III SA/Wa 3598/11

WyrokWSA w Warszawie2012-09-27

Skład orzekający: Artur Kot, Cezary Kosterna, Marta Waksmundzka-Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podwyższenie wkładów wspólników (komandytariuszy) w spółce komandytowej, wniesionych w postaci akcji, podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (podatkiem kapitałowym) w świetle prawa polskiego i unijnego, a w konsekwencji, czy wystąpiła nadpłata podatku podlegająca zwrotowi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podwyższenie wkładów w spółce komandytowej nie podlegało opodatkowaniu podatkiem kapitałowym w rozumieniu prawa unijnego, ponieważ Polska skorzystała z możliwości wyłączenia spółek komandytowych spod zakresu Dyrektywy 69/335/EWG oraz Dyrektywy 2008/7/WE. W związku z tym, podatek od czynności cywilnoprawnych został należnie naliczony i pobrany, a spółka nie miała prawa do stwierdzenia nadpłaty.
Stan faktyczny
Spółka M. sp. z o.o. sp. k. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) w kwocie 646.612 zł, pobranym przez notariusza od podwyższenia wkładów wspólników (komandytariuszy) wniesionych w postaci akcji. Spółka argumentowała, że podatek był nienależny z uwagi na niezgodność polskich przepisów z prawem unijnym (Dyrektywa 69/335/EWG i Dyrektywa 2008/7/WE). Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając podatek za należny. Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant referent stażysta Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych oddala skargę 1.1. Decyzją z [...] października 2011 r., po rozpatrzeniu odwołania M. spółka z o. o. spółka komandytowa (dalej: "Spółka" lub "skarżąca"), Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji") z [...] maja 2011 r. Przedmiotem tych decyzji była odmowa stwierdzenia dla Spółki nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 646.612 zł. Jako podstawę materialnoprawną decyzji Dyrektor IS wskazał między innymi art. 72 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.; dalej: "Op") w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) i pkt 2, ust. 3 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. b) oraz art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.; dalej: "u.p.c.c."). 1.2. Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor IS wskazał, że 28 lipca 2010 r. wspólnicy Spółki podjęli uchwałę w formie aktu notarialnego, której przedmiotem było podwyższenie wkładu wspólników (komandytariuszy) o kwotę 64.637.300 zł (L. B.) i o kwotę 64.691.900 zł (M. O.). Wkłady zostały wniesione w postaci akcji N. S.A. Notariusz pobrał od tej czynności podatek w kwocie 646.612 zł, jako płatnik podatku od czynności cywilnoprawnych. Wnioskiem z 10 marca 2011 r. skarżąca wystąpiła zaś do Naczelnika US o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych pobranym 28 lipca 2010 r. (646.612 zł z należnymi odsetkami). Uzasadniając wniosek podniosła, że podatek nie był należny, gdyż regulacje u.p.c.c. są niezgodne z prawem wspólnotowym, tj. art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady nr 69/335/EWG z 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. U. UE. L 69/249/25; dalej: "Dyrektywa 69/335/EWG"), a także art. 7 ust. 2 Dyrektywy Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. UE. L. 2008.46.11 z 21 lutego 2008 r.; dalej: "Dyrektywa 2008/7/WE"). Dodała, że w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "Trybunał", "TSUE" lub "ETS", zob. wyroki ETS w połączonych sprawach od C – 192/95 do C – 218/95 Comateb i inni), państwa członkowskie obowiązane są zwracać podatki pobrane z naruszeniem prawa wspólnotowego. 1.3. Naczelnik US decyzją [...] maja 2011 r. odmówił skarżącej stwierdzenia wnioskowanej nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych z odsetkami, gdyż podatek ten został prawidłowo naliczony, pobrany i wpłacony na rachunek bankowy organu przez jego płatnika. Nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, że przepisy u.p.c.c. w omawianym zakresie są niezgodne z przepisami prawa unijnego. 1.4. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca wystąpiła o jej uchylenie oraz orzeczenie co do istoty sprawy. Postawiła zarzuty naruszenia art. 120 Op oraz art. 7 ust. 2 Dyrektywy 2008/7/WE w związku z art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335/EWG. Powołała się na zasadę nadrzędności prawa unijnego i konieczność bezpośredniego zastosowania przepisów Dyrektyw. Wskazała na uzyskanie większości głosów w N. S.A. Powołując się na art. 4 ust. 1 pkt b Dyrektywy 2008/7/WE wywiodła, że tego rodzaju działanie restrukturyzacyjne jak zakończone, powinno korzystać ze zwolnienia od podatku kapitałowego. Zdaniem skarżącej, spółkę komandytową należy traktować jako spółkę kapitałową, zgodnie z przepisami art. 3 Dyrektywy 69/335/EWG. Spółka komandytowa nie istniała na dzień 1 lipca 1984 r. w polskim porządku prawnym. Czyli nie podlegało wówczas opłacie skarbowej wnoszenie do niej wkładów. Dlatego od dnia akcesji Polski do Unii Europejskiej (UE), tj. od 1 maja 2004 r., zwolnieniu od podatku kapitałowego (podatku od czynności cywilnoprawnych) podlegały wkłady wnoszone do spółek komandytowych, zgodnie z art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335/EWG. Podwyższenie wkładu wspólników dokonane 28 lipca 2010 r. nie podlegało zatem opodatkowaniu, zgodnie z art. 7 ust. 2 Dyrektywy 2008/7/WE, gdyż podatek kapitałowy w Polsce nie powinien być pobierany w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2008 r. Podatek od czynności cywilnoprawnych pobrany przez notariusza jako nienależny stanowi więc nadpłatę i podlega zwrotowi. 1.5. Dyrektor IS zauważył, utrzymując w mocy decyzję Naczelnika US, że stan faktyczny rozpoznawanej sprawy jest bezsporny. Wywiódł, że w świetle przepisów Dyrektywy 69/335/EWG obowiązujących w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2008 r., polska spółka komandytowa nie mogła być traktowana jako spółka kapitałowa w rozumieniu przepisów art. 3 ust. 1 tej Dyrektywy. Polska skorzystała bowiem z możliwości przewidzianej w art. 3 ust. 2 Dyrektywy, odnośnie wyłączenia spółek komandytowych spod działania przepisów Dyrektywy 69/335/EWG. Dodała do przepisów u.p.c.c. art. 1a, mocą ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 42). Spółka komandytowa została zaliczona do spółek osobowych, do których opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych właściwe są wyłącznie przepisy krajowe (u.p.c.c.). Dlatego zastosowania w sprawie nie znajdują przepisy Dyrektywy 69/335/EWG, w tym art. 7 ust. 1. Podwyższenie wkładu do spółki osobowej należy rozumieć za zmianę umowy spółki podlegającą opodatkowaniu, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) i pkt 2, ust. 2 oraz ust. 3 pkt 1 u.p.c.c., według stawki 0,5% (art. 7 ust. 1 pkt 9). Podatek pobrany przez notariusza był zatem należny. Dlatego nie wystąpiła nadpłata, o której stwierdzenie wystąpiła skarżąca. Także w świetle art. 9 Dyrektywy 2008/7/WE. Zdaniem Dyrektora IS, decyzja organu I instancji odpowiada prawu, pomimo jej częściowo błędnego uzasadnienia. 2.1. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się skarżąca. Pismem z 14 listopada 2011 r. wniosła zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Autor skargi, występując o uchylenie w całości zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji, postawił zaskarżonej decyzji zarzuty naruszenia przepisów: - art. 120 Op poprzez jego niezastosowanie; - art. 72 § 1 pkt 2 w zw. z art. 73 § 1 pkt 2 w zw. z art. 75 § 1 Op poprzez bezzasadną odmowę stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu podwyższenia wkładów komandytariuszy w wyniku wniesienia wkładów niepieniężnych do Spółki, gdy mający bezpośrednie zastosowanie art. 7 ust. 2 Dyrektywy 2008/7/WE w związku z art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335/EWG przewiduje zwolnienie od podatku kapitałowego takiej transakcji; - art. 7 ust. 2 Dyrektywy 2008/7/WE w związku z art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335/EWG poprzez błędną wykładnię i pominięcie; - art. 2 Aktu Akcesyjnego (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864 ze zm.). 2.2. Uzasadniając skargę jej autor powtórzył zasadnicze elementy dotychczasowej argumentacji. Powołał się na zasadę nadrzędności prawa wspólnotowego i zasadę bezpośredniego skutku dyrektywy. Stwierdził, że w celu opodatkowania podatkiem kapitałowym (podatkiem od czynności cywilnoprawnych) spółkę komandytową należało traktować jako spółkę kapitałową w rozumieniu przepisów art. 3 ust. 1 – 2 Dyrektywy 69/335/EWG. Powołał się na wyrok ETS z 7 czerwca 2007 r. Komisja przeciwko Grecji (C – 178/05) i wyrok ETS z 21 czerwca 2007 r. w sprawie Optimus (C – 366/05). Wywiódł, że skoro 1 lipca 1984 r. w polskim porządku prawnym nie występował taki podmiot jak spółka komandytowa, to wnoszenie do niej wkładów nie mogło podlegać opłacie skarbowej (opodatkowaniu podatkiem kapitałowym). Wkłady do spółek komandytowych powinny zatem podlegać zwolnieniu z podatku kapitałowego (pcc) od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2008 r., zgodnie z art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335/EWG. Przepisy krajowe (u.p.c.c.) były sprzeczne z przepisami unijnymi (art. 7 ust. 1 Dyrektywy). W konsekwencji wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 7 ust. 2 Dyrektywy 2008/7/WE, powodująca konieczność zwolnienia takich czynności jak niniejsza od podatku kapitałowego. To zaś oznacza, że podatek nienależnie pobrany przez notariusza 28 lipca 2010 r. stanowi nadpłatę podlegającą zwrotowi. 2.3. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Powtórzył, że Polska skorzystała z możliwości przewidzianej w art. 3 ust. 2 zd. 2 Dyrektywy 69/335/EWG i wyłączyła opodatkowanie podatkiem kapitałowym czynności dotyczących spółki komandytowej spod prawa UE. Zastosowanie w sprawie znajduje zatem także art. 9 Dyrektywy 2008/7/WE. 2.4. W piśmie procesowym z 19 września 2012 r. pełnomocnik skarżącej powołał się na przepisy art. 2 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt b Dyrektywy 2008/7/WE. Wywiódł na ich podstawie, że operacja zakończona niniejszą czynnością z 28 lipca 2010 r. powinna być traktowana jako działanie restrukturyzacyjne, korzystające ze zwolnienia od podatku kapitałowego. Z założeniem, że skarżąca powinna być traktowana jako spółka kapitałowa, bez względu na art. 9 Dyrektywy 2008/7/WE, na potrzeby działań restrukturyzacyjnych. Powołał się przy tym na zakaz wynikający z art. 5 Dyrektywy 2008/7/WE, opodatkowania podatkiem innym niż podatek kapitałowy spółek kapitałowych w rozumieniu tejże Dyrektywy. Pełnomocnik skarżącej dodał, że przy wykładni art. 5 Dyrektywy 2008/7/WE należy uwzględnić treść art. 10 w związku z art. 3 ust. 2 (w piśmie błędnie wskazano ust. 1) zd. 2 Dyrektywy 69/335/EWG. Powołał się także na przepisy art. 11 i art. 12 Dyrektywy 69/335/EWG, a także art. 6 Dyrektywy 2008/7/WE. Reasumując, pełnomocnik skarżącej podkreślił, że art. 5 Dyrektywy 2008/7/WE należy rozumieć w ten sposób, że zakaz opodatkowania wkładów wnoszonych do spółek kapitałowych z wyjątkiem nakładania podatku kapitałowego oznacza, że państwa członkowskie nie są uprawnione do opodatkowywania wkładów wnoszonych do spółek kapitałowych w rozumieniu art. 2 ust. 2 tejże Dyrektywy, których państwa członkowskie nie uznały za spółki kapitałowe na podstawie art. 9 Dyrektywy 2008/7/WE. Wskazał na zakończenie na cele Dyrektywy 2008/7/WE wyrażone w pkt 9 jej preambuły, a także cele wyrażone w preambule Dyrektywy 69/335/EWG. Wywiódł następnie, że przy założeniu, że spółka komandytowa stanowi spółkę kapitałową, wobec której Polska skorzystała z możliwości przewidzianej w art. 3 ust. 2 (błędnie został powołany ust. 1) zd. 2 Dyrektywy, to i tak wkłady do tej spółki nie powinny być opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z art. 10 Dyrektywy 69/335/EWG i art. 5 ust. 1 Dyrektywy 2008/7/WE. Z tych przepisów wynika bowiem zakaz opodatkowania jakimkolwiek podatkiem pośrednim między innymi wkładów do spółek prowadzących działalność skierowaną na zysk, czyli także spółek komandytowych. Dlatego pobrany podatek jako nienależny stanowi nadpłatę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jako niezasadna nie zasługuje na uwzględnienie. 3.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 u.p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 3.2. Na proces stosowania prawa składa się szereg etapów i elementów. I tak, w pierwszej kolejności organ stosujący prawo powinien zidentyfikować odpowiednią normę prawa materialnego, której zastosowanie może wchodzić w rachubę odnośnie rozpatrywanej sprawy. Następnie poprzez dokonanie wykładni tej normy, winien zrekonstruować jej treść i w oparciu o wynikające stąd wnioski, stwierdzić ustalenie, jakich faktów jest konieczne z punktu widzenia zastosowania tej normy. Ustalenie tych faktów winno nastąpić według reguł prawa procesowego, a zwłaszcza tych reguł, które dotyczą postępowania dowodowego. Końcowym etapem jest dokonanie subsumcji, tj. przyporządkowanie ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawa materialnego. Rolą Sądu pierwszej instancji jest zaś kontrola prawidłowości tego działania, z uwzględnieniem przepisów art. 134 i art. 145 u.p.p.s.a. 3.3. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Skarżąca jest spółką komandytową. Wspólnicy skarżącej 28 lipca 2010 r. podjęli uchwałę o podwyższeniu wkładów jej komandytariuszy. Notariusz jako płatnik pobrał od tej czynności należny podatek od czynności cywilnoprawnych. Spółka wystąpiła zaś o stwierdzenie nadpłaty z tytułu podatku kapitałowego nienależnie pobranego przez płatnika i jego zwrot. Spór w niniejszej sprawie dotyczy wykładni przepisów prawa materialnego. Jego istota sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy spółkę komandytową należy traktować jako spółkę kapitałową, a w konsekwencji, czy zmiana umowy spółki komandytowej w świetle przepisów art. 4 ust. 1 pkt b, art. 5, art. 7 ust. 2 i art. 9 Dyrektywy 2008/7/WE w związku z art. 3 ust. 1 – 2 i art. 7 Dyrektywy 69/335/EWG, powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (kapitałowym). Zdaniem Sądu, odpowiedź na to pytanie jest twierdząca. To zaś oznacza, że podatek od czynności cywilnoprawnych został należnie naliczony, pobrany i wpłacony przez jego płatnika (notariusza). Tym samym, wniosek skarżącej o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych należało rozstrzygnąć odmownie, co też uczynił organ I instancji. Zdaniem Sądu podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że krajowy ustawodawca skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 3 ust. 2 zd. 2 Dyrektywy 69/335/EWG, wyłączając spod zakresu regulacji tejże Dyrektywy między innymi opodatkowanie zmiany umowy spółki komandytowej podatkiem kapitałowym. Tym samym, skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 9 Dyrektywy 2008/7/WE dotyczącej nieuznawania podmiotów, o których mowa w art. 2 ust. 2 za spółki kapitałowe na użytek nakładania podatku kapitałowego. Pobierając w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2008 r. na podstawie przepisów prawa krajowego (u.p.c.c.) podatek od czynności cywilnoprawnych z tytułu zmiany umów spółek komandytowych wyłączonych spod przepisów Dyrektywy 69/335/EWG, nie naruszył dyspozycji przepisów art. 7 i innych Dyrektywy 2008/7/WE. Na podstawie art. 9 Dyrektywy 2008/7/WE w związku z pkt 6 jej preambuły, od 1 stycznia 2009 r. zasadnie pobierany jest w Polsce podatek kapitałowy z tytułu takich czynności jak zmiana umowy spółki komandytowej (między innymi). 4. Ramy materialnoprawne niniejszej sprawy przedstawiają się następująco. Zgodnie z art. 3 ust. 2 Dyrektywy 69/335/EWG obowiązującej do 31 grudnia 2008 r., do celów stosowania tejże dyrektywy, wszelkie inne spółki, przedsiębiorstwa, stowarzyszenia lub osoby prawne prowadzące działalność skierowaną na zysk uważa się za spółki kapitałowe. Jednak Państwa Członkowskie mają prawo, do celów naliczenia podatku kapitałowego, nie uważać ich za takie spółki. W świetle art. 9 Dyrektywy 2008/7/WE, na użytek nakładania podatku kapitałowego państwa członkowskie mogą zdecydować o nieuznawaniu podmiotów, o których mowa w art. 2 ust. 2, za spółki kapitałowe. Przepis ten odpowiada w części treści pkt 6 preambuły Dyrektywy 2008/7/WE. Mocą art. 1 pkt 2 w związku z art. 5 ustawy z 19 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 42) ustawodawca wprowadził do przepisów u.p.c.c. przepisy art. 1a, zawierające pojęcie spółki osobowej, spółki kapitałowej i podatku kapitałowego. Zmienił nadto art. 1 ust. 3 w ten sposób, że rozróżnił spółki osobowe i kapitałowe (art. 1 pkt 1 lit. b) u.p.c.c.). Opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlega na podstawie przepisów prawa krajowego między innymi zmiana umowy spółki komandytowej, zgodnie z przepisami art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) i pkt 2, ust. 2 oraz ust. 3 pkt 1 u.p.c.c., według stawki 0,5% (art. 7 ust. 1 pkt 9). Ustawodawca skorzystał zatem z możliwości wynikającej z art. 3 ust. 2 zd. 2 Dyrektywy 69/335/EWG i wskazał dla potrzeb naliczenia podatku kapitałowego (podatku od czynności cywilnoprawnych), że spółka komandytowa, jako spółka osobowa, nie jest uznawana za spółkę kapitałową, a jej opodatkowanie podatkiem kapitałowym nie podlega regulacjom Dyrektywy 69/335/EWG (zob. wyrok NSA z 20 kwietnia 2012 r., II FSK 2047/10; a także wydany w innej sprawie ze skargi Spółki wyrok WSA w Warszawie z 22 sierpnia 2012 r., III SA/Wa 2885/11; oba wyroki dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: orzeczenia.nsa.gov.pl lub www.cbois.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Tym samym uznać należy, że w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2008 r. Polska pobierała podatek od czynności cywilnoprawnych od zmiany umowy spółki komandytowej na podstawie przepisów prawa krajowego, w zgodzie z art. 3 ust. 2 zd. 2 Dyrektywy 69/335/EWG. To zaś oznacza, że nie wystąpiły przesłanki przewidziane w przepisach art. 7 Dyrektywy 2008/7/WE, dotyczące zaprzestania naliczania podatku kapitałowego w jakimkolwiek dniu po 1 stycznia 2006 r., powodujące konieczność zwolnienia od tego podatku takich czynności, jak zmiana umowy spółki komandytowej poprzez podwyższenie jej kapitału. W konsekwencji, począwszy od 1 stycznia 2009 r., w celu opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (podatkiem kapitałowym) zmiany umowy spółki komandytowej, krajowy ustawodawca kontynuuje możliwość wynikającą uprzednio, tj. przed 1 stycznia 2009 r., z art. 3 ust. 2 zd. 2 Dyrektywy 69/335/EWG, a po tym dniu przewidzianą w art. 9 Dyrektywy 2008/7/WE. 5.1. Skoro zmiany umowy spółki komandytowej podlegają opodatkowaniu wyłącznie na podstawie przepisów prawa krajowego i w tym zakresie nie znajdują zastosowania przepisy Dyrektyw, z uwagi na wykorzystanie przez krajowego ustawodawcę możliwości przewidzianej w art. 3 ust. 2 zd. 2 Dyrektywy 69/335/EWG oraz w art. 9 Dyrektywy 2008/7/WE, to za chybione należało uznać wszystkie zarzuty skargi i związaną z nimi argumentację. Nie mogły bowiem zostać naruszone wskazane przez autora skargi poszczególne przepisy obu Dyrektyw, które nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Czyli wszystkie przepisy obu Dyrektyw wymienione w skardze i w późniejszym piśmie procesowym, poza art. 3 ust. 2 Dyrektywy 69/335/EWG oraz art. 9 Dyrektywy 2008/7/WE i pkt 6 jej preambuły. Zastosowania w sprawie nie znajdują także poglądy wyrażone przez Trybunał w sprawie greckiej spółdzielni (wyrok z 7 czerwca 2007 r., C – 178/05) i w sprawie Optimus (wyrok z 21 czerwca 2007 r., C – 366/05). Chybiony (bezprzedmiotowy) jest w konsekwencji również zarzut naruszenia art. 2 Aktu Akcesyjnego. Skoro podatek został pobrany przez notariusza jako płatnika prawidłowo, to za chybione należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 72 § 1 pkt 2 w zw. z art. 73 § 1 pkt 2 i w zw. z art. 75 § 1 Op. Organy działały na podstawie obowiązujących przepisów, co pozwala Sądowi uznać za chybiony zarzut naruszenia przez organy art. 120 Op. Za chybione należy także uznać rozważania autora skargi dotyczące aspektu historycznego w znaczeniu normatywnym funkcjonowania spółki komandytowej w krajowym porządku prawnym. W tym związane z podmiotami, których czynności podlegały 1 lipca 1984 r. opłacie skarbowej, gdyż data ta nie ma znaczenia dla opodatkowania podatkiem kapitałowym zmiany umowy spółki komandytowej. Także w tym zakresie istotne znaczenie należy przypisać wykorzystaniu przez Polskę możliwości przewidzianej w art. 3 ust. 2 zd. 2 Dyrektywy 69/335/EWG w dniu przystąpienia do UE. Dzięki temu pobieranie w kraju podatku od czynności cywilnoprawnych od takich czynności jak zmiana umowy spółki komandytowej poprzez podwyższenie jej kapitału, było wyłączone spod działania Dyrektywy 69/335/EWG w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2008 r. Od 1 stycznia 2009 r. Polska korzysta zaś z możliwości przewidzianej w art. 9 Dyrektywy 2008/7/WE i na potrzeby pobierania podatku kapitałowego wciąż nie uznaje spółki komandytowej za spółkę kapitałową. Tym samym, zastosowania w rozpoznawanej sprawie nie znajdują inne przepisy Dyrektywy 2008/7/WE, w tym art. 4 ust. 1 pkt b, art. 5 i art. 6, a także przepisy art. 7, o czym mowa wyżej. 5.2. W świetle powyższego, zasadniczo trafne rozważania autora skargi, dotyczące nadrzędności prawa wspólnotowego i bezpośredniego skutku dyrektywy, należało uznać za bezprzedmiotowe. Skoro bowiem polski ustawodawca skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 3 ust. 2 zd. 2 Dyrektywy 69/335/EWG oraz art. 9 Dyrektywy 2008/7/WE,, to siłą rzeczy nie był obowiązany do zwolnienia od podatku kapitałowego czynności dokonywanych przez podmioty takie jak skarżąca. Dlatego za chybione Sąd uznał stanowisko pełnomocnika Spółki, że zastosowanie w sprawie znajduje art. 10 lub inne Dyrektywy 69/335/EWG, z przyczyn, o których mowa wyżej. Tym samym, za chybione Sąd uznał stanowisko pełnomocnika skarżącej dotyczące konieczności zastosowania w niniejszej sprawie przepisów art. 4 ust. 1 pkt b i art. 5 Dyrektywy 2008/7/WE. 5.3. Skoro Polska pobierała w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2008 r. podatek kapitałowy na podstawie przepisów prawa krajowego, nie naruszając przy tym przepisów Dyrektywy 69/335/EWG, to znaczy, że w rozpoznawanej sprawie znajduje zastosowanie art. 9 Dyrektywy 2008/7/WE. Nie wystąpiły bowiem przesłanki przewidziane w przepisach art. 7 tej Dyrektywy, powodujące konieczność zwolnienia czynności zmiany umowy spółki komandytowej od podatku kapitałowego. Polska jako państwo członkowskie może zasadniczo kontynuować naliczanie podatku kapitałowego według jednolitej stawki nawet od wkładów do spółek kapitałowych, jeżeli podatek ten był naliczany 1 stycznia 2006 r. Państwa członkowskie nie mogą jedynie wprowadzić ponownie podatku kapitałowego, jeżeli zaprzestały jego pobierania w jakimkolwiek momencie po dniu 1 stycznia 2006 r. (art. 7 ust. 2 Dyrektywy 2008/7/WE). Skoro w Polsce podatek kapitałowy (podatek od czynności cywilnoprawnych) z tytułu zmiany umowy spółki komandytowej, w tym z tytułu podwyższenia jej kapitału, był naliczany nieprzerwanie od 1 maja 2004 r., tj. od dnia akcesji do UE, to znaczy, że mógł być naliczany i pobierany także 28 lipca 2010 r., zgodnie z przepisami u.p.c.c. w związku z art. 9 Dyrektywy 2008/7/WE i pkt 6 jej preambuły. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło