II SA/Wa 1208/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-04
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Andrzej Góraj, Ewa Pisula-Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy popełnienie przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa, nawet jeśli postępowanie karne zostało warunkowo umorzone, stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, jeśli oczywistość popełnienia czynu jest udowodniona i uniemożliwia dalsze pełnienie służby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawomocne warunkowe umorzenie postępowania karnego za czyn z art. 157 § 1 kk, w połączeniu z przyznaniem się policjanta do winy, dowodzi oczywistości popełnienia przestępstwa. Okoliczność ta, zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, stanowi podstawę do zwolnienia policjanta ze służby, jeśli uniemożliwia dalsze jej pełnienie. Sąd podkreślił, że przepis ten ma charakter uznaniowy, a sądowa kontrola ogranicza się do badania braku dowolności decyzji, a nie jej celowości czy słuszności. Opinia związku zawodowego policjantów ma charakter niewiążący.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy przedstawił policjantowi D. J. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 157 § 1 kk, polegającego na spowodowaniu obrażeń u innej osoby. Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby. Komendant Wojewódzki Policji wszczął postępowanie o zwolnienie policjanta ze służby, a następnie wydał rozkaz personalny o zwolnieniu. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy rozkaz organu I instancji. Policjant zaskarżył rozkaz Komendanta Głównego do WSA w Warszawie, domagając się uchylenia decyzji o zwolnieniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (sprawozdawca), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant, referent stażysta Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi D. J. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
W dniu [...] września 2011 r. Prokurator Rejonowy w [...] przedstawił post. D. J. policjantowi Oddziału Prewencji Policji w [...] zarzut popełnienia przestępstwa z art. 157 § 1 kk, polegającego na tym, że w dniu [...] kwietnia 2011 r. w [...] w dyskotece [...] przy ul. [...] uderzył z pięści w [...] M. K. czym spowodował u niego złamanie kości [...] z przemieszczeniem, które to obrażenie naruszyło czynności układu [...] na czas dłuższy niż 7 dni. Następnie w dniu [...] grudnia 2011 r. Sąd Rejonowy w [...] wydał wyrok sygn. akt [...], w którym uznał, że oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu i uznając, ze wina oskarżonego i szkodliwość społeczna czynu nie są znaczne, a okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, warunkowo umorzył postępowanie przeciwko funkcjonariuszowi na okres próby wynoszący 1 rok. Powyższy wyrok stał się prawomocny.
W dniu [...] lutego 2012 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwolnienia post. D. J. ze służby, o czym poinformował zainteresowanego.
W dniu [...] lutego 2012 r. funkcjonariusz został przesłuchany w charakterze strony. Stwierdził on, że przyznał się do zarzucanego mu czynu i żałuje tego co się stało.
W trakcie postępowania organ zwrócił się również o opinię w sprawie do NSZZ Policjantów KWP w [...]. W odpowiedzi Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów poinformował, że Zarząd negatywnie ocenia postępowanie funkcjonariusza, ale też pozytywnie ocenia fakt, że przyznał się on do zarzucanego czynu. Do pisma dołączono petycję policjantów Oddziału Prewencji Policji w [...] z prośba o pozostawienie post. D. J. w służbie.
W dniu [...] marca 2012 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym nr [...], wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) zwolnił ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2012 r. post. D. J. W uzasadnieniu wskazał, że przeprowadzone postępowanie wykazało, iż post. D. J. popełnił przestępstwo określone w art. 157 § 1 kk i stanowi podstawę do zwolnienia policjanta ze służby. W ocenie organu materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie dowodzi o oczywistości popełnienia przestępstwa i uniemożliwia pozostanie w służbie.
Od wyżej wymienionego rozkazu zostały wniesione tożsame w treści odwołania D. J. oraz jego pełnomocnika. W obu odwołaniach zarzucono organowi I instancji naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, a także art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa i art. 7 kpa. W uzasadnieniu podniesiono, że czyn post. D. J. nie ma wpływu na wykonywane przez niego obowiązki służbowe, a liczne przymioty wymienionego policjanta przemawiają za pozostawieniem go w służbie. Zarzucono organowi I instancji, że nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. W odwołaniach wskazano również na nieproporcjonalność zastosowanego środka oraz możliwość ukarania policjanta w postępowaniu dyscyplinarnym.
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny i podzielił argumentację przedstawioną w jego uzasadnieniu. Organ II instancji uznał, że w niniejszej sprawie oczywistość popełnienia przestępstwa nie budzi wątpliwości, a czyn zarzucany funkcjonariuszowi jest szczególnie naganny w odbiorze społecznym, co przemawia za słusznością zwolnienia policjanta ze służby.
Powyższy rozkaz stał się przedmiotem skargi D. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w zw. z art. 7 kpa oraz art. 107 kpa. Zdaniem skarżącego, organ nie uzasadnił w sposób wyczerpujący jego zwolnienia ze służby, w szczególności nie wziął pod uwagę okoliczności przemawiających na jego korzyść. W ocenie wnoszącego skargę organ nie odniósł się do zarzutów wyrażonych w odwołaniu, co skutkowało zaniechaniem merytorycznego zbadania sprawy.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga D. J. analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby stanowił art. 41 ust 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.
Z cytowanego powyżej przepisu wynika, że policjanta można zwolnić ze służby m.in. w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Oczywistość popełnienia czynu nie została zdefiniowana w ustawie o Policji, gdyż każdorazowo oczywistość musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach indywidualnej sprawy i oczywistości może wystarczająco dowodzić samo przyznanie się do winy (...). Zarazem oczywistość popełnienia przestępstwa nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie służbowe, podczas gdy organ prowadzący postępowanie karne nie ma tej pewności, (...). Oczywistości bowiem nie można pojmować tylko w świetle celów postępowania służbowego, gdyż oczywistość popełnienia przestępstwa musi być tak samo rozumiana w postępowaniu służbowym i karnym (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2007 r. sygn. I OSK 1077/06, publ. LEX nr 342501).
Dodatkowo należy zauważyć, że cytowany przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji stanowi fakultatywną podstawę zwolnienia policjanta ze służby. Ustawodawca nadając charakter uznaniowy art. 41 ust. 2 pkt 8 cytowanej ustawy, pozostawił decyzję o zwolnieniu ze służby ocenie właściwego organu. Dlatego też kontrola sądowa aktu administracyjnego o charakterze uznaniowym jest ograniczona do zbadania, czy orzeczenie takie nie nosi znamion dowolności organu. Sąd nie jest uprawniony do badania innych przesłanek podejmowania decyzji, w tym - względów celowości czy słuszności; do sądu nie należy również ciężar i zasadność merytorycznej oceny, czy w danym przypadku niemożliwe jest pozostawienie w służbie funkcjonariusza (por. wyrok WSA w Poznaniu sygn. akt IV SA/Po 236/10 z dnia 16 września 2010 r. pub. Lex nr 758458).
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący popełnił zarzucany mu czyn z art. 157 § 1 kk. Wynika to zarówno z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. sygn. akt [...], w którym Sąd uznał, że funkcjonariusz dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu i uznając, ze wina oskarżonego i szkodliwość społeczna czynu nie są znaczne, a okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, warunkowo umorzył postępowanie przeciwko funkcjonariuszowi na okres próby wynoszący 1 rok, jak i też samych wyjaśnień skarżącego – sam przyznał się do popełnienia tego czynu i wyraził skruchę z tego powodu. Zatem niewątpliwie popełnienie przez funkcjonariusza czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste.
Bez znaczenia w sprawie jest fakt, że postępowanie w sprawie karnej zostało w stosunku do skarżącego warunkowo umorzone na podstawie art. 66 § 1 kk. Powyższe nie oznacza bowiem, że skarżący czynu nie popełnił, ale że jego wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Zatem nawet w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego w trybie art. 66 § 1 kk, nie można w niniejszej sprawie odmówić oczywistości popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa.
W ocenie Sądu, organ wystarczająco wykazał również, że brak jest możliwości pozostawienia skarżącego w służbie. Bez względu bowiem na postawę policjanta – wyrażoną skruchę, należy przyznać za organem, że funkcjonariuszy Policji obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa, a sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Ponadto należy podkreślić, że policjant, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia on już podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 cytowanej ustawy, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Zatem organ słusznie wskazuje, że okoliczności te uniemożliwiają pozostawienie policjanta w służbie.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego, że organ nieprawidłowo zinterpretował przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 cytowanej ustawy. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ w przypadku tej podstawy zwolnieniowej nie miał obowiązku wykazania istnienia ważnego interesu służby przemawiającego za zwolnieniem skarżącego ze służby, czy też badania dotychczasowej postawy skarżącego. Powyższe okoliczności nie składają się bowiem na przesłanki wskazane w art. 41 ust. 2 pkt 8 cytowanej ustawy.
Organ nie miał również obowiązku uwzględnienia pozytywnej dla skarżącego opinii Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów oraz petycji policjantów Oddziału Prewencji Policji w [...] w sprawie pozostawienia skarżącego w służbie. Zgodnie z art. 43 ust. 3 cytowanej ustawy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przepis ten nie nakłada na organ obowiązku zasięgnięcia opinii, a tylko przewiduje taką możliwość. Tym samym opinia ta ma jedynie charakter ocenny, ale niewiążący dla organu.
Reasumując, w ocenie Sądu zarówno organ I, jak i II instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, które zakończyły wydaniem orzeczeń odpowiadających prawu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło