III SA/Gd 77/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut ( spr. ) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 28 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wygaśnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę. Postanowieniem z dnia 4 maja 2011 r. znak [...] Dyrektor Izby Celnej w związku z nierozpoczęciem działalności we wszystkich punktach gier na automatach o niskich wygranych wymienionych w załączniku nr 1 do decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 października 2009 r. nr [...] udzielającej zezwolenia A Sp. z o.o. na urządzenie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] w nieprzekraczalnym terminie do dnia 19 kwietnia 2011 r., wszczął postępowanie w sprawie wygaśnięcia ww. zezwolenia. Następnie decyzją z dnia 11 lipca 2011 r. Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie art. 258 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa oraz art. 48 ust. 2 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) stwierdził wygaśnięcie zezwolenia z dnia 19 października 2009 r. w części dotyczącej nieuruchomionych 30 punktów gier na automatach o niskich wygranych. W odwołaniu od ww. decyzji spółka wniosła o zawieszenie prowadzonego postępowania wskazując, że rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego (w następstwie pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (w następstwie pytań prejudycjalnych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku) w przedmiocie przepisów ustawowych dotyczących gier na automatach o niskich wygranych mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Postanowieniem z dnia 12 września 2011 r. znak [...] Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa odmówił zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ wskazał, że zakończenie postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie pytań prawnych zadanych przez WSA w Gdańsku nie stanowi zagadnienia wstępnego w toczącym się postępowaniu gdyż wskazane pytania prejudycjalne dotyczą innych przedmiotowo zagadnień, tj. zakazu wydawania zezwoleń, ich przedłużania i zmiany w zakresie zmiany miejsca urządzania gry. Podobnie przedstawia się sprawa zainicjowana pytaniem prawnym WSA w Poznaniu. Przedmiotowe pytanie odnosi się bowiem wyłącznie do zgodności, z określoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą ochrony interesów w toku, art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych uniemożliwiającego podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych (odnośnie przedsięwzięć podjętych przed dniem 1 stycznia 2010 r.) dopuszczalną wcześniej zmianę miejsca urządzania gry w uprzednio wydanym zezwoleniu. W zażaleniu na ww. postanowienie spółka wniosła o jego zmianę i zawieszenie postępowania. Wydanemu postanowieniu zarzucono: - naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 201 § 1 pkt 2 w zw. z art. 120 w zw. z art. 122 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez niezawieszenie postępowania w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Trybunał Konstytucyjny i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej; - naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 121, art. 122, art. 125 ustawy – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez uznanie materii, której dotyczą pytania prejudycjalne za nie mającą związku ze sprawą rozstrzyganą w przedmiotowym postępowaniu. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2011 r. znak [...] Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 216 i art. 201 § 1 pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa utrzymał w mocy postanowienie z dnia 12 września 2011 r. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ przywołując treść pytań prejudycjalnych WSA w Gdańsku oraz pytania prawnego WSA w Poznaniu do Trybunału Konstytucyjnego wskazał, że brak jest związku przyczynowo – skutkowego przedmiotu postępowań prowadzonych przed Trybunałem Konstytucyjnym i Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej z przedmiotem sprawy dotyczącej stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia w części z uwagi na niedochowanie terminu rozpoczęcia działalności. Tym samym brak było podstaw do zawieszenia prowadzonego postępowania w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej posługujący się sformułowaniem "rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A Sp. z o.o. wniosła o uchylenie ww. postanowienia Dyrektora Izby Celnej podnosząc takie same zarzuty jak w zażaleniu na postanowienie wydane w dniu 12 września 2011 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przedmiot postępowania administracyjnego, które wiąże się z nieruchomieniem w terminie części punktów gier wskazanych w zezwoleniu Dyrektora Izby Skarbowej winien być rozpoznawany z uwzględnieniem innych przepisów ustawy o grach hazardowych, w szczególności zaś z zakazem zmiany miejsc urządzania gier na automatach o niskich wygranych, który to zakaz został poddany badaniu przez Trybunał Konstytucyjny oraz Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W związku z tym w ocenie skarżącej spółki występuje powiązanie pomiędzy niemożnością uruchomienia w terminie punktów gier i zakazem zmiany lokalizacji punktów gier uzasadniające zawieszenie postępowania. Co równie ważne, praktyka orzecznicza sądów administracyjnych oraz organów celnych wskazuje, że istnieje uzasadnienie dla zawieszania prowadzonych postępowań administracyjnych z uwagi na autorytet i wagę Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskich, którego ocena może przesądzić sposób kształtowania praw i obowiązków wynikających z przepisów ustawy o grach hazardowych, a zatem także materii będącej przedmiotem postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalanie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania jest incydentalna kwestia zawieszenia postępowania w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych. W związku z tym w niniejszym postępowaniu sąd administracyjny badał wyłącznie zagadnienie istnienia podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego, a tym samym prawidłowość podjętych przez Dyrektora Izby Celnej postanowień. Postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte w dniu 4 maja 2011r., czyli pod rządami ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą", która weszła w życie, co do zasady, 1 stycznia 2010 r. Według art. 8 tej ustawy do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Odnosząc się do przedmiotu niniejszej sprawy wskazać należy, iż zagadnienie zawieszenia postępowania uregulowane zostało w rozdziale 12 działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, na który we wniosku o zawieszenie wskazała skarżąca spółka, organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z uwagi na przedmiotową regulację normatywną postępowanie podlega zawieszeniu jedynie w sytuacji, gdy spełnione zostaną następujące warunki: 1) istnienie zagadnienia wstępnego; 2) ujawnienie się tego zagadnienia w toku prowadzonego postępowania; 3) kompetencję innego organu lub sądu do jego rozstrzygnięcia; 4) zależność rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji sprawie od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Pod pojęciem "zagadnienie wstępne" rozumie się z kolei sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego w innej sprawie. Ocena zaś tego zagadnienia należy - ze względu na jego przedmiot - do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Oznacza to, że dany organ zawiesza postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jest wymagane dla zgodnego z prawem rozstrzygnięcia toczącego się postępowania. Odnosząc się do kwestii istnienia zagadnienia wstępnego, na które wskazała strona skarżąca i jego związku ze sprawą, wskazać należy, ż dotyczy ono dwóch odmiennych postępowań prowadzonych przed odrębnymi organami judykatury: trzech postępowań toczących się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej na skutek pytań prejudycjalnych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku oraz postępowania prowadzonego w następstwie pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego. Co istotne, przedmiotem niniejszej sprawy nie jest procedura dotycząca wydawania, zmiany i przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, a wygaśnięcie zezwolenia z uwagi na nierozpoczęcie działalności w danych punktach. W niniejszej sprawie stan faktyczny, jak wynika z powyższego, jest inny, inna jest też podstawa prawna jej rozstrzygnięcia. Dokonanie zatem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w przypadku udzielenia odpowiedzi na pytania prejudycjalne, interpretacji przepisu Dyrektywy 98/34/WE ( co zostało dokonane w wyroku tegoż Trybunału z dnia 19 lipca 2012 r. sygn. C 213/11), ani też udzielenie odpowiedzi przez Trybunał Konstytucyjny na pytanie WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 549/10 ( w której to sprawie orzeczenie jeszcze nie zapadło), nie było i nie jest dla niniejszej sprawy zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w przepisie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa. Skarżąca zdaje się bowiem nie zauważać, że wygaśnięcie zezwolenia z uwagi na nierozpoczęcie działalności w określonych w nim punktach gier (mające swą podstawę w dyspozycji art. 258 § 1 pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 48 ust. 2 ustawy o grach hazardowych). jest zupełnie innym zagadnieniem prawnym niż obowiązywanie i wykładnia nowych regulacji normatywnych (tj. ustawy o grach hazardowych) dotyczących wydawania, zmiany i przedłużania zezwoleń na urządzanie gry. Tego stanu rzeczy nie zmienia w ocenie sądu w tym składzie wydanie decyzji o wygaśnięciu zezwolenia w oparciu o art. 48 ust. 2 ustawy o grach hazardowych oraz nieprzekonywująca konstatacja skarżącej, w świetle której istnieje bezpośrednie, ścisłe powiązanie pomiędzy zakazem zmiany punktów gier ( art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych) a niemożnością uruchomienia a terminie wszystkich punktów gier. Zauważyć przy tym należy, że z akt sprawy nie wynika, by skarżąca występowała z wnioskiem o zmianę zezwolenia z dnia 19 października 2010 r. w zakresie zmiany miejsca urządzania gry. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że wskazana przez stronę skarżącą w zażaleniu i skardze interpretacja zagadnienia wstępnego i jego wpływu na prowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne jest nazbyt szeroka i nieuzasadniona. Odpowiedź na zagadnienia objęte zakresem pytań przedstawionych Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stanowiła przeszkody ograniczającej lub uniemożliwiającej samodzielne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Również wynikające z orzeczenia Trybunału konsekwencje związane z wykładnią przepisu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE w kontekście wskazanych przepisów prawa krajowego oraz orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w zakresie zgodności z Konstytucją art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, nie są bezpośrednio związane z występującym w niniejszej sprawie zagadnieniem prawnym. Na marginesie wskazać nadto należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym sporne jest, czy sądem lub innym organem w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Trybunał Konstytucyjny (por. w tej materii m.in. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19 kwietnia 2006 r. wydany sprawie o sygnaturze I SA/Sz 14/06 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2008 r. wydany w sprawie o sygnaturze III SA/Wa 149/08; orzeczenia.nsa.gov.pl). Nawet i w tym kontekście nie sposób treści przedstawionych pytań prejudycjalnych i w ich następstwie toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym traktować jako podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 201 § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa. W końcu Sąd wskazuje, że znany mu jest z urzędu fakt, że decyzja z dnia 11 lipca 2011 r. stwierdzająca wygaśnięcie zezwolenia w części została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia 2 grudnia 2011 r. nr [...]. Wyrokiem z dnia 20 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 57/12 oddalił skargę Spółki na ww. decyzję uznając tym samym zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją postępowanie za zgodne z prawem. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami oddalił wniesioną skargę.