II SA/Po 371/12
WyrokWSA w Poznaniu2013-01-10
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie turbin wiatrowych może zawierać zapis o możliwości ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, jeśli sama inwestycja nie mieści się w katalogu przedsięwzięć, dla których taki obszar może być tworzony?Ratio decidendi
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie turbin wiatrowych nie może zawierać zapisu o możliwości ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, ponieważ elektrownia wiatrowa nie jest stacją elektroenergetyczną w rozumieniu przepisów Prawa ochrony środowiska. Ustawodawca odróżnia te pojęcia, a zatem nie można ich utożsamiać. W konsekwencji, elektrownia wiatrowa nie mieści się w katalogu przedsięwzięć wymienionych w art. 135 Prawa ochrony środowiska, co wyklucza możliwość stosowania przepisów dotyczących obszaru ograniczonego użytkowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.K. i A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch turbin wiatrowych. Skarżący zarzucali m.in. brak wyczerpującego materiału dowodowego, dopuszczenie możliwości ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania oraz naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju poprzez brak analizy obniżenia wartości sąsiednich nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił poprzednią decyzję SKO, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Następnie SKO uchyliło część decyzji organu I instancji dotyczącą obszaru ograniczonego użytkowania, a obecne orzeczenie WSA w Poznaniu oddaliło skargę skarżących na tę decyzję.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 roku sprawy ze skargi J.K. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2012 roku Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań; oddala skargę
Wnioskiem z dnia 28 listopada 2008 roku "A" sp. z o.o. w G. zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy M. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie 2 turbin wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w postaci dróg dojazdowych, sieci uzbrojenia terenu, tj. połączeń i przyłączy do GPZ, lokalizowanych na działkach nr [...] oraz [...], obręb Z., gmina M.
Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2009 r. Burmistrz Miasta i Gminy M. nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w pełnym zakresie, tj. w oparciu o wskazania art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227) z wyłączeniem art. 66 ust. 1 pkt 10. Ponadto, zgodnie z art. 68 ust. 1 i ust 2 pkt 2 ustawy organ nałożył na "A" sp. z o.o. obowiązek: (1) przeprowadzenia analizy emisji hałasu niniejszych turbin wiatrowych przy uwzględnieniu sąsiednich turbin firmy "B" sp. z o.o., oznaczonych nr [...],[...],[...],[...], (2) sporządzenia mapy hałasu bez uwzględnienia tychże turbin, (3) zrealizowania symulacji emisji hałasu turbin inwestora przy uwzględnieniu siłowni firmy "C" model G-90 (typ turbiny lokalizowanej przez "B" sp. z o.o.) i modelu producenta "C" najbardziej zbliżonego do turbin inwestora – 2,5 MW przy uwzględnieniu sąsiednich siłowni wiatrowych, oznaczonych nr [...],[...],[...],[...] i (4) opisu możliwości negatywnego wpływu bądź ewentualnych korzyści takiego umiejscowienia siłowni wiatrowych na nieruchomość oznaczoną nr [...], będącą własnością J. i A. K..
W dniu 4 maja 2009 roku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. wydał opinię sanitarną, którą uzgodnił pozytywnie warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2009 roku Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. uzgodnił pozytywnie realizację przedmiotowej inwestycji. Jednocześnie organ określił warunki realizacji przedsięwzięcia.
Decyzją z dnia [...] 2009 roku Burmistrz Miasta i Gminy M. określił warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie 2 turbin wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w postaci dróg dojazdowych, sieci uzbrojenia terenu, tj. połączeń i przyłączy do GPZ, lokalizowanych na działkach nr [...] oraz [...], obręb Z., gmina M. W decyzji określono m.in., że po upływie roku od dnia oddania obiektu do użytkowania należy wykonać analizę porealizacyjną celem weryfikacji realnego wpływu inwestycji na środowisko w zakresie emisji hałasu i innych uciążliwości, zaś w przypadku potwierdzenia, że mimo zastosowania planowanych rozwiązań ograniczających uciążliwości dla środowiska, nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska, niezbędne będzie podjęcie dodatkowych działań gwarantujących dotrzymanie wymienionych standardów lub wskazanie terenów, dla których konieczne będzie ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania (pkt VI). Uzasadniając decyzję organ wskazał, iż planowane przedsięwzięcie znajduje się w sąsiedztwie farmy wiatrowej należącej do innego podmiotu – spółki "A" sp. z o.o. w W., suma wytworzonej mocy przez planowane siłownie wiatrowe wyniesie ponad 100 MW, wobec czego planowane przedsięwzięcie należy do grupy przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko jest obligatoryjne. Raport taki został przez inwestora przedłożony, przedsięwzięcie uzyskało wymagane prawem uzgodnienia właściwych organów. Zdaniem organu zgłaszane w toku postępowania przez J. i A. K. zastrzeżenia nie zasługują na uwzględnienie, gdyż jak wynika z raportu, dopuszczalne poziomy hałasu na najbliżej położonych terenach, objętych ochroną akustyczną nie zostaną przekroczone, a planowana inwestycja w niczym nie ogranicza możliwości ewentualnej rozbudowy obiektów na ich nieruchomości.
J. i A. K. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący sformułowali zarzuty: (1) braku wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, (2) uchybienie art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62 poz. 627) poprzez dopuszczenie w pkt VI decyzji możliwości ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania oraz (3) naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia analizy obniżenia wartości sąsiednich nieruchomości. Skarżący wskazali, że żadne badania przeprowadzone w Polsce nie potwierdzają opinii zawartej w raporcie, iż odległość 400 m od turbin wiatrowych jest znaczna i bezpieczna. Sporządzona analiza operuje pojęciami zbyt ogólnymi oraz nie uwzględnia trwałej zmiany krajobrazu. Negatywne oddziaływanie inwestycji obejmuje także sferę agroturystyki, zaś taką działalność odwołujący planują prowadzić na należącej do nich nieruchomości. Podniesiono, iż przepis art. 135 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska przewiduje w sposób wyczerpujący sytuacje, w których możliwe jest ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania. Norma ta nie znajdzie zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem siłownia wiatrowa nie jest stacją elektroenergetyczną, gdyż w przeciwieństwie do tej ostatniej wytwarza energię, a nie ją przetwarza lub rozdziela. Tym samym ochrona interesów skarżących poprzez powstanie takiej strefy nie jest prawnie wykonalna.
Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] 2009 roku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Zdaniem Kolegium spełnione zostały wymogi z art. 82 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ponadto, opracowanie wspomnianego raportu nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami i uzasadnia twierdzenie, iż wnioskowana inwestycja nie zagraża środowisku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło obaw co do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu czy utrudnień w rozbudowie istniejących już budynków na nieruchomościach sąsiednich. Skoro żaden ze standardów jakości środowiska nie został podważony, toteż nie mogło dojść do naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju. Zdaniem organu zarzut nielegalności zapisu o ustanowieniu obszaru ograniczonego użytkowania nie jest trafny, gdyż taka możliwość wynika wprost z treści art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
J. i A. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną wyżej decyzję Kolegium, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji ją poprzedzającej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 26 marca 2010 r. o sygn. akt II SA/Po 968/10 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P..
W uzasadnieniu wyroku Sądu wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, tj. art. 82 ust. 1 pkt 3 ustawy dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, nie stwarza wątpliwości w przedmiotowej sprawie sama dopuszczalność zobowiązania inwestora do wykonania analizy porealizacyjnej, jednak kontrowersje budzi powiązanie jej wyników z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania dla planowanej inwestycji, polegającej na budowie siłowni wiatrowej. Sąd podkreślił, że w świetle językowej wykładni art. 135 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska katalog przedsięwzięć, dla których tworzy się taką strefę, ma charakter zamknięty. Pośród wymienionych tam obiektów prima facie ewentualnej podstawy prawnej dopatrywać się można w pojęciu stacji elektroenergetycznej. Pojęcie stacji elektroenergetycznej nie zostało zdefiniowane ani w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, ani w ustawie z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ani w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne, czy w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W tej sytuacji Sąd odwołał się do pozaprawnego znaczenia tego pojęcia. Zgodnie z słownikowym znaczeniem wyrażenie "stacja elektroenergetyczna" oznacza "zespół urządzeń rozdzielających i przetwarzających energię elektryczną". W tak ujętym znaczeniu "stacji elektroenergetycznej" nie mieści się elektrownia wiatrowa, której główna funkcja polega na wytwarzaniu energii elektrycznej.
Ponadto Sąd uznał, że wniosek ten pośrednio potwierdza ustawodawca, który choć nie definiuje wprost omawianego zwrotu, to jednak na gruncie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257 poz. 2573) odróżnia "instalacje na lądzie wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii" (§ 2 ust. 1 pkt 5) oraz "stacje elektroenergetyczne lub napowietrzne linie elektroenergetyczne" (§ 2 ust. 1 pkt 6).
Sąd uznał, że skoro ustawodawca odróżnia oba pojęcia, to nie można ich utożsamiać. W konsekwencji elektrownia wiatrowa nie mieści się w katalogu przedsięwzięć wymienionych w art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska i w związku z tym nie można do niej stosować przepisu art. 82 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Organy obu instancji błędnie więc przyjęły odmienną interpretację pojęcia "stacji elektroenergetycznej" i w rezultacie wadliwie zastosowały wymienione wyżej przepisy, przy czym Kolegium naruszyło dodatkowo przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 marca 2010r. wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., zaskarżając go w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 listopada 2011 r. oddalił skargę kasacyjną podzielając stanowisko Sądu I instancji, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że istnieje sprzeczność pomiędzy punktem IV oraz punktem VI ppkt 2 sentencji decyzji z dnia 21 lipca 2009r. W sytuacji bowiem, gdy w jednym punkcie decyzji (IV) organ I instancji stwierdza, że obowiązek utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania "nie dotyczy" przedmiotowej inwestycji, a w innym punkcie (VI ppkt 2) określa możliwość utworzenia takiego obszaru (w określonych tam warunkach), to nie można uznać, że zapis ten ma jedynie "charakter informacyjny". Stanowi on bowiem jeden ze składników decyzji i jak pozostałe punkty wywołuje skutki prawne. Z zapisu decyzji o możliwości ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania (pkt VI ppkt 2) wywieść należy wniosek, iż realizacja przedsięwzięcia w postaci elektrowni wiatrowych stanowi przypadek, o którym mowa w art. 135 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, podczas gdy z pkt IV decyzji wynika odmiennie, że przepis ten nie ma zastosowania do przedmiotowej inwestycji.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji, wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej obszernie wskazał, na czym wadliwość zastosowania cytowanych przepisów prawa materialnego polegała i dlaczego naruszony został przez organ odwoławczy także przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Dodatkowo Sąd II instancji stwierdził, że nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a., gdyż Sąd I instancji podał wskazania, co do dalszego postępowania. Ponownie rozpoznając odwołanie organ odwoławczy będzie musiał uwzględnić zawartą w uzasadnieniu wyroku wykładnię przepisów art. 82 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska. Ponadto z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że ponownemu rozpoznaniu organu podlegać będą wszystkie zarzuty odwołania skarżących, Sąd ten nie określił bowiem, że tylko jego część.
Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] 2012 r. o [...] uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej punktu VI podpunkt 2 i w tym
zakresie orzekł, że w przypadku potwierdzenia w analizie porealizacyjnej, że mimo
zastosowania planowanych rozwiązań ograniczających uciążliwość dla środowiska, nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska, niezbędne będzie podjęcie działań dodatkowych, gwarantujących dotrzymanie standardów jakości środowiska zgodnie z obowiązującymi przepisami. W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji spełnia wymogi art. 82 ust.1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające zachowanie przez organ pierwszej instancji wymogów proceduralnych wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Strony zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania, organ zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji strony zostały zawiadomione, w trybie art. 10 § 1 kpa, o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Dalej organ wskazał, iż postanowieniem z dnia 19 stycznia 2009r. Burmistrz Miasta i Gminy M. nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w pełnym zakresie, tj. w oparciu o wskazania art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, z wyłączeniem art. 66 ust. 1 pkt 10. Ponadto, zgodnie z art. 68 ust. 1 i ust 2 pkt 2 tej ustawy organ nałożył na "A" sp. z o.o. obowiązek
- przeprowadzenia analizy emisji hałasu niniejszych turbin wiatrowych przy uwzględnieniu sąsiednich turbin firmy "B" sp. z o.o., oznaczonych nr [...] , [...],[...],[...],
- sporządzenia mapy hałasu bez uwzględnienia tychże turbin,
- zrealizowania symulacji emisji hałasu turbin inwestora przy uwzględnieniu
siłowni firmy "C" model G-90 i modelu producenta "C" najbardziej
zbliżonego do turbin inwestora — 2,5 MW przy uwzględnieniu sąsiednich siłowni wiatrowych, oznaczonych nr [...],[...],[...],[...],
- sporządzenia opisu możliwości negatywnego wpływu bądź ewentualnych korzyści takiego umiejscowienia siłowni wiatrowych na nieruchomość oznaczoną nr [...], będącą własnością J. i A. K..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało także, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. w dniu 4 maja 2009 r. uzgodnił pozytywnie warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ uzgadniający stwierdził, iż każdą z planowanych turbin wiatrowych cechuje moc akustyczna 105 dB o równomiernej emisji hałasu w ciągu doby. Utrzymanie powyżej wymienionej maksymalnej wartości emisji dźwięku wydaje się jednak mało prawdopodobne. Według organu sanitarnego ze sporządzonego raportu oddziaływania na środowisko wynika, że oddziaływanie akustyczne inwestycji jest nieznaczne, gdyż normy hałasu nie przekroczono dla sąsiednich działek, podejmowanie zatem działań zapobiegawczych w tej mierze nie wydaje się celowe. Organ ten nie dopatrzył się także negatywnego wpływu poziomu pola elekromagnetycznego, tzw. efektu disco, czy zacienienia. Wykonanie przedsięwzięcia pozwoli osiągnąć pozytywne rezultaty w zakresie ochrony środowiska.
Dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wskazało, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. postanowieniem z dnia 19 czerwca 2009r. uzgodnił pozytywnie realizację przedmiotowej inwestycji. Jednocześnie organ ten określił warunki realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Ochrony Środowiska w P. wskazał, iż w otoczeniu inwestycji znajdują się obszary Natura 2000 "Dolina Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego" (PLB 300001) oraz "Dolina Noteci" (PLH 300004), lecz jak wynika z informacji przedstawionych w raporcie, praca turbin nie powinna stwarzać zagrożenia dla gatunków roślin i zwierząt, dla ochrony których zostały wyznaczone wspomniane obszary. Nie przewiduje się także, by oddziałujące na siebie wzajemnie: przedmiotowe przedsięwzięcie i już istniejąca inna siłownia wiatrowa, mogły stanowić zagrożenie dla ptaków w okresie lęgowym, w okresach ich wędrówek i zimowania. W raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przedstawiono analizę skumulowanego oddziaływania obu farm wiatrowych na klimat akustyczny wokół terenu inwestycji, eksploatacja obu przedsięwzięć jednocześnie nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu na najbliżej położonych terenach objętych ochroną akustyczną zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
W ocenie Kolegium, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko został opracowany zgodnie z obowiązującymi przepisami i uzasadnia stwierdzenie, że wnioskowana inwestycja nie zagraża środowisku w sposób uniemożliwiający jej realizację. Zdaniem organu obawy odwołujących się, że realizacja inwestycji spowoduje utratę wartości ich nieruchomości oraz uniemożliwi zmianę sposobu jej użytkowania na gospodarstwo agroturystyczne, nie mogą mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Ponadto jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności z raportu oddziaływania na środowisko, przewidywana emisja hałasu nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu na najbliżej położonych terenach objętych ochroną akustyczną, a usytuowanie turbin nie stoi w konflikcie z planowaną rozbudową budynków. Z raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko wynika, że projektowana inwestycja nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu i wzrostu uciążliwości akustycznych dla najbliższych terenów, dla których wyznaczono dopuszczalne normy hałasu w porach nocnej i dziennej. Nadto inwestycja będzie oddziaływać w nieznaczący sposób w istniejący stan zagospodarowania. Pole elektromagnetyczne wytwarzane przez generatory prądu jakimi są turbiny znajdować się będą na wysokości 100 m od powierzchni terenu i nie będą miały negatywnego wpływu na jakość środowiska. Nic będzie zachodzić konieczność realizacji przedsięwzięć związanych z ochroną środowiska przed oddziaływaniem pola elektromagnetycznego. Występujący podczas eksploatacji turbin wiatrowych tzw. "efekt disco" nie będzie miał wpływu na najbliżej położoną zabudowę mieszkalna, w okresie letnim. Również w pozostałych porach roku długość najintensywniejszego cienia nie wpłynie na jakość życia okolicznej ludności.
Na zakończenie organ odwoławczy wyjaśnił, iż uwzględniając wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 marca 2010 r. sygn. II SA/Po 968/09, Kolegium uznało za niedopuszczalny zapis punktu VI podpunkt 2 zaskarżonej decyzji przewidujący ewentualność ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, stąd zaistniała konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w tej części i orzeczenia co do istoty sprawy.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli J. i A. K. reprezentowani przez r.pr. E. M. zarzucając:
- istotne uchybienia procesowe mające wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 7, art., 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji braku oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona - co doprowadziło do wydania decyzji bez uwzględnienia protestów strony;
- istotne uchybienie art. 136a ustawy prawo ochrony środowiska, poprzez jego niezastosowanie, a na konieczność zastosowania którego w ocenie skarżących pośrednio wskazuje pkt. VI decyzji, że w przypadku gdyby analiza porealizacyjna wykazała uciążliwości inwestycji dla środowiska przyrodniczego i ludzi nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska , niezbędne będzie podjęcie działań dodatkowych, gwarantujących dotrzymanie standardów jakości środowiska zgodnie z obowiązującymi przepisami;
- istotne uchybienie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez naruszenie podstawowej zasady ochrony środowiska jaką jest zasada zrównoważonego rozwoju, poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia analizy obniżenia wartości sąsiednich nieruchomości w wyniku wydania decyzji zgodnej z wnioskiem.
Zdaniem skarżących hałas , pole elektromagnetyczne i tzw. "efekt disco" będą miały zdaniem skarżących bezpośredni wpływ na korzystanie z siedliska w celach agroturystycznych, mimo pozytywnej opinii Sanepid-u. Raport nie zawiera wiarygodnych, jak twierdzi SKO, badań w tym zakresie. Zdaniem strony z żadnych badań przeprowadzonych w Polsce, ani z raportu nie wynika, że odległość 400 m od elektrowni wiatrowych do zabudowań strony jest znaczna i bezpieczna.
Strona podniosła, iż nawet po analizie porealiazacyjnej, objęcie terenu gospodarstwa skarżących obszarem ograniczonego użytkowania nie będzie możliwe, a co za tym idzie nie będzie możliwe ustalenia z mocy prawa obniżenia wartości nieruchomości strony.
W ocenie skarżących uwadze organów umknął fakt, że planowana inwestycja jest kolejną wiatrownią na terenie sąsiadującym z nieruchomością skarżących. Zdaniem strony wydawanie warunków zabudowy w takiej sytuacji jest obejściem prawa, gdyż zmierza to do utworzenia strefy przemysłowej. Burmistrz winien zacząć od opracowania planów zagospodarowania przestrzennego z przewidywaną strefą przemysłową i działać w kierunku jej utworzenia.
Podkreślono nadto, że generalną zasadą prawa ochrony środowiska jest zasada zrównoważonego rozwoju, z której wynika obowiązek, aby działania o charakterze gospodarczym, społecznym i politycznym nie odbywały się kosztem środowiska, ale z drugiej strony aby ochrona środowiska nie stawała na przeszkodzie rozwojowi społecznemu, gospodarczemu i politycznemu. Tym samym ustawodawca przesądza, iż ze względu na niezbędny rozwój gospodarczy, społeczny i polityczny, usprawiedliwiona jest ingerencja i naruszenie środowiska, byleby odbywało się to w granicach racjonalności i konieczności. Tym samym organ i inwestor winni w postępowaniu uwzględnić słuszny interes strony i uwzględnić jej prawo do odszkodowania.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 10 lipca 2012 r. pełnomocnik uczestnika postępowania "D" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna z siedziba w G. (następca prawny "A" Sp. z o.o. w G.) wniosła o oddalenie skargi podnosząc, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym przez skarżących, iż pod pojęciem potencjalnego oddziaływania na środowisko należy rozumieć także potencjalne oddziaływanie na wartość nieruchomości. Z art. 66 ust. 1 o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie wynika, aby elementem raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko była ocena utraty wartości nieruchomości sąsiadujących z nieruchomościami, na których posadowione zostaną turbiny wiatrowe. Ponadto skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedłożyli jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego ich twierdzenie, iż realizacja przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch turbin wiatrowych spowoduje utratę wartości należących do nich nieruchomości.
Uczestnik postępowania wskazał nadto, iż w świetle art. 136c i art. 136d ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska wnioskodawcą w przedmiocie utworzenia strefy przemysłowej może być wyłącznie właściciel nieruchomości, która ma być objęta strefą przemysłową. Żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa nie przyznaje takiej kompetencji organom samorządów terytorialnych, a w szczególności jak wskazuje skarżący burmistrzowi. Utworzenie natomiast strefy przemysłowej zależy wyłącznie od decyzji sejmiku województwa.
Podniesiono także, iż art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie wymienia zasady zrównoważonego rozwoju, którą to zasadę należałoby brać pod uwagę przy wydawaniu decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. W konsekwencji nie można wymagać od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. stosowania niniejszej zasady.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a." ), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy zauważyć również należy, iż zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei art. 170 p.p.s.a. przewiduje, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.
Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, iż w rozpatrywanej sprawie zapadło orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dnia 26 marca 2010 r. o sygn. II SA/Po 868/09. W orzeczeniu tym Sąd stwierdził, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2009 r. została wydana z naruszeniem art. 82 ust. 1 pkt 3 ustawy dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie w jakim przewiduje on ewentualność ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dnia 26 marca 2010 r. o sygn. II SA/Po 868/09 podzielił ocenę prawną dokonaną przez Sąd I instancji i wyrokiem z dnia 17 listopada 2011 r. (o sygn. akt II OSK 1642/10) oddalił skargę kasacyjną. Jednocześnie Sąd II instancji stwierdził, iż Sąd I instancji nie kontrolował decyzji w pozostałym zakresie a organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę powinien rozpoznać zarzuty podniesione w odwołaniu.
Jaka wynika z treści zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2012 r. organ ten zastosował się do wytycznych zawartych w ww. wyrokach i uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej punktu VI podpunkt 2 i w tym zakresie orzekł, że w przypadku potwierdzenia w analizie porealizacyjnej, że mimo zastosowania planowanych rozwiązań ograniczających uciążliwość dla środowiska, nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska, niezbędne będzie podjęcie działań dodatkowych, gwarantujących dotrzymanie standardów jakości środowiska zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W ocenie Sądu również w pozostałym zakresie zaskarżona decyzja odpowiada w prawu.
Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy i Miasta M. z 21 lipca 2009 r. stanowiły m.in. przepisy ustawy dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., nr 199, poz. 1227 ze zm. – dalej: :"udiś") regulujące czynności prowadzące do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Uzyskanie powyższej decyzji jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 udiś).
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 5 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.) inwestycja będąca przedmiotem niniejszego postępowania zaliczona została do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Tym samym zgodnie z treścią art. 59 ust 1 pkt 1 i art. 173 ust 2 pkt 1 udiś realizacja planowanego przedsięwzięcia wymagała przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko został sporządzony w niniejszej sprawie przez inwestora w marcu 2009 r. (uzupełniony pismem z dnia 16 kwietnia 2009 r.). W ocenie Sądu raport zawiera wszystkie informacje, o których mowa w art. 66 udiś i uwzględnia charakter przedmiotowego przedsięwzięcia.
Dalej należy zauważyć, iż toku postępowania zgodnie z treścią art. 77 ust 1 pkt 1 ust. 3 i 4 udiś Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia 19 czerwca 2009 r. dokonał uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia określając warunki realizacji przedsięwzięcia.
Ponadto przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ I instancji, zgodnie z treścią art. 77 ust. 1 pkt 2 udiś uzyskał także opinię organu, o którym mowa w art. 78 tej ustawy – Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. (opinia z dnia 4 maja 2009 r.).
W ocenie Sądu Burmistrz Miasta i Gminy M. wydając decyzję z [...] 2009 r. uwzględnił zawarte we wskazanych powyżej uzgodnieniach wymogi, dotyczące zgodności planowanej inwestycji z koniecznością ochrony cennych wartości przyrodniczych i ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wskazując w prawidłowy sposób wymagania dotyczące ochrony środowiska, które winny zostać uwzględnione w trakcie realizacji inwestycji. Zobowiązał również do sporządzenia analizy porealizacyjnej w celu ocenienia rzeczywistego oddziaływania inwestycji na środowisko. Jedyne uchybienie wskazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w ww. wyroku z dnia 26 marca 2010 r. zostało usunięte decyzją organu odwoławczego.
Ponadto w ocenie Sądu postępowanie w przedmiocie wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 21 lipca 2009 r. zostało przeprowadzone zgodnie z art. 79 ust. 1 udiś.
Odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez stronę skarżącą w skardze, Sąd uznał je za niezasadne.
Zauważyć należy, iż podnoszone przez stronę zarzuty sprowadzają się w rzeczywistości do wyrażanie obawy, iż w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji należąca do skarżących nieruchomość straci na wartości. Zdaniem skarżących okoliczność ta winna być wzięta pod uwagę przez organu wydające decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.
Wyjaśnić należy, iż celem postępowania w sprawie wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia jest ustalenie czy planowane przedsięwzięcie, którego charakter wskazuje, iż będzie ono oddziaływać lub może oddziaływać na środowisko, może zostać zrealizowane w taki sposób aby jego oddziaływanie na środowisko mieściło się w granicach określonych norm. Jeżeli w toku postępowania organ ustali, iż oddziaływanie nie przekroczy dopuszczalnych norm nie może stwierdzić, że istnieje jakakolwiek przeszkoda do zagospodarowania terenu w zamierzony sposób.
W postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ochrona interesu prawnego stron postępowania musi być mierzona parametrami oddziaływań środowiskowych. W tym znaczeniu chybiony jest więc zarzut o spadku wartości nieruchomości sąsiednich. Kwestia ta nie jest przedmiotem oceny w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań (por. wyrok WSA w G. z dnia 20 czerwca 2012 r. o sygn. akt II SA/Gd 207/12 i wyrok WSA z Łodzi z dnia 30 marca 2012 r. o sygn. akt II SA/Łd 1392/11 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Niezasadny jest zatem również zarzut naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju. Nie można się zgodzić ze stroną skarżącą, iż z tej ogólnej zasady należy wywieść obowiązek organu orzekającego w sprawie uwarunkowań środowiskowych do uwzględnienia roszczeń odszkodowawczych związanych z planowana inwestycją. Żaden z przepisów nie nakłada takiego obowiązku na organy orzekające w przedmiotowej sprawie. Ponadto, jak to wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w prawomocnym wyroku z dnia 26 marca 2010 r. o sygn. II SA/Po 868/09, w przypadku inwestycji polegającej na budowie 2 turbin wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w postaci dróg dojazdowych, sieci uzbrojenia terenu, tj. połączeń i przyłączy do GPZ brak jest podstaw prawnych do utworzenia dla tej inwestycji obszaru ograniczonego użytkowania.
Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 136a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Należy zauważyć, iż strefa przemysłowa, o której mowa w tym przepisie może zostać utworzona na obszarach określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako tereny przeznaczone do działalności produkcyjnej, składowania oraz magazynowania, które są już użytkowane. A zatem jeszcze przed utworzeniem strefy przemysłowej teren, który ma objąć strefa winien być już użytkowany zgodnie z przeznaczeniem określonym w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako tereny przeznaczone do działalności produkcyjnej, składowania oraz magazynowania. Ponadto utworzenie strefy przemysłowej wymaga stosownego wniosku podmiotu władającego powierzchnią ziemi, która ma być objęta strefą przemysłową (art. 136c ust 1 ustawy Prawo ochrony środowiska), a tworzy ją, w drodze uchwały, sejmik województwa (art. 136d ustawy Prawo ochrony środowiska). Zatem, na tym etapie postępowania inwestycyjnego, brak było podstaw do rozważania przez organy orzekające w sprawie, czy istnieje podstawa do utworzenia strefy przemysłowej na obszarze, na którym jest planowane przedmiotowe przedsięwzięcie.
Mając powyższe na uwadze, sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło