II SA/Kr 864/12
WyrokWSA w Krakowie2012-10-10
Skład orzekający: Andrzej Irla, Kazimierz Bandarzewski, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy inwestor nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w ramach procedury legalizacyjnej?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, ponieważ inwestor nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w ramach procedury legalizacyjnej. Niewywiązanie się przez inwestora z nałożonych zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego obowiązków zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 tej ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.K. i J.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Inwestorzy nie przedstawili wymaganych dokumentów w ramach procedury legalizacyjnej, mimo wyznaczenia terminu. Skarżący podnosili, że w miejscu budowy istniał inny obiekt już w 1943 r. oraz że opóźnienia wynikały z równoległego postępowania w sprawie szkód górniczych.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Mirosław Bator Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi M.K. i J.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r, znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98 póz., 1071 z późn zm.) w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., Nr 243 póz., 1623) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...], którą nakazano M.K. i J.K. rozbiórkę obiektu w postaci budynku gospodarczego zlokalizowanego na północnej stronie działki nr [...] , położonej w O. przy ul. [...]
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy .wskazał, że decyzją z dnia [...] września 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał J.K. - inwestorowi robót budowlanych polegających na budowie obiektu w postaci budynku gospodarczego po północnej stronie działki nr [...] zlokalizowanej w O. przy ul. [...] -rozbiórkę wskazanego wyżej obiektu jako wybudowanego bez wymaganego pozwolenia. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (znak: [...]) uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawa budowlanego, w szczególności umożliwienia inwestorowi wystąpienia z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowego budynku gospodarczego. Wyrokiem z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt: II SA/Kr 1032/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalił skargę na tę decyzję, wskazując, że zaskarżona decyzja kasacyjna nie naruszyła prawa, ale trafnie przesądziła o konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. , działając na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce numerem [...] jako wykonywanego bez wymaganego pozwolenia budowę oraz nałożył na inwestora - na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego - obowiązek przedstawienia w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia następujących dokumentów: (1) zaświadczenia Prezydenta Miasta O. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, (2) czterech egzemplarzy projektu wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, opracowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i legitymującą się zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnym na dzień opracowania projektu oraz (3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowienie to zostało doręczone inwestorowi w dniu 25 lipca 2011 r. (k. [... ) . .
Pismem, które wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w dniu 24 października 2011 r. J. i M.K. zwrócili się o przedłużenie terminu do złożenia wymaganych dokumentów. W piśmie wskazali, że obecnie poszukują dokumentacji, która potwierdziłaby, że w miejscu, w którym wzniesiono kwestionowany budynek w latach 40-ych dwudziestego wieku istniał już inny obiekt tego rodzaju. Do pisma dołączono kserokopię historycznego zdjęcia lotniczego wykonanego w czasach II Wojny Światowej. W piśmie sformułowano nadto wniosek o legalizację budynku mieszkalnego przy ul. [...] na potrzeby postępowania w sprawie szkód górniczych na terenie działki inwestora (k. [...] akt PINB).
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. odmówił zmiany swego wcześniejszego postanowienia w przedmiocie obowiązku przedłożenia dokumentów (k. [..] akt PINB).
Pismem z dnia 23 listopada 2011 r., które wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w dniu 24 listopada 2011 r., M. i J.K. ponownie wnieśli o przedłużenie czasu niezbędnego na skompletowanie dokumentów. Wskazali, że nieruchomość, na której znajduje się kwestionowany budynek oraz budynek mieszkalny znajduje się na terenie występowania szkód górniczych, co może prowadzić do konieczności wyburzenia istniejącego budynku mieszkalnego. W piśmie wspomniano, że planowany budynek mieszkalny przylegałby do ściany północnej istniejącego obiektu, który jednocześnie stanowiłby ocieplenie nowego budynku mieszkalnego.
W dniu 30 listopada 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. ustalił, że do Urzędu Miasta w O. nie wpłynął wniosek J. i M.K. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla legalizowanego obiektu (notatka urzędowa, k. [...] .
Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że na należącej do inwestora działce wykonano roboty budowlane polegające na wymurowaniu na fundamencie betonowym ściany z cegły kratówki. Wybudowany obiekt posiada 2 otwory okienne i otwór drzwiowy. Długość jednej ściany wynosi 7.20 m drugiej zaś 3, 4 m. Obiekt posiada dach o konstrukcji: dwie murłaty na ścianie północnej i południowej wykonane z krawędziaka o wymiarach 10 x 10 cm. Na murłatach ułożone są nie zakotwiczone do nich krokwie wykonane z krawężników o wymiarach 10x10 cm, bali o wymiarach 5x10 cm oraz desek o szerokości 32 mm. Na tej konstrukcji ułożone są w części płyty OSB, zaś w części blachą, trapezowa. Pokrycie połaci dachowej stanowią blacha trapezowa i falista oraz płyty ondulina. Posadzka wykona jest z płyt chodnikowych, betonowych 50 x 50 cm. Obiekt ten wykorzystywany jest jako gospodarczy. W późniejszym czasie (czynności kontrolne z dnia 7 sierpnia 2009 r.) zamontowano rynnę i rurę spustową w południowo zachodnim narożniku obiektu (rynna po krawędzi południowej).
Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane pod pojęciem budynku należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W świetle z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane w zakresie odbudowy można rozpocząć dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepis art. 29 ustawy Prawo budowlane zwiera katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, tj. do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Powstały obiekt budowlany wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał.
Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli budowa, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w postanowieniu, o wstrzymaniu robót budowlanych ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1,2 i 4 oraz ust. 3;. W myśl art. 48 ust. 3 powołanej ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie wskazanych wyżej obowiązków, właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego.
Zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 48 ustawy Prawo budowlane, jeśli istnieją przesłanki legalizacji samowoli budowlanej, to organ w pierwszej kolejności powinien podjąć działania zmierzające do powstania stanu zgodnego z prawem. Orzeczenie nakazu rozbiórki należy zatem traktować jako rozwiązanie wyjątkowe, stanowiące odstępstwo od zasady. Nakaz rozbiórki może być zatem orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji samowolnie wykonanego obiektu, z tym, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora.
W toku postępowania ustalono, iż teren, na którym zlokalizowano przedmiotowy obiekt nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., umożliwił inwestorom wszczęcie procedury legalizacyjnej, zobowiązując do przedłożenia wymaganych w trybie legalizacji dokumentów w określonym terminie. W ciągu przewidzianego terminu żądane dokumenty nie zostały przedłożone, co oznacza, iż strona nie skorzystała z możliwości zalegalizowania przedmiotowych robót budowlanych, polegających na budowie obiektu w postaci budynku gospodarczego po północnej stronie działki nr [...] zlokalizowanej w O. przy ul. [...] . . Legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Przywoływane przez inwestora argumenty oraz podejmowane czynności nie zmierzały do spełnienia warunków przewidzianych w procedurze legalizacyjnej. Zasadnie zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. , postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., odmówił zmiany swego wcześniejszego postanowienia z dnia [...] lipca 2011 r.
Ustosunkowując się do przedstawionego w odwołaniu dokumentu z dnia 13 grudnia 2011 r., stanowiącego wniosek J. i M.K. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy organ I instancji uznał, że inwestor złożył prośbę do Prezydenta Miasta O. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego z wiatrołapem istniejącym od strony północnej, z dwoma stanowiskami garażowymi. Nie koreluje to z prowadzonym postępowaniem w sprawie legalizacji zakwestionowanych robot .budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego. Procedura legalizacyjna dotyczy budynku gospodarczego, sukcesywnie rozbudowywanego na przestrzeni kilku lat. Jej celem jest doprowadzenie stanu faktycznego do stanu zgodnego z prawem, natomiast ewentualne przyszłe zamierzenia inwestora budowy budynku mieszkalnego będą wymagały spełniania odrębnych procedur administracyjnych. Decyzje podejmowane na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji, to organ jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania nakazu rozbiórki. Inwestorzy mieli możliwość zalegalizowania inwestycji zgodnie z wytycznymi postanowienia z dnia 19 lipca 2011 r., z którego to prawa nie skorzystali.
Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli M. i J.K. . Skarżący wskazali, że z posiadanych przez nich dokumentów oraz z zeznań świadków (dołączone do skargi pisemne oświadczenie A.M. z dnia 19 marca 2012 r., k. [...]) wynika, że w miejscu, gdzie obecnie zlokalizowany jest kwestionowany obiekt budowlany, już w 1943 r. istniał inny budynek. Skarżący podali nadto, że nawet w toku poprzednio prowadzonego przez Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w O. postępowania, nie kwestionowano legalności ogrodzenia działki inwestora, które jest częścią konstrukcji podlegającego rozbiórce budynku gospodarczego. W skardze wyjaśniono, że powodem opóźnienia w wykonaniu nałożonych na inwestorów obowiązków było prowadzone równolegle postępowanie w sprawie szkód górniczych, jakie wystąpiły w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w O. w związku z działalnością Kopalni Węgla Kamiennego "[...]" (pismo Urzędu Miasta O. z dnia 13 maja 2012 r. w sprawie ujemnego oddziaływania eksploatacji węgla kamiennego KWK "[...]" na obiekty powierzchniowe w rejonie miasta O. k. [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane działać na podstawie przepisów prawa. Przepis art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego daje inwestorowi możliwość legalizacji obiektów zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyznaczył skarżącym termin do przedłożenia stosowanych dokumentów. W wyznaczonym terminie skarżący nie dostarczyli żądanych dokumentów, nie wystąpili o niezbędną dla potrzeb postępowania legalizacyjnego decyzję o warunkach zabudowy. Brak było zatem podstaw do legalizacji spornego budynku gospodarczego. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że już w 1943 r. istniał w tym miejscu inny obiekt budowlany. Nawet odbudowa istniejącego niegdyś budynku również wymaga pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania przez organy w rozpoznawanej sprawie (tekst jednolity z 2010 r., Nr 243, póz. 1623 z późn. zm.), właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obowiązek wydania decyzji o nakazie rozbiórki nie dotyczy sytuacji, w których realizowana bez wymaganego pozwolenia budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a nadto nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane). Jeśli zachodzą okoliczności wskazane w ostatnio powołanym przepisie, organ nadzoru budowlanego winien wstrzymać wykonywanie robót budowlanych, zobowiązując jednocześnie inwestora do przedłożenia w wyznaczonym terminie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego (art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane).
Jak podnosi się w orzecznictwie sądowo - administracyjnym, istota regulacji przepisu art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego ma na celu umożliwienie inwestorowi wykazanie, że budowa zrealizowana przez niego bez pozwolenia na budowę spełnia wymogi planowania i zagospodarowania przestrzennego. i możliwe jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Dopuszczona przez ustawodawcę procedura legalizacyjna, tylko w przypadku spełnienia określonych obowiązków skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki. Konsekwencją niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, musi być wydanie decyzji o rozbiórce na podstawie art. 48 ust. 1 tej ustawy. Nieprzedstawienie przez inwestora wymaganych dokumentów nie pozwala organowi nadzoru budowlanego na ustalenie, czy w konkretnym wypadku samowola budowlana kwalifikuje się do zalegalizowania, a wszelkie negatywne konsekwencje tego rodzaju zaniechania obciążać muszą' inwestora, gdyż jakiekolwiek działanie przez organ z urzędu jest w tej mierze wykluczone (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt: II OSK 310/11).
Z poczynionych w rozpoznawanej sprawie ustaleń, w tym zwłaszcza ze sporządzonych protokołów kontroli z dnia 11 maja 2004 r. (k. [...] wraz z załącznikami), 4 stycznia 2007 r. (k. [...] wraz z załącznikami) oraz z dnia 7 sierpnia 2009 r. (k. [...] wraz z załącznikami), wynika, że w okresie od 2003 r. do 2009 r., na działce nr [...] w O. , prowadzone były roboty budowlane, polegające na wzniesieniu budynku gospodarczego o wymiarach 720 cm na 354 cm, a więc o wierzchni przekraczającej 25 m2. W ramach prowadzonych prac wykonano fundament betonowy o szerokości 25 cm, na którym posadowiono następnie ściany wraz z dwoma otworami okiennymi oraz otworem drzwiowym. Obiekt został zadaszony. Jak ustalono, inwestorem prowadzonych prac był J.K. , który przyznał, że realizacja budowy nie została poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę (s. [...].
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia, w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia, zaświadczenia Prezydenta Miasta O. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, opracowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (k. [...]). Inwestor nie wywiązał się z nałożonego wskazanym wyżej postanowieniem obowiązku przedstawienia wymienionych dokumentów.
Mając na uwadze przytoczone wyżej ustalenia faktyczne, wydanie w rozpoznawanej sprawie decyzji nakazującej rozbiórkę realizowanego bez wymaganego pozwolenia budynku gospodarczego, uznać należy za prawidłowe.
Trafne było przede wszystkim stanowisko organu administracji, iż w odniesieniu do zakwestionowanego budynku prowadzić należało postępowanie legalizacyjne. Wskazać należy, że zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, póz. 690 z późn. zm), dopuszczalne jest sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż 3 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Skoro zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budziło wątpliwości, że działka inwestora jest działką w zabudowie jednorodzinnej oraz że jej szerokość wynosi mniej niż 16 m (wyrok NSA w Warszawie z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt: II OSK 2026/10, System Informacji Prawnej Lex nr 1121191) a nadto brak było postaw do stwierdzenia innych naruszeń przepisów techniczno - budowlanych, jako prawidłowe ocenić należy podjęcie przez organy administracji działań w celu umożliwienia inwestorowi wykazania, że realizowany przez niego obiekt budowlany jest zgodny z obowiązującym na tym terenie porządkiem planistycznym. Zasadne i znajdujące należyte oparcie w treści art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane było w świetle powyższego wezwanie do przedłożenia zaświadczenia od właściwych organów o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.
Podkreślenia wymaga, że postanowienie o zobowiązaniu do przedłożenia wymaganych dokumentów zostało prawidłowo doręczone 'inwestorowi, który odebrał je osobiście w dniu 25 lipca 2011 r. (k. [...] ). Z treści postanowienia w sposób jasny wynikało, że postępowanie legalizacyjne ma za przedmiot weryfikację zgodności prowadzonych prac z ustaleniami porządku planistycznego oraz że stwierdzenie braku tej zgodności lub niewywiązanie się przez inwestora z nałożonych obowiązków, skutkować będzie wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu. Wskazane wyżej konsekwencje niezastosowania się do nałożonego obowiązku nie mogły budzić wątpliwości inwestora, skoro w powołanym postanowieniu organ administracji przytoczył treść przepisu art. 48 Prawa budowlanego, który taki właśnie rygor przewiduje.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może być przedmiotem kontrowersji, że inwestor nie wywiązał się w terminie z nałożonych na niego obowiązków i nie przedłożył żądanej dokumentacji. W piśmie, które wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w dniu 24 października 2011 r., J.K. wniósł o przedłużenie wyznaczonego wskazanym wyżej postanowieniem terminu. W uzasadnieniu tej prośby nie powołał jednak żadnych powodów, które mogłyby uzasadniać konieczność lub choćby tylko celowość wyznaczenia dodatkowego terminu. Z pisma nie wynikało w szczególności, by w ramach pierwotnie zakreślonego terminu, wykonana została którakolwiek wskazanych w treści postanowienia z dnia 19 lipca 2011 r. z czynności. Inwestor nie podał też żadnych okoliczności lub faktów, które mogłyby zaniechania te uzasadnić. Z treści wspomnianego pisma wynika, że inwestor podjął starania celem uzyskania dokumentacji niezbędnej do realizacji na nieruchomości nr [...] innej inwestycji. Sformułowana w treści pisma z dnia 24 października 2011 r. prośba o "legalizację budynku mieszkalnego przy ul. [...]" wskazuje jednoznacznie, że inwestor czynił starania o realizację nowego zamierzenia inwestycyjnego. Także w zawartych w piśmie z dnia 24 listopada 2011 r. oświadczeniach inwestor podawał, iż zamierza wznieść nowy budynek, którego częścią miałby być istniejący - kwestionowany w toku niniejszego postępowania - obiekt. Z uwagi na fakt, że wniosek ten dotyczył innej inwestycji niż objęta postępowaniem legalizacyjnym, jego złożenie nie mogło mieć żadnego wpływu na sposób zakończenia postępowania w niniejszej sprawie, na co trafnie zwrócił uwagę organ II instancji. Wskazać należy, że wniosek o wydanie
*
warunków zabudowy dla tej nowo planowanej inwestycji został złożony dopiero w dniu 13 grudnia 2011 r. (k. [...] akt postępowania odwoławczego).
Pismo inwestora z dnia 24 października 2011 r. (k. [...]) dowodzi, że przez okres blisko 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia wzywającego do przedłożenia wymaganych do legalizacji dokumentów, pozostał on bezczynny w realizacji wskazanych w postanowieniu obowiązków. Podkreślenia wymaga, że we wniesionym w ostatnich dniach terminu piśmie inwestor nie próbował nawet wyjaśnić swej biernej postawy w ramach prowadzonego postępowania legalizacyjnego. Zasadnie wskazały orzekające w sprawie organy, że inwestor nie powołał żadnych rzeczowych okoliczności, które wyjaśniałyby powody niezwrócenia się do wskazanych w postanowieniu organów w celu uzyskania niezbędnych dokumentów. Zaakcentować należy, że w uzasadnieniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. (k. [...]) wyjaśniono niecelowy - z punktu widzenia potrzeb postępowania legalizacyjnego - charakter podejmowanych przez niego do czynności. W tym, wydanym już kilka tygodni po upływie pierwotnego terminu, postanowieniu wskazano między innymi, że bez znaczenia dla legalizacji budynku gospodarczego jest poszukiwanie dokumentacji, potwierdzającej istnienie w przeszłości na nieruchomości nr [...] budynku mieszkalnego. W sposób jednoznaczny wyjaśniono, że nawet ustalenie, że taki budynek na wskazanej nieruchomości rzeczywiście istniał, pozostanie bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie o legalizację samowolnie realizowanego budynku gospodarczego. Także i te kierowane do inwestora informacje i pouczenia zostały zignorowane, jako że w dalszym ciągu nie podjął on żadnej spośród wymaganych czynności.
W świetle powyższego uznać należało, że inwestor nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków przedłożenia dokumentacji, od której uzależniona była legalizacja samowolnie wzniesionego obiektu. Organy administracji w sposób zrozumiały wskazały rodzaj wymaganych dokumentów oraz jasno określiły konsekwencje niewywiązania się z obowiązku ich terminowego przedłożenia. Przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę zakwestionowanego obiektu, organ I instancji odniósł się merytorycznie i rzeczowo do prośby przedłużenie zakreślonego terminu. W dniu 30 listopada 2011 r., a więc ponad miesiąc po upływie wyznaczonego pierwotnie terminu, organ nadzoru budowlanego poczynił dodatkowe ustalenia co do tego, czy wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla legalizowanego obiektu został złożony. Dopiero po negatywnym zweryfikowaniu powyższej okoliczności, a nadto wobec kolejnego pisma inwestora, z którego wynikało, że nadal nie zamierza on wywiązać się z nałożonych na niego w postanowieniu z dnia [...] lipca 2011 r. obowiązków (k. [...] wraz z załącznikiem), wydano nakaz rozbiórki. Uznać zatem należy, że organy administracji uczyniły zadość zasadom ogólnym postępowania administracyjnego, znajdującym normatywny wyraz w art. 9 i 11 K.p.a. Z należytą dbałością informowały bowiem strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, czuwały, by strony nie poniosły szkody z powodu ewentualnej nieznajomości prawa oraz wyjaśniały przesłanki, którymi kierowały się podejmując poszczególne rozstrzygnięcia i czynności.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowo - administracyjnym, legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, ale jego uprawnieniem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2005 r., sygn. akt: OSK 1602/04 [w:] System Informacji Prawnej Lex nr 794114). Niewywiązanie się zaś przez inwestora z nałożonych na niego zgodnie z art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane obowiązków, zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do orzeczenia -na podstawie art. 48 ust. 1 powołanej ostatnio ustawy - rozbiórki zakwestionowanego obiektu.
Mając zatem na uwadze, że ani zaskarżona decyzja ani też poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia, skargę należało oddalić, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r., Póz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło