III SA/Wr 334/12

WyrokWSA we Wrocławiu2012-10-03

Skład orzekający: Maciej Guziński, Józef Kremis, Anna Moskała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, jest związany swoim stanowiskiem co do wykonania obowiązku, zgłoszonym w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w sytuacji gdy zobowiązany zarzuca wykonanie obowiązku?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, nie jest bezwzględnie związany swoim stanowiskiem co do wykonania obowiązku zgłoszonym w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Badanie przesłanki wykonania obowiązku przez organ egzekucyjny nie pozostaje w związku z zakazem badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.). W sytuacji, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, jego stanowisko w przedmiocie wykonania obowiązku podlega weryfikacji.
Stan faktyczny
Skarżący zarzucił organowi egzekucyjnemu (będącemu jednocześnie wierzycielem) wykonanie w całości obowiązku podlegającego egzekucji oraz przedawnienie. Organ egzekucyjny, opierając się na art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i uchwale NSA I FPS 4/06, uznał, że jest związany stanowiskiem wierzyciela i nie może badać zarzutu wykonania obowiązku. Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, WSA we Wrocławiu uznał, że stanowisko organu egzekucyjnego nie jest wiążące w sytuacji, gdy sam jest wierzycielem i zarzut dotyczy wykonania obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis Sędzia NSA Anna Moskała Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 października 2012 r. sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącego [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że opisane w pkt I postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku. Sprawa jest rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. po raz kolejny. Wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) WSA we W. oddalił skargę M. B. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne W postanowieniu tym Dyrektor Izby Skarbowej we W. wskazał, że postępowanie zainicjowane zarzutami skarżącego obejmowało badanie wystąpienia okoliczności z punktu widzenia art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 229 poz.1954 ze zm.), dalej powoływanej jako u.p.e.a., tj. przedawnienia obowiązku i jego wykonania. Organ uznał zarzut wykonania obowiązku za niezasadny, gdyż wszystkie dokonywane przez skarżącego wpłaty, w tym te, których kopie dowodów skarżący dołączył do zażalenia, zostały przez organ egzekucyjny uwzględniane i rozliczane, zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Za niezasadny organ uznał także zarzut przedawnienia. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej we W. podniósł, że w związku z przepisami art. 34 § 1 u.p.e.a. jest związany stanowiskiem wierzyciela (Dyrektora Izby Celnej), co do zarzutów zawartych w art. 33 pkt 1 u.p.e.a., wynika to z wytycznych zawartych w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 roku, sygn. akt I FPS 4/06, Lex nr 266785. Dalej wskazał, że konsekwencją art. 34 § 1 u.p.e.a. jest to, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym zakresie stanowiska wierzyciela. We wskazanym wyroku z dnia [...] r. Sąd podniósł, że nie można się zgodzić w rozpoznawanej sprawie z uczynionym organom egzekucyjnym zarzutem nieuwzględnienie faktu wykonania obowiązku podlegającego egzekucji, a w zasadzie nie poddanie kontroli instancyjnej stanowiska wierzyciela w tym przedmiocie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, powołując się na orzecznictwo, że przepis art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-5 tej ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela. Jeżeli wierzyciel odpowie na zapytanie organu egzekucyjnego, że obowiązek podatkowy istnieje, to do organu egzekucyjnego należy dalsze prowadzenie egzekucji. Organ ten nie może podważać wypowiedzi wierzyciela, gdyż wówczas musiałby przeprowadzić pełną kontrolę istniejących rozstrzygnięć, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze, do czego żadnym przepisem organ egzekucyjny nie jest uprawniony. Jeżeli egzekucja prowadzona jest na wniosek wierzyciela, organ egzekucyjny może badać z urzędu tylko dopuszczalność egzekucji, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jak dalej wskazał Sąd w uzasadnieniu, zatem zarzut zobowiązanego oparty na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje np. z powodu jego wykonania nie może być uwzględniony przez organ egzekucyjny w sytuacji, gdy wierzyciel w wypowiedzi uzyskanej w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie potwierdził tego zarzutu, a brak jest innych podstaw merytorycznych do uwzględnienia zarzutu. Odnośnie samego wyrażenia stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów, podniesiono we wskazanym wyroku, że Sąd zgadza się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uchwale z dnia 25 czerwca 2007 r. II FSK 4/06, iż wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 u.p.e.a. w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe. Dalej w uzasadnieniu wyroku WSA wskazano, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała taka właśnie sytuacja. Wierzycielem wyegzekwowanej należności był jednocześnie organ egzekucyjny, który wszczął postępowanie w sprawie przymusowego wykonania obowiązku o charakterze pieniężnym, na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego. W ocenie Sądu, prawidłowo organ ten orzekając w pierwszej instancji w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, nie wydał odrębnego postanowienia o którym mowa w art. 33 u.p.e.a., wyrażając swe stanowisko w postanowieniu dotyczącym zarzutów. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że takie postępowanie organu pozbawiło stronę możliwości poddania stanowiska wierzyciela kontroli w trybie nadzoru. Stanowisko to zostało zweryfikowane przez organ drugiej instancji przy rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r., przy czym wyraźnie trzeba podkreślić, że odnośnie wykonania obowiązku przez stronę, stanowisko wierzyciela jest dla organów egzekucyjnych wiążące. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego, wyrokiem z dnia [...] r. ([...]), uchylono wyrok WSA we W. z dnia [...] r. ([...]) i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania WSA we W. W uzasadnieniu wyroku kasacyjnego podniesiono, że w warstwie argumentacyjnej uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji zasadniczo ograniczył się do przywołania przepisów art. 29 § 1 i art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ich normatywnej treści nie odniósł jednak do jakiegokolwiek elementu stanu faktycznego, albowiem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w ogóle nie były eksponowane żadne elementy stanu faktycznego przejęte za podstawę wyrokowania w sprawie. Dalej podniesiono w uzasadnieniu, że z pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia nie sposób przede wszystkim wywieść, czy w ocenie Sądu I instancji przedmiotem zarzutu było wykonanie obowiązku, czy też nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z postanowień organów egzekucyjnych obydwu instancji wynika, iż przyjęły one, że skarżący podniósł zarzut wykonania w całości obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wskazuje na to również treść zarzutu jak i dokumenty dołączone do niego, a potem uzupełnione jeszcze przez skarżącego o kopie wydruków rozliczenia dokonanych wpłat. Zdaniem Sądu, nie budziło zatem wątpliwości organu egzekucyjnego, że zarzut został oparty na pierwszej z przesłanek, o których mowa w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - wykonaniu w całości lub w części obowiązku. W korelacji z tym przepisem pozostaje art. 59 § 1 pkt 1 omawianej ustawy stanowiący, że postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania. Jak dalej Sąd stwierdził, wykonanie obowiązku, czy też inaczej rzecz ujmując badanie tej przesłanki przez organ egzekucyjny nie pozostaje w żadnym związku z wprowadzonym w art. 29 § 1 in fine ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zakazem badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W świetle zacytowanego już art. 59 § 1 pkt 1 omawianej ustawy nie powinno być także sporne, że skuteczną przesłanką uznania zarzutu wykonania obowiązku jest jego wykonanie przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Tymczasem, jak podniósł Sąd kasacyjny, Sąd I instancji cytując pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia "[...] r." przyjął, jak należy domniemywać, iż w tej sprawie przedmiotem zarzutu było nieistnienie obowiązku czy też inaczej rzecz ujmując brak jego wymagalności. W powołanym bowiem przez Sąd I instancji wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II FSK 172/07 rozważał dopuszczalność badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w sytuacji istnienia w obrocie prawnym decyzji administracyjnych stanowiących podstawę ich wystawienia. I to właśnie w takim stanie faktycznym i prawnym Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku jak i w wyroku z dnia 10 grudnia 1998 r. sygn. akt III SA 1418/97 wyraził pogląd, że zestawienie zdania drugiego art. 29 § 1 u.p.e.a. przesądzającego, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. pozwalającym oprzeć zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego między innymi na nieistnieniu obowiązku prowadzi do wniosku, że chodzi tu wyłącznie o sytuację, kiedy nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. W przeciwnym razie organ egzekucyjny nie mógłby rozpoznać zarzutu bez naruszenia tegoż art. 29 § 1 u.p.e.a. Istotą przywołanej normy prawnej jest to, by organ egzekucyjny nie wkraczał w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku i nie podejmował się rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej. Podniesiono we wskazanym uzasadnieniu, że pogląd wyrażony w powołanych wyrokach, z którym Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie w pełni się zgadza, nie odnosi się do przesłanki wykonania obowiązku, jako podstawy zgłoszonego zarzutu, lecz do przesłanki nieistnienia obowiązku. W uzasadnieniu wyroku wskazano ponadto, że uwzględniając układ procesowy, w którym doszło do wydania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. – organ egzekucyjny (Dyrektor Izby Celnej we W.) był jednocześnie wierzycielem egzekwowanej wierzytelności – Sąd I instancji uznał, że w tej sprawie zastosowanie ma uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06, w której przyjęto, że wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym należy uznać za bezprzedmiotowe. Uchwała ta, co wynika z zacytowanej jej treści zapadła w innym stanie faktycznym. Nie negując możliwości przeniesienia poglądu zaprezentowanego w tej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny zauważa jedynie, że nie można było przyjąć wprost, iż uchwała ta ma zastosowanie w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno orzeczenia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Rozpatrując ponownie sprawę, należy zauważyć, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną wcześniej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny, niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej; nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego. Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W wyroku z dnia 30 maja 2012 r. NSA w Warszawie dokonał wykładni art. 33 pkt 1 w związku z art. 34 § 1 u.p.e.a,. w kontekście art. 29 § 1 i art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Wskazać należy, że zgodnie z art. 33 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być; wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Natomiast zgodnie z art. 34 § 1 tej ustawy, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Stosownie do art. 29 § 1 tej ustawy, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Natomiast zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania. W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził: "W korelacji z tym przepisem (idzie o przepis art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) pozostaje art. 59 § 1 pkt 1 omawianej ustawy stanowiący, że postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania. Wykonanie obowiązku, czy też inaczej rzecz ujmując badanie tej przesłanki przez organ egzekucyjny nie pozostaje w żadnym związku z wprowadzonym w art. 29 § 1 in fine ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zakazem badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W świetle zacytowanego już art. 59 § 1 pkt 1 omawianej ustawy nie powinno być także sporne, że skuteczną przesłanką uznania zarzutu wykonania obowiązku jest jego wykonanie przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego". Ponadto w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r. Sąd stwierdził, że Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku w sprawie o sygn. akt II FSK 172/07 jak i w wyroku z dnia 10 grudnia 1998 r. sygn. akt III SA 1418/97, wyraził pogląd, "...że zestawienie zdania drugiego art. 29 § 1 u.p.e.a. przesądzającego, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. pozwalającym oprzeć zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego między innymi na nieistnieniu obowiązku prowadzi do wniosku, że chodzi tu wyłącznie o sytuację, kiedy nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. W przeciwnym razie organ egzekucyjny nie mógłby rozpoznać zarzutu bez naruszenia tegoż art. 29 § 1 u.p.e.a. Istotą przywołanej normy prawnej jest to, by organ egzekucyjny nie wkraczał w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku i nie podejmował się rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej". Dalej stwierdzono w uzasadnieniu, że "Pogląd wyrażony w powołanych wyrokach, z którym z którym Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie w pełni się zgadza, nie odnosi się do przesłanki wykonania obowiązku, jako podstawy zgłoszonego zarzutu, lecz do przesłanki nieistnienia obowiązku". Z powyższego uzasadnienia wynika, że Sąd kasacyjny wyraził stanowisko, że w przypadku przesłanki wykonania obowiązku, jako podstawy zgłoszonego zarzutu, badanie tej przesłanki przez organ egzekucyjny nie pozostaje w związku z zakazem badania przez ten organ (organ egzekucyjny) zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wskazuje powyższe, że NSA dokonał wykładni przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podważając pogląd orzekających wcześniej w sprawie, że ocena przedawnienia, jak i wykonania egzekwowanego obowiązku, która mieści się w zarzucie wymienionym w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. pozostaje poza kontrolą organu nadzoru w zakresie stosowania przepisów prawa materialnego. Jak wynika z akt sprawy, Dyrektor Izby Celnej we W. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego, na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej we W. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunków bankowych skarżącego, doręczając mu jednocześnie odpisy zawiadomień wraz z tytułami wykonawczymi. Skarżący zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji podnosząc, zarzut wykonania w całości obowiązku i zarzut przedawnienia. Skarżący przesłał m.in. kopie dowodów wpłat na zaległości oraz zestawienia wpłat na poszczególne decyzje objęte postępowaniem egzekucyjnym. Ponadto skarżący przesłał organowi egzekucyjnemu kopie wydruków rozliczenia dokonanych wpłat oraz kserokopię pisma Izby Celnej we W. z dnia [...] r. W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej we W. podniósł, że jest związany w zakresie stanowiska wierzyciela, co do zarzutu zawartego w przepisach art. 33 pkt 1- 5 u.p.e.a., w związku z art.. 34 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że wypowiedź wierzyciela w tym zakresie jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Wynika to z wytycznych zawartych w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 roku, sygn. akt I FPS 4/06, Lex nr 266785. Uznał tym samym w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Ponadto, że konsekwencją tej regulacji jest to, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym zakresie stanowiska wierzyciela. W skardze skarżący podniósł naruszenie: - prawa procesowego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez uznanie przez organ II instancji, iż w sytuacji, gdy organ egzekucyjny równocześnie jest wierzycielem, to stanowisko wierzyciela co do wykonania obowiązku nie podlega weryfikacji instancyjnej, - zasady praworządności i legalności zawartej w art. 6 i 8 k.p.a. i art. 2 Konstytucji, poprzez pozbawienie ochrony prawnej zobowiązanego, - zasady ustalenia prawdy obiektywnej, obligującej organ m.in. do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i poddania go analizie (art. 7 i 77 k.p.a.), W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wydając zaskarżone postanowienie organ odwoławczy nie rozpatrzył merytorycznie zarzutów co do wykonania obowiązku, opierając się na dosłownym brzmieniu art. 34 § 1 u.p.e.a., że wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów jest dla organu egzekucyjnego wiążąca i nie rozważając, iż powyższe w konsekwencji prowadzi do braku ochrony prawnej zobowiązanego w sytuacji, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, a która zagwarantowana jest bezpośrednio w art. 34 § 2 u.p.e.a. W ocenie autora skargi, pozbawiło to możliwości kontroli instancyjnej tego właśnie stanowiska, podczas gdy organ odwoławczy jest zobligowany do weryfikacji stanowiska wierzyciela, co do wykonania obowiązku, pomimo brzmienia art. 34 § 1 u.p.e.a. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko, że Dyrektor Izby Skarbowej we W. nie był uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażanego przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym. Potrzymał stanowisko organu I instancji, że wypowiedź wierzyciela, będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, w sprawie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. jest wiążąca również dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną. Stwierdził, iż szczególna pozycja procesowa jaką zajmuje on w niniejszym postępowaniu powoduje, iż ocena przedawnienia, jak i wykonania egzekwowanego obowiązku, która mieści się w zarzucie wymienionym w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. zasadniczo pozostaje poza kontrolą organu nadzoru w zakresie stosowania przepisów prawa materialnego. Tymczasem -- jak wskazano powyżej, zdaniem NSA, zawartym we wskazanym wyroku kasacyjnym w przedmiotowej sprawie, wykonanie obowiązku, czy też inaczej rzecz ujmując badanie tej przesłanki przez organ egzekucyjny nie pozostaje w żadnym związku z wprowadzonym w art. 29 § 1 in fine ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zakazem badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Uznać należy w tym kontekście, jako nietrafne stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że wypowiedź wierzyciela, będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, w sprawie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w każdej sytuacji jest wiążąca również dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną. W sprawie, iż ocena przedawnienia, jak i wykonania egzekwowanego obowiązku, która mieści się w zarzucie wymienionym w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. pozostaje poza kontrolą organu nadzoru w zakresie stosowania przepisów prawa materialnego. Rozpoznając ponownie sprawę organ drugiej instancji uwzględni wskazane powyżej stanowisko, wynikające z orzeczenia NSA. Z tych względów sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Orzeczenie w pkt III znajduje umocowanie w art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło