone w toku niniejszego postępowania odwoławczego w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
Również odwołanie M. M. i Z. M. nie wskazuje w ocenie Ministra na uchybienia organu I instancji skutkujące koniecznością uchylenia decyzji.
Odnosząc się do zarzutu wprowadzenia w błąd co do możliwości zmiany przebiegu drogi Minister wyjaśnił, iż organy orzekające w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej są uprawnione do dokonania korekty w dokumentacji technicznej i projektowej (w tym do zmiany linii rozgraniczających teren inwestycji) załączonej do wniosku inwestora tylko w takim zakresie, w jakim służy to doprowadzeniu do zgodności z prawem planowanego przedsięwzięcia. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie ma bowiem charakteru uznaniowego i wobec spełnienia przez inwestora określonych prawem wymagań organ architektoniczno-budowlany ma obowiązek wydać decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Bez wpływu na niniejsze postępowanie ma również treść skierowanego do skarżącej strony zawiadomienia o planowanej inwentaryzacji nasadzeń znajdujących się na nieruchomościach przeznaczonych pod planowaną inwestycję.
Odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji przed upływem 14 dni od dnia ogłoszenia postanowienia o podjęciu postępowania organ odwoławczy stwierdził, iż powyższe nie miało wpływu na możliwość zapoznania się przez odwołującą się z aktami sprawy, gdyż jak wskazano w zawiadomieniu z dnia 15 października 2010 r., o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie, strony mogły skorzystać z tego uprawnienia w toku całego postępowania do dnia wydania zaskarżonej decyzji.
Mając na względzie powyższe, Minister Infrastruktury stwierdził, że zarówno wniosek inwestora, postępowanie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji, jak i decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., poza częścią uchyloną niniejszą decyzją, nie naruszają prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję Ministra Infrastruktury wnieśli A. i Z. J. oraz J. K.
J. K. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 107 §1 i 3 k.p.a., poprzez niespełnienie wymogów określonych dla treści decyzji,
- art. 6, 7 i 11 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia postępowania,
- art. 28 i 29 k.p.a., poprzez brak określenia stron postępowania,
- art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 11d ust. pkt 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, poprzez rozpatrywanie wniosku którego braków formalnych wnioskodawca nie usunął w zakreślonym terminie,
- art. 138 §1 pkt 2 i art. 138 § 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo istnienia przesłanek do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia lub uchylenia, z uwagi na naruszenie przez organ I instancji następujących przepisów: 1) art. 107 §1 i 3 k.p.a., poprzez niespełnienie wymogów określonych dla treści decyzji, 2) art. 6, 7 i 11 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasad postępowania, 3) art. 61 § 3 i 4 k.p.a., poprzez zawiadomienie stron postępowania o jego wszczęciu dopiero po upływie dwóch i pół miesiącach od wszczęcia postępowania, 4) art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 11 d ust. pkt 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, poprzez rozpatrywanie wniosku którego braków formalnych wnioskodawca nie usunął w zakreślonym terminie, 5) art. 88 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez nie nałożenie na wnioskodawcę, obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, pomimo, iż we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany, w zakresie trasy przejścia drogi [...] przez obszar [...] w dolinie rzeki [...], w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, 6) art. 93 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez nie nałożenie na wnioskodawcę obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej, pomimo iż obowiązek jej wykonania wynika z decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, 7) art. 93 ust. 3 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez nie nałożenie na wnioskodawcę obowiązku zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, pomimo iż potrzeba takich działań wynika z decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r. o środowiskowych uwarunkowaniach, 8) art. 95 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez niespełnienie wymogów określonych dla uzasadnienia decyzji;
- art. 7, 77, 78 i 79 k.p.a., poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie oraz zaniechanie zgromadzenia i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego a także brak ustosunkowania się do całego zebranego w sprawie materiału dowodowego;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 88 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez nie nałożenie na wnioskodawcę, obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, pomimo, iż we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany, w zakresie trasy przejścia drogi [...] przez obszar [...] w dolinie rzeki [...], w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,
- art. 93 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez nie nałożenie na wnioskodawcę obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej, pomimo iż obowiązek jej wykonania wynika z decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r. o środowiskowych uwarunkowaniach,
- art. 93 ust. 3 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez nie nałożenie na wnioskodawcę obowiązku zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, pomimo iż potrzeba takich działań wynika z decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r. o środowiskowych uwarunkowaniach,
- art. 95 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez niespełnienie wymogów określonych dla uzasadnienia decyzji.
A. i Z. J. zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury zarzucili:
1) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 11c oraz art. 11 d pkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów w następstwie, której bezzasadnie przyjęto, iż Wojewoda [...] słusznie uznał za udowodnioną - jedynie w oparciu o stanowisko inwestora, okoliczność, iż mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami, w tym podziału nieruchomości oznaczonych w katastrze nieruchomości numerami ewidencyjnymi [...], [...] położonych w woj. [...], pow. [...], gm. [...] w jednostce ewidencyjnej [...], w obrębie ewidencji gruntów nr [...] w wyniku którego w/w działki zostały podzielone na działki o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...] z czego działki nr [...], [...] jako położone w liniach rozgraniczających teren inwestycji, w chwili gdy przedmiotowa decyzja stanie się ostateczna, na warunkach w niej wskazanych, staną się własnością Skarbu Państwa, zaś działki o nr [...], [...], położone poza liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, stanowiące własność dotychczasowego właściciela spełnia wymóg zgodności z odrębnymi przepisami, podczas gdy całokształt materiału dowodowego oceniany przez pryzmat zasad logicznego rozumowania, wiedzy oraz doświadczenia życiowego prowadzi do wniosku wręcz odwrotnego, ponadto sama dokumentacja złożona przez inwestora, na której oparł się Wojewoda [...] i którą powtórnie analizował Minister Infrastruktury była tego rodzaju, iż do oceny jej prawidłowości niezbędnym było dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego celem załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli czego zarówno Wojewoda [...] jaki i organ, który wydał zaskarżoną decyzję zaniechał;
2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:
- art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 11i ust 1 ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż prawo skarżącego - jako właściciela nieruchomości, do wytyczenia linii rozgraniczającej teren inwestycji w taki sposób aby całość nieruchomości oznaczonych w katastrze nieruchomości numerem ewidencyjnym [...], [...] położonych w woj. [...], pow. [...], gm. [...] w jednostce ewidencyjnej [...], w obrębie ewidencji gruntów nr [...] znajdowała się poza w/w liniami bądź całość przedmiotowej nieruchomości jako znajdująca się na terenie inwestycji polegała przejęciu za odszkodowaniem na własność Skarbu Państwa ewentualnie przeprowadzenia przez inwestora podziału w/w nieruchomości w sposób umożliwiający wykorzystanie pozostałej po podziale działek [...], [...], położonej poza liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, stanowiącej własność dotychczasowego właściciela, na dotychczasowe cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz realizacją funkcji mieszkalnych nie stanowi uzasadnionego interesu osoby trzeciej, który na podstawie wskazanego przepisu powinien być uwzględniony przy sporządzaniu projektu, a co za tym idzie także przy ocenie jego zgodności z obowiązującym stanem prawnym przez Wojewodę [...] - jako organu wydającego decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Mając powyższe na względzie wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej A. J. i Z. J. w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania Wojewodzie [...] organowi I instancji oraz o uchylenie decyzji Wojewody [...] w tym zakresie.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. J.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie i podtrzymał swe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargi A. J. i J. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej p.p.s.a.).
Dodatkowo należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 31 ust. 2 specustawy drogowej w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności sąd administracyjny po upływie 14 dni od dnia rozpoczęcia budowy drogi może stwierdzić jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wyszczególnionych w art. 145 lub 156 k.p.a.
Mając na względzie powyższe unormowania Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Kontrolowaną decyzją organ rozstrzygał wiele kwestii związanych z realizacją opisanej w decyzji inwestycji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi ekspresowej nr [...].
Skarżący w odwołaniu a następnie w skardze podnieśli zarzuty jedynie co do części decyzji obejmującej nieruchomości, których przed wydaniem decyzji byli właścicielami. W konsekwencji Sąd oceniał zaskarżoną decyzję udzielającą pozwolenia na budowę ww. drogi jedynie co do rozstrzygnięcia odnoszącego się do tych nieruchomości uznając, że skarżący nie posiadają interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji w tej części, która nie przebiega przez ich nieruchomości.
Kontrolując zaskarżoną decyzję w omawianym zakresie wskazać należy w pierwszej kolejności, że podstawą prawną jej wydania były przepisy specustawy drogowej. Art. 11i tej ustawy stanowi, że w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. A zatem – zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 tego ostatniego prawa w zw. z art. 11i specustawy drogowej w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy.
I tak: inwestor ubiegając się o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej (dalej: zrid) złożył wszystkie dokumenty wymienione w art. 11d ustawy.
Wbrew twierdzeniom skarżącego J. K. inwestor uzupełnił wniosek we wskazanym, w wezwaniu z dnia 13 września 2010 r., zakresie. Rację ma wprawdzie skarżący, że do wniosku – na tym etapie nie zostały dołączone decyzje udzielające pozwolenia wodnoprawnego lecz, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, Wojewoda [...] nie wzywał w dniu 13 września 2010 r. Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do składania tych aktów. Obowiązek taki został nałożony na inwestora postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego i pod rygorem wynikającym z tego przepisu. Inwestor złożył wymagane pozwolenia wodnoprawne w dniu [...] stycznia 2011 r.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że nawet gdyby uznać, że niedołączenie przez inwestora pozwolenia wodnoprawnego powodowało, że wniosek o zrid był niekompletny a takie braki należało uzupełnić pod rygorem skutków prawnych wynikających z art. 64 § 3 k.p.a. to i tak zarzut J. K. nie mógł odnieść pożądanego przez niego skutku. W takiej sytuacji należałoby bowiem przyjąć za datę wszczęcia postępowania administracyjnego datę złożenia uzupełnionego wniosku to jest [...] stycznia 2011 r. Ewentualne podanie przez organ administracji w sposób wadliwy daty wszczęcia postępowania w okolicznościach niniejszej sprawy pozostawałoby bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Dalej wskazać należy, że zaskarżona decyzja czyni zadość art. 11f ust. 1 ustawy zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji, mapę w odpowiedniej skali przedstawiającą proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu, stanowiący integralną część decyzji.
Decyzja zawiera także zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości wraz z odpowiednimi mapami stanowiącymi załącznik do decyzji z dnia [...] września 2011 r. Strony postępowania zostały w sposób prawidłowy powiadomione o wydaniu decyzji w formie obwieszczeń i doręczeń oraz w prasie lokalnej.
Odnosząc się do zarzutów skarżących wskazać należy, że nie znajdują one podstaw prawnych.
Przede wszystkim należy podkreślić, na co wskazał także organ odwoławczy, że organy orzekające w sprawie udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji nie posiadają kompetencji do zmiany przebiegu linii rozgraniczających teren planowanej inwestycji. Przepisy ustawy nie określają obowiązku przedstawienia przez wnioskodawcę różnych wariantów przebiegu linii rozgraniczających teren planowanej inwestycji, dlatego też organ I instancji miał jedynie obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem wniosku inwestora, przedstawiającego wariant planowanej inwestycji wskazany w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W tym zakresie organy dokonały oceny i uznały, że wniosek złożony przez inwestora nie narusza prawa. W tym zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w tym m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2008 r. w sprawie I SA/Wa 323/08 (Lex 566729), w którym sąd ten stwierdził, że wojewoda pełni w procesie budowy drogi krajowej funkcję organu administracji, który jest zobowiązany wyłącznie do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji i pozwolenia na budowę. Nie jest natomiast upoważniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych rozwiązań. Inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych a następnie techniczno wykonawczych inwestycji. W konsekwencji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącej A. J. odnoszący się do błędnego wytyczenia linii rozgraniczającej teren w części przebiegającej przez nieruchomości stanowiące działki o nr ew. [...] i [...], których jest współwłaścicielką. W ocenie skarżącej prawidłowa wykładnia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane wskazuje na obowiązek – po stronie inwestora – zaproponowania takiego przebiegu inwestycji aby nie naruszała ona uzasadnionego interesu osób trzecich. W ocenie skarżącej istniała możliwość przeprowadzenia inwestycji w taki sposób, aby obie ww. działki znalazły się w całości w granicach linii rozgraniczających teren lub poza tymi granicami.
Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić.
Po pierwsze zwrócić należy uwagę, że organ administracji przekazał inwestorowi wszelkie uwagi i stanowiska stron w tym również co do zmian podziału nieruchomości objętych inwestycją. W zakresie w jakim było to możliwe zostały dokonane zmiany przebiegu linii rozgraniczających (z tego powodu m.in. organ odwoławczy uchylił częściowo decyzję Wojewody [...] i orzekł co do istoty w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zaproponowana przez skarżących wykładnia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane sprowadzająca się do konieczności uwzględnienia żądań wszystkich uczestników postępowania – czyniłoby wręcz niemożliwym zrealizowanie jakiejkolwiek inwestycji liniowej. Dlatego też przepisy specustawy drogowej wskazują na możliwość podziału nieruchomości i przejęcie na cele inwestycji drogowej jedynie jej części. Natomiast ustawodawca w art. 13 ust. 3 tej ustawy przyznał właścicielowi podzielonej nieruchomości prawo do wnioskowania o nabycie pozostałej części nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub odpowiedniej jednostki samorządowej o ile pozostała część na skutek przejęcia nie nadaje się do prawidłowego wykorzystywania nieruchomości na dotychczasowe cele. W doktrynie oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, że roszczenie o wykup nieruchomości w trybie tego przepisu ma charakter cywilnoprawny i powinno być realizowane w drodze umowy pomiędzy właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a organem lub podmiotem wykonującym funkcję zarządcy przyszłej drogi publicznej. W sytuacji zaś gdy organ lub podmiot, o którym mowa uzna, że pozostała część przejętej nieruchomości, wbrew stanowisku wnioskującego, umożliwia prawidłowe wykorzystanie na dotychczasowe cele i odmówi zawarcia umowy - wnioskującemu pozostaje możliwość skierowania sprawy przed sąd powszechny, wyłącznie jednak w postępowaniu cywilnym (tak m.in. postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 14 grudnia 2012 r. II SAB/Rz 84/11, (LEX nr 1109516).
Rację ma zatem organ odwoławczy, że w niniejszym postępowaniu organ administracji nie był uprawniony ani do zmiany przebiegu inwestycji w zakresie żądanym przez A. J. ani do ustalenia warunków ewentualnej umowy związanej z przejęciem pozostałej części nieruchomości, która – w ocenie skarżącej nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele.
Nie zasługują na uwzględnienie również pozostałe zarzuty zawarte w skardze J. K.
W szczególności niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku, których skarżący upatruje w tym, że inwestor w postępowaniu dotyczącym ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie złożył stosownego Raportu.
Jak wynika z treści art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Z akt sprawy (i uzasadnienia zaskarżonej decyzji) wynika, że przed złożeniem wniosku o zrid inwestor uzyskał decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Decyzja ta nie nakładała obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (pkt.5.1, str. 17 decyzji). Jednocześnie decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta m.in. w pkt. 5.1. została uchylona a organ odwoławczy nałożył obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny w ww. zakresie. Postanowieniami z dnia [...] kwietnia 2011 r., z dnia [...] kwietnia 2011 r., z dnia [...] kwietnia 2011 r., z dnia [...] maja 2011 właściwy organ - Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, na wniosek organu prowadzącego postępowanie główne – uzgodnił realizację, przedsięwzięcia określając jej warunki. Jak wynika z treści tych uzasadnień zostały one wydane w oparciu o art. 90 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji o środowisku. Zgodnie z art. 92 i art. 93 ust. 1 pkt 2 tej ustawy postanowienie wiąże organ właściwy do wydania m.in. decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 1 pkt 1), a organ, wydając taką decyzję, musi uwzględnić warunki realizacji przedsięwzięcia określone w postanowieniu, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ww. ustawy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Decyzja zrid jest bowiem zgodna zarówno z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach jak i postanowieniami uzgadniającymi wydanymi w oparciu o art. 90 cyt. ustawy (pkt. 10 decyzji Wojewody [...]). Nie zasługuje zatem na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 93 ust. 2 pkt. 2 ustawy o udostępnieniu informacji środowisku, którego skarżący upatruje w nienałożeniu na wnioskodawcę obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej. Wprawdzie obowiązek taki nie został nałożony "wprost" w treści zaskarżonej decyzji ale wobec wyraźnego zapisu zawartego w pkt. 10.1 decyzji organu I instancji utrzymanej w tej części w mocy przez organ II instancji który nakłada obowiązek zachowania warunków zawartych w tej decyzji należało uznać, że powyższe odnosi się również do obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej.
I wreszcie Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ zobowiązany był stwierdzić w drodze postanowienia, że istnieje obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Jak wynika z treści art. 88 ust. 2 i 3 obowiązek taki spoczywa na organie w sytuacjach przewidzianych w ust. 1 tj. wówczas gdy ustawodawca nakłada obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko (poza oceną przeprowadzaną w ramach postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach).
Analiza przepisów ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku wskazuje, że ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach:
1/ postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
2/ postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w przypadku, o którym mowa w art. 88 ust. 1. Ten ostatni przepis stanowi natomiast, że ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa m.in. w art. 72 ust. 1 pkt 14, przeprowadza się także:
1) na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji;
2) jeżeli organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Z pisma Wojewody [...] do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] marca 2011 r. wynika, że organ prowadzący postępowanie o zrid zwrócił się o wydanie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w związku z nałożeniem takiego obowiązku w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tymczasem ustawodawca w takim przypadku, odmiennie od przypadków określonych w art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy nie nałożył na inwestora ani organ prowadzący postępowanie o zrid obowiązku sporządzania Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Natomiast na marginesie niniejszych rozważań wskazać należy, że brak jest podstaw do uznania, że we wniosku o zezwolenie na realizację inwestycji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Sąd – co zostało wskazane na wstępie rozważań prawnych bada legalności decyzji jedynie w zakresie "interesu prawnego" skarżących co oznacza, że poza zakresem tego badania jest ustalenie czy i ewentualnie w jakim zakresie doszło do omaw. zmian w dolinie rzeki [...] i wpływu tych zmian na obszar [...]. Skarżący J. K. nie wykazał ażeby posiadał usprawiedliwiony przepisami prawa materialnego interes prawny w żądaniu uchylenia decyzji w tej części.
I wreszcie Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego J. K. naruszenia art. 61 § 3 i 4 k.p.a. poprzez zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania dopiero po upływie 2, 5 terminu od wszczęcia postępowania. Niezależnie od zasadności (lub braku zasadności) tego zarzutu wskazać należy, że pozostaje on zupełnie bez wpływ na treść rozstrzygnięcia. Strony postępowania powiadomione były o wszczęciu postępowania i wydaniu decyzji oraz możliwości zapoznania się z jej treścią zgodnie z przepisami specustawy drogowej. Jak wynika z akt administracyjnych postępowanie to prowadzone było w aktywnym udziałem społeczeństwa. Do organu wpłynęło bowiem wiele uwag i wniosków, organ umożliwił wszystkim uczestnikom, w tym również skarżącym wypowiedzenie się na każdym etapie postępowania.
Niezależnie od powyższego wymaga podkreślenia, że dopiero kompletny wniosek wszczyna postępowanie administracyjne. Ponieważ organ 2-krotnie wzywał inwestora do uzupełnienia wniosku (pierwszy raz w oparciu o art. 64 § 3 k.p.a., zaś drugi w oparciu o art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego) to należało uznać, że od momentu wpływu wniosku do momentu wszczęcia postępowania – wbrew twierdzeniom skarżącego – upłynęło mniej niż 2, 5 miesiąca.
Sąd nie doszukał się również w zaskarżonej decyzji wad uzasadniających zarzut naruszenia art. 6, 7, 11, 28, 29, 107 § 3 k.p.a.
Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło