II OZ 1025/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 543/12 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 543/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego. Sąd wskazał, że w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, na mocy którego na skarżącego została nałożona grzywna w kwocie 59 824,30 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z [...] marca 2012 r. W skardze na powyższe postanowienie, wywiedzionej za pośrednictwem ustanowionego w sprawie pełnomocnika, skarżący sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, albowiem "na skutek ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącemu w związku z koniecznością zapłaty jednorazowo tak znaczącej kwoty". Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżący, składając w sądzie wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, winien wykazać istnienie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. Tymczasem, nawet jednym zdaniem skarżący nie uzasadnił swojego wniosku w kontekście przesłanek wstrzymania wykonania skarżonego aktu. Fakt, iż zaskarżone postanowienie dotyczy grzywny w celu przymuszenia nie stanowi samoistnej przesłanki wstrzymania wykonania tegoż aktu. Zasadność wstrzymania takiego postanowienia uzależniona jest, podobnie jak w przypadku innych aktów, od istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, uzależnionych w analizowanym wypadku przede wszystkim od sytuacji majątkowej i zarobkowej skarżącego. W ocenie Sądu, skarżący w żaden sposób nie wykazał istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu, w tym niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody o znacznej wartości. Skarżący nie uwiarygodnił, ażeby brak wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia spowodował bezpośrednio szkodę w jego majątku, a tym bardziej szkodę o charakterze znacznym, lub trudne do odwrócenia skutki. Nie wskazano w szczególności jaka jest sytuacja majątkowa skarżącego i w jakiej relacji pozostaje kwota wymierzonej grzywny do tej sytuacji (do posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów, czy posiadanych oszczędności). Sąd wskazał przy tym, że co do zasady wykonaniu podlegają ostateczne decyzje i postanowienia, wydane przez organy administracji, a jedynie wyjątkowo – na mocy wskazanego art. 61 § 3 p.p.s.a. – sąd - na wniosek strony - może wstrzymać wykonanie takich aktów. Postępowanie sądowoadministracyjne, w toku którego sąd bada legalność wydanych aktów administracyjnych, nie ma zatem wpływu na wykonalność rozstrzygnięć organów administracji, z wyjątkiem wynikającym z regulacji art. 61 p.p.s.a. W ocenie Sądu zatem, w sytuacji, gdy skarżący nie wykazał istnienia w odniesieniu do swojej sytuacji przesłanek wstrzymania wykonania skarżonego aktu, zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej, która ma charakter wyjątku od reguły wykonalności ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji, byłoby nieuzasadnionym jej nadużyciem. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. S., zarzucając naruszenie prawa procesowego, tj. art. 134 § 1 w zw. z art. 61 § 4 p.p.s.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Podkreślenia wymaga, że skarżący powinien wykazać spełnienie w/w przesłanek już we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. We wskazanym wniosku konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że wniosek skarżącego dotyczący wstrzymania wykonania postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie został należycie uzasadniony. Skarżący nie uprawdopodobnił bowiem, że zaskarżone postanowienie w razie jego wykonania spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki lub wyrządziłoby mu znaczną szkodę. Wskazał jedynie, że na skutek wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji "zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącemu w związku z koniecznością zapłaty jednorazowo tak znaczącej kwoty". Dopiero w zażaleniu skarżący opisał swoją sytuację majątkową, a na poparcie przedstawionej argumentacji załączył stosowne dokumenty. Należy zwrócić jednak uwagę, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego w zakresie jego uzasadnienia, w sytuacji, gdy strona w zażaleniu przedstawia nowe argumenty (okoliczności), które nieznane były Sądowi I instancji. Nie można podnosić w zażaleniu argumentów, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie – zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego – oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia dodatkowych argumentów za wnioskiem w postępowaniu odwoławczym oznaczałaby zaprzeczenie funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który byłby podmiotem ponownie oceniającym sam wniosek, a nie sposób jego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. Tym samym przekreślonoby sens instytucji środka odwoławczego, co byłoby tożsame z naruszeniem przepisów p.p.s.a. konstytuujących ów środek (por. postanowienia NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II FZ 464/10). Wskazać trzeba również, że w przedmiotowej sprawie chodzi o świadczenie pieniężne, które z natury rzeczy jest odwracalne. Zgodnie z art. 126 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. Nr 229, poz. 1954) - na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub w części. Ponadto, skarżący może uniknąć zapłacenia całej kwoty grzywny wykonując egzekwowany obowiązek. W tej sytuacji postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 października 2012 r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji należy uznać za zasadne. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić.